برچسب: محدودیت

5 روز قبل - 69 بازدید

برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد اعلام کرده است که محدودیت‌ها بر حقوق زنان و دختران همچنان نیروی کار افغانستان را کاهش می‌دهد و ظرفیت اقتصادی کشور را تضعیف می‌کند. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که نزدیک به ۱۰۰ فرمان صادر شده در این زمینه از سال ۲۰۲۱ میلادی در سال ۲۰۲۵ میلادی همچنان پابرجاست و اشتغال، آموزش و آزادی حرکت زنان را محدود می‌کند. در ادامه آمده است که حضور دختران در مکتب‌ها ۴۲ درصد باقی مانده است، در حالی که این رقم برای پسران ۷۳ درصد است. به گفته‌ی برنامه توسعه‌ای ملل متحد، کل کمک‌های بین‌المللی به افغانستان در سال ۲۰۲۵ میلادی، با وجود افزایش نیازها، ۱۶.۵ درصد کاهش یافت. در گزارش آمده است که بیش از ۴۴۰ کلینیک به دلیل کاهش بودجه مجبور به تعطیلی یا کاهش خدمات شدند و سهم افرادی که قادر به دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی نیستند را از ۱۶ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۲۳ درصد در سال ۲۰۲۵ میلادی افزایش دادند. با این حال استفن رودریگز، نماینده مقیم برنامه توسعه‌ای ملل متحد در افغانستان، گفته است: «در سراسر افغانستان، جوامع به چیزی بیش از کمک‌های کوتاه‌مدت نیاز دارند. آنان به مسیری برای پیشرفت نیاز دارند.» او افزوده است که سرمایه‌گذاری در مشاغل، خدمات و بازارهای محلی به تقویت اقتصاد خانواده‌ها در افغانستان کمک می‌کند و برای دادن فرصتی واقعی به مردم برای بازسازی زندگی‌شان و بازیابی کنترول آینده‌شان ضروری خواهد بود. در حالی این نهاد از محدودیت بر زنان و دختران انتقاد می‌کند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


6 روز قبل - 87 بازدید

«مرکز آزادی بیان» اعلام کرده است که خبرنگاران در تبعید با مشکلات گسترده روبرو هستند و با وجود سال‌ها تجربه‌ی کاری و تحصیلات عالی، همچنان مجبور می‌شوند برای تأمین زندگی در بخش‌های غیرمسلکی کار کنند. این مرکز با نشر اعلامیه‌ای گفته است که سومین نشست سالانه‌ی مرکز آزادی بیان با حضور ۳۰۰ خبرنگار تبعیدی، فعالان رسانه و چهره‌های دانشگاهی و سیاسی از نقاط مختلف جهان، در شهر تورنتو کانادا برگزار شد. محور اصلی نشست امسال به «بررسی وضعیت آزادی بیان و چالش‌های جدی خبرنگاران تبعیدی» اختصاص یافته بود. نجیب اصیل، رییس «مرکز آزادی بیان» گفته است: «خبرنگارانی که بسیاری از آنان به‌دلیل تهدید، سانسور، فشار سیاسی و خطرات امنیتی، کشورهای‌شان را ترک کرده‌اند، در تبعید نیز با مشکلات گسترده روبه‌رو هستند.» وی در ادامه تاکید کرده است: «بسیاری از خبرنگاران در تبعید، باوجود سال‌ها تجربه‌ی کاری و تحصیلات عالی در رشته‌ی خبرنگاری، در کشورهای میزبان قادر به یافتن کار در بخش رسانه نیستند و برای تأمین زندگی مجبور می‌شوند در بخش‌های غیرمسلکی کار کنند.» همچنین لیز دوست، خبرنگار بی‌بی‌سی و نویسنده‌ی کتاب «بهترین هتل در کابل: تاریخ مردمی افغانستان»، از نقش خبرنگاران تبعیدی افغانستان در «مستندسازی تحولات افغانستان» ستایش کرد. در بخشی از این نشست، میزگردی با عنوان «چگونه می‌توان درباره‌ی کشور خود گزارش داد وقتی نمی‌توانیم به آن‌جا بازگردیم» با مدیریت جنیفر هالت، رییس رسانه والروس، برگزار شد. در این میزگرد، هارون نجفی‌زاده، رییس تلویزیون افغانستان اینترنشنال، اندرسن بوسکن، خبرنگار ارشد تحقیقی از اکوادور، آرزو یلدز، خبرنگار تحقیقی تبعیدی از ترکیه و ولید بتراوی، خبرنگار پیشین الجزیره از فلسطین، درباره‌ی چالش‌های خبرنگاری در تبعید پرداختند. اشتراک‌کنندگان اشاره کردند که کار رسانه‌ای در تبعید با دشواری‌هایی همراه است؛ محدودیت دسترسی به منابع، مشکلات امنیتی، و فشارهای روانی ‌همواره وجود دارد. قابل ذکر است که پس از روی‌کارآمدن مجدد حکومت سرپرست در افغانستان، هزاران خبرنگار به‌دلیل ترس کشور را ترک کردند و یا از شغل خود دست کشیدند. شماری از خبرنگاران افغانستانی که به کشورهای اروپایی یا آمریکا پناه برده‌اند، با ایجاد رسانه‌هایی که بیشتر در پلتفرم‌های آنلاین فعالیت دارند، همچنان تلاش دارند وضعیت افغانستان را پوشش دهند.

