نویسنده: رسانه‌ای گوهر شاد

1 ساعت قبل - 31 بازدید

سازمان صحی جهان بر نقش حیاتی تغذیه کودکان با شیر مادر تاکید‌ کرد

سازمان صحی جهان (WHO) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که همزمان با آغاز هفته جهانی تغذیه با شیر مادر، باید بر نقش حیاتی شیر مادر در تامین سلامت و رشد نوزادان تاکید شود. این سازمان امروز (شنبه، ۱۰ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که هفته جهانی تغذیه با شیر مادر فرصتی است تا اهمیت این شیوه تغذیه در فراهم کردن بهترین آغاز زنده‌گی برای هر کودک بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. سازمان جهانی صحت در ادامه تاکید کرده است که شیر مادر، مواد مغذی ضروری، محافظت در برابر بیماری‌ها و مراقبتی را که هر نوزاد برای رشد سالم و قوی به آن نیاز دارد، فراهم می‌کند. همچنین این سازمان تاکید کرد که در هفته جهانی تغذیه با شیر مادر، باید از حق هر کودک در افغانستان برای بهره‌مندی از شیر مادر حمایت و حفاظت شود و مادران در این مسیر مورد پشتیبانی قرار گیرند. بحران گسترده‌ی انسان‌دوستانه و ناامنی شدید غذایی اما مادران شیرده و کودکان در افغانستان را به طور جدی در آسیب‌پذیری قرار داده است. بر اساس آمار برنامه‌ی جهانی غذا، نزدیک به یک میلیون زن باردار و مادر شیرده در افغانستان دچار سوءتغذیه هستند.

ادامه مطلب


2 ساعت قبل - 53 بازدید

کارزار تطبیق واکسن‌های ضروری برای کودکان آغاز شد

نهاد «افغانستان عاری از پولیو» در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کارزار  تطبیق واکسن ضد بیماری فلج کودکان و برخی بیماری‌های دیگر برای کودکان امروز (شنبه، ۱۰ اسد) آغاز می‌شود. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در این دوره که تا ۱۰ روز ادامه می‌یابد کودکان بر اساس سن و نیازشان واکسن‌های ضروری را دریافت خواهند کرد. بر اساس اعلام نهاد افغانستان عاری از پولیو، این واکسن‌ها شامل واکسین قطره‌ای پولیو، واکسن غیرفعال پولیو، واکسن سرخکان، واکسن پنتاوالنت، واکسن سینه‌بغل و واکسن اسهالات است. این نهاد در ادامه تاکید کرده است که هدف از این برنامه، گسترش پوشش واکسیناسیون، تقویت معافیت جامعه و دریافت واکسن‌های ضروری برای همه کودکان است. بر اساس معلومات نهادهای بین‌المللی به شمول سازمان ملل، افغانستان از معدود کشورهایی است که هنوز هم شهروندان آن به دلیل بیماری‌های قابل پیش‌گیری با واکسن جان می‌بازند.

ادامه مطلب


3 ساعت قبل - 65 بازدید

سازمان جهانی صحت: بیش از ۵۶ هزار کودک دچا سوءتغذیه‌ شدید را درمان کردیم

سازمان جهانی صحت می‌گوید که در جریان سال گذشته‌ی میلادی به ۵۶ هزار و ۴۰۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه‌ی شدید همراه با عوارض پزشکی، خدمات درمانی ارائه کرده است. این سازمان در گزارش سال ۲۰۲۵ میلادی خود گفته است که در جریان این سال، روند پیوسته مراقبت از کودکانی را که به سوءتغذیه‌ی شدید همراه با عوارض پزشکی مبتلا بودند، تقویت کرد. در گزارش آمده است که تنها از ماه جنوری تا پایان اکتبر ۲۰۲۵ در کل ۴۷ هزار و ۱۹۲ کودک مبتلا به سوءتغذیه‌ی شدید همراه با عوارض پزشکی شامل ۲۳ هزار و ۹۱۵ دختر و ۲۳ هزار و ۲۷۷ پسر، در ۱۴۱ مرکز ویژه‌ی درمان سوءتغذیه‌ی شدید در سراسر افغانستان بستری شده و تحت درمان قرار گرفتند. بر اساس نگرانی سازمان ملل متحد، افغانستان در حال حاضر یکی از شدیدترین بحران‌های انسانی در جهان را تجربه می‌کند و بیش از ۱۷ میلیون جمعیت آن با ناامنی شدید غذایی روبرو هستند. برنامه جهانی غذا پیش از این گفته بود که نزدیک به چهار میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان به سوءتغذیه‌ی شدید مبتلا هستند و نیاز به دریافت خدمات درمانی دارند. همچنین یونیسف هشدار داده بود که شیوع بیماری‌ها، پوشش پایین واکسیناسیون، کمبود آب آشامیدنی، ضعف خدمات بهداشتی و کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه، بحران سوءتغذیه در افغانستان را تشدید کرده است. این نهاد از جامعه‌ی جهانی خواسته است با تأمین فوری بودجه، از برنامه‌های پیشگیرانه تغذیه، به‌ویژه برای کودکان ۶ تا ۲۳ ماهه و زنان باردار، حمایت کند تا از گسترش سوءتغذیه و پیامدهای مرگبار آن جلوگیری شود.

