خبرگزاری رویترز درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با فرا رسیدن زمستان و کاهش کمک‌های بین‌المللی، بحران گرسنگی در افغانستان تشدید شده و میلیون‌ها تن با کمبود شدید غذا روبرو هستند. این خبرگزاری بامداد امروز (سه‌شنبه، ۳۰ جدی) با نشر گزارشی گفته است که بر اساس برآورد برنامه جهانی غذا، دست‌کم ۱۷ میلیون تن در افغانستان با گرسنگی حاد دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در بخشی از گزارش تاکید شده است که این وضعیت پس از کاهش گسترده کمک‌های خارجی وخیم‌تر شده است. خبرگزاری رویترز در ادامه افزوده است که اخراج گسترده شهروندان افغانستان از ایران و پاکستان نیز بر شدت بحران افزوده و بیش از ۲.۵ میلیون تن در یک سال گذشته به کشور بازگشته‌اند؛ افرادی که پیش‌تر با فرستادن پول به خانواده‌های‌شان نقش مهمی در تامین معیشت داشتند. همچنین برنامه جهانی غذا قبلاً هشدار داده است که با از میان رفتن فرصت‌های کاری در زمستان و قطع کمک‌ها، حدود سه میلیون تن دیگر نیز در معرض گرسنگی حاد قرار گرفته‌اند. این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد تصریح کرد که در سال گذشته بالاترین میزان سوءتغذیه در افغانستان ثبت شده و پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۲۰۰ هزار کودک دیگر دچار سوءتغذیه حاد شوند. با این وجود سازمان‌های امدادی می‌گویند کمک‌های موجود برای پاسخ‌گویی به نیاز خانواده‌ها کافی نیست و در صورت تامین نشدن منابع مالی بیش‌تر، وضعیت انسانی در کشور بدتر خواهد شد. باید گفت که از چهار سال به این طرف، فقر و مشکلات اقتصادی در افغانستان به دلیل کاهش بودجه‌های حمایتی و کمک‌های بشردوستانه، نسبت به هر زمان دیگر به شدت افزایش یافته است.

همزمان با یک هزار و ۵۸۰مین روز بسته‌ماندن مکتب‌های بالاتر صنف ششم به روی دختران و زنان در افغانستان، سازمان دید‌بان حقوق بشر، ادامه‌ی این وضعیت را «نقض آشکار حقوق بشر» عنوان کرده است. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۲۸ جدی) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان یکی از جدی‌ترین نمونه‌های بی‌عدالتی ساختاری علیه زنان و دختران در کشور به‌شمار می‌رود. این نهاد در ادامه تاکید کرده است که سکوت در برابر این وضعیت، به تداوم بی‌عدالتی کمک می‌کند و از شهروندان، نهادهای حقوق بشری و جامعه‌ی جهانی خواسته است که با بلندکردن صدا، شریک‌سازی این پیام و مطالبه اقدام عملی، در برابر این محدودیت‌ها واکنش نشان دهند. همچنین سازمان دید‌بان حقوق بشر افغانستان در ادامه افزوده است که آموزش دختران نمی‌تواند حتا یک روز دیگر به تعویق بیفتد و ادامه‌ی این ممنوعیت، پیامدهای جبران‌ناپذیری بر آینده نسل‌های بعدی خواهد داشت. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را در سراسر کشور ممنوع کرده‌اند؛ تصمیمی که با واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی روبرو شده، اما با گذشت بیش از چهار سال، هم‌چنان پابرجا مانده است. پیش از این نیز، شماری از نهادها و فعالان حقوق بشر، با راه‌اندازی کارزارهای خواستار بازگشت بدون قیدوشرط دختران به مرکزهای آموزشی شده‌اند. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

جان ایلیف، رییس برنامه جهانی غذا در افغانستان از بحران رو به وخامت سوء‌تغذیه در کشور اظهار نگرانی کرد و می‌گوید : «شاهدیم که دختران برای ازدواج زودهنگام فروخته می‌شوند، فقط برای اینکه خانواده‌های‌شان بتوانند غذا تهیه کنند.» آقای ایلیف در صحبت با خبرگزاری فرانسه گفته است که بحران رو به وخامت سوءتغذیه تأثیرات وخیمی بر زنان و دختران افغانستان دارد که توسط جامعه‌ی جهانی نادیده گرفته شده‌اند. طبق آماری که وی ارائه کرده، در ۱۲ ماه آینده، پنج میلیون زن و کودک در افغانستان، دچار سوء تغذیه خواهند شد. او در ادامه تاکید کرده است که نزدیک به چهار میلیون کودک به درمان سوءتغذیه نیاز خواهند داشت. کمیته بین‌المللی نجات نیز پیشتر نسبت به تشدید بحران گرسنگی در افغانستان هشدار داد. این نهاد گفته بود که در پی کاهش بودجه ایالات متحده، میزان دسترسی به کمک‌های بشردوستانه در افغانستان تقریبا دو سوم کاهش یافته است. رییس برنامه جهانی غذا در افغانستان هم کاهش کمک‌ها به افغانستان را نگران‌کننده خواند. او هشدار داد که «اگر نتوانیم کودکان مبتلا به سوءتغذیه را درمان کنیم، خواهند مرد.» به گفته وی، کلینیک‌هایی که کودکان مبتلا به سوءتغذیه را درمان می‌کنند، در حال تعطیلی هستند.» جان ایلیف می‌گوید وقتی به خانواده‌ها گفته می‌شود برنامه جهانی غذا دیگر پولی برای درمان فرزند شما ندارد، «تکان‌دهنده» است. او گفت: «در مناطقی که ما به عنوان برنامه جهانی غذا کمک‌های خود را متوقف کرده‌ایم، شاهدیم که دختران برای ازدواج زودهنگام فروخته می‌شوند، فقط برای اینکه خانواده‌هایشان بتوانند غذا تهیه کنند. شاهدیم که کودکان از مکتب بیرون کشیده می‌شوند و به سر کار فرستاده می‌شوند.»

اوچا یا دفتر هماهنگی کمک‌های امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرده است که افغانستان با بحران‌های همزمان خشکسالی، بازگشت گسترده مهاجران از ایران و پاکستان و کاهش کمک‌های مالی مواجه است. این دفتر با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که کاهش بودجه‌ها سبب تعطیلی صدها مرکز خدمات صحی و تغذیه‌ای شده و دسترسی به مراقبت‌های حیاتی برای مردم این کشور محدود گردیده است. اندریکا راتوته، هماهنگ‌کننده دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد در ادامه گفته است که این وضعیت فشار زیادی بر خانوارهای آسیب‌پذیر وارد کرده و نیاز فوری به اقدامات حمایتی وجود دارد. وی در بخشی از پیامی تاکید کرده است که سازمان ملل تلاش می‌کند با ارائه کمک‌های بشردوستانه، از وخیم‌تر شدن بحران در افغانستان جلوگیری کند. همچنین در این گزارش هشدار داده شده است که بدون تامین منابع مالی لازم، بسیاری از مردم به ویژه کودکان و زنان، با خطر کمبود مواد غذایی و خدمات صحی مواجه خواهند بود. همچنین برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد هشدار داده بود که با فرارسیدن فصل زمستان، احتمال دارد سطح تغذیه‌ناکافی در کشور به‌طور چشم‌گیری افزایش یابد. باید گفت که پس از تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی بر افغانستان، شماری از نهادهای بین‌المللی اعلام کرده بودند که به‌دلیل ممنوعیت کار کارمندان زن کمک‌های خود در افغانستان را کاهش داده‌اند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که سه میلیون دالر کمک تازه از سوی دولت جاپان دریافت کرده تا خدمات صحی اساسی و حمایت‌های روانی–اجتماعی را برای مردم محروم و آسیب‌دیده به‌ویژه زنان در مناطق دورافتاده‌ی افغانستان گسترش دهد. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۲۵ جدی) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این کمک بخشی از بسته‌ی ۱۹٫۵ میلیون دالری کمک‌های جاپان به افغانستان است و برای اجرای پروژه‌ای اختصاص یافته که خدمات صحی مادران، نوزادان، کودکان و نوجوانان، به‌هم‌راه حمایت‌های روانی، را تقویت می‌کند. در ادامه آمده است که این برنامه از طریق «خانه‌های صحی خانواده» اجرا می‌شود؛ مرکز‌های صحی کوچک و جامعه‌محور که توسط قابله‌ها اداره می‌شود و در مناطقی فعالیت دارند که در نزدیکی آن‌ها هیچ مرکز صحی دیگری وجود ندارد. این نهاد در بخشی از گزارشش تاکید کرده است که با این کمک از ۶۰ خانه‌ی صحی خانواده در ولایت‌های دایکندی، فاریاب، خوست، کنر و پکتیکا حمایت می‌شود. صندوق جمعیت سازمان ملل افزوده است که هدف این پروژه پر‌کردن کم‌بودهای جدی نظام صحی افغانستان، کاهش مرگ‌ومیر قابل پیش‌گیری مادران و نوزادان و بهبود سلامت زنان، دختران و جوانان است. در ادامه آمده است که خدمات روانی–اجتماعی نیز بخش مهم این برنامه را تشکیل می‌دهد. براساس این گزارش، این کمک قرار است ۲۱۰ هزار نفر، از جمله زنان، دختران نوجوان، مادران باردار و شیرده و کودکان زیر پنج سال را در پنج ولایت تحت پوشش قرار دهد. بی‌جاشدگان داخلی، بازگشت‌کنندگان از پاکستان و ایران و هم‌چنان جوامع میزبان محروم در مناطق آسیب‌دیده از حوادث طبیعی نیز شامل این برنامه‌اند. در بخشی از این گزارش آمده است که در چارچوب این برنامه، دست‌کم ۸۴۰ فرد دارای معلولیت نیز تحت پوشش قرار می‌گیرند تا دست‌رسی برابر به خدمات اساسی صحی برای آنان فراهم شود. همچنین صندوق جمعیت سازمان ملل گفته است که در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۲۱٫۹ میلیون نفر، معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، به کمک‌های بشردوستانه نیاز خواهند داشت که از این میان، ۱۴٫۴ میلیون نفر به خدمات صحی نیازمند ‌اند. این نهاد افزوده است که دولت جاپان از سال‌ها به این‌سو یکی از شریکای اصلی‌اش در افغانستان بوده و از سال ۲۰۲۱ تا اکنون، با اختصاص ۵٫۱ میلیون دالر کمک، زمینه‌ی دست‌رسی بیش از ۱٫۱ میلیون نفر که ۷۷ درصد آنان زنان و دختران بوده‌اند به خدمات صحی را فراهم کرده است.

منابع محلی از ولایت هرات می‌گویند که نیروهای امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست، خدیجه احمدزاده، مربی زن تکواندو در منطقه جبرئیل از مربوطات ناحیه سیزدهم شهر این ولایت را بازداشت کرده‌اند. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که خدیجه احمدزاده روز (شنبه، ۲۰ جدی) از باشگاه مخفیانه‌اش توسط محتسبان امر به معروف و نهی از منکر همراه با پدرش بازداشت و به زندان منتقل شده است. منبع در ادامه تاکید کرده است:«ساعت ۷ صبح روز شنبه نیروهای امر به معروف به باشگاه رفتند و در ساعت ۸:۳۰ او را بازداشت کردند. بعد از جستجوی زیاد فهمیدیم که در محبس زندانی کردند.» منبع در افزوده است که این مربی زن حدودا ۲۲ ساله بوده است و دختران زیر نظر او تکواندو تمرین می‌کردند. مسوولان محلی در ولایت هرات تا اکنون در این مورد واکنشی نشان نداده‌اند. باید گفت که بازداشت خدیجه احمدزاده در حالی رخ می‌دهد که فعالیت‌های ورزشی زنان در افغانستان توسط طالبان ممنوع شده است. مراکز و باشگاه‌های ورزشی به روی دختران بسته شده و امکان ادامه آموزش و تمرین‌های ورزشی برای آنان ممنوع می‌باشد.