ادامه مطلب


6 روز قبل - 80 بازدید

وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از اول ماه جنوری سال ۲۰۲۶ میلادی تا اکنون هیچ ویزای ویژه مهاجرتی (SIV) برای متقاضیان افغانستانی صادر نشده است. این وزارت امروز (چهارشنبه، ۲۳ ثور) با نشر گزارشی گفته است که براساس اعلامیه صادرشده از سوی ریاست جمهوری، صدور ویزا برای شهروندان افغانستان را به‌طور کامل متوقف کرده است. در گزارش آمده است که هرچند روند بررسی درخواست‌ها و مصاحبه‌ها ادامه دارد، اما از آغاز سال جاری میلادی تا اکنون هیچ ویزایی برای دارند‌گان گذرنامه افغانستان صادر نشده است. وزارت خارجه آمریکا در ادامه تاکید کرده است که در هماهنگی با وزارت امنیت داخلی این کشور و دیگر ادارات، به بررسی درخواست‌های متقاضیان افغانستانی ادامه داده‌اند. این وزارت اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵ میلادی حدود ۱۸ هزار و ۳۱۹ ویزا برای افغانستانی‌ها صادر شده است. به گفته‌ی وزارت خارجه، مجموع ویزاهای صادرشده از سال ۲۰۱۴ میلادی تا اکنون به ۵۰ هزار و ۵۰۰ مورد رسیده است. این وزارت خاطرنشان کرده است که هنوز ۵ هزار و ۹۷۰ شماره ویزای دیگر برای متقاضیان اصلی آینده باقی مانده است. با این حال، وزارت خارجه آمریکا گفته است که خدمات کنسولی برای متقاضیان افغانستان همچنان ادامه دارد. این در حالی است که وزارت خارجه در اوایل سال ۲۰۲۶ میلادی صدور ویزا به شهروندان افغانستان را متوقف کرده و وزارت مهاجرت این کشور روند بررسی درخواست‌ها را نیز به حالت تعلیق درآورده بود.

ادامه مطلب


6 روز قبل - 72 بازدید

سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که گرسنگی در افغانستان افزایش یافته است و بیش از ۱۳.۸ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی حاد غذایی مواجه‌ هستند. اين نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که زنان و کودکان بیشترین آسیب را از ناامنی غذایی می‌بینند. همچنین برنامه جهانی غذای ملل متحد هشدار داده است که بیش از ۱۳.۸ میلیون نفر در این کشور با ناامنی حاد غذایی مواجه‌اند و زنان و کودکان بیشترین آسیب را می‌بینند. جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان تاکید کرده است که نزدیک به پنج میلیون کودک و زن باردار یا شیرده در افغانستان دچار سوءتغذیه هستند. در اعلامیه آمده است که افغانستان با فروپاشی اقتصادی، از دست رفتن فرصت‌های شغلی و شوک‌های اقلیمی روبرو است. این نهاد گفته است که این فشارها هم‌زمان، ذخایر غذایی ویژه‌ای را که برای کمک به بهبود زنان و کودکان مبتلا به سوءتغذیه استفاده می‌شود، کاهش داده است. همچنین یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان نیز اعلام کرده است که میزان سوءتغذیه در ولایت‌های زابل، کنر، سمنگان و بادغیس بالاتر از سایر نقاط کشور است. اين نهاد تصریح کرد که یک هزار روز اول، بحرانی‌ترین دوران برای تغذیه هستند. یونیسف گفته است ۶۶ هزار خانواده‌ برای رفع نیازهای تغذیه‌ای خود کمک‌های نقدی دریافت کرده‌اند.

