نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تجلیل از استقلال کشور زمانی معنا و مفهوم واقعی پیدا می‌کند که مردم افغانستان و به ویژه زنان و دختران از تمام حقوق و آزادی‌های اساسی خود برخوردار باشند. آقای فایق امروز (چهارشنبه، ۲۸ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس به مناسبت ۲۸ اسد، سالروز استقلال افغانستان نوشته است که با تجلیل از استقلال حقوق سیاسی، مدنی، اجتماعی و اقتصادی همه شهروندان در چارچوب قانون و یک نظام مشروع و پاسخگو محترم شمرده و تضمین شود. وی بخشی از پیامش تاکید کرده است: «مردم بتوانند آزادانه و به‌گونه‌ای معنادار در تصمیم‌گیری درباره سرنوشت و آینده کشورشان مشارکت داشته باشند.» او تصریح کرد که استقلال تنها رهایی از سلطه خارجی نیست؛ استقلال واقعی زمانی تحقق می‌یابد که اراده مردم محترم شمرده شود، کرامت انسانی آنان مصون باشد و هیچ شهروندی به دلیل جنسیت، قومیت، زبان، مذهب یا دیدگاه سیاسی از حقوق اساسی خود محروم نگردد. سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد افزوده است: «در غیر آن، شعارهای میان‌تهی درباره استقلال نمی‌تواند جایگزین آزادی، حقوق و حاکمیت اراده مردم شود.» او نوشته است: «استقلال یک سرزمین، بدون آزادی مردمان آن، استقلال کامل نیست.» قابل ذکر است که ۲۸ اسد، سالروز استقلال افغانستان، نام‌گذاری شده است. ۱۰۷ سال پیش، در ۲۸ اسد ۱۲۹۸، امان‌الله خان، پادشاه وقت افغانستان با امضای توافق‌نامه راولپندی با بریتانیا، استقلال این کشور را اعلام کرد. از آن زمان تاکنون، ۲۸ اسد به‌عنوان روز استقلال افغانستان تجلیل می‌شود. حکومت سرپرست نیز در پنج سال گذشته از این روز تجلیل کرده‌اند. باید ذکر است که حکومت فعلی در پنج سال گذشته محدودیت‌های شدیدی بر حقوق و آزادی‌های شهروندان وضع کرده‌اند. در حال حاضر، زنان و دختران از آموزش و کار محروم هستند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که کمک‌های بشردوستانه بدون حضور کارمندان زن به زنان و دختران در کشور نمی‌رسد. برونو لمارکی، معاون یوناما و هماهنگ‌کننده‌ی امور بشری در افغانستان، در پیام ویدیویی که امروز (چهارشنبه، ۲۸ اسد) به‌مناسبت «روز جهانی انسان‌دوستی» منتشر شد، بر تداوم کار «بدون مانع» مأموران امور بشردوستانه تاکید کرده است. وی در ادامه تاکید کرده است: «کمک‌های بشری بدون حضور زنان افغانستان در امور بشردوستانه، نمی‌تواند به‌گونه‌ی مؤثر به زنان و دختران برسد.» همچنین او در بخشی از پیامش از کارکنان امور بشردوستانه در افغانستان که برای امدادرسانی برای مردم به دشواری تلاش می‌کنند، قدردانی کرده است. یوناما افزوده است که افغانستان هنوزهم با نیازهای گسترده‌ی بشری مواجه است؛ زیرا بسیاری از خانواده‌ها با پی‌آمدهای ناامنی غذایی، حوادث ناشی از تغییرات اقلیمی و آفت‌های طبیعی مکرر مواجه‌‎اند. برونو لمارکی تصریح کرد که بازگشت میلیون‌ها مهاجر از کشورهای همسایه در سال‌های اخیر، فشار بیشتری بر جوامع و خدمات اساسی وارد کرده است. معاون یوناما می‌گوید با وجود این چالش‌ها، کارکنان امور بشری با «تعهد، تخصص و دلسوزی» به ارائه‌ی کمک‌های بشری ادامه می‌دهند و در بسیاری از موارد، در جریان انجام وظیفه، جان خود را نیز به خطر می‌اندازند. او تخصص، استقامت و تعهد زنان کارمند امور بشردوستانه را از ارکان اساسی پاسخ‌دهی بشری خوانده و گفته است که حضور زنان در روند توزیع کمک‌ها ضروری است تا اطمینان حاصل شود که زنان و دختران نیازمند به‌‎صورت مصون، مناسب و با کرامت از کمک‌‎های بشردوستانه مستفید می‌شوند. وی از جامعه‌ی جهانی خواسته است که همچنان به حمایت خود از مردم افغانستان ادامه دهند و بدون ذکر نام طالبان، تأکید کرده است که کارکنان امور بشردوستانه باید بتوانند در امنیت و بدون مانع به وضایف‌شان ادامه دهند. این در حالی است که حکومت سرپرست در حمل ۱۴۰۲ خورشیدی زنان را از کار کردن در دفتر مرکزی و شعبه‌های ولایتی نمایندگی سازمان ملل متحد منع کردند. حدود ۴۰۰ زن به‌صورت مستقیم از این تصمیم متأثر شدند.

جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان در تازه‌ترین مورد هشدار داده است که بسیاری از شهروندان افغانستان به دلیل ناتوانی مالی برای خرید مواد غذایی، با نان و چای زندگی می‌کنند. آقای آیلیف این اظهارات را در گفتگو با رسانه سوئیسی «ان‌زی‌زی» مطرح کرده و گفته است که مواد غذایی، میوه، سبزیجات، غلات و برنج در بازارهای افغانستان موجود است، اما بسیاری از مردم پول کافی برای خرید آن‌ها ندارند. وی در ادامه تاکید کرده است: «براساس مطالعات ما، یک کارگر خوش‌شانس است اگر بتواند دو روز در هفته کار غیررسمی پیدا کند. این کار چند دلار درآمد دارد، اما برای تأمین درست غذای یک خانواده کافی نیست. بسیاری از افغانستانی‌ها امروز با نان و چای زندگی می‌کنند.» او افزوده است که این وضعیت با بازگرداندن اجباری بیش از شش میلیون مهاجر و کارگر از سوی پاکستان و ایران وخیم‌تر شده است. مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان تصریح کرد که بازگشت این افراد فشار بر بازار کار را افزایش داده و همزمان بسیاری از خانواده‌ها پولی را که کارگران مهاجر پیش‌تر از کشورهای همسایه برای خانواده‌های خود می‌فرستادند، از دست داده‌اند. او گفته است که پس از سال‌ها بحران، شمار بسیار کمی از مردم پس‌اندازی دارند که بتوانند در چنین شرایطی به آن تکیه کنند. رسانه سوئیسی «ان‌زی‌زی» نوشته است که افغانستان به جنگ، فقر و گرسنگی عادت کرده، اما وضعیت به‌ندرت به وخامت امروز بوده است. قابل ذکر است که پنج سال پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت، این کشور با بحران عمیق اقتصادی و بشردوستانه روبرو است. براساس آمار سازمان ملل متحد، از هر سه نفر در افغانستان، یک نفر با گرسنگی مواجه است و احتمال دارد وضعیت تا زمستان بدتر شود. براساس آمار برنامه جهانی غذا، نزدیک به ۱۴ میلیون نفر در افغانستان دچار سوءتغذیه هستند. این سازمان پیش‌بینی کرده است که در سال جاری ۳.۷ میلیون کودک و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد مواجه شوند. تنش‌های منطقه‌ای، از جمله جنگ ایران و بسته‌شدن مرزهای پاکستان، کمک‌رسانی به نیازمندان را نیز دشوارتر کرده است. آیلیف می‌گوید برنامه جهانی غذا اکنون برای انتقال محموله‌های کمک‌رسانی خود بیش از سه برابر گذشته هزینه می‌کند؛ پولی که به گفته او، در بخش‌های دیگر مورد نیاز است.

