شبکه‌ تحلیل‌گران افغانستان اعلام کرده است که محدودیت‌های رفت‌وآمد زنان، مشکلات اقتصادی و کم‌بود خدمات صحی، دسترسی زنان باردار در افغانستان به مراقبت‌های دوران بارداری را دشوار کرده است. این شبکه امروز (پنج شنبه؛ ۱۶ میزان) با نشر گزارشی گفته است که بسیاری از زنان برای مراجعه به پزشک یا شفاخانه به همراهی محرم نیاز دارند و در مناطق دور از مرکزهای صحی نیز کم‌بود قابله و خدمات تخصصی، مشکلات بیشتری ایجاد کرده است. در بخشی از گزارش آمده است که هزینه‌ی رفت‌وآمد و درمان و محدودیت‌های اقتصادی نیز باعث می‌شود برخی زنان نتوانند به‌ صورت منظم برای معاینات دوران بارداری به پزشک مراجعه کنند؛ موضوعی که می‌تواند سلامت مادر و جنین را با خطر روبرو کند. شبکه‌‌ تحلیل‌گران افغانستان تاکید کرده است که محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی به‌ ویژه در دوران بارداری، یکی از چالش‌های جدی نظام صحی افغانستان است. پیش از این نیز، نهادهای ملل متحد اعلام کرده بودند که ۱۴.۴ میلیون تن در افغانستان به خدمات صحی انسان‌دوستانه نیاز دارند؛ در حالی که این نهادها با کم‌بود شدید بودجه روبرو هستند. این در حالی است که نظام صحی افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده، از جمله وابستگی به کمک‌های بین‌المللی، کم‌بود دارو و تجهیزات و کم‌بود پزشکان متخصص، دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیشتر سازمان نجات کودکان نیز، اعلام کرده بود که ۶۰۰ مرکز صحی به‌دلیل کم‌بود بودجه در افغانستان بسته شده‌اند.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برای تامین نیازهای آموزشی در افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی، به ۱۶۰ میلیون دالر نیاز است. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۶ میزان) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که تاکنون تنها ۲۲ میلیون دالر از بودجه مورد نیاز تامین شده که کمتر از ۱۴ درصد از نیازمندی‌ها می‌باشد. اوچا در ادامه تاکید کرده است که نظام آموزشی افغانستان با کمبود معلم، صنف‌های درسی و منابع آموزشی مواجه است. دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد افزوده است که وضعیت دختران وخیم‌تر است؛ زیرا آنان همچنان از ادامه آموزش در دوره متوسطه محروم‌ هستند. همچنین این نهاد افزوده است که تأمین فوری بودجه و لغو ممنوعیت آموزش دختران، امری است که نمی‌توان آن را به تعویق انداخت. اولگا چرفکو، عضو دفتر اوچا در جریان بازدید از مکتبی در شهر لشکرگاه، مرکز ولایت هلمند گفته است که دختران افغانستان از بحران وخیم‌تری در عرصه آموزش رنج می‌برند. او می‌گوید: «در هر جای جهان مکاتبی وجود دارد که دانش‌آموزان درس می‌خوانند، معلمان تدریس کنند و والدین روی آینده‌ی فرزندان خود سرمایه‌گذاری کنند. اما در افغانستان به دلیل کمبود منابع، کمبود مکتب و از همه مهم‌تر کمبود معلم، آموزش به شدت محدود شده است. علاوه بر این دروازه‌های مکاتب به روی دختران در مقاطع بالاتر از دوره‌ی ابتدایی همچنان بسته است.» خانم چرفکو می‌گوید همه‌ی این محدودیت‌ها فراتر از کلاس‌های درسی گسترش می‌یابد؛ زیرا فرصت‌های کمتر برای یادگیری به معنای فرصت‌های کمتر برای ورود نیروی کار جدید است. این در حالی است که طی پنج سال اخیر که حکومت سرپرست آموزش زنان و دختران در مقاطع بالاتر از صنف ششم مکتب را ممنوع کردند. سازمان‌های بین‌المللی گزارش دادند که حدود ۲.۶ میلیون دختر از آموزش بازماندند.