ادامه مطلب


7 روز قبل - 75 بازدید

یوناما یا دفتر نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحد در افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که محدودیت‌ها بر گشت‌وگذار و پوشش زنان افزایش یافته است. این نهاد امروز (سه‌شنبه، ۲۲ ثور) با نشر گزارش خود در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته است که نیروهای امر به معروف و نهی از منکر در شهر هرات محدودیت بر گشت‌وگذار زنان و پوشش آن‌ها را تشدید کرده‌اند. در گزارش آمده است که نیروهای امر به معروف در ولایت‌های ارزگان، پکتیا و قندهار به مراکز صحی دستور دادند که زنان بدون محرم را معالجه نکنند. کارمندان صحی زن نیز باید محرم شرعی داشته باشند. همچنین نیروهای امر به معروف و نهی از منکر در ولایت‌های ارزگان و غزنی به دکانداران دستور داده‌اند که به زنان بدون محرم و زنانی که حجاب مناسب ندارند، اجناس و کالا نفروشند. یوناما تاکید کرده است که این نیروها یک دکاندار را به دلیل فروش جنس به یک زن بدون محرم، بازداشت و برای یک شبانه روز او را زندانی کردند. گزارش به منع ورود کارمندان زنان به دفاتر و نهادهای وابسته به ملل متحد اشاره کرده و گفته تا ۳۱ ماه مارچ، ۲۰۵ روز می‌شود که کارمندان زن دفاتر ملل متحد از کار و حضور در دفاتر منع شده‌اند. در ادامه آمده است که حکومت فعلی در ۱۷ جنوری ۲۰۲۶ میلادی، اسم زنان را از لیست دریافت معاشات خدمات ملکی حذف کرده‌ و پرداخت معاش‌های زنان کارمند دولتی که از حضور در دفاتر منع شده بودند را متوقف کرده است. یوناما در گزارش خود نوشته است که امسال پنجمین سال متواتر است که دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب محروم هستند. به گفته‌ی این نهاد، از سال ۲۰۲۱ میلادی تا اکنون حدود ۲.۲ میلیون دختر از آموزش محروم هستند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 85 بازدید

سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی از تشدید بحران گرسنگی در افغانستان اعلام کرده است که بیش از ۱۳.۸ میلیون نفر در این کشور با ناامنی غذایی شدید روبرو هستند. این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۲۲ ثور) با نشر گزارشی گفته است که نزدیک به پنج میلیون کودک و زن باردار یا شیرده در این کشور دچار سوءتغذیه هستند؛ وضعیتی که بیشترین آسیب را به زنان و کودکان وارد کرده است. در این گزارش آمده است که افغانستان با بحران‌های همزمانی چون فروپاشی اقتصادی، از دست رفتن فرصت‌های شغلی و شوک‌های اقلیمی روبرو است؛ بحران‌هایی که با تنش‌های منطقه‌ای تشدید شده و به افزایش قیمت‌ها و وخامت وضعیت غذایی در کشور انجامیده است. همچنین برنامه‌ی جهانی غذای سازمان ملل نیز هشدار داده است که فشارهای موجود باعث کاهش ذخایر مواد غذایی تخصصی شده است؛ موادی که برای کمک به درمان سوءتغذیه در میان زنان و کودکان استفاده می‌شود. جان آیلیف، مسوول برنامه‌ی جهانی غذا در افغانستان در بخشی از این گزارش تأکید کرده است که کمک‌های تغذیه‌ای و بسته‌های غذایی برای میلیون‌ها زن و کودک در سراسر کشور «خط حیات» محسوب می‌شود. باید گفت که در افغانستان، وضعیت ناامنی غذایی در سال‌های اخیر به‌گونه‌ای وخیم شده است که میلیون‌ها نفر با کم‌بود جدی مواد غذایی روبرو هستند. در نتیجه‌ی این وضعیت، نهادهای بین‌المللی از جمله سازمان ملل و برنامه‌ی جهانی غذا بارها هشدار داده‌اند که میلیون‌ها زن و کودک در افغانستان دچار سوءتغذیه‌اند و کمک‌های بشردوستانه در بسیاری موارد تنها راه نجات برای ادامه زندگی این خانواده‌ها محسوب می‌شود. پیش از این نیز سازمان ملل اعلام کرده بود که حدود ۲۲ میلیون نفر در افغانستان در سال جاری میلادی به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 85 بازدید

