مسوولان حکومت سرپرست اعلام کرده‌اند که شمار قربانیان زمین‌لرزه‌ی شب‌گذشته در شمال افغانستان، به ۲۷ تن کشته و ۷۳۰ تن زخمی‌ رسیده است. خبرگزاری باختر که تحت کنترول حکومت فعلی قرار دارد، بعدازظهر روز (دوشنبه، ۱۲ عقرب) اعلام کرد که این افراد در ولایت‌های بلخ، سمنگان، قندوز، سرپل و بغلان کشته و زخمی شده‌اند. در گزارش آمده است که در پی این رویداد طبیعی، در ولایت بلخ ۱۲ نفر جان باخته و ۴۰۷ تن زخمی شده‌اند. در سمنگان نیز تعداد قربانیان ۱۱ تن کشته و ۲۷۰ تن زخمی گزارش شده است. همچنین در بخشی از گزارش خبرگزاری باختر آمده است که در ولایت سرپل چهار نفر و در بغلان ۱۲ نفر زخمی شده‌اند. خبرگزاری باختر در ادامه تاکید کرده است که ۴۱ دانشجوی دانشگاه قندوز نیز در نتيجه‌ی این رویداد طبیعی زخمی شده‌اند. زخمی‌ها برای درمان به شفاخانه‌ها و مراکز صحی منتقل شده‌اند. مسوولان حکومت سرپرست مشخص نکرده‌اند که چه تعداد از قربانیان و زخمی‌های این رویداد طبیعی را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. این آمار نهایی نیست و ممکن است هر لحظه تعداد قربانیان زمین‌لرزه‌ی شمال کشور افزایش یابد. مرکز لرزه‌نگاری آمریکا قدرت زمین‌لرزه حوالی ساعت ۱ بامداد روز (دوشنبه، ۱۲ عقرب) در شمال کشور را ۶.۳ درجه ریشتر و مرکز آن را ولایت بلخ اعلام کرده است. این زمین‌لرزه در ولایت‌های سمنگان، بلخ، فاریاب، سرپل، تخار، کابل و قندوز نیز احساس شده است. اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه در افغانستان تلفات زمین‌لرزه‌ی شب‌گذشته در شمال کشور را ۱۷ کشته و ۱۵۰ زخمی اعلام کرده است. شماری از کشورهای همسایه به شمول سازمان های بین‌المللی با خانواده‌های قربانیان این رویداد طبیعی ابراز همدردی کرده و آمادگی شان را برای کمک‌رسانی به زخمی‌ها اعلام کرده‌اند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بیماری سرخکان همچنان یک تهدید جدی برای سلامت کودکان در افغانستان است. اين نهاد امروز (دوشنبه، ۱۲ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که طی یک کارزار ۱۰ روزه بیش از یک هزار کودک در کابل واکسن سرخکان دریافت کرده‌اند. سازمان بین‌المللی مهاجرت در ادامه تاکید کرده است که این کارزار اوایل ماه اکتبر سال جاری در کمپ بازگشت مهاجران در کابل برگزار شده بود که در آن تعداد یک هزار و ۱۷ کودک، شامل ۵۰۸ پسر و ۵۰۹ دختر واکسن سرخکان دریافت کردند. این در حالی است که چندی پیش سازمان جهانی صحت اعلام کرد که در نخستین مرحله‌ی کارزار سراسری مبارزه با بیماری سرخکان، ۸.۹ میلیون کودک شش‌ ماهه تا ده‌ ساله در ۱۷ ولایت سردسیر کشور واکسن شدند. براساس گزارش‌های موجود، سرخکان یکی از مسری‌ترین بیماری‌ها و از دلایل عمده‌ی مرگ‌ومیرهای قابل پیشگیری با تطبیق واکسن در میان کودکان است. سازمان جهانی صحت گفته بود که در افغانستان، جایی که دسترسی به واکسیناسیون منظم محدود است و بسیاری از کودکان با مشکلاتی مانند سوءتغذیه روبرو هستند، ابتلا به سرخکان می‌تواند عوارض شدیدی چون سینه‌پهلو، کوری و حتی مرگ به دنبال داشته باشد. این نهاد تاکید کرده بود که در سال ۲۰۲۴ میلادی بیش از ۹۳۰۰ مورد سرخکان در سراسر کشور ثبت شد. تا ماه آگوست سال جاری میلادی، ۸۵۰۰ مورد دیگر نیز به آن اضافه شد که حدود ۹۲ درصد مبتلایان، کودکان زیر ده سال بودند.

