دفتر بخش زنان سازمان ملل متحد در افغانستان ‏درتازه‌ترین مورد درباره‌ی افزایش مرگ‌ومیر مادران و نرخ بالای ‏زایمان در میان دختران نوجوان به‌دلیل ازدواج ‏زودهنگام هشدار داده است. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۶ سنبله) در با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود ‏نوشته است که چهار سال پس از تصرف افغانستان ‏توسط حکومت سرپرست، وضعیت سلامت و حقوق زنان و دختران ‏نگران‌کننده است.‏ در اعلامیه آمده است: «خطر مرگ‌ومیر مادران به دلیل ازدواج نوجوانان و نرخ بالای زایمان در ‏حال افزایش است.»‏ دفتر بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که ‏جهان باید همین حالا اقدام کند تا این مشکل افزایش پیدا کند. همچنین بخش زنان سازمان ملل متحد اخیرا در گزارشی ‏پیش‌بینی کرده بود که محدودیت‌های حکومت فعلی بر ‏آموزش دختران تا سال ۲۰۲۶ میلادی، منجر به ‏افزایش ۲۵ درصدی ازدواج کودکان، افزایش ۴۵ ‏درصدی زایمان زودهنگام دختران نوجوان و حداقل ‏افزایش ۵۰ درصدی مرگ‌ومیر مادران خواهد شد.‏ در ادامه آمده است که بحران اقتصادی نیز باعث می‌شود که خانواده‌ها ‏دختران‌شان را وادار به ازدواج زودهنگام کنند. حتا ‏برخی خانواده‌ها مجبور شده‌اند کودکان‌شان را بفروشند.‏ حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران بست، در حالی که ‏بخش صحت افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

همزمان با گذشت یک هفته از وقوع زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار در شرق ‏افغانستان، سازمان جهانی صحت‌ اعلام کرده است که کمبود ‏وسایل نقلیه برای انتقال بیماران و کمبود کارمندان ‏صحی زن، مراقبت‌های صحی از زخمیان زمین‌لرزه ‏را با مشکل مواجه کرده است. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۶ سنبله) با نشر گزارشی گفته است محدودیت‌های حکومت سرپرست بر تردد کارمندان ‏زنان نیز دسترسی زنان و کودکان به مراقبت‌های ‏صحی را مختل می‌کند.‏ در گزارش آمده است که دسترسی به مناطق کوهستانی دورافتاده ‏همچنان یک چالش اساسی است، زیرا رانش زمین ‏ناشی از پس‌لرزه‌های شدید جاده‌های اصلی را ‏مسدود کرده است. ‏ سازمان جهانی صحت در ادامه تاکید کرده است، تخمین ‏زده می‌شود که ۸۴ هزار نفر تحت تأثیر قرار گرفته‌اند ‏که حداقل دو هزار و ۲۰۵ نفر جان باخته، سه هزار و ۶۴۰ نفر زخمی شده و شش هزار و ۷۸۲ ‏خانه ویران شده است.‏ در ادامه آمده است که از میان ‏زخمیان، ۵۸ درصد مرد و ۴۲ درصد زن و دختر هستند.‏ در بخشی از گزارش آمده است که بیش از ۱۰ درصد زخمیان ‏کودکان زیر پنج سال هستند.‏ سازمان جهانی صحت در ادامه افزوده است که شش تیم سیار ‏صحی را به آسیب‌دیده‌ترین و دورافتاده‌ترین روستاهای ‏ولسوالی نورگل کنر اعزام کرده است و ‏خدمات اورژانسی از جمله مراقبت‌های تروما، سلامت ‏مادر و کودک، مشاوره و ارجاع را ارائه می‌دهد.‏ این سازمان می‌گوید که سیستم‌های آمبولانس با ‏کمبود شدید وسایل نقلیه کارآمد، سوخت و کارکنان ‏آموزش‌دیده، از جمله پرسنل بهداشتی زن، دسترسی به ‏موقع به مراقبت‌های سطح بالاتر برای موارد بحرانی ‏را محدود می‌کند.‏ همچنین در بخشی از گزارش آمده است که سیستم ‏بهداشتی شکننده‌ی افغانستان با کمبود شدید دارو و ‏کارکنان، به‌ویژه کارکنان بهداشتی زن مواجه است. ‏ سازمان جهانی صحت می‌گوید که برای افزایش ‏مداخلات نجات‌بخش و اطمینان از دسترسی به ‏آسیب‌پذیرترین جوامع، به چهار میلیون دالر اضافی ‏نیاز فوری است.‏ این در حالی است که یک‌ هفته قبل زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار شرق افغانستان را ‏تکان داد. این زمین‌لرزه در ولایت کنر بیشترین تلفات ‏و خسارات را برجای گذاشته است.‏