همزمان با روز جهانی پرستاران، نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بر حمایت، آموزش و رشد حرفه‌ای زنان و دختران ادامه می‌دهد. این نمایندگی امروز (سه‌شنبه، ۲۲ ثور) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که زنان و دختران بخش مهمی از نیروهای کار صحی و درمان را تشکیل می‌دهند. در ادامه آمده است: «در روز بین‌المللی پرستار، ما قهرمانان ناشناخته نظام بهداشت و درمان افغانستان را گرامی می‌داریم.» قابل ذکر است که هر ساله از ۱۲ می به‌عنوان روز جهانی پرستاران تجلیل می‌شود و کار آنان مورد تقدیر قرار می‌گیرد. با این وجود، یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل هشدار داده بود که افغانستان تا سال ۲۰۳۰ میلادی حدود ۲۰ هزار معلم و نزدیک به پنج هزار کارمند زن بخش صحی را از دست خواهد داد. در حالی این اتحادیه بر حمایت از زنان و دختران تاکید دارد که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 115 بازدید

ذکیه خدادادی، پاراتکواندو‌کار اهل افغانستان و ساکن در فرانسه برای دومین‌بار قهرمان رقابت‌های پاراتکواندو‌ی اروپا ۲۰۲۶ میلادی شده و مدال طلای این رقابت‌ها را بر گردن آویخته است. خانم خدادادی با نشر پیامی در حساب کاربری اینستاگرام خود نوشته است که او با شکست دادن حریفانی از ایتالیا، گرجستان و ترکیه، بر سکوی نخست مسابقات قهرمانی اروپا ایستاده است. ذکیه خدادادی در این دوره از رقابت‌ها در وزن منفی ۴۷ کیلوگرم اشتراک کرده و در دیدار نهایی با غلبه بر حریف ترکیه‌ای خود قهرمان شده است. در ادامه آمده است که رقابت‌های «تکواندوی یورو ۲۰۲۶ مونیخ» به تاریخ ۱۱ ماه می در شهر مونیخ آلمان شروع و به تاریخ ۱۴ ماه می به پایان می‌رسد. این در حالی است که ذکیه خدادادی بهار سال گذشته‌ نیز برنده مدال برنز مسابقات آزاد پاراتکواندوی اوپن (Rio Open G2 2025) کشور برازیل شده شود. خانم خدادادی نخستین زن ورزشکار اهل افغانستان است که در بازی‌های پارالمپیک توکیو ۲۰۲۰ شرکت و لقب زن شجاع این رقابت ورزشی را از آن خود کرد. او پیش از این مدال طلای مسابقات قهرمانی پاراتکواندوی اروپا، مدال برنز مسابقات جایزه‌ی بزرگ جهانی سال ۲۰۲۲، مدال نقره مسابقات بین‌المللی در کشور البانیا و مدال برنز مسابقات پاراتکواندو مصر در سال ۱۳۹۵ را به گردن آویخته است. باید گفت که ذکیه خدادادی به‌دلیل حمایت از حقوق زنان در افغانستان، به‌ویژه حق آموزش و ورزش دختران، برنده‌ی رده رهبری نوظهور جایزه‌ی روز جهانی زن ۲۰۲۵ کمیته بین‌المللی پارالمپیک شده بود. در حالی ذکیه خدادادی قهرمان این دوره می‌شود که در داخل افغانستان، زنان و دختران از فعالیت‌های ورزشی محروم هستند. پس از بازگشت حکومت فعلی به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور زنان در عرصه‌های عمومی، از جمله ورزش، اعمال شده است. بر اساس گزارش‌های نهادهای بین‌المللی، زنان در افغانستان اجازه حضور در باشگاه‌ها، رقابت‌های ورزشی و تمرینات رسمی را ندارند. این محدودیت‌ها باعث شده است که بسیاری از ورزشکاران زن فعالیت خود را متوقف کنند یا برای ادامه آن، کشور را ترک کنند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 90 بازدید