مرکز خبرنگاران افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که طی دو دهه‌ی اخیر حدود ۱۳۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای به‌شمول ۲۰ زن خبرنگار در افغانستان بر اثر رویدادهای جنگی و جرایم سازمان‌یافته جان باخته‌اند. این مرکز با نشر اعلامیه‌ای به‌مناسبت «روز جهانی پایان دادن به معافیت از مجازات در جرایم علیه خبرنگاران» گفته است که از سال ۲۰۰۱ میلادی تا اکنون، دست‌کم ۱۳۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای از جمله ۲۰ زن، در کشور جان باخته‌ و به‌دلیل فرهنگ معافیت از مجازات، در بیش از ۹۰ درصد این موارد، قانون و عدالت رعایت نشده است. مرکز خبرنگاران افغانستان تاکید کرده است که طی بیش از چهار سال حاکمیت حکومت سرپرست بر کشور، دست‌کم ۶۴۰ رویداد نقض حقوق خبرنگاران و کارمندان علیه رسانه‌ها را ثبت کرده است. در بخشی از اعلامیه آمده است که طی این مدت زمان، پنج خبرنگار به‌شمول دو کارمند رادیو و تلویزیون ملی در حمله‌ی نظامیان پاکستانی جان باختند. در ادامه آمده است: «فرهنگ معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران مانع تحقق عدالت برای اکثر این قربانیان شده و محدودیت‌ها بر فعالیت‌های رسانه‌ای و خبرنگاری در کشور به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.» مرکز خبرنگاران افغانستان می‌گوید که حاکمیت فرهنگ معافیت از مجازات در افغانستان، همراه با افزایش تهدیدها، فشارها و محدودیت‌های روزافزون علیه خبرنگاران و رسانه‌ها، پیامدهای زیان‌باری بر جامعه و توسعه کشور داشته است. این مرکز از حکومت فعلی خواسته است که ضمن احترام به حقوق بنیادی خبرنگاران و رسانه‌ها، اقدامات لازم را برای تامین عدالت در مورد قربانیان جرایم علیه خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای انجام دهد. همچنین مرکز خبرنگاران افغانستان در آخر از حکومت سرپرست خواسته است تا دستوراتی که آزادی رسانه‌ها را به‌گونه‌ای بی‌سابقه محدود کرده‌ است، لغو کنند و به خبرنگاران و رسانه‌های آزاد اجازه دهند رویدادها را بازتاب دهند و حقیقت‌ها را بیان کنند.