سازمان نجات کودکان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار یک‌شنبه شب هفته‌ی گذشته در شرق افغانستان بیش از ۲۶۰ هزار کودک را تحت تأثیر قرار داده است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که ۲۸۰ کودک دیگر براثر این زمین‌لرزه، بدون والدین باقی‌مانده‌اند و پس‌لرزه‌های مداوم این زمین‌لرزه نیز کودکانی که خانه‌ها و خانواده‌های خود را از دست داده‌اند را وحشت‌زده کرده است. در گزارش آمده است که زمین‌لرزه بیش از پنج هزار خانه را ویران کرده و خانواده‌ها مجبور شده‌اند یا در زیر خیمه‌ها و یا فضای باز بخوابند. سازمان نجات کودکان در ادامه تاکید کرده است که شماری از این خانواده‌ها، از کیسه‌های برنج قدیمی به‌عنوان رختخواب استفاده می‌کنند. همچنین گزارش به نقل از سمیرا سید رحمان، مسوولان دادخواهی سازمان نجات کودکان در افغانستان نوشته است: «با ویرانی خانه‌ها و کشته یا زخمی شدن بسیاری از بستگان و عزیزان، کودکان بار سنگینی از فقدان را به دوش می‌کشند و پس‌لرزه‌ها دائما وحشتی را که هنگام وقوع زمین‌لرزه تجربه کردند، به آنان یادآوری می‌کنند.» وی در ادامه افزوده است: «در عرض چند ثانیه، همه چیز هزاران کودک از دست رفت. هر خانواده‌ای که در کنر دیدم، چندین عضو خود را از دست داده بود. این دوران وحشتناکی برای کودکان است. ترس و غمی که کودکان با خود حمل می‌کنند، با پاک‌سازی آوار از بین نخواهد رفت.» یکی از زلزله‌زدگان کنر به سازمان نجات کودکان گفته است: «در روستای ما خانواده‌های هستند که ۱۱ عضو شان را از دست داده‌اند. همسایه دیگری ۱۵ نفر و همسایه‌ی دیگر پنج نفر را از دست داده‌اند. ما خانواده‌های زیادی مانند این داریم.» مسوول دادخواهی سازمان نجات کودکان گفته است که این نهاد در حال ارائه‌ی حمایت فوری سلامت روان به کودکان است، اما نیاز به بودجه‌ی فوری و پایدار است و اهداکنندگان باید همین حالا اقدام کنند. وی تصریح کرد زندگی و آینده‌ی کودکان در کنر بستگی به کمک و اقدام جامعه‌ی بین‌المللی دارد. زمین‌لرزه‌ی شش ریشتری یک‌شنبه‌شب که مناطق شرقی کشور را لرزاند، بیشترین تلفات و خسارات را در ولایت کنر وارد کرده است. براساس آمار حکومت سرپرست، در این زمین‌لرزه در کنر دو هزار و ۲۰۵ نفر جان باخته و  سه هزار و ۶۴۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند. همچنین مسوولان دولتی اعلام کرده‌اند که براثر این زمین‌لرزه شش هزار و ۷۸۲ خانه در کنر ویران شده است.

همزمان با ادامه‌ی روند بازداشت و اخراج مهاجران اهل افغانستان از پاکستان، پولیس این کشور فاطمه بختیاری، فعال حقوق بشر را بازداشت کرده است. فاطمه بختیاری، فعال حقوق بشر در یک نوار تصویری که به رسانه‌ی گوهرشاد فرستاده است، گفته است که (چهارشنبه‌شب، ۱۲ سنبله) بازداشت و به «کمپ» منتقل شده است. خانم بختیاری در این نوار تصویری مشخص نکرده است که از کدام شهر بازداشت شده است. فعال حقوق بشر در این نوار تصویری با نگرانی و گریه‌ از نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حامی مهاجران درخواست کمک می‌کند. فاطمه بختیاری در این نوار تصویری مدعی شده است که در این اواخر به‌شکل پنهانی زندگی می‌کرده است؛ اما از سوی پولیس پاکستان بازداشت شده است. این فعال حقوق بشر از اخراج شدن به افغانستان ابراز نگرانی می‌کند. قابل ذکر است که پاکستان در طی چند ماه اخیر بازداشت و اخراج فعالان حقوق بشر، زنان معترض و نظامیان پیشین اهل افغانستان را شدت بخشیده است. اخراج مهاجران اهل افغانستان از سوی دولت پاکستان، موجی از انتقادهای فعالان حقوق بشر و نهادهای حقوق بشری را در پی داشته و خواهان توقف اخراج آن‌ها از پاکستان شده‌اند. دولت پاکستان اول سپتامبر را آخرین مهلت برای بازگشت تعیین کرده است. در این مرحله دارندگان کارت پی‌او‌آر نیز شامل‌ هستند.‏

بخش زنان سازمان ملل (UN Women) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که زنان و دختران افغانستان بیش‌ترین آسیب را از زمین‌لرزه اخیر در شرق افغانستان به ویژه ولایت کنر متحمل خواهند شد. این سازمان با نشر گزارشی بر ضرورت حضور زنان و دختران امدادگر در روند کمک‌رسانی در ولایت‌های زلزله زده تاکید کرده است. سوزان فرگوسن، نماینده ویژه بخش زنان سازمان ملل در افغانستان، در ادامه تاکید کرده است: «زنان و دختران بار دیگر بیش‌ترین آسیب را از این فاجعه خواهند دید، بنابراین باید مطمین شویم که نیازهای آنان در مرکز روند پاسخ و بازسازی قرار گیرد.» در این گزارش یادآوری شده است که در زمین‌لرزه بزرگ سال ۲۰۲۳ میلادی در هرات، نزدیک به شش تن از هر ده جان‌باخته زن بودند و دوسوم مجروحان نیز زنان را تشکیل می‌دادند. همچنین بخش زنان سازمان ملل متحد در بخشی از گزارش افزوده است که در صورت نادیده گرفتن زنان امدادگر، احتمال دارد زنان و دختران افغانستان از دریافت کمک‌های حیاتی و اطلاعات ضروری در روزهای آینده محروم بمانند. بخش زنان سازمان ملل از جامعه‌ی جهانی خواسته است برای تأمین نیازهای فوری زنان و دختران، از جمله سرپناه اضطراری، پتو، ظروف پخت‌وپز، وسایل بهداشتی، تجهیزات پزشکی، آب آشامیدنی و مواد غذایی، کمک‌های بیش‌تری‌ فراهم کنند. قابل ذکر است که زمین‌لرزه‌ی شش ریشتری یک‌شنبه‌شب که مناطق شرقی کشور را لرزاند، بیشترین تلفات و خسارات را در ولایت کنر وارد کرده است. براساس آمار حکومت سرپرست، در این زمین‌لرزه در کنر یک هزار و ۴۵۷ نفر جان باخته و سه هزار و ۳۹۴ نفر دیگر زخمی شده‌اند. همچنین مسوولان دولتی اعلام کرده‌اند که براثر این زمین‌لرزه شش هزار و ۷۸۲ خانه در کنر ویران شده است.

بخش زنان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تیمی از این نهاد پس از ساعت‌ها پیاده‌روی به ولسوالی نورگل در ولایت کنر یکی از مناطق آسیب‌دیده، رسیده است. این سازمان شب (چهارشنبه، ۱۲ سنبله) با نشر عکس‌هایی از رسیدن تیمی شامل زنان به این منطقه در حساب کاربری ایکس خود خبر داده است. این ولسوالی از جمله مناطقی است که بیشترین آسیب را براثر زمین‌لرزه‌ مرگ‌بار دیده است. بخش زنان سازمان ملل متحد در اعلامیه‌اش نوشته است که زنان و دختران در این منطقه گفته‌اند که سرپناه، غذا، آب سالم، پوشاک، مراقبت‌های صحی و حمایت روانی-اجتماعی از نیازهای فوری آنان است. براساس معلوماتی که مقام‌های حکومت سرپرست ارائه کرده‌اند، روستای دره مزار در ولسوالی نورگل براثر زمین‌لرزه کاملا تخریب شده است. زمین‌لرزه راه‌های مواصلاتی منتهی به این ولسوالی را نیز تخریب کرده بود. شماری از مسوولان دولتی روز چهارشنبه اعلام کردند که تمام راه‌ها بازگشایی شده است. براساس آخرین آمار، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت فعلی گفته است که آمار جان‌باختگان زمین‌لرزه‌ی یک‌شنبه‌شب ولایت کنر به هزار و ۴۵۷ تن رسیده است. آقای فطرت روز (چهارشنبه، ۱۲ سنبله) با نشر پستی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که تعداد زخمی‌های این زمین‌لرزه‌ به ۳هزار و ۳۹۴ تن رسید است. معاون سخنگوی دولت تاکید کرده است که ۶ هزار ۷۸۲ خانه‌ی مسکونی در مناطق مختلف کنر ویران شده است.