در بخش غربی شهر هرات، در یکی از کوچه‌های خاک‌آلود و تنگی که دیوارهای گِلی خانه‌هایش ترک برداشته بود و بوی دود و خاک همیشه در هوایش می‌پیچید، خانواده‌ای زندگی می‌کرد که سال‌ها زیر بار فقر و بدهکاری خم شده بودند. خانه‌شان دو اتاق کوچک داشت؛ سقف یکی از اتاق‌ها در زمستان چکه می‌کرد و در تابستان، گرمای خفه‌کننده‌اش نفس آدم را می‌برید. در همان خانه دختری زندگی می‌کرد به نام «مرسل»؛ دختری بیست‌وسه‌ساله با صورتی لاغر، چشمانی خسته و صدایی آرام که بیشتر وقت‌ها آهسته حرف می‌زد؛ انگار از کودکی آموخته بود در این دنیا زیاد دیده نشود. مرسل زمانی آرزو داشت معلم شود. تا صنف دوازدهم با شوق درس خوانده بود. کتاب‌هایش را هنوز در صندوق کهنه‌ای کنار رختخوابش نگه می‌داشت؛ کتاب‌هایی که گرد و خاک روی جلدشان نشسته بود. وقتی آموزش دختران محدود شد، او نیز مانند هزاران دختر دیگر در خانه ماند. روزهایش میان ظرف‌شستن، نان‌پختن و خیاطی برای همسایه‌ها سپری می‌شد. پدرش کارگر یک انبار مواد ساختمانی بود و هر روز با دستان ترک‌خورده و لباس‌های خاکی به خانه برمی‌گشت. او مردی خسته و عصبی بود؛ مردی که سال‌ها جنگ، بیکاری و قرض، مهربانی را از وجودش گرفته بود. مرسل بیشتر عصرها برای آوردن آب یا خرید نان از خانه بیرون می‌شد. همان‌جا بود که کم‌کم سهراب را دید؛ پسری بیست‌وپنج‌ساله که در دکان ترمیم موبایل کار می‌کرد. سهراب جوانی بلندقد و آرام بود. پدرش بیمار و خانواده‌اش فقیر بودند. او از نوجوانی کار کرده بود تا خرج خانه را بدهد. گاهی شب‌ها تا دیر وقت در دکان می‌ماند تا چند صد افغانی بیشتر درآمد داشته باشد. با این‌همه، برخلاف خستگی همیشگی زندگی، هنوز لبخند آرامی بر لب داشت. آشنایی‌شان خیلی ساده آغاز شد؛ اول فقط نگاه‌هایی کوتاه در کوچه، بعد سلام‌هایی آرام و بعدتر حرف‌هایی کوتاه کنار نانوایی یا سر چاه آب. در شهری که حتی حرف‌زدن دختر و پسر می‌توانست برای خانواده‌ها «ننگ» باشد، همین گفت‌وگوهای کوتاه برای‌شان پر از ترس بود. مرسل همیشه با عجله حرف می‌زد و دوروبرش را نگاه می‌کرد تا کسی نبیند. اما سهراب هر بار با احترام و آرامش با او رفتار می‌کرد. همین احترام، همین گوش‌دادن ساده، چیزی بود که مرسل کمتر در زندگی‌اش تجربه کرده بود. ماه‌ها گذشت و رابطه‌ای عمیق میان‌شان شکل گرفت؛ نه رابطه‌ای شبیه قصه‌های عاشقانه، بلکه پیوندی میان دو انسان خسته که در دل تاریکی زندگی، تنها در کنار هم اندکی آرامش پیدا کرده بودند. سهراب برایش از رؤیای داشتن دکان کوچکی می‌گفت؛ از این‌که شاید روزی بتوانند خانه‌ای اجاره کنند و زندگی ساده‌ای داشته باشند. مرسل نیز از رؤیاهای نیمه‌جانش حرف می‌زد؛ از این‌که هنوز دوست دارد درس بخواند، کتاب بخواند و روزی کودکان را آموزش دهد. اما در افغانستان، به‌ویژه در خانواده‌های فقیر و سنتی، عشق اغلب جایی برای زنده‌ماندن ندارد. وقتی پدر مرسل فهمید دختری که سال‌ها برایش کار کرده و رنج کشیده، دل به پسری فقیر داده است، خشمگین شد. بارها فریاد زد: «ما دختر ره مفت بزرگ نکردیم که بره به یک بی‌پول شوهر کنه.» در همان روزها، چند خانواده دیگر نیز برای خواستگاری مرسل آمده بودند؛ یکی از آنان مردی حدود چهل‌وپنج‌ساله بود که همسر اولش بیمار بود و دنبال زن دوم می‌گشت. آن مرد توان پرداخت پول زیادی داشت و همین موضوع پدر مرسل را وسوسه کرده بود. وقتی سهراب موضوع را با خانواده‌اش در میان گذاشت، مادرش ابتدا ترسید. او می‌دانست خانواده دختر فقیرند و احتمالاً مبلغ سنگینی درخواست خواهند کرد. اما وقتی اصرار و درماندگی پسرش را دید، راضی شد. چند هفته بعد، همراه چند بزرگ‌تر محل به خواستگاری رفتند. خانه مرسل آن روز ساکت و سنگین بود. چای آوردند، اما کسی لبخند نمی‌زد. بعد از چند دقیقه سکوت، پدر مرسل مستقیم گفت: «اگر پسرتان واقعاً مرد است و توان زن‌گرفتن دارد، چهار لک افغانی لگه می‌دهد؛ بدون مصرف عروسی و دیگر چیزها.» اتاق در سکوت فرو رفت. مادر سهراب سرش را پایین انداخت. پدر بیمار سهراب حتی توان حرف‌زدن نداشت. چهار لک افغانی برای آنان مبلغی خیالی بود. سهراب ماهانه تنها هشت تا ده هزار افغانی درآمد داشت؛ آن‌هم اگر کار خوب می‌شد. آنان به سختی خرج دوا و نان خانه را پیدا می‌کردند. اما عشق، مخصوصاً وقتی با ناامیدی همراه شود، آدم را به جنگی بی‌پایان می‌کشاند. سهراب تسلیم نشد. قرض خواست، شب‌ها اضافه‌کاری کرد و حتی تصمیم گرفت قاچاقی به ایران برود تا کار کند و پول جمع کند؛ اما رفتن خطرناک بود و پول قاچاقبر را هم نداشت. هر بار که خانواده‌اش دوباره برای صحبت می‌رفتند، پدر مرسل فقط یک جمله می‌گفت: «یا پول، یا دختر.» در این میان، فشار بر مرسل بیشتر می‌شد. برادرانش به او بدبین شده بودند. موبایلش را گرفتند، اجازه بیرون‌شدنش کمتر شد و حتی مادرش از ترس شوهرش جرئت نمی‌کرد از دخترش حمایت کند. مرسل شب‌ها آرام گریه می‌کرد. بارها به سهراب گفته بود: «ما در این وطن حتی حق انتخاب زندگی خود ره نداریم.» زمستان همان سال، اوضاع بدتر شد. پدر مرسل تصمیم گرفت او را به همان مرد میان‌سال نامزد کند؛ مردی که دو فرزند تقریباً هم‌سن مرسل داشت. وقتی مرسل اعتراض کرد، پدرش سیلی محکمی به صورتش زد و گفت: «دختر در این خانه اختیار ندارد.» آن شب مرسل تا صبح گریه کرد. فردای آن روز، پنهانی به سهراب خبر داد. سهراب وقتی حرف‌های او را شنید، برای نخستین‌بار کاملاً شکست. او می‌دانست اگر مرسل به آن خانه برود، زندگی‌اش نابود خواهد شد. چند روز بعد، تصمیمی گرفتند که بیشتر از سر ترس بود تا امید: فرار. شبی سرد، وقتی برق‌های محله قطع شده بود و کوچه در تاریکی فرو رفته بود، مرسل از پنجره کوچک اتاقش بیرون شد. تنها یک بکس کوچک همراه داشت؛ چند لباس، کتابچه یادداشتش و عکسی قدیمی از مادرش. سهراب منتظرش بود. آنان سوار موتر مسافربری شدند و شهر را ترک کردند. چند ماه نخست را در اتاقی نمناک در حاشیه کابل گذراندند. اتاق‌شان فقط یک فرش کهنه، یک بخاری دودزده و چند ظرف داشت. سهراب در نانوایی کار پیدا کرد و روزی دوازده ساعت کار می‌کرد. دست‌هایش از شدت گرمای تنور سوخته بود. مرسل در خانه لباس می‌شست و گاهی برای همسایه‌ها خامک‌دوزی می‌کرد تا خرج نان فراهم شود. با وجود تمام سختی‌ها، آنان هنوز کنار هم آرام بودند. شب‌ها وقتی صدای ژنراتورهای کوچه خاموش می‌شد و شهر در تاریکی فرو می‌رفت، کنار هم می‌نشستند و آهسته حرف می‌زدند. مرسل می‌گفت: «حداقل این‌جا کسی ما ره مجبور نمی‌کند.» اما ترس همیشه با آنان بود. هر بار صدای در بلند می‌شد، قلب‌شان می‌لرزید. آنان می‌دانستند خانواده‌ها دست‌بردار نخواهند شد. در جامعه‌ای که «آبرو» گاهی از جان انسان مهم‌تر شمرده می‌شود، فرار دختر با مرد، برای برخی خانواده‌ها لکه‌ای است که فقط با خشونت پاک می‌شود. خانواده‌های آنان نیز چنین فکر می‌کردند. ماه‌ها دنباله‌شان گشتند. سرانجام یکی از آشنایان سهراب آنان را در بازار شناخت و خبر داد. چند مرد، یک غروب، ناگهان به اتاق‌شان هجوم بردند. سهراب را با مشت و لگد زدند. مرسل جیغ می‌کشید و گریه می‌کرد، اما کسی رحم نکرد. همسایه‌ها از پشت درها فقط نگاه می‌کردند. آنان را با زور به هرات بازگرداندند. بعد از بازگشت، زندگی‌شان به جهنم تبدیل شد. سهراب را در زیرزمین خانه پدرش زندانی کردند. او را متهم می‌کردند که آبروی خانواده را برده است. لت‌وکوبش می‌کردند و از او می‌خواستند قسم بخورد دیگر هرگز نام مرسل را نیاورد. مرسل نیز در خانه پدرش حبس بود. برادرانش او را دشنام می‌دادند و می‌گفتند باید کشته شود تا «عبرت» شود. مادرش هر شب پنهانی برایش غذا می‌آورد و گریه می‌کرد، اما توان دفاع نداشت. روزها گذشت و فشارها شدیدتر شد. مرسل دیگر امیدی نداشت. او می‌دانست خانواده‌اش هرگز اجازه نخواهند داد دوباره با سهراب زندگی کند. سهراب نیز زیر شکنجه و تحقیر روحی فروپاشیده بود. تنها راه ارتباطی‌شان کودکی از همسایه‌ها بود که گاهی پنهانی پیام ردوبدل می‌کرد. آخرین پیام مرسل کوتاه بود: «اگر زنده بمانیم، باز ما ره جدا می‌کنند.» و آخرین پاسخ سهراب این بود: «پس بگذار هیچ‌کس ما ره از هم جدا نکنه.» یک شب بارانی، وقتی بیشتر اعضای خانواده خواب بودند، سهراب به نوعی خود را از زیرزمین بیرون کرد. کسی دقیق نمی‌داند چگونه به خانه مرسل رسید. شاید یکی از نزدیکان از روی دلسوزی کمکش کرده بود. اما صبح فردا، همه‌چیز تمام شده بود. آنان را در انباری خانه پیدا کردند؛ طنابی از سقف آویزان بود و هر دو کنار هم بی‌جان مانده بودند. دستان‌شان هنوز در هم گره خورده بود؛ انگار در آخرین لحظه نیز از ترس جدایی، یکدیگر را رها نکرده بودند. آن روز کوچه پر از جمعیت شد. زنان آرام گریه می‌کردند و مردان زیر لب از «بی‌آبرویی» حرف می‌زدند. اما کمتر کسی از فقر، فشار اجتماعی، معامله‌کردن دختران یا سنت‌هایی سخن می‌گفت که دو جوان را تا مرز مرگ رسانده بود. مادر مرسل هنگام دفن دخترش فقط خاک را با دستانش چنگ می‌زد و می‌گفت: «دخترم فقط زندگی می‌خواست… فقط زندگی…» اما در آن شهر، در آن جامعه زخمی و خسته، گاهی حتی ساده‌ترین آرزوها هم بیش از حد بزرگ‌اند. نویسنده: سارا کریمی

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 113 بازدید

مسوولان برگزارکننده جشنواره‌ی داستان کوتاه «اوسانه» در ولایت بلخ می‌گویند که در میان برندگان سیزدهمین دور از مسابقات داستان‌نویسی، دو زن داستان‌نویس نیز موفق به دریافت جایزه شدند. خانه داستان بلخ امروز (دو‌شنبه، ۲۱ ثور) با نشر پیامی در حساب کاربری فیس‌بوک خود، برندگان این دوره از مسابقه داستان‌نویسی را اعلام کرده و گفته است که این جشنواره، همه ساله به هدف رشد و تقویت استعدادهای داستان‌نویسان جوان کشور، از سوی خانه داستان بلخ برگزار می‌شود. در اعلامیه آمده است که شفیع بیریا، مدیر اجرایی این جشنواره، گفته است که در سیزدهمین دور جشنواره‌ی داستان کوتاه اوسانه، ۱۱۰ داستان کوتاه از نویسنده‌های جوان کشور را در سه مرحله ارزیابی کرده است. آقای بیریا در ادامه تاکید کرده است که داستان‌های برتر این جشنواره توسط شش داور در سه مرحله ارزیابی شده و در نهایت سه داستان برتر شناخته شده و دو داستان دیگر سزاوار تقدیر شناخته شده است. در اعلامیه آمده است که داوران، داستان‌ها را بر اساس سه معیار نثر داستان، ساختار داستان و شخصیت‌پردازی داوری کردند. بر اساس رای هیات داوران سیزدهمین دور جشنواره داستان کوتاه «اوسانه» زهره حسینی، با داستان کوتاه «آنچه در روستا ماند» در جایگاه نخست این دوره قرار گرفت. در ادامه آمده است که سارا کامگار با داستان کوتاه «کفش‌های بانمک» مقام دوم و علی‌آقا فیاض، با داستان کوتاه «تخت بدون نام» مقام سوم این جشنواره را کسب کرده است. هیات داوران این جشنواره، داستان کوتاه «لندی موش» به قلم محمدضیا جویا و داستان کوتاه «دل‌زده» به قلم آسیه دانشیار را لایق تقدیر شناختند. قابل ذکر است که خانه‌ داستان بلخ در سال ۱۳۸۷ خورشیدی با همکاری جمعی از فرهنگیان و داستان‌نویسان تاسیس شده و هر سال جشنواره «اوسانه» را برای شناسایی و تشویق استعدادهای برتر در حوزه داستان‌نویسی برگزار می‌کند. در حالی دو زن نویسنده، برنده این جایزه می‌شود که حکومت فعلی پس از تسلط مجدد بر افغانستان، آموزش زنان در مقاطع بالاتر از صنف ششم مکتب، دانشگاه‌ و حتا بخش‌های صحی را منع کرده‌اند. همچنین سازمان ملل متحد بارها هشدار داده است که ممنوعیت آموزش زنان و دختران در بلندمدت سلامت جامعه را با خطر مواجه می‌کند، زمینه‌ی افزایش ازدواج‌های اجباری و زیرسن و رشد افراطیت را فراهم می‌سازد.

ادامه مطلب