سیما باهوس، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که حذف از اجتماع زنان و دختران در افغانستان هرگز نباید عادی‌سازی شود. خانم باهوس با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود با اشاره به پنجمین سالگرد بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در افغانستان نوشته است که حقوق زنان و دختران قابل مذاکره نیست. سیما باهوس در ادامه تاکید کرده است که بخش زنان سازمان ملل متحد در کنار زنان و دختران افغانستان برای دفاع از حقوق، کرامت و صدای آنان ایستاده است. همچنین بخش زنان سازمان ملل متحد با نشر اعلامیه‌ای به مناسبت پنجمین سالگرد تسلط حکومت فعلی بر افغانستان گفته است که دولت فعلی طی پنج سال گذشته بیش از ۱۰۰ فرمان علیه زنان و دختران صادر کرده است. سازمان ملل متحد در ادامه تصریح کرد که حکومت فعلی با نهادینه‌کردن تبعیض، زنان و دختران را از حقوق اساسی‌شان محروم کرده‌اند. سازمان ملل متحد گفته است که تنها در یک سال گذشته، محرومیت زنان و دختران از آموزش، اشتغال، زندگی عمومی، نظام قضایی و خدمات صحی تشدید شده و بحرانی را که همچنان شدیدترین بحران حقوق زنان در جهان است، بیش از پیش عمیق‌تر کرده است. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به زنان باردار در لوگر کمک می‌کند که زایمان ایمن داشته باشند و از نوزادشان به درستی حفاظت کنند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۶ اسد) در گزارشی نوشته است که مرکز مراقبت‌های زایمانی مبتنی بر خدمات قابله‌ها در لوگر با حمایت اتحادیه‌ی اروپا و با اجرای انجمن قابله‌های افغانستان خدمات باکیفیت و محترمانه صحی را برای مادران فراهم می‌کند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این خدمات به زنانی نیز ارائه می‌شود که در دسترسی به مراقبت‌های صحی با موانع روبرو هستند. این نهاد داستان زنی به نام آمنه در لوگر را شریک کرده که پس از یک بارداری ناموفق، توانسته با دسترسی به خدمات مرکز مراقبت‌های زایمانی صندوق جمعیت ملل متحد، زایمان ایمن داشته باشد. همچنین صندوق جمعیت سازمان ملل متحد افزوده است که مراقبت از مادران و نوزادان تنها یک وظیفه نیست؛ بلکه مسئولیتی است برای اطمینان از این ‌که هر زن احساس امنیت، احترام و حمایت داشته باشد. این در حالی است که زنان در بخش‌های دوردست افغانستان، در دسترسی به خدمات درمانی به ویژه خدمات دوران بارداری و زایمان با محدودیت‌هایی مواجه هستند. کم‌بود مرکزهای درمانی و پزشکان زن و قابله‌ها، چالشی برای زنان در دسترسی به خدمات درمانی است. این کمک‌ها در حالی صورت می‌گیرد که اتحادیه اروپا پیش‌تر گفته بود که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد.

سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که پنج سال پس از حاکمیت دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، زنان و دختران می‌بینند که آینده‌ی‌شان بیشتر از گذشته از دسترس‌شان دور می‌شود. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۶ اسد) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که بر اساس یافته‌های بخش زنان ملل متحد، زنان در ماه یک یا دو بار از خانه بیرون می‌شوند؛ در حالی که مردان هر روز از خانه بیرون می‌شوند. سازمان ملل در ادامه تاکید کرده است که پنج سال پس از بازگشت دوباره‌ی حکومت فعلی به قدرت، آینده‌ی زنان در نقطه‌ی عطفی قرار گرفته است. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

اولگا چروکو، سخنگوی اوچا یا دفتر هماهنگی امور بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد اعلام کرد که با وجود بسته‌بودن مرز پاکستان، ۷۲۴ کامیون حامل کمک‌های ‏بشردوستانه‌ی بین‌المللی، از طریق پاکستان وارد افغانستان شدند. آقای چروکو به خبرگزاری فرانسه گفته است که این کاروان حامل ‌‏«مواد غذایی و دیگر اقلام حیاتی بشردوستانه» بوده است‌. همچنین مو یحیی، هماهنگ‌کننده‌ی مقیم و امور بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد در پاکستان، در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «۷۲۴ کامیون حامل محموله‌های بشردوستانه ‏از طریق تورخم وارد افغانستان شده و به خانواده‌هایی رسیده‌اند که بیش از همه ‏به این کمک‌ها نیاز دارند‎.