مرکز حقوق بشر افغانستان (AHRC) با خانواده‌های قربانیان زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار شرق کشور ابراز همدردی کرده و می‌گوید که کمک به زنان آسیب‌دیده از زمین‌لرزه‌ باید در اولویت نهادهای امدادگر قرار گیرد. این مرکز امروز (چهارشنبه، ۱۲ سنبله) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در نتیجه‌ی زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار در شرق کشور بیش از هزار و ۴۰۰ تن جان باخته و صدها تن دیگر زخمی شده‌اند. مرکز حقوق بشر افغانستان به محدودیت‌های حکومت فعلی علیه زنان اشاره کرده و تاکید کرده است: « عمیقاً نگران محدودیت‌ها در خصوص کمک‌رسانی به زنان هستند.» این مرکز افزوده است: «سیاست‌های تبعیض‌آمیز حکومت فعلی علیه زنان و دختران، جان شمار زیادی از زنان را در معرض خطر قرار می‌دهد. زنانی که ممکن است بدون نجات یا کمک باقی بمانند.» مرکز حقوق بشر با اشاره به زمین‌لرزه‌ی سال ۲۰۲۳ میلادی در هرات و محدودیت‌ها علیه زنان در روند کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان گفته است که این تجربه نباید دوباره تکرار شود. این مرکز تاکید کرده که جان و امنیت زنان باید در تمام تلاش‌های امدادی در اولویت قرار گیرد و محافظت شود. در اعلامیه آمده است که نهادهای امدادی باید بدون قید و شرط و بدون تبعیض به قربانیان زمین‌لرزه به‌ویژه زنان خدمات ارائه‌ کنند و زنان نباید در این «فاجعه‌ی طبیعی» فراموش شوند. مرکز حقوق بشر افغانستان از جامعه‌ی جهانی و نهادهای امدادی خواستار کمک به قربانیان زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار شرق کشور شده است. همچنین این مرکز در بخشی از اعلامیه‌اش از کشورهای ایران و پاکستان خواسته که به حمایت از مهاجران افغانستانی ادامه داده و در این زمان بحرانی از اخراج آن‌ها به افغانستان خودداری کنند. این در حالی است که  سه روز پیش زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار ولایت کنر، ننگرهار، لغمان و چند ولایت دیگر را تکان داد. مسوولان حکومت سرپرست آمار تلفات زمین‌لرزه کنر را یک‌ هزار و ۴۱۱ تن اعلام کرده‌اند. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت فعلی گفته است که شمار زخمیان این زلزله مرگ‌بار در شرق افغانستان هم به سه هزار و ‌‏۱۲۴ نفر رسیده است. وی در ادامه تاکید کرده است که پنج هزار و ۴۱۲ خانه در ولسوالی‌های نورگل، سوکی، ‏چپه‌دره، پیچ‌دره، وته‌پور و اسعدآباد کنر ویران شده است.‏

کمیسیون تحصیلات عالی پاکستان اعلام کرده است که این کشور در سومین دوره‌ی بورسیه‌های تحصیلی علامه اقبال، چهار هزار و ۵۰۰ سیت بورسیه برای دانشجویان افغانستان اختصاص داده است. کمیسیون تحصیلات عالی پاکستان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این ‏بورسیه‌ها در مقاطع مختلف در رشته‌های گوناگون، از جمله ‏طب، مهندسی، زراعت، علوم مدیریت، اجتماعی و کمپیوتر ‏است. این کمیسیون هدف از اهدای این بورسیه‌ها را تقویت روابط ‏افغانستان و پاکستان و ارتباط مردم دو کشور خوانده است. ‏ در اعلامیه آمده است که روند ثبت‌نام بورسیه‌های پاکستان آنلاین است و ۳۰ سپتامبر ‏آخرین فرصت ثبت‌نام تعیین شده است.‏ کمیسیون تحصیلات عالی پاکستان در مورد این‌که چند تعداد از این بورسیه‌ها به دختران اختصاص یافته است، چیزی نگفته است. قابل ذکر است که پاکستان در سال‌های گذشته نیز هزاران سیت بورسیه برای ‏دانشجویان افغانستان اعلام کرده بود.‏ بورسیه‌های خارجی تنها گزینه‌ی ممکن تحصیل برای دختران ‏افغانستان است، زیرا حکومت سرپرست مکاتب و دانشگاه‌ها را به‌روی ‏دختران بالاتر از صنف ششم بسته کرده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.