ناصرخان شیرزی، سخنگوی اداره ملی امتحانات در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که امتحان جواز فعالیت طبی یا «اگزیت» فردا (جمعه، ۱۷ میزان) بدون حضور دختران برگزار می‌شود. آقای شیرزی امروز (پنج‌شنبه، ۱۶ میزان) گفته است که این امتحان فردا از فارغان بخش طب معالجوی گرفته می‌شود. وی در ادامه تاکید کرده است که امتحان اگزیت فارغان بخش طب دندان نیز در ۲۴ میزان برگزار خواهد شد. در ادامه آمده است که در صورت موفقیت در آزمون ایگزیت، زمینه‌ی آموزش‌های تخصصی، کار عملی و خدمت برای آنان فراهم خواهد شد. در حالی این امتحان برگزار می‌شود که دختران فارغ‌شده از بخش‌های پزشکی از حضور در این آزمون محروم می‌ماند و نظام بهداشت افغانستان با کم‌بود جدی پزشکان زن روبرو است. بر بنیاد، آمارهای سازمان‌های بین‌المللی، افغانستان یکی از بالاترین نرخ مرگ‌ومیر زنان در هنگام زایمان را دارد. پس از قدرت‌گیری حکومت سرپرست، دختران از اشتراک در این آزمون محروم شده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. قابل ذکر است که آزمون «اگزیت اگزم» سالانه دوبار برای تثبیت سویه‌ی علمی و مسلکی پزشکان تازه‌فارغ‌شده برگزار می‌شود و برای پزشکان اجازه‌ی کار در بخش پزشکی داده می‌شود.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کم‌بود مکتب، آموزگار و منابع، دسترسی کودکان به آموزش در افغانستان را با محدودیت‌های جدی روبرو کرده است. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف شمم برای دختران، فرصت‌های آن‌ها برای ورود به بازار کار، به‌ ویژه در بخش‌هایی مانند خدمات صحی و آموزش و پرورش را نیز کاهش می‌دهد. دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که آموزش تنها به معنای یادگیری نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای آینده و رفاه جوامع است. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند. هنوز مشخص نیست که دختران چه زمانی می‌توانند به صنف‌های درسی رسمی بازگردند.

فیلم مستند در باره‌ی فعالیت‌های زرقا یفتلی، فعال حقوق زن و آموزش دختران، در رقابت «جوایز رسانه و تلویزیون کن» در فرانسه، جایزه‌ی «دلفین نقره‌ای» را به‌ دست آورد. فیلم مستند «آموزش امید در افغانستان: داستان زرقا» یکی از برندگان سال ۲۰۲۶ میلادی این رقابت است که فیلم‌های سازمانی، مستند و تولیدات تلویزیونی و رسانه‌های آنلاین را ارزیابی می‌کند. این فیلم درباره فعالیت‌های یفتلی در زمینه حقوق زنان و کودکان و حمایت از آموزش دختران در افغانستان است و تلاش‌های او را برای ادامه این فعالیت‌ها زیر سایه محدودیت‌ها را روایت می‌کند. این فیلم با همکاری یک شرکت تولیدی و با حمایت «جایزه زاید برای برادری انسان‌ها» ساخته شده است. خانم یفتلی نیز در ۲۰۲۶ از برندگان این جایزه بوده و به‌ دلیل فعالیت‌هایش در حمایت از حقوق زنان و کودکان و آموزش دختران مورد تقدیر قرار گرفته است. خانم یفتلی متولد بدخشان است و سال‌ها در زمینه حقوق زنان و کودکان و دسترسی دختران افغان به آموزش فعالیت کرده است. او فعلا در کانادا به‌سر می‌برد.

سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که مهاجران برای مهاجرت انتخاب نمی‌کنند که خانه و سرزمین خود را ترک کنند. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۶ میزان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که بیشتر افراد به انتخاب‌های ناممکن ناچار می‌شوند؛ این که برای یافتن امنیت همه چیز خود را پشت سر بگذارند و به مهاجرت اقدام کنند. سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که بیشتر مهاجران می‌خواهند به سرزمین خود باز گردند. در اعلامیه آمده است که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان همه‌روزه به مهاجران کمک می‌کند که زندگی خود را از نو بسازند. این در حالی است که مهاجرت از چندین دهه به این سو به یکی از جنبه‌های هویتی شهروندان افغانستان بدل شده است. در مقایسه با میزان جمعیت افغانستان بیشترین رقم مهاجرت را در جهان به خود اختصاص داده است. مهاجران افغانستان که بیشترشان در پاکستان و ایران به سر می‌برند، با محدودیت‌های شدیدی در دسترسی به خدمات عمومی در این دو کشور مواجه هستند.

اتحادیه اروپا در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با حمایت مالی این اتحادیه، ۱۵۰ صنف آموزشی در میدان وردک و سمنگان ایجاد شده که ۵ هزار و ۲۵۰ کودک محروم از مکتب را پوشش می‌دهد. این اتحادیه با نشر اعلامیه‌ای گفته است که بیش از ۷۰ درصد شاگردان این صنف‌ها دختر هستند. اتحادیه اروپا در ادامه هشدار داده است که هر روز، میلیون‌ها کودک در افغانستان از فرصت رفتن به مکتب محروم می‌شوند. در اعلامیه آمده است که این برنامه از سوی سازمان «پیپل این نید» و با همکاری سازمان «سادا» اجرا شده است. براساس اطلاعات منتشرشده از سوی پیپل این نید، ۵۰ صنف در ولسوالی نرخ میدان وردک برای ۱٬۷۵۰ کودک و ۱۰۰ صنف دیگر در ولسوالی‌های دره صوف بالا و دره صوف پایین سمنگان برای ۳٬۵۰۰ کودک ایجاد شده است. این سازمان می‌گوید شماری از دختران بالاتر از ۱۲ سال نیز از طریق برنامه آموزش تسریع‌شده در این صنف‌ها درس خوانده‌اند. برای شاگردان کتاب‌های درسی، بکس مکتب و وسایل آموزشی توزیع شده و آموزگاران نیز بسته‌های آموزشی دریافت کرده‌اند. پیپل این نید می‌گوید همه ۱۵۰ صنف به وسایل حمایت روانی و بازی مجهز شده‌اند. کتاب‌های داستانی، وسایل نقاشی، اسباب‌بازی و وسایل ورزشی از جمله این تجهیزات هستند. براساس گزارش نهادهای بین‌المللی بیش از ۲.۱۳ میلیون کودک در سن آموزش ابتدایی در افغانستان از رفتن به مکتب محروم شده که ۶۰ درصد آنان دختر هستند. یونیسف نیز گفته بود که از زمان بازگشت حکومت سرپرست به قدرت، بیش از ۲.۶ میلیون دختر افغانستان از آموزش متوسطه محروم شده‌اند.

آمارهای تازه اداره مهاجرت ترکیه نشان می‌دهد که پولیس این کشور طی ۹ ماه نخست سال جاری میلادی، ۲۹ هزار و ۷۱۲ پناهجوی اهل افغانستان را در سراسر این کشور بازداشت کرده است. اداره مهاجرت ترکیه با نشر اعلامیه‌ای گفته است که آمارها نشان می‌دهد، مهاجران اهل افغانستان در صدر فهرست پناهجویان بازداشت‌ شده قرار دارند. اداره مهاجرت ترکیه آمار تازه از روند بازداشت پناهجویان بدون مدرک را منتشر کرد که براساس آن در ۹ ماه نخست امسال نزدیک به ۱۱۰ هزار پناهجوی بدون مدرک از کشورهای مختلف در این کشور بازداشت شدند. در گزارش آمده است که پس از افغانستان، شهروندان سوریه، اوزبیکستان، ترکمنستان، ایران، مراکش، عراق، مصر، سودان و یمن، به‌ترتیب بیشترین شمار پناهجویان بازداشت‌شده را تشکیل می‌دهند. این پناهجویان به‌دلیل نداشتن کارت اقامت بازداشت شده‌اند. اداره مهاجرت ترکیه درباره سرنوشت افراد بازداشت‌شده و شمار افراد اخراج‌شده جزئیاتی ارائه نکرده است. همچنین در این مدت ۱۰ هزار و ۱۳۵ نفر به اتهام قاچاق انسان بازداشت شده‌اند. پولیس و گارد ساحلی ترکیه به‌گونه مداوم پناهجویان عمدتا شهروندان افغانستان را بازداشت و سپس اخراج می‌کنند.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تأمین امنیت پایدار در افغانستان بدون احترام به حقوق زنان و دختران و ایجاد حکومت فراگیر و پاسخگو ممکن نیست. آقای فایق این اظهارات را امروز (چهارشنبه، ۱۵ میزان) در نشست کمیته ششم مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کرده و گفت که جامعه‌ی جهانی باید از یک روند سیاسی به رهبری شهروندان افغانستان حمایت کند؛ روندی که در آن حقوق زنان و دختران مورد احترام قرار گیرد. فایق در بخش دیگری از سخنانش، حملات هوایی پاکستان در کنر و هلمند را محکوم کرد. وی تاکید کرد که بر اساس گزارش یوناما، دست‌کم ۱۰ غیرنظامی که بیش‌تر آن‌ها کودکان بودند، در این حملات کشته شده‌اند. او افزوده است که تامین امنیت و ثبات در افغانستان نیازمند حکومت‌داری مشروع، فراگیر و پاسخگو و حمایت هماهنگ‌ جامعه‌ی جهانی از یک روند سیاسی به با مشارکت همه به شمول زنان است. حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.