مسوولان محلی از ولایت سمنگان می‌گویند که در پی زمین‌لرزه‌ (شب دوشنبه، ۱۲ میزان) دست‌کم هشت تن جان باخته و نزدیک به ۲۰۰ تن زخمی شده‌اند. قاری لطف‌الله حبیبی، رییس صحت عامه‌ ولایت سمنگان، در گفتگو با رادیو رستم نوین گفته است که در پی این زمین‌لرزه در شهر ایبک، مرکز این ولایت، یک تن جان باخته و بیش از ۱۰۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. آقای حبیبی در ادامه تاکید کرده است که براساس معلومات موجود، در ولسوالی خُلم ولایت بلخ شش تن جان خود را از دست داده و بیش از ۷۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. وی در ادامه افزوده است که همچنان در ولسوالی حضرت سلطان ولایت سمنگان یک کشته و ۱۵ زخمی گزارش شده است. مقام‌های محلی حکومت فعلی گفته‌اند که آمار تلفات احتمالاً افزایش خواهد یافت، گروه‌های امدادرسان تا اکنون در حال بررسی مناطق دوردست هستند. باید گفت که این زمین‌لرزه به بزرگی ۶.۳ ریشتر حوالی ساعت ۱۲:۵۹ شب دوشنبه در ولسوالی خلم ولایت بلخ و بخش‌هایی از شمال افغانستان به وقوع پیوست و در ولایت‌های کابل، بغلان سمنگان، سرپل و قندوز نیز احساس شده است. این در حالی است که حدود دو ماه پیش زمین‌لرزه‌ای ولایت‌های شرقی افغانستان را تکان داد که بیش از دو هزار و ۲۰۰ تن جان باختند، سه هزار و ۶۴۰ تن زخم برداشتند و هزاران خانواده بی‌خانمان شدند. بر بنیاد گزارش سازمان‌های جهانی، زنان و کودکان بیش‌ترین آسیب را از این رویداد متحمل شدند. با این وجود، براساس گزارش دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد، در این زمین‌لرزه هزار و ۹۹۲ نفر جان باختند و بیش از سه هزار و ۶۰۰ نفر زخمی شدند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کرده است که خبرنگاران در سراسر جهان در مسیر جستجوی حقیقت با مشکلات فزاینده‌ای روبرو هستند و حتا جان خود را از دست می‌دهند. آقای گوترش این اظهارات را امروز (یک‌شنبه، ۱۱ عقرب) به مناسبت «روز جهانی پایان دادن به مصوونیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران» در حساب کاربری ایکس خود مطرح کرده و نوشته است: «وقتی خبرنگاران ساکت می‌شوند، ما همه صدای خود را از دست می‌دهیم.» آنتونیو گوترش در ادامه خواستار دفاع از آزادی مطبوعات شده و تاکید کرده است: «باید اطمینان حاصل کنیم کسانی که حقیقت را به صاحبان قدرت می‌گویند، می‌توانند بدون ترس این کار را انجام دهند.» همچنین او در بخشی از صحبت‌هایش مدعی شده است که در سراسر جهان، تقریباً از هر ده مورد قتل روزنامه‌نگاران، نُه مورد آن حل نشده باقی مانده است. او نوشته است: «مصوونیت از مجازات در هر کجا نه‌تنها بی‌عدالتی در حق قربانیان و خانواده‌های آنهاست – بلکه حمله‌ به آزادی مطبوعات، دعوتی به خشونت بیشتر و تهدیدی برای خود دموکراسی است.» دبیرکل سازمان ملل متحد غزه را مرگبارترین مکان برای روزنامه‌نگاران عنوان کرده و بار دیگر خواستار تحقیقات مستقل و بی‌طرفانه برای قتل خبرنگاران در غزه شده است. او از همه‌ی دولت‌ها خواسته که پرونده‌‌های مربوط به آزار و اذیت و قتل خبرنگاران در سراسر جهان را بررسی کرده و عاملان آن را تحت پیگرد قانونی قرار دهند. وی در ادامه نوشته: «فضاهای دیجیتال باید برای کسانی که اخبار را جمع‌آوری و گزارش می‌کنند، امن شوند.» قابل ذکر است که در افغانستان نیز حکومت فعلی با وضع محدودیت‌های گسترده علیه رسانه‌ها و فعالیت رسانه‌ای، سبب تعطیلی ده‌ها رسانه‌ شده و چندين خبرنگار، کارمند و فعال رسانه‌ای را بازداشت و زندانی کرده‌اند.

سازمان بین‌المللی کار، در چارچوب برنامه‌ی «راه‌حل‌های پایدار»، ۱۸۰ زن کارآفرین از ننگرهار و لغمان را مهارت‌های تجاری آموزش داده تا توان‌مندی‌های معیشتی آنان تقویت شود. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این برنامه به هدف ارتقای ظرفیت‌های زنان در بخش کسب‌وکارهای کوچک و متوسط طراحی شده و به آنان فرصت می‌دهد تا با دانش و مهارت‌های تازه، کسب‌وکارهای خود را گسترش داده و درآمد خانواده‌ها را افزایش دهند. مسوولان در سازمان بین‌المللی کار تاکید کرده است که این آموزش‌ها افزون بر افزایش توان‌مندی‌های اقتصادی زنان، نقش مهمی در ارتقای استقلال مالی و کاهش آسیب‌پذیری اجتماعی آنان دارد. وضعیت زنان در افغانستان، با محدودیت‌های جدی در عرصه‌ی کاری روبرو هستند و بسیاری از زنان دسترسی بسیار محدود به فرصت‌های آموزشی، شغلی و خدمات اجتماعی دارند. باید گفت که پس از به قدرت‌رسیدن حکومت سرپرست، بسیاری از زنان با از دست‌دادن فرصت‎‌های کار رسمی، منبع‌های درآمدشان را از دست داده و با فقر و ناداری دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از برنامه توسعه و حمایت معلمان زن با پشتیبانی مالی اتحادیه اروپا حمایت می‌کند. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۱۱ عقرب) با نشر گزارشی گفته است که این برنامه با هدف تقویت محیط آموزشی مدارس طراحی شده و مربیان، معلمان را با شیوه‌های نوین تدریس آشنا می‌کنند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است: «این برنامه اطمینان حاصل می‌کند که معلمان به‌ خوبی آموزش دیده‌اند، مواد آموزشی در دسترس هستند و مدیران مکاتب مهارت لازم برای راهنمایی و حمایت از تیم‌های خود را دارند.» یونیسف در ادامه افزوده است که بیش از ۱۰ هزار معلم در مراکز مختلف تربیت معلم در سراسر افغانستان آموزش دیده‌اند. این نهاد به نقل از پری، یکی از مربیان در ولایت هرات، نوشته است: «در افغانستان، معلمان در شرایط دشواری کار می‌کنند که پذیرش روش‌های نوین آموزشی را برای آن‌ها دشوار می‌سازد. روش‌های سنتی و معلم‌محور هنوز هم به‌طور گسترده در مدارس مورد استفاده قرار می‌گیرند و گذار به شیوه‌های آموزش دانش‌آموزمحور بدون حمایت کافی، به‌ویژه دشوار است.» این در حالی است که پس از تسلط مجدد حکومت سرپرست، معلمان زن به‌طور سیستماتیک از نظام آموزشی افغانستان حذف شده‌اند. همچنان یونیسف و یونسکو پیش‌تر هشدار داده بودند که سیستم آموزشی افغانستان در وضعیت بحرانی قرار دارد. در حالی یونیسف از حمایت معلمان زن خبر می‌دهد که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید، در سومین بازی خود با پیروزی پرگول هفت بر صفر برابر تیم ملی زنان لیبیا، به کار خود در تورنمنت FIFA Unites: Women’s Series ادامه داد و نخستین پیروزی را کسب کرد. این مسابقه روز (شنبه، ۱۰ عقرب) در کشور مراکش برگزار شده است و تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید با نمایش چشم‌گیر توانست با نتیجه ۷–۰ تیم لیبیا را شکست دهد. زنان فوتبالیست اهل افغانستان پیش از این در دو دیدار ابتدایی با نتایج ۱–۶ در برابر چاد و ۰–۴ در برابر تونس، شکست خورده بودند. در دیدار دوم، جیانی اینفانتینو رییس فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) نیز از نزدیک نظاره‌گر بازی آنان بود. پیروزی تیم زنان افغانستان برابر تیم زنان لیبیا که پس از ممنوعیت ورزش زنان در داخل کشور از سوی حکومت فعلی در سال ۲۰۲۱ در تبعید به فعالیت خود ادامه می‌دهد، یک دستاورد مهم به شمار می‌رود. تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید، در ماه می سال روان میلادی با حمایت فیفا و هدایت پایولین هامیل، سرمربی این تیم تشکیل شد و پس از مشورت با فیفا، نام رسمی «زنان افغان متحد» (Afghan Women United) را برای خود برگزید. این تیم متشکل از بازیکنانی است که پس از تسلط دوباره حکومت فعلی بر افغانستان، از کشور خارج شده‌اند و اکنون در کشورهای مختلف از جمله استرالیا، بریتانیا و دنمارک زنده‌گی می‌کنند. برد ۷–۰ برابر لیبیا در مراکش، نه تنها بزرگ‌ترین پیروزی تاریخ تیم زنان افغانستان در تبعید است، بلکه نشانه‌ای از بازگشت آن‌ها به صحنه بین‌المللی فوتبال زنان به شمار می‌رود.

کلستر جهانی حفاظت، شبکه‌ای از سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی اعلام کرده است که افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های بشردوستانه جهان درگیر است. بازگشت اجباری مهاجران و بلایای طبیعی در سال جاری این بحران را نسبت به سال گذشته تشدید کرده است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که بحران‌هایی چون بازگشت گسترده‌ مهاجران و تاثیرات شدید تغییرات اقلیمی در افغانستان جای درگیری‌ها را به‌عنوان عامل اصلی آوارگی گرفته و وضعیت انسانی کشور را وخیم‌تر ساخته‌‌اند. در بخشی از گزارش تاکید شده است که در سال جاری میلادی بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند و همچنان کاهش ۴۷ درصدی بودجه‌ بشردوستانه‌ آمریکا سبب تعلیق برنامه‌های پاک‌سازی ماین و تعطیلی مراکز خدماتی شده است. در ادامه آمده است که بلایای طبیعی تنها در نیمه‌ نخست سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از پنج میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داده و اجرای قانون امر به معروف حکومت سرپرست، محدودیت‌های بیشتری را بر زنان و دختران تحمیل کرده است. همچنین کلستر جهانی حفاظت، فقر و ناامنی غذایی، تکرار بلایای طبیعی، نقض سیستماتیک حقوق بشر و محدودیت‌های شدید بر آموزش، اشتغال و مشارکت عمومی را از جمله بحران‌های جاری در افغانستان عنوان کرده است. در گزارش آمده است که اقلیت‌های قومی و مذهبی، افراد دارای معلولیت و بی‌جا‌شدگان داخلی با چالش‌های جدی روبرو هستند و موانع اداری و محدودیت‌ها ظرفیت گسترش عملیات امدادی را کاهش داده است. این سازمان از شرکای بین‌المللی خواسته است تا برای کاهش محدودیت‌های عملیاتی و تقویت حمایت‌های مبتنی بر جامعه در مناطق پذیرای بازگشت‌کنندگان، تمرکز بیشتری داشته باشند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که مشارکت معنادار زنان در تمام عرصه‌های زندگی عمومی، به‌شمول گفتگوهای سیاسی و پاسخ به مسائل بشری، برای ثبات، شکوفایی و مشروعیت افغانستان در صحنه‌ی جهانی مهم است. یوناما این اظهارات را در اعلامیه‌ای به‌مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد تصویب «قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵» شورای امنیت سازمان ملل در مورد صلح، امنیت و زنان مطرح کرده و از حکومت سرپرست خواسته است که تعهدات افغانستان در قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و مشارکت کامل زنان در بخش‌های همگانی، سیاسی و اقتصادی را بازگردانند. جورجت گانیون، معاون سیاسی و سرپرست یوناما برای افغانستان تاکید کرده است: «در افغانستان، اصول قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵ بیشتر از هر زمانی مرتبط باقی مانده است. زنان و دختران این کشور از دیرزمانی در برابر ناملایمات شدید از خود استقامت، رهبری و شهامت فوق‌العاده‌ای به نمایش گذاشته‌اند.» وی در ادامه تاکید کرده است: «زنان و دختران پیوسته بار تأثیرات نامناسب منازعات و همچنان محرومیت و فرسایش حقوق بنیادی خویش را به دوش می‌کشند.» خانم گانیون می‌گوید: «علی‌رغم این چالش‌ها، میلیون‌ها زن و دختر افغانستان به تلاش‌های خود برای فراهم‌آوری منابع مالی برای خانواده‌های‌شان، رهبری محلات، عرضه‌ی کمک‌های بشری، آموزش کودکان و میانجی‌گری در حل کشمکش‌های محلی پرداخته و امید برای آینده‌ی بهتر را در خانواده‌ها، محلات و کشور خویش زنده نگه داشته‌اند.» قابل ذکر است که حکومت فعلی از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور و فعالیت زنان در اجتماع وضع کرده است. حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.