‌‏»‏ همچنین او از اسلام‌آباد و «همه‌ی کسانی که امکان باز نگه‌داشتن این خط حیاتی ‏بشردوستانه را فراهم کردند» تشکر کرد‎.‎ قابل ذکر است که درگیری حکومت سرپرست با پاکستان که از اکتبر ۲۰۲۵ به بسته‌شدن تقریبا کامل مرز ‏زمینی دو کشور منجر شد، مسیرهای انتقال کمک‌های بشردوستانه را به‌شدت ‏مختل کرده است.‏ پس از بسته‌شدن مرز پاکستان کمک‌های بشردوستانه از طریق ایران منتقل ‏می‌شد، اما با بسته‌شدن تنگه‌ی هرمز و جنگ ایران و امریکا، این مسیر نیز مسدود شد. ‏با این حال، پاکستان علی‌رغم تعلیق تجارت با افغانستان، اجازه ترانزیت کمک‌های بشردوستانه به افغانستان را داده است. برنامه جهانی غذا پیشتر اعلام کرده بود که به‌دلیل بسته‌شدن ‏مرزهای افغانستان ‏و پاکستان و تنگه‌ی هرمز، ۴۰۰ تُن ‏بیسکویت‌ غنی‌شده، پس از سفر ۱۵ هزار ‏کیلومتری و ‏عبور از نُه کشور به افغانستان رسیده است.‏ برنامه جهانی غذا می‌گوید که مسیر انتقال کمک به ‏افغانستان طولانی و دشوار ‏شده است.‏ برنامه جهانی غذا در گزارشی هشدار داده است که ‏در صورت ادامه‌ی ‏انسداد ‏مرزهای افغانستان و ‏پاکستان و تشدید بحران خاور میانه، ۲.۳ ‏میلیون نفر ‏دیگر ‏در افغانستان با ناامنی غذایی مواجه خواهند ‏شد.‏ برنامه جهانی غذا ‎در اوایل ماه آگست هشدار داد که سوءتغذیه حاد ‏کودکان در افغانستان امسال به سطوح بحرانی رسیده است‎.‎

امینه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد ‏گفته است که زنان و دختران افغانستان همچنان بار ‏محرومیت از حقوق‌شان را بر دوش می‌کشند و ‏امیدها و رویاهای‌شان برای آینده در حالت تعلیق ‏قرار دارد. خانم محمد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که زنان و دختران اهل افغانستان در چنین شرایطی نباید به حال خود رها شوند. او در ادامه تاکید کرده است: «بیایید همچنان صدای آنان را ‏بازتاب دهیم و در حمایت از تلاش‌های‌شان برای ‏دستیابی به حق آموزش و مشارکت در اقتصاد، ‏استوار بمانیم‎.‌‏»‏ حکومت سرپرست روز (شنبه، ۲۴ اسد) سالروز بازگشتش به قدرت را جشن گرفتند.‏ امینه محمد از بلندپایه‌ترین مقام‌های سازمان ملل است که پس از بازگشت حکومت فعلی به قدرت، به افغانستان سفر کرده و با مقام‌های دولتی دیدار و گفتگو کرده است. او در این دیدارها بر ضرورت تأمین حق آموزش و کار زنان و دختران تأکید کرده بود. همچنین بخش زنان سازمان ملل متحد در گزارشی گفته است ‏که حکومت فعلی در افغانستان طی پنج سال گذشته بیش از ‌‏۱۰۰ فرمان علیه زنان و دختران صادر کرده‌اند که ‏تبعیض را نهادینه و حقوق اساسی آنان را سلب کرده ‏است‎.‎ زنان و دختران افغانستان در حال حاضر از آموزش، ‏کار و آزادی گشت‌وگذار محروم هستند.‏

صندوق نجات کودکان (Save the Children) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان با سوءتغذیه حاد روبه‌رو هستند. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۲۲ اسد) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در چهار سال گذشته، میزان سوءتغذیه حاد در میان کودکان زیر پنج سال ۱۴ درصد افزایش یافته است. سازمان نجات کودکان در ادامه تاکید کرده است که یک کودک از هر ۱۰ کودک زیر پنج سال در افغانستان با سوءتغذیه حاد روبه‌رو است. در اعلامیه آمده است که کاهش کمک‌های بشردوستانه، دسترسی میلیون‌ها تن به خدمات صحی را محدود کرده است. صندوق نجات کودکان در ادامه افزوده است که نزدیک به ۶۰۰ مرکز صحی نیز به دلیل کمبود بودجه تعطیل یا فعالیت‌شان متوقف شده است که در نتیجه آن، حدود چهار میلیون تن تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. صندوق نجات کودکان می‌گوید پس از کاهش کمک‌ها، با استفاده از بودجه‌های کوتاه‌مدت توانسته است ۱۴ مرکز صحی خود را باز نگه دارد؛ اما آینده این مراکز و سایر خدمات صحی همچنان با خطر روبه‌رو است. همچنین یک ارزیابی تازه از سوی نهاد «ریچ» به پشتیبانی سازمان ملل متحد انجام شده، نشان می‌دهد که سوءتغذیه در ۵۳ درصد مناطق افغانستان در حال افزایش است و در ۴۴ درصد از این مناطق، شمار مبتلایان در سه ماه گذشته دو برابر شده است.

یونسکو یا سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۱ میلادی تاکنون حدود ۲.۴ میلیون دختر در افغانستان از آموزش محروم شده‌اند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که زنان و دختران نیز از سال ۲۰۲۲ میلادی از تحصیل در دانشگاه‌ها منع شده‌اند و همچنان با محدودیت‌های شدید در زمینه اشتغال و مشارکت در زندگی عمومی روبرو هستند. در گزارش آمده است که افغانستان تنها کشور در جهان است که در آن دختران و زنان به‌طور رسمی از تحصیل در دوره متوسطه و آموزش عالی منع شده‌اند. یونسکو در ادامه هشدار داده است که این ممنوعیت «افغانستان را با خطر از دست دادن ظرفیت‌هایش برای دهه‌ها، افزایش فقر و آسیب‌های جبران‌ناپذیر» مواجه می‌کند. این سازمان برآورد کرده است که ممنوعیت تحصیل دختران و زنان می‌تواند تا سال ۲۰۶۶ میلادی باعث خروج ۶۰۰ هزار زن از بازار کار شود، مجموع زیان‌های درآمدی را به ۹.۶ میلیارد دالر برساند و خطر ازدواج زودهنگام را افزایش دهد. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد تاکید کرده است که محدودیت تحصیل زنان در آموزش عالی همچنین کمبود آموزگاران زن را تشدید خواهد کرد. به گفته‌ی این نهاد، بیش از دو میلیون کودک در دوره‌ی ابتدایی به دلایلی غیر از ممنوعیت‌های اعمال‌شده علیه دختران و زنان، از مکتب بازمانده‌اند. یونسکو برآورد می‌کند که افغانستان تا سال ۲۰۳۰ میلادی با کمبود بیش از ۱۱ هزار آموزگار زن واجد شرایط مواجه خواهد شد. هودا جبریان، هماهنگ‌کننده‌ی برنامه‌ی یونسکو برای آموزش در شرایط اضطراری، در یک نشست خبری گفت: «بسیاری از آموزگاران کشور را ترک کرده‌اند و آن‌هایی که در نظام آموزشی باقی مانده بودند، از ادامه‌ی تدریس منع شده‌اند.» او افزود: «تصمیم برای منع زنان از تدریس به پسران، نه‌تنها شمار قابل‌توجهی از آموزگاران و مربیان واجد شرایط را از نظام آموزشی خارج کرده، بلکه باعث شده است پسران توسط آموزگاران مرد فاقد صلاحیت آموزش ببینند. در نتیجه، یا آموزگاران مرد فاقد صلاحیت داریم یا اصلاً آموزگاری نداریم.» این در حالی است که حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت، نخست دختران بالاتر از صنف ششم را از آموزش منع کردند و سپس دروازه‌های دانشگاه‌ها و انستیتوت‌های طبی را بستند. با وجود انتقادهای گسترده جهانی از این اقدامات در پنج سال گذشته، حکومت فعلی از موضع خود عقب‌نشینی نکرده است.