ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی حکومت سرپرست از دانشجویان ولایت خوست خواسته است تا از فعالیت‌های سیاسی و پیوستن به گروه‌های مختلف دوری کنند. خبرگزاری باختر که تحت کنترل حکومت فعلی قرار دارد، گزارش داده است که وزیر تحصیلات عالی این اظهارات را در جریان سفر رسمی خود به ولایت خوست مطرح کرده است. ندامحمد ندیم در سفر گفته است که حکومت سرپرست افغانستان از دانشجویان به‌گونه «قوی» حمایت می‌کند و زمینه آموزش را مطابق به شرایط کنونی برای آنان فراهم می‌سازد. همچنین او در بخشی از صحبت‌هایش تاکید کرده است که بر تحصیلات عالی توجه ویژه داشته و از دانشجویان «امیدهای زیادی» دارد. این سخنان در حالی مطرح می‌شود که منابع پیش‌تر گزارش داده بودند که ندامحمد ندیم، گروهی از دانشجویان دیپارتمنت زبان و ادبیات اوزبیکی دانشگاه کابل را تهدید و تحقیر کرده است. در حالی ندامحمد ندیم خواستار دوری دانشجویان از فعالیت‌های سیاسی می‌شود که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

با تشدید روند اخراج شهروندان افغانستان از پاکستان، جنبش «فانوس آزادی زنان افغانستان» هشدار داده است که این روند بیش از همه، زنان به‌ویژه فعالان مدنی و خبرنگاران را در معرض خطرهای جدی قرار می‌دهد. این جنبش با نشر اعلامیه‌ای گفته است که تعیین ضرب‌الاجل برای خروج مهاجران و افزایش فشارها، در شرایطی صورت می‌گیرد که «هیچ تضمینی برای بازگشت امن، داوطلبانه و با کرامت» به افغانستان وجود ندارد. در اعلامیه آمده است که بازگرداندن اجباری زنان، به‌ویژه آنانی که در حوزه‌های حقوق بشر و رسانه فعالیت داشته‌اند، می‌تواند آنان را در معرض تهدیدهای مستقیم و محدودیت‌های شدید قرار دهد. جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان افزوده است که بسیاری از این زنان به‌دلیل وضعیت امنیتی و محدودیت‌های گسترده، ناگزیر به ترک کشور شده‌ و اکنون بازگرداندن‌شان، آنان را به «آینده‌ای نامعلوم و ناامن» سوق می‌دهد. در کنار آن، رسانه‌های بین‌المللی از افزایش فشارهای میدانی بر مهاجران افغانستانی حکایت دارد. پولیس پاکستان به افغانستانی‌های ساکن فیصل‌تاون راولپندی هشدار داده که خانه‌های خود را ترک کنند؛ اقدامی که در هفته‌های اخیر و هم‌زمان با تشدید روند اخراج‌ها شدت گرفته است. این جنبش از دولت پاکستان خواسته است که روند اخراج اجباری را فوراً متوقف کرده و در تعیین ضرب‌الاجل تجدیدنظر کند. همچنین آنان بر ضرورت همکاری با نهادهای بین‌المللی برای ایجاد راه‌کارهای انسانی و پایدار، با توجه ویژه به وضعیت زنان، تأکید کرده‌اند. در بخشی از اعلامیه آمده است: « نحوه برخورد با پناهندگان، آزمون واقعی تعهد به ارزش‌های انسانی است؛ آزمونی که نتیجه آن، نه‌تنها سرنوشت هزاران انسان، بلکه اعتبار وجدان جهانی را رقم خواهد زد.» جنبش فانوس آزادی، هم‌چنان از جامعه‌ی جهانی خواسته که برای حفاظت از جان و کرامت پناهندگان افغانستانی، به‌ویژه زنان، اقدام‌های فوری و عملی انجام دهد و در برابر وضعیت کنونی سکوت نکند. قابل ذکر است که پاکستان از دهه‌ها به این‌سو میزبان میلیون‌ها مهاجر افغانستانی است. اکنون روزانه هزاران نفر از طریق گذرگاه‌های مرزی مشترک با پاکستان، به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرد که فقط ۱۴ درصد از کودکان دارای مهارت‌های اولیه خواندن هستند و ۹۳ درصد کودکان در صنف‌های ابتدایی مکاتب قادر به خواندن و درک یک متن کوتاه متناسب با سن خود نیستند. اين نهاد امروز (دوشنبه، ۳۱ حمل) با نشر گزارشی گفته است که ۲.۲ میلیون دختر در افغانستان به دلیل محدودیت از رفتن به مکتب محروم هستند و ادامه‌ی این محدودیت‌ها علیه دختران بالاتر از صنف ششم، حقوق و چشم‌انداز آنان را تضعیف کرده است. در گزارش آمده است که نظام آموزشی افغانستان با دشواری‌های گسترده‌ای روبروست و میلیون‌ها کودک به‌ویژه دختران از مکتب بازمانده‌اند. در گزارش هشدار داده شده است که کیفیت و ارتباط آموزشی در افغانستان به‌طور پیوسته در حال زوال است. در ادامه آمده است که در سطح ابتدایی، ۵۳ درصد از کودکان از مکتب بازمانده‌اند، بیش از نیمی از کودکان بازمانده از مکتب، دختران هستند. یونیسف تصریح کرد که از چهار میلیون کودک در مکتب‌های دولتی، مکتب‌های محلی و محیط‌های اضطراری با مواد آموزش و یادگیری حمایت کرده است. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل افزوده است که از هر پنج کودک در افغانستان، یکی از آن‌ها درگیر کار کودک است و بیش از ۲۵درصد کودکان بین ۵-۱۷ ساله اضطراب را تجربه می‌کنند. در گزارش یونیسف آمده است که ۹۰ درصد کودکان در افغانستان به دلیل فقر و مشکلات اقتصادی از رژیم غذایی کافی محروم هستند. همچنین در گزارش آمده است که ۶۶.۹ درصد کودکان برابر با ۱۵ میلیون و ۵۶.۸ فیصد بزرگسالان، بیش از ۱۰.۶ میلیون تن در افغانستان در فقر چندبعدی زندگی می‌کنند. این نهاد افزود که افغانستان همچنان یکی از خطرناک‌ترین کشورها جهان برای نوزاد، کودک و مادران است و بسیاری از خانواده‌ها به مراکز صحی دسترسی ندارند و تعداد زیادی از کودکان به خاطر بیماری‌های قابل درمان، جان خود را از دست می‌دهند. یونیسف می‌گوید که افغانستان یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ومیر مادران را دارد و این رقم به ۶۲۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده می‌رسد. نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال نیز ۵۵ مورد در هر ۱۰۰۰ تولد زنده گزارش شده است. در گزارش آمده است که یونیسف در سال ۲۰۲۵ میلادی به بیش از ۲۰ میلیون نفر از جمله ۵.۶ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۴ میلیون نوزاد خدمات صحی و مراقبت‌های صحی اولیه ارائه کرده است.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که آموزش‌های بهداشتی و توزیع بسته‌های حمایتی در تغییر زندگی دختران و زنان در افغانستان در دوران قاعدگی بسیار اهمیت دارد. سازمان ملل در گزارشی به عنوان مثال داستان یک دختر ۱۶ ساله روستایی در افغانستان را روایت کرده که از قاعدگی احساس شرم و ناراحتی می‌کرده، اما پس از شرکت در جلسات آگاهی‌بخشی، اعتمادبه‌نفس لازم برای مدیریت بهداشت خود را به دست آورده است. در گزارش آمده است که درک آن دختر از منبع ترس و خجالت، به درک آن به عنوان یک فرآیند طبیعی و قابل کنترول تغییر یافت. صندوق جمعیت ملل متحد در گزارشش جلسات آموزشی را «حیاتی» خوانده و گفته این جلسات آگاهی‌بخشی در مورد بهداشت شخصی، استفاده ایمن از مواد بهداشتی و اهمیت کلی مدیریت صحیح قاعدگی، مطابق با شرایط محلی را ارائه می‌دهد. در گزارش آمده است که این جلسات که با حمایت مالی بخش کمک‌های بشردوستانه اتحادیه اروپا برگزار می‌شود، نه تنها آگاهی دختران را بیشتر می‌کند، بلکه نگاه آن‌ها را به یک فرآیند طبیعی تغییر می‌دهد. صندوق جمعیت ملل متحد می‌گوید تجربه دختر روستایی، نمونه‌ای موفق از ترکیب آموزش و دسترسی به امکانات بهداشتی است که نشان می‌دهد می‌توان با موانع غلبه کرد تا دختران با اطمینان خاطر سلامت خود را مدیریت کنند. باید گفت که در پی محدودیت‌های حکومت فعلی، دسترسی زنان به خدمات پزشکی دشوار و مراکز صحی و کادر پزشکی به صورت قابل توجهی در افغانستان کاهش یافته است. در نبود سیستم بهداشتی موثر و محدودیت شدید آموزشی، بسیاری از دختران افغان با ترس و شرم ناشی از عرف و پیشداوری‌های اجتماعی، دوران قاعدگی خود را تجربه می‌کنند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد قبلا گفته بود که نبود آگاهی و کمبود خدمات بهداشتی به شدت سلامت جسمی و روانی دختران را تهدید می‌کند.

برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۴.۲ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های اضطراری غیرغذایی و سرپناه نیاز دارند. این سازمان امروز (دوشنبه، ۳۱ حمل) با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این نیاز‌ها برای خانواده‌ها در افغانستان فوری و حیاتی است. برنامه اسکان بشر ملل متحد خواستار اقدام فوری برای رسیدگی به نیازمندی‌های مردم در افغانستان شد. سازمان ملل گفته است که قرار است مجمع جهانی شهری سیزدهم در شهر باکو پایتخت آذربایجان برگزار شود. ملل متحد گفت در این نشست، درباره موضوع مسکن که برای افغانستانی‌ها حیاتی است، گفتگو می‌شود و باید همین حالا اقدام صورت گیرد و مسکن مناسب برای همه فراهم شود. این در حالی است که سیلاب‌های اخیر در افغانستان که از شش حمل آغاز شد خسارات هنگفت مالی و جانی برجای گذاشته است. براساس آمار منتشرشده از سوی اداره‌های حکومت سرپرست در افغانستان، بیش از صد نفر در رویدادهای زلزله، سیلاب‌ و فروافتادن سقف خانه‌ها در سراسر کشور جان باختند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل می‌گوید که بیش از ۲۰ میلیون تن، به‌شمول ۵.۶ میلیون کودک، در افغانستان در سال ۲۰۲۵ میلادی حمایت شده‌اند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۳۱ حمل) با نشر گزارشی سالانه خود گفته است که این افراد از خدمات صحی بهره‌مند شده‌اند. یونیسف در ادامه تاکید کرده است که ۱۰ میلیون کودک و مادر خدمات و مواد ضروری پیشگیری تغذیه‌ای دریافت کرده‌اند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد تصریح کرد که افزون بر این، ۴ میلیون کودک در مکاتب، برنامه‌های آموزشی مبتنی بر جامعه و شرایط اضطراری، مواد آموزشی و یادگیری دریافت کرده‌اند. طبق گزارش، ۲.۷ میلیون تن به خدمات اضطراری آب، بهداشت و حفظ‌الصحه دسترسی پیدا کرده‌اند. با این حال، بر اساس گزارش یونیسف، ۲.۲ میلیون دختر از مکاتب محروم هستند. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که با میزان بالای مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. کم‌بود امکانات صحی، دسترسی محدود به آموزش‌های تخصصی و فاصله‌ی زیاد روستاها تا مرکزهای درمانی، چالش‌های جدی در ارایه‌ی خدمات به مادران باردار ایجاد کرده است. در بسیاری از مناطق، زنان در خانه یا درمانگاه‌های کوچک زایمان می‌کنند و قابله‌ها اغلب با امکانات اندک و بدون دسترسی فوری به راهنمایی‌های تخصصی کار می‌کنند.

مسوولان در فرماندهی پولیس ولایت جوزجان می‌گویند که یک زن در مرکز این ولایت توسط شوهرش به قتل رسیده است. عبدالستار حلیمی، سخنگوی فرماندهی پولیس جوزجان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این زن دیشب (یک‌شنبه، ۳۰ حمل) در منطقه‌ی «مصرآباد» از مربوطات شهر شبرغان در خانه‌اش و به ضرب چاقو توسط شوهرش به قتل رسیده است. وی در ادامه تاکید کرده است که نیروهای پولیس شوهر این زن را بازداشت کرده‌اند. سخنگوی فرماندهی جوزجان علت این قتل را «مسائل ناموسی» عنوان کرده و تاکید کرده است که یک مرد دیگر نیز به اتهام «رابطه‌ی نامشروع» با مقتول، بازداشت شده است. قابل ذکر است که موارد قتل زنان از زمان بازگشت حکومت فعلی به قدرت افزایش چشم‌گیر یافته است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، قتل‌های مرموز زنان، کودکان و جوان در در سراسر کشور افزایش کم‌پیشینه یافته است. بیماری‌های روانی، خصومت شخصی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.

سازمان ملل متحد در افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۱۸ هزار و ۶۱۶ زن کارآفرین در سال ۲۰۲۵ میلادی در افغانستان حمایت شده‌اند. این سازمان امروز (دوشنبه، ۳۱ حمل) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این امر مشارکت زنان و دختران در فعالیت‌های اقتصادی را از طریق شرکت‌های کوچک و متوسط در افغانستان تقویت کرده است. این سازمان روز گذشته نیز گفته بود که ادامه ممنوعیت آموزش متوسطه دختران توسط حکومت سرپرست در افغانستان همچنان مهم‌ترین مانع ساختاری در برابر توسعه عادلانه سرمایه انسانی باقی مانده است. سازمان ملل افزوده است که بیش از ۳۴ میلیون تن در افغانستان تحت پوشش برنامه‌های کمکی قرار گرفته‌اند و بیش از ۴.۶ میلیون کودک نیز با حمایت این سازمان در مکاتب ثبت‌نام کردند. همچنین حدود ۴۵ هزار شغل درازمدت ایجاد شده است که بخشی از آن به زنان و مردان در مناطق مختلف کشور اختصاص یافته است. پس از تسلط حکومت فعلی بر افغانستان، زنان از کار کردن در ادارات دولتی و غیردولتی محروم شده‌اند و تنها شمار اندکی از زنان کارآفرین به فعالیت ادامه می‌دهند. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند.