پرستو یاری، فعال حقوق زن اهل افغانستان می‌گوید که محدودیت‌ها بر آموزش، کار و حضور اجتماعی زنان و دختران، از نگرانی‌های جدی در باره‌ی وضعیت حقوق بشر در افغانستان است. خانم یاری گفته است در نشستی در شهر کاتوویتسه پولند، در باره‌ی وضعیت زنان و دختران افغانستان سخنرانی کرده است. وی در ادامه تاکید کرد که بیش از ۴۰ تن از جمله استادان دانشگاه، فعالان مدنی و یک نماینده پارلمان پولند، در این برنامه حضور داشتند. خانم یاری افزوده است که محرومیت دختران از آموزش متوسطه و تحصیلات عالی، محدودیت فرصت‌های کاری زنان و کاهش حضور آن‌ها در عرصه عمومی، از محورهای اصلی این نشست بوده است. وضعیت حقوق بشر در افغانستان و پیامدهای پنج سال حاکمیت حکومت سرپرست نیز در این برنامه بررسی شده است. او تصریح کرد که اشتراک‌کنندگان نگرانی خود را از وضعیت زنان و دختران افغانستان ابراز کردند و بر حق آنان برای آموزش، کار، برخورداری از آزادی‌های اساسی و زندگی با عزت تأکید ورزیدند. در بخش دیگری از این برنامه، تاریخ و فرهنگ افغانستان معرفی شد تا اشتراک‌کنندگان با جامعه افغانستان و شرایط کنونی این کشور بیشتر آشنا شوند. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در تازه‌ترین مورد هشدار داده است که ناامنی غذایی، بلایای طبیعی مکرر، نقض حقوق بشر، کم‌بود بودجه و مشکلات اقتصادی، بحران‌های بشری در افغانستان را عمیق‌تر کرده است. این نهاد امروز (شنبه، ۲۵ میزان) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که خانواده‌های بی‌جاشده و بازگشته در افغانستان همزمان با چندین بحران روبرو هستند و برای مقابله با این شرایط به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. در اعلامیه آمده است که زنان و دختران از جمله گروه‌هایی هستند که بیشترین آسیب را از این بحران‌ها متحمل می‌شوند. کمیساریای عالی سازمان ملل متحد افزوده است که سیاست‌های تبعیض‌آمیز، دسترسی آن‌ها به آموزش، کار، فضاهای عمومی و خدمات اساسی را به‌ شدت محدود کرده است. این تاکید کرده است که کمک‌های هدف‌مند برای حمایت از بازگشت‌کنندگان و بی‌جاشدگان داخلی ضروری است. سازمان ملل در ادامه تصریح کرد که برای رسیدگی به بحران‌های موجود، با مقام‌های مسوول، شرکای توسعه‌ای و بخش خصوصی همکاری خواهد کرد تا مسوولیت حمایت از مردم افغانستان به‌گونه مشترک پیش برده شود. کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان گفت که تلاش‌های دادخواهانه این نهاد بر یافتن راه‌حل‌های پایدار برای بحران‌های بشری افغانستان، به‌ویژه حمایت از زنان و دختران، متمرکز خواهد بود. این در حالی است که در سال‌های پسین و همزمان با محدودیت‌های گسترده بر کار زنان در بسیاری از نهادهای دولتی، مؤسسه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، شماری از زنان برای تامین نیازهای خانواده‌های‌شان به کسب‌وکارهای خصوصی روی آورده‌اند.