ادامه مطلب


13 ساعت قبل - 117 بازدید

از اخراج تا بی‌خانمانی؛ قصه خانواده‌ای بازگشته از پاکستان (بخش پایانی)

سکوت سنگینی بر اتاق حاکم بود. هیچ‌کس چیزی نمی‌گفت؛ گویی همه تلاش می‌کردند گرسنگی و نگرانی خود را از دیگری پنهان کنند. زینب تکه‌های نان را میان کودکان تقسیم کرد و خودش وانمود کرد که اشتها ندارد. عبدالرحمان نگاهش را از سفره کوچک برداشت و به دیوار دوخت؛ دیواری که جز ترک‌های عمیق، چیزی برای تماشا نداشت. او احساس می‌کرد سال‌ها زحمت و کارگری، در چند روز از دست رفته است. نه می‌توانست به گذشته بازگردد و نه راه روشنی برای آینده پیش رویش می‌دید. با این حال، نمی‌خواست کودکانش ناامیدی را در چهره او ببینند. به همین دلیل، لبخند کم‌رنگی بر لب آورد و گفت: «فردا حتماً کار پیدا می‌شود.» خودش اما بهتر از هر کسی می‌دانست که این جمله، بیش از آنکه از واقعیت بگوید، تلاشی برای زنده نگه داشتن امید در دل خانواده بود. پسر دوازده‌ساله عبدالرحمان که متوجه وضعیت پدرش شده بود، از آن شب دیگر درباره مکتب چیزی نگفت. چند روز بعد، خودش به پدرش پیشنهاد کرد که برای کار به بازار برود. گفت می‌تواند شاگرد یک دکان شود و هرچه به دست آورد، به خانواده بدهد. عبدالرحمان ابتدا مخالفت کرد. نمی‌خواست پسرش در سنی که باید پشت میز مکتب می‌نشست، کار کند. اما چند روز بعد، وقتی صاحب‌خانه برای گرفتن کرایه آمد و عبدالرحمان هیچ پولی برای پرداخت نداشت، ناچار شد پیشنهاد پسرش را جدی بگیرد. پسرک سرانجام در یک دکان کوچک مشغول کار شد. هر روز صبح زود از خانه بیرون می‌رفت و تا شام کار می‌کرد. در برابر زحمتی که می‌کشید، دستمزد اندکی می‌گرفت، اما همان درآمد ناچیز نیز برای خانواده ارزش زیادی داشت. او بخشی از پولش را صرف خرید نان می‌کرد و گاهی نیز برای خواهر کوچک‌ترش خوراکی یا وسیله‌ای کوچک می‌خرید. با گذشت زمان، عبدالرحمان بیش از گذشته احساس می‌کرد که خانواده‌اش میان دو زندگی گرفتار شده‌اند؛ زندگی‌ای که در پاکستان از آنان گرفته شده بود و زندگی تازه‌ای که در افغانستان هنوز نتوانسته بودند برای خود بسازند. زینب نیز هر روز با دشواری تازه‌ای روبه‌رو می‌شد. دختر کوچک‌شان چند بار بیمار شد و خانواده توان پرداخت هزینه داکتر و دارو را نداشت. شبی که تب کودک بالا رفت، زینب تا صبح کنار او نشست و با پارچه‌ای خیس، پیشانی‌اش را خنک می‌کرد. عبدالرحمان نیز آن شب چند بار از خانه بیرون رفت تا از کسی پول قرض بگیرد، اما هیچ‌کس حاضر نشد به او کمک کند. صبح روز بعد، یکی از همسایه‌ها مقداری دارو برای کودک آورد. زینب با چشمانی اشک‌آلود از او تشکر کرد. همان روز بود که برای نخستین بار به عبدالرحمان گفت: «ما از پاکستان بیرون شدیم، اما هنوز به جایی نرسیده‌ایم.» عبدالرحمان چیزی نگفت. او می‌دانست همسرش راست می‌گوید. برای خانواده‌ای که سال‌ها در پاکستان زندگی کرده بود، بازگشت به افغانستان به معنای رسیدن به خانه نبود؛ بلکه آغاز زندگی تازه‌ای بود که هیچ چیز برای آن آماده نشده بود. آنان نه خانه‌ای داشتند، نه درآمدی ثابت و نه پس‌اندازی که بتوانند با آن دوباره زندگی‌شان را از نو بسازند. کودکان از مکتب بازمانده بودند و هر روز نگرانی تازه‌ای بر نگرانی‌های پیشین افزوده می‌شد. ماه‌ها گذشت. عبدالرحمان همچنان کارهای روزمزد انجام می‌داد و پسرش نیز در همان دکان کار می‌کرد. زینب سرانجام با کمک یکی از زنان همسایه توانست یک چرخ خیاطی دست‌دوم پیدا کند و در خانه به دوختن لباس مشغول شود. درآمد او اندک بود، اما برای خانواده معنای بزرگی داشت؛ زیرا برای نخستین‌بار پس از بازگشت، احساس می‌کردند چیزی در اختیار دارند که می‌توانند با تکیه بر آن، آینده‌شان را دوباره بسازند. با این همه، زندگی هنوز آسان نشده بود. هر روز هزینه‌ای تازه از راه می‌رسید؛ کرایه خانه، نان، دارو و نیازهای ابتدایی کودکان. درآمد ناچیز عبدالرحمان و زینب به سختی پاسخگوی همین مخارج ساده بود. گاهی تا چند روز کاری برای عبدالرحمان پیدا نمی‌شد و خانواده ناچار بودند با کمترین امکانات روزگار بگذرانند. با وجود همه این دشواری‌ها، زینب تلاش می‌کرد فضای خانه را برای فرزندانش آرام نگه دارد. او نمی‌خواست کودکان احساس کنند که آینده‌شان به بن‌بست رسیده است. هر بار که لباس تازه‌ای می‌دوخت، با خود می‌گفت شاید همین کار کوچک، قدمی باشد برای بیرون آمدن خانواده از روزهای سخت. یک روز، پسر دوازده‌ساله عبدالرحمان پس از بازگشت از کار، کتاب‌های قدیمی‌اش را از داخل یک بکس بیرون آورد. او این کتاب‌ها را از پاکستان با خود آورده بود و با وجود اینکه مدت‌ها بود به مکتب نمی‌رفت، هنوز آنها را مانند گنجی ارزشمند نگه داشته بود. کتاب‌ها را روی زمین گذاشت، گرد و غبارشان را پاک کرد و آرام شروع به خواندن کرد. عبدالرحمان از دور به او نگاه می‌کرد. پسر سکوت را شکست و گفت: «پدر، من می‌خواهم دوباره مکتب بروم.» عبدالرحمان سرش را پایین انداخت. نمی‌دانست چه پاسخی بدهد. او آرزو داشت پسرش درس بخواند، دخترش نیز دوباره به مکتب برود و هیچ‌یک از فرزندانش ناچار نباشند کودکی خود را با کار و نگرانی سپری کنند. اما واقعیت زندگی، هر روز آنان را از این آرزوها دورتر می‌کرد. آن شب، عبدالرحمان تا دیر وقت بیدار ماند. به گذشته، به سال‌هایی که در پاکستان با زحمت زندگی ساخته بود و به آینده‌ای که اکنون پیش روی خانواده‌اش قرار داشت، فکر می‌کرد. سرانجام با خود گفت که اگرچه همه چیز را از دست داده‌اند، اما نباید امیدشان را نیز از دست بدهند؛ زیرا تنها سرمایه‌ای که هنوز برایشان باقی مانده بود، همین امید بود. صبح روز بعد، زودتر از همیشه از خانه بیرون رفت تا شاید کار بیشتری پیدا کند. زینب نیز پشت چرخ خیاطی نشست و دوختن لباس‌های همسایه‌ها را ادامه داد. پسر خانواده همچنان در دکان کار می‌کرد، اما عبدالرحمان با خودش عهد بست که هر طور شده، راهی برای بازگرداندن او به مکتب پیدا کند؛ حتی اگر مجبور باشد ساعت‌های بیشتری کار کند یا از نیازهای خودش بگذرد. این خانواده هنوز در افغانستان با مشکلات فراوانی روبه‌رو است. خانه‌شان کوچک است، درآمد ثابتی ندارند، درمان بیماری برایشان دشوار است و آینده فرزندان‌شان همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. آنها از پاکستان برگشته‌اند، اما برای ساختن دوباره زندگی، به چیزی فراتر از یک اتاق کوچک و چند وسیله ابتدایی نیاز دارند؛ به فرصت، امنیت، کار و امکان آموزش برای کودکانشان. عبدالرحمان گاهی شب‌ها، وقتی همه اعضای خانواده خواب هستند، کنار پنجره کوچک خانه می‌نشیند و به تاریکی بیرون خیره می‌شود. هنوز روزی را به یاد دارد که همراه خانواده‌اش پاکستان را ترک کرد؛ روزی که با خود فکر می‌کرد شاید در افغانستان بتوانند همه چیز را از نو آغاز کنند. اکنون ماه‌ها از آن روز گذشته است. او هنوز احساس می‌کند فرصت آغاز واقعی را پیدا نکرده است؛ زیرا برای خانواده‌ای که خانه، کار، امنیت اقتصادی و آینده فرزندانش را از دست داده، حتی رسیدن به نقطه آغاز نیز راهی دشوار و طولانی است. با این حال، هر صبح که زینب چرخ خیاطی‌اش را روشن می‌کند، هر روز که عبدالرحمان برای یافتن کار از خانه بیرون می‌رود و هر شبی که پسرشان کتاب‌های قدیمی‌اش را ورق می‌زند، این خانواده نشان می‌دهد که هنوز تسلیم نشده است. آنها می‌کوشند زندگی را از میان همان ویرانه‌های کوچک، آرام‌آرام دوباره بسازند. شاید برای بسیاری، بازگشت از پاکستان تنها یک خبر باشد؛ آماری از شمار خانواده‌هایی که از مرز عبور کرده و به افغانستان بازگشته‌اند. اما برای عبدالرحمان و خانواده‌اش، بازگشت یعنی ترک خانه‌ای که بیست سال در آن زندگی کرده بودند، جدا شدن از خاطرات، دوستان، همسایه‌ها و تمام آنچه روزی «زندگی» می‌نامیدند و آغاز دوباره در سرزمینی که هرچند وطنشان بود، اما دیگر برایشان ناآشنا به نظر می‌رسید. آنها اکنون در افغانستان زندگی می‌کنند، اما هنوز خانه‌ای ندارند که با آسودگی آن را «خانه خودمان» بنامند. با این همه، هر شب وقتی زینب پتو را روی کودکانش می‌کشد، با لبخندی آرام به آنها می‌گوید که روزی اوضاع بهتر خواهد شد. کودکان شاید هنوز معنای عمیق این جمله را درک نکنند، اما عبدالرحمان می‌داند اگر همین امید کوچک نیز خاموش شود، دیگر چیزی برای ادامه دادن باقی نخواهد ماند. او می‌گوید: «ما از پاکستان اخراج شدیم، اما نمی‌خواهیم از زندگی هم اخراج شویم. فقط یک فرصت می‌خواهیم؛ فرصتی برای کار کردن، برای مکتب رفتن بچه‌ها و برای اینکه دوباره صاحب یک زندگی عادی شویم.» و شاید تمام خواسته این خانواده، مانند هزاران خانواده دیگری که پس از سال‌ها مهاجرت به افغانستان بازگشته‌اند، همین باشد؛ اینکه بازگشت‌شان پایان یک زندگی نباشد، بلکه آغازی برای ساختن آینده‌ای باشد که در آن، هیچ کودکی به دلیل فقر از آموزش بازنماند و هیچ پدر و مادری میان نان، درمان و امید، ناچار به انتخاب نشود. نویسنده: سارا کریمی بخش اول این روایت؛ «از اخراج تا بی‌خانمانی؛ قصه خانواده‌ای بازگشته از پاکستان»

ادامه مطلب


17 ساعت قبل - 103 بازدید

برای نخستین بار یک زن، ریيس پارلمان الجزایر شد

خالده بوفدش، عضو کمیته مرکزی حزب جبهه آزادی‌بخش ملی الجزایر، به‌عنوان رییس پارلمان این کشور انتخاب شد. او نخستین زن در تاریخ پارلمان الجزایر است که به این سمت دست یافته است. رسانه‌های الجزایری گزارش دادند که جبهه آزادی‌بخش ملی نقش اساسی در استقلال این کشور داشته و در حال حاضر متحد حکومت فعلی این کشور محسوب می‌شود. در گزارش آمده است که خالده بوفدش در پی رای‌گیری نمایندگان پارلمان به ریاست مجلس تکیه زد. خانم بوفدش متخصص الرژی است و از حوزه پایتخت به پارلمان الجزایر راه یافته است. در ادامه آمده است که جبهه آزادی‌بخش ملی در انتخابات پارلمانی الجزایر در هفته‌های گذشته، به‌عنوان بزرگ‌ترین برنده رقابت‌ها اعلام شد. این حزب دست‌کم ۹۱ کرسی از مجموع ۴۰۷ کرسی این نهاد را به دست آورد. این انتخابات کمترین میزیان مشارکت در تاریخ الجزایر (۲۱ درصد) واجدان شرایط رای‌دهی را ثبت کرد. این زن پیش از ورود به پارلمان، در سیاست‌های محلی فعالیت داشت و اکنون به عنوان یکی از چهره‌های کلیدی حزب خود به این مقام دست یافته است. خالده بوفدش در حالی ریاست پارلمان را بر عهده می‌گیرد که حضور زنان در این دوره از مجلس الجزایر به شدت کاهش یافته است. در حال حاضر زنان تنها ۲۵ کرسی، معادل شش درصد از کل کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارند. این در حالی است که در دوره قبلی پارلمان ۳۸ زن حضور داشتند و در دوره پیش از آن نیز، تعداد نمایندگان زن به ۱۱۸ نفر می‌رسید. کاهش چشمگیر حضور زنان در پارلمان الجزایر پس از تغییر قوانین انتخاباتی رخ داده است. در سال ۲۰۱۷ میلادی، انتخابات پارلمانی الجزایر تحت یک سیستم سهمیه‌بندی جنسیتی برگزار شد که حضور گسترده‌تر زنان را تضمین می‌کرد، اما با تغییر این ساختار در دوره‌های بعدی، تعداد نمایندگان زن در مجلس این کشور به‌طور گسترده کاهش یافت. در حالی خالده بوفدش به این مقام می‌رسد که زنان و دختران در افغانستان با محدودیت‌های شدیدی مواجه است. زنان حق فعالیت‌های سیاسی را ندارند.

ادامه مطلب


18 ساعت قبل - 69 بازدید

سازمان ملل: باید محدودیت آموزش دختران افغانستان لغو شود

جورجیت گانیون، سرپرست یوناما بار دیگر از مقامات مسوولان حکومت سرپرست افغانستان خواست محدودیت‌های آموزشی دختران را لغو و زمینه بازگشت آنان به آموزش در همه سطوح را فراهم کنند. خانم گانیون در جریان سفر به ولسوالی استالف ولایت کابل، از یک مکتب ابتداییه دخترانه بازدید کرد و گفته است که دختران باید بتوانند به تحصیل خود ادامه دهند و در توسعه و پیشرفت افغانستان نقش داشته باشند. ویدیوی منتشرشده از سوی یوناما نشان می‌دهد که خانم گانیون در این سفر با مقام‌های محلی و شماری از بزرگان محل دیدار کرده و درباره چالش‌ها، نیازهای اقتصادی و مسائل آموزشی در ولسوالی استالف گفتگو کرده است. او در این سفر از یک لابراتوار کمپیوتر که با حمایت سازمان ملل در یک مکتب ابتداییه دخترانه ایجاد شده نیز بازدید کرد و بر اهمیت دسترسی دختران به فناوری اطلاعات و مهارت‌های دیجیتال تاکید کرد. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را متوقف کردند و در دسامبر ۲۰۲۲ نیز دختران و زنان را از ادامه تحصیل در دانشگاه‌ها منع کردند. افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که دختران از آموزش متوسطه و عالی محروم هستند. بر اساس آمار سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، بیش از ۲.۵ میلیون دختر در افغانستان از حق آموزش محروم‌اند و در صورت ادامه این ممنوعیت، شمار آنان تا سال ۲۰۳۰ به بیش از چهار میلیون نفر خواهد رسید. همچنین یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد نیز هشدار داده است که تداوم این محدودیت‌ها تا سال ۲۰۳۰ می‌تواند افغانستان را با کمبود بیش از ۲۰ هزار معلم زن و ۵۴۰۰ کارمند زن در بخش صحت روبرو کند. یونیسف می‌گوید که ادامه محرومیت دختران از آموزش، علاوه بر آسیب به نظام آموزشی، خطر ازدواج زودهنگام، کاهش حضور زنان متخصص در بخش‌های آموزش و صحت و افزایش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان را نیز در پی خواهد داشت.

ادامه مطلب


22 ساعت قبل - 65 بازدید

امریکا در تلاش اخراج یک زن اهل افغانستان است

دولت امریکا قصد دارد یک زن اهل افغانستان را به اتهام «حمایت از طرح الهام‌گرفته از گروه داعش» به افغانستان اخراج کند. دولت ترامپ برای اخراج این زن به طرح دعوای خود را به «دادگاه اخراج تروریست‌های خارجی» پیش‌کش کرده و بر اساس گزارش‌ها قرار بود جلسه‌ی دادگاه دیروز (پنج‌شنبه، ۸ اسد) در واشنگتن برگزار شود. متهم این پرونده نظیره حاجی‌زاده نام دارد و در شهر فورت ورث در ایالت تگزاس زندگی می‌کند. او در اوایل همین هفته بازداشت شده است. آسوشیتد پرس، به نقل از اداره تحقیقات فدرال امریکا، نوشته است که بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، خانم حاجی‌زاده از حامیان گروه داعش است و فرزندان خود را نیز وادار کرده تا به این گروه اعلام وفاداری کند. اداره تحقیقات فدرال امریکا، افزوده است که نظیره حاجی‌زاده از طرحی که بستگانش برای انجام یک حمله‌ی الهام‌گرفته از داعش در امریکا تدارک دیده بودند، حمایت کرده است.

ادامه مطلب


1 روز قبل - 50 بازدید

فتانه حاج سید جوادی؛ روایتگر عشق، سنت و جامعه

در میان نویسندگان زن معاصر ایران، نام فتانه حاج سیدجوادی بیش از هر چیز با رمان مشهور «بامداد خمار» گره خورده است؛ اثری که در میانه دهه هفتاد خورشیدی به یکی از پدیده‌های کم‌نظیر صنعت نشر تبدیل شد و میلیون‌ها خواننده را به خود جذب کرد. اگرچه پیش از او نیز زنان نویسنده بسیاری در عرصه داستان‌نویسی فعالیت می‌کردند، اما کمتر نویسنده‌ای توانسته بود اثری خلق کند که هم مخاطبان عام را شیفته خود سازد و هم بحث‌های فراوانی در میان منتقدان ادبی برانگیزد. «بامداد خمار» نه تنها یک رمان عاشقانه، بلکه روایتی از تقابل سنت و تجدد، اختلاف طبقاتی، جایگاه زن در جامعه و پیامدهای تصمیم‌های احساسی است. موفقیت چشمگیر این اثر باعث شد نام فتانه حاج سیدجوادی برای همیشه در تاریخ ادبیات داستانی معاصر ایران ثبت شود.، فتانه حاج سیدجوادی در سال ۱۳۲۴ خورشیدی در استان فارس متولد شد. او دوران کودکی و نوجوانی خود را در خانواده‌ای فرهنگی سپری کرد و از همان سال‌های نخست به مطالعه کتاب و ادبیات علاقه نشان داد. علاقه فراوان به خواندن رمان‌های فارسی و آثار نویسندگان بزرگ جهان، زمینه شکل‌گیری ذوق داستان‌نویسی او را فراهم کرد. پس از پایان تحصیلات متوسطه، در رشته زبان و ادبیات انگلیسی ادامه تحصیل داد و با ادبیات کلاسیک و مدرن جهان بیشتر آشنا شد. این آشنایی بعدها در شیوه روایت، شخصیت‌پردازی و ساختار داستان‌های او تأثیر محسوسی گذاشت. پس از ازدواج، مدتی در شهر اصفهان زندگی کرد. در این دوران، علاوه بر مطالعه گسترده، تجربه‌های اجتماعی و خانوادگی خود را به تدریج در قالب یادداشت‌ها و طرح‌های داستانی ثبت می‌کرد. هرچند او سال‌ها به صورت جدی به انتشار آثارش نپرداخت، اما همواره نوشتن را ادامه داد و تجربه‌های زندگی، روابط خانوادگی، تفاوت‌های فرهنگی و مسائل زنان را به عنوان مهم‌ترین منابع الهام خود برگزید. همین نگاه واقع‌گرایانه سبب شد شخصیت‌های آثارش برای خوانندگان باورپذیر و نزدیک به زندگی واقعی باشند. آغاز حرفه‌ای نویسندگی فتانه حاج سیدجوادی با انتشار رمان «بامداد خمار» در سال ۱۳۷۴ رقم خورد. کمتر کسی تصور می‌کرد نویسنده‌ای که نخستین رمان خود را منتشر کرده است، بتواند چنین موج گسترده‌ای در بازار کتاب ایجاد کند. «بامداد خمار» در مدت کوتاهی به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های ایران تبدیل شد و بارها تجدید چاپ شد. استقبال خوانندگان از این اثر تا سال‌ها ادامه یافت و هنوز نیز یکی از شناخته‌شده‌ترین رمان‌های فارسی به شمار می‌رود. داستان «بامداد خمار» از زبان زنی به نام محبوبه روایت می‌شود که در خانواده‌ای مرفه و سنتی رشد کرده است. او برخلاف خواست خانواده، دل به عشق جوانی نجار به نام رحیم می‌بندد و با وجود مخالفت شدید اطرافیان، با او ازدواج می‌کند. محبوبه تصور می‌کند عشق برای ساختن یک زندگی مشترک کافی است، اما پس از ازدواج با واقعیت‌های دشوار زندگی، تفاوت‌های فرهنگی، مشکلات اقتصادی و اختلاف‌های شخصیتی روبه‌رو می‌شود. نویسنده با روایت زندگی این زوج، نشان می‌دهد که عشق بدون شناخت کافی و تفاوت‌های عمیق طبقاتی، همیشه به خوشبختی منجر نمی‌شود. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این رمان، شخصیت‌پردازی دقیق و ملموس آن است. شخصیت‌های داستان نه کاملاً خوب هستند و نه کاملاً بد، بلکه هر یک مجموعه‌ای از ویژگی‌های انسانی، ضعف‌ها، آرزوها و اشتباهات را در خود دارند. محبوبه دختری احساساتی، جسور و آرمان‌گراست، در حالی که رحیم شخصیتی سخت‌کوش اما سنتی و گاه خشن دارد. این پیچیدگی شخصیت‌ها باعث شده است خوانندگان بتوانند با آنان همدلی کنند و داستان را واقعی‌تر بپندارند. زبان ساده و روان از دیگر عوامل موفقیت آثار فتانه حاج سیدجوادی است. او برخلاف بسیاری از نویسندگان که از زبان پیچیده و نمادین استفاده می‌کنند، تلاش کرده است روایت را به گونه‌ای بنویسد که برای طیف گسترده‌ای از خوانندگان قابل فهم باشد. همین ویژگی سبب شد حتی کسانی که عادت چندانی به مطالعه نداشتند نیز جذب داستان شوند و کتاب را تا پایان دنبال کنند. درون‌مایه اصلی آثار فتانه حاج سیدجوادی، بررسی روابط انسانی، عشق، خانواده، جایگاه زنان، شکاف طبقاتی و پیامدهای انتخاب‌های سرنوشت‌ساز است. او تلاش می‌کند نشان دهد که بسیاری از تصمیم‌های مهم زندگی، اگر تنها بر پایه احساسات گرفته شوند، ممکن است نتایجی متفاوت از انتظار به همراه داشته باشند. به همین دلیل، داستان‌های او علاوه بر جنبه سرگرم‌کننده، حامل نوعی پیام اجتماعی و اخلاقی نیز هستند. پس از موفقیت خیره‌کننده «بامداد خمار»، فتانه حاج سیدجوادی رمان «در خلوت خواب» را منتشر کرد. هرچند این کتاب نیز با استقبال مناسبی روبه‌رو شد، اما موفقیت بی‌سابقه «بامداد خمار» را تکرار نکرد. با این حال، این اثر نیز نشان داد که نویسنده همچنان به دغدغه‌های اجتماعی، روان‌شناختی و خانوادگی علاقه‌مند است و تلاش می‌کند روابط انسانی را با نگاهی دقیق و واقع‌گرایانه روایت کند. فتانه حاج سیدجوادی برخلاف بسیاری از نویسندگان هم‌دوره خود، آثار پرشماری منتشر نکرده است، اما همان تعداد محدود آثار نیز برای تثبیت جایگاه او در ادبیات داستانی ایران کافی بود. او نشان داد که گاهی یک اثر موفق می‌تواند تأثیری ماندگارتر از ده‌ها کتاب داشته باشد؛ به‌ویژه زمانی که آن اثر بتواند با احساسات، تجربه‌ها و دغدغه‌های بخش بزرگی از جامعه ارتباط برقرار کند. موفقیت گسترده «بامداد خمار» از همان سال‌های نخست انتشار، واکنش‌های متفاوتی را در میان منتقدان و پژوهشگران ادبی برانگیخت. گروهی از منتقدان، این رمان را اثری دانستند که توانسته است مخاطبان بسیاری را با کتاب و کتاب‌خوانی آشتی دهد و نشان دهد که ادبیات داستانی هنوز می‌تواند برای طیف وسیعی از جامعه جذاب باشد. آنان معتقد بودند که فتانه حاج سیدجوادی با بهره‌گیری از زبانی روان، روایت پرکشش و شخصیت‌هایی ملموس، اثری آفریده است که خواننده را تا پایان داستان با خود همراه می‌کند. به باور این گروه، مهم‌ترین موفقیت نویسنده در آن است که توانسته مسائل اجتماعی، اختلاف‌های طبقاتی، محدودیت‌های فرهنگی و چالش‌های زندگی مشترک را در قالب داستانی جذاب و قابل فهم بیان کند. در مقابل، برخی از منتقدان ادبی دیدگاه متفاوتی داشتند. آنان بر این باور بودند که «بامداد خمار» بیش از آنکه اثری نوآورانه در عرصه ادبیات باشد، رمانی عامه‌پسند است که بر احساسات مخاطب تکیه دارد. این گروه معتقد بودند شخصیت‌ها در برخی بخش‌های داستان بیش از اندازه تحت تأثیر پیام اخلاقی نویسنده قرار گرفته‌اند و پایان‌بندی رمان نیز خواننده را به این نتیجه هدایت می‌کند که فاصله‌های طبقاتی و فرهنگی مانعی جدی برای شکل‌گیری یک زندگی موفق هستند. با این حال، حتی بسیاری از همین منتقدان نیز اذعان کرده‌اند که نمی‌توان تأثیر اجتماعی و فرهنگی این رمان را نادیده گرفت، زیرا کمتر کتابی در ادبیات معاصر ایران توانسته است چنین دامنه گسترده‌ای از مخاطبان را جذب کند. یکی از ویژگی‌های برجسته سبک نوشتاری فتانه حاج سیدجوادی، سادگی و روانی زبان است. او از واژه‌های دشوار، جمله‌های پیچیده و ساختارهای سنگین ادبی پرهیز می‌کند و روایت خود را با زبانی صمیمی و طبیعی پیش می‌برد. همین ویژگی سبب شده است که آثار او برای طیف گسترده‌ای از خوانندگان، از نوجوانان گرفته تا بزرگسالان، قابل درک و جذاب باشد. در نوشته‌های او، گفت‌وگوها طبیعی و نزدیک به زبان روزمره‌اند و شخصیت‌ها به گونه‌ای سخن می‌گویند که برای خواننده باورپذیر باشند. از دیگر ویژگی‌های قلم او، توجه دقیق به جزئیات زندگی روزمره است. نویسنده با توصیف فضای خانه، روابط خانوادگی، آداب و رسوم، شیوه زندگی طبقات مختلف اجتماعی و احساسات شخصیت‌ها، فضایی واقعی و ملموس می‌آفریند. خواننده هنگام مطالعه آثار او احساس می‌کند با انسان‌هایی واقعی روبه‌رو است که می‌توانند در هر خانواده یا جامعه‌ای حضور داشته باشند. این واقع‌گرایی یکی از مهم‌ترین عوامل محبوبیت آثار او به شمار می‌رود. فتانه حاج سیدجوادی بیش از آنکه به دلیل دریافت جوایز ادبی شناخته شود، به واسطه استقبال کم‌نظیر خوانندگان شهرت یافته است. «بامداد خمار» طی سال‌های متمادی بارها تجدید چاپ شد و در شمار پرفروش‌ترین رمان‌های معاصر ایران قرار گرفت. این استقبال گسترده، خود نوعی موفقیت بزرگ برای نویسنده به شمار می‌آید و نشان می‌دهد که اثر او توانسته است با نسل‌های مختلف خوانندگان ارتباط برقرار کند. تأثیر «بامداد خمار» تنها به بازار کتاب محدود نماند. این رمان سال‌ها موضوع بحث در محافل فرهنگی، دانشگاهی و رسانه‌ای بود. بسیاری از خوانندگان درباره شخصیت‌های داستان، تصمیم‌های محبوبه و رحیم، نقش خانواده، عشق، تفاوت‌های طبقاتی و مسئولیت فرد در انتخاب همسر به گفت‌وگو پرداختند. کمتر رمانی در ادبیات معاصر ایران توانسته است تا این اندازه وارد گفت‌وگوهای اجتماعی شود و دیدگاه‌های موافق و مخالف را برانگیزد. فتانه حاج سیدجوادی را باید نویسنده‌ای دانست که با تعداد اندکی اثر، اما با نفوذی ماندگار، جایگاه خود را در ادبیات معاصر ایران تثبیت کرده است. او با روایت زندگی انسان‌های معمولی، پرداختن به عشق، خانواده، سنت، طبقه اجتماعی و پیامد انتخاب‌های فردی، داستان‌هایی خلق کرده که همچنان برای خوانندگان جذاب و قابل تأمل هستند. اگرچه درباره ارزش ادبی آثارش دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد، اما کمتر کسی تردید دارد که «بامداد خمار» یکی از اثرگذارترین و پرفروش‌ترین رمان‌های تاریخ ادبیات معاصر ایران است؛ رمانی که نه‌تنها نام نویسنده‌اش را ماندگار کرد، بلکه نقش مهمی در گسترش فرهنگ رمان‌خوانی و معرفی نویسندگان زن به مخاطبان گسترده ایفا کرد. نویسنده: قدسیه امینی

ادامه مطلب


2 روز قبل - 74 بازدید

چگونه در خانواده استفاده درست از اینترنت را یاد بگیریم؟

امروزه اینترنت به شریان حیاتی زندگی مدرن تبدیل شده است. از آموزش و کسب‌وکار گرفته تا سرگرمی و ارتباطات اجتماعی، همه ابعاد زندگی انسان به این شبکه جهانی گره خورده‌اند. با این حال، ورود بی‌رویه و بدون مدیریت فناوری به حریم خانه، چالش‌های جدی برای خانواده‌ها ایجاد کرده است. افت تحصیلی فرزندان، انزوای اجتماعی، اعتیاد دیجیتال و شکاف نسلی تنها بخشی از آسیب‌های استفاده نادرست از فضای مجازی هستند. ازاین‌رو، آموزش شیوه استفاده صحیح از اینترنت در محیط خانواده دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اساسی برای حفظ سلامت روان و تحکیم روابط عاطفی به شمار می‌رود. چرا مدیریت اینترنت در خانواده حیاتی است؟ برای ایجاد هرگونه تغییر در رفتار اعضای خانواده، نخست باید ضرورت آن را درک کنیم. اینترنت مانند چاقویی دولبه است؛ همان‌قدر که می‌تواند سودمند و کارآمد باشد، در صورت استفاده نادرست نیز می‌تواند آسیب‌زا باشد. ۱. حفظ سلامت روان و جسم استفاده افراطی از صفحه‌نمایش‌ها مانند تلفن همراه، تبلت و رایانه، ارتباط مستقیمی با اختلالات خواب، کاهش تحرک بدنی، چاقی، ضعف بینایی و دردهای عضلانی و مفصلی دارد. همچنین حضور بیش از حد در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند زمینه‌ساز افسردگی، اضطراب اجتماعی و کاهش اعتمادبه‌نفس، به‌ویژه در نوجوانان، شود. ۲. تقویت روابط عاطفی و گفت‌وگو وقتی اعضای خانواده کنار هم هستند، اما هرکدام در دنیای مجازی خود غرق شده‌اند، پدیده‌ای به نام «تنهایی جمعی» شکل می‌گیرد. کاهش گفت‌وگوهای روزانه میان والدین و فرزندان یا میان زوجین، به‌تدریج پیوندهای عاطفی را تضعیف کرده و احساس فاصله و دلسردی را افزایش می‌دهد. ۳. امنیت سایبری و حفاظت از حریم خصوصی کودکان و نوجوانان به دلیل تجربه کمتر، بیشتر در معرض خطرهایی مانند کلاهبرداری‌های اینترنتی، زورگویی مجازی و سوءاستفاده افراد سودجو قرار دارند. آموزش سواد رسانه‌ای به اعضای خانواده می‌تواند سپری مؤثر در برابر این تهدیدها باشد. اصول اولیه برای ایجاد تغییر در خانواده تغییر عادت‌های دیجیتال با اجبار، کنترل شدید یا قطع ناگهانی اینترنت امکان‌پذیر نیست. برای رسیدن به نتیجه مطلوب، رعایت چند اصل ضروری است. ۱. والدین، نخستین و مهم‌ترین الگو فرزندان بیش از آنکه به سخنان والدین گوش دهند، رفتار آنان را الگو قرار می‌دهند. پدری که ساعت‌های طولانی در شبکه‌های اجتماعی مشغول است یا مادری که هنگام صرف غذا تلفن همراه را کنار نمی‌گذارد، نمی‌تواند از فرزندش انتظار استفاده متعادل از اینترنت را داشته باشد. قانون نخست: والدین باید پیش از هر چیز، رفتار خود را اصلاح کنند. ۲. همدلی به جای کنترل افراطی جاسوسی، بررسی پنهانی تلفن همراه فرزندان و ایجاد فضای بی‌اعتمادی، تنها آنان را به پنهان‌کاری سوق می‌دهد. بهتر است والدین به جای نقش پلیس، نقش راهنما را ایفا کنند و درباره جذابیت‌ها، فرصت‌ها و خطرهای فضای مجازی با فرزندان خود گفت‌وگویی صمیمانه داشته باشند. ۳. افزایش سواد رسانه‌ای والدین والدین نمی‌توانند چیزی را که خود به‌خوبی نمی‌شناسند، مدیریت کنند. آشنایی با شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های رایج، فناوری‌های جدید و شیوه عملکرد الگوریتم‌ها، به آنان کمک می‌کند زبان مشترکی با فرزندان خود پیدا کنند. راهکارهای عملی برای استفاده درست از اینترنت در خانه مدیریت فضای مجازی نیازمند برنامه‌ای مشخص و قابل اجراست. ۱. تدوین «میثاق‌نامه دیجیتال خانواده» یکی از بهترین روش‌ها، برگزاری جلسه‌ای خانوادگی و تدوین قوانینی مشترک با مشارکت همه اعضاست. وقتی فرزندان در تنظیم قوانین نقش داشته باشند، بیشتر به آن‌ها پایبند خواهند بود. نمونه‌هایی از این قوانین عبارت‌اند از: ورود تلفن همراه و تبلت به اتاق خواب در شب و سر سفره یا میز غذا ممنوع باشد. یک ساعت پیش از خواب و دو ساعت نخست پس از بازگشت از مکتب، زمان بدون صفحه‌نمایش باشد. استفاده از اینترنت برای بازی یا شبکه‌های اجتماعی، پس از انجام تکالیف درسی و مسئولیت‌های خانه مجاز باشد. ۲. استفاده از ابزارهای مشترک برای کودکان زیر ۱۲ سال داشتن تلفن همراه یا تبلت شخصی توصیه نمی‌شود. بهتر است رایانه یا تبلت خانوادگی در فضای عمومی خانه قرار گیرد تا استفاده از آن تحت نظارت طبیعی والدین باشد. ۳. استفاده از ابزارهای نظارت هوشمند امروزه فناوری ابزارهای مناسبی برای مدیریت استفاده از اینترنت در اختیار خانواده‌ها قرار داده است. این برنامه‌ها امکان محدود کردن زمان استفاده از صفحه‌نمایش، مسدود کردن سایت‌های نامناسب، نظارت بر برنامه‌های نصب‌شده و مدیریت فعالیت‌های آنلاین را فراهم می‌کنند. ۴. ایجاد جایگزین‌های جذاب تنها گفتن «گوشی را کنار بگذار» کافی نیست. باید جایگزین‌های لذت‌بخش برای اوقات فراغت فراهم شود؛ مانند بازی‌های فکری، آشپزی خانوادگی، ورزش، پیاده‌روی، شرکت در کلاس‌های هنری یا تماشای یک فیلم و گفت‌وگو درباره آن. مدیریت اینترنت متناسب با سن فرزندان نیازها و توانایی‌های کودکان و نوجوانان در سنین مختلف متفاوت است؛ بنابراین نمی‌توان یک شیوه واحد را برای همه به کار برد. زیر دو سال: استفاده از صفحه‌نمایش توصیه نمی‌شود، مگر تماس تصویری کوتاه با اعضای خانواده. دو تا پنج سال: حداکثر یک ساعت در روز و همراه با والدین، با محتوای آموزشی و مناسب. شش تا دوازده سال: حدود یک تا یک‌ونیم ساعت در روز، همراه با آموزش امنیت سایبری و حفظ اطلاعات شخصی. سیزده سال به بالا: مدیریت توافقی و گفت‌وگومحور با تمرکز بر مسئولیت‌پذیری، حریم خصوصی، تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای. نکاتی برای برخورد با نوجوانان نوجوانان به استقلال اهمیت زیادی می‌دهند و محدودیت‌های سخت‌گیرانه معمولاً نتیجه معکوس دارد. بهتر است به جای ممنوعیت، درباره مفهوم «ردپای دیجیتال» با آنان گفت‌وگو کنید و توضیح دهید که هر عکس، نظر یا ویدئویی که امروز در فضای مجازی منتشر می‌کنند، ممکن است در آینده تحصیلی یا شغلی آنان تأثیرگذار باشد. آموزش تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای مهم‌ترین ابزار محافظت از فرزندان در فضای مجازی، ذهن آگاه و قدرت تحلیل آن‌هاست، نه صرفاً نرم‌افزارهای کنترلی. به فرزندان خود بیاموزید: زندگی افراد در شبکه‌های اجتماعی، تنها بخش زیبایی از واقعیت است و نباید آن را با زندگی واقعی خود مقایسه کنند. پیش از باور یا بازنشر هر خبر، منبع آن را بررسی کنند و از معتبر بودن آن مطمئن شوند. در فضای مجازی همان‌گونه رفتار کنند که در دنیای واقعی رفتار می‌کنند؛ اگر سخنی را رو در رو به کسی نمی‌گویند، نباید آن را در اینترنت نیز منتشر کنند. نتیجه‌گیری اینترنت دریایی گسترده از فرصت‌ها و تهدیدهاست. اینکه از ظرفیت‌های آن برای رشد و پیشرفت بهره ببریم یا گرفتار آسیب‌هایش شویم، تا حد زیادی به شیوه مدیریت آن در خانواده بستگی دارد. هدف از مدیریت اینترنت، محروم کردن اعضای خانواده از فناوری نیست، بلکه ایجاد تعادل میان زندگی دیجیتال و زندگی واقعی است. با تدوین قوانین مشترک، افزایش سواد رسانه‌ای، استفاده هوشمندانه از ابزارهای نظارتی و تقویت روابط عاطفی در محیط خانواده، می‌توان خانه را به فضایی امن و آرام تبدیل کرد؛ جایی که فناوری در خدمت رشد، آموزش و همدلی باشد، نه عاملی برای فاصله گرفتن اعضای خانواده از یکدیگر. در نهایت، باید به خاطر داشت که هیچ شبکه اجتماعی، صفحه‌نمایش یا فناوری پیشرفته‌ای نمی‌تواند جای گرمای یک آغوش، نگاه مهربان و گفت‌وگوی صمیمانه اعضای خانواده را بگیرد. نویسنده: سحر یوسفی

ادامه مطلب


2 روز قبل - 59 بازدید

صلیب سرخ: به بازتوانی دختران قربانی انفجار ماین‌ها کمک می‌کنیم

کمیته‌ی بین‌المللی صلیب سرخ در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به دختران و زنانی که در اثر انفجار ماین‌ها دچار معلولیت شده کمک می‌کند دوباره سر پای خود بایستند. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۸ اسد) با شریک‌سازی داستان دختری به نام یلدا که پای خود را در انفجار یک ماین زمینی از دست داده، گفته است که با فراهم‌سازی پای مصنوعی و خدمات توان‌بخشی به او کمک کرده که دوباره راه برود. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در ادامه تاکید کرده است که یلدا وقتی پایش را از دست داد هشت سال داشت و برای مدت‌ها به این باور بود که آینده‌اش به پایان رسیده است. به گفته‌ی این نهاد، امروز هر گامی که یلدا برمی‌دارد، نمادی از شجاعت و امید است. قابل ذکر است که انفجار ماین‌ها و مهمات‌ به‌جامانده از جنگ هنوز هم از شهروندان افغانستان به ویژه کودکان قربانی می‌گیرد. بر اساس آمار قبلی اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های انسان‌دوستانه‌ی سازمان ملل متحد ماهانه نزدیک به ۶۰ تن در افغانستان در اثر انفجار مهمات به‌جامانده از جنگ کشته یا دچار معلولیت می‌شوند که بیش‌تر شان کودکان هستند.

ادامه مطلب