مرسل سیاس، روزنامه‌نگار، نویسنده، تهیه‌کننده و فعال حقوق بشر اهل افغانستان در تازه‌ترین مورد از سوی مجمع جهانی زنان برای اقتصاد و‌ جامعه به عنوان یکی از استعدادهای نوظهور ۲۰۲۶ انتخاب شده است. خانم سیاس با نشر پیامی در حساب کاربری فیسبوک خود نوشته است که به دلیل پیونددادن رسانه و حقوق بشر این عنوان را به دست آورده است. مجمع جهانی‌ زنان برای اقتصاد و‌ جامعه، همه‌ساله شماری از زنان زیر چهل سال فعال در حوزه‌های حقوق بشر، رسانه، ساینس، سیاست، هنر، کسب‌وکار و جامعه‌ی مدنی را به عنوان استعدادهای نوظهور برمی‌گزیند. خانم سیاس افزوده است: «در تمام سال‌هایی که در پیوند به رسانه و حقوق بشر کار کردم، روایت‌ها برای من چیزی فراتر از واژه‌ها و خبرهای رومره بوده‌اند.» مرسل سیاس تاکید کرده است که انتخاب او از سوی مجمع جهانی زنان برای اقتصاد و جامعه، پشتیبانی از پادکست شکر است که به گفته‌ی او، ابتکاری رسانه‌ای، مستقل و مردمی است. به گفته‌ی خانم سیاس، رسانه ابزاری‌ست برای ساختن جهانی که باید باشد. در حالی مرسل سیاس به عنوان استعدادهای نوظهور ۲۰۲۶ انتخاب می‌شود که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با حمایت اتحادیه اروپا، به زنان روستایی در افزایش تولیدات غذایی و گسترش کسب‌وکارهای خانگی‌شان کمک کرده است. این نهاد به مناسبت روز جهانی زنان روستایی گفته است که این زنان با دریافت آموزش و تجهیزات، توانسته‌اند محصولات خود را بهبود بخشیده و به بازارهای بیشتری دسترسی پیدا کنند. برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که کمبود تجهیزات، دسترسی محدود به بازار و آگاهی‌نداشتن از روش‌های تجاری، از موانع اصلی گسترش کسب‌وکارهای این زنان بوده است. این سازمان در ادامه افزوده است که در چارچوب برنامه تاب‌آوری جامعه افغانستان (ACRP)، با حمایت اتحادیه اروپا و همکاری سازمان ملل، به زنان در زمینه بهبود کیفیت محصولات، بسته‌بندی و بازاریابی کمک کرده است. این نهاد می‌گوید که کسب‌وکارهای زنان روستایی افزون بر ایجاد فرصت‌های شغلی برای زنان، به کشاورزان محلی نیز کمک می‌کنند. با این حال، نبود برق پایدار، امکانات سردخانه‌ای و دسترسی به منابع مالی، همچنان از چالش‌های این کسب‌وکارها است. این در حالی است که در سال‌های پسین و همزمان با محدودیت‌های گسترده بر کار زنان در بسیاری از نهادهای دولتی، مؤسسه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، شماری از زنان برای تامین نیازهای خانواده‌های‌شان به کسب‌وکارهای خصوصی روی آورده‌اند.

نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در سویس در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است تا زمانی که نیمی از جمعیت افغانستان از زند‌گی عمومی محروم باشند، دستیابی به راه‌حل‌های پایدار در این کشور ممکن نیست. آقای اندیشه این اظهارات را در هفتادوهفتمین اجلاس سالانه کمیته اجرایی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، مطرح کرده و گفت که محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و دختران افغانستان، موضوعی داخلی نیست که بتوان آن را به نام «عمل‌گرایی یا حاکمیت ملی» نادیده گرفت. او در ادامه تاکید کرده است که این محدودیت‌ها بر روند کمک‌های بشردوستانه و بازگشت مهاجران نیز تاثیر دارند و سازمان ملل متحد و دیگر نهادهای بین‌المللی را ناگزیر می‌سازند که به راه‌حل‌های موقت روی بیاورند. نصیراحمد اندیشه در ادامه افزوده است که با وضع محدودیت‌های تازه، نهادهای بین‌المللی همواره با ابهام روبه‌رو هستند و نمی‌دانند در روزهای آینده چه محدودیت‌هایی وضع خواهد شد. همچنین وی در بخشی از صحبت‌هایش از کمبود منابع مالی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهنده‌گان ابراز نگرانی کرده و گفته که این نهاد تنها ۳۵ درصد از نیازمندی‌های مالی خود برای سال جاری را تامین کرده است. اندیشه از کمک‌کنندگان خواسته است که کاهش بودجه برنامه‌های بشردوستانه و ادغام مجدد را در نظر بگیرند زیرا پیامدهای این کاهش‌ها می‌تواند در آینده به شکل بی‌ثباتی بازگردد. این در حالی است که در افغانستان، گرسنگی به شکل شدیدی روی زندگی شهروندان تاثیر گذاشته است. برنامه‌ جهانی غذا با نشر آمارهای مدعی شده است که بیش از ۱۷ میلیون جمعیت این کشور با ناامنی شدید غذایی روبرو هستند.

طارق علی بخیت، نماینده ویژه‌ی دبیرکل سازمان همکاری اسلامی برای افغانستان در دیدار با مقام‌های حکومت سرپرست در کابل، بر اهمیت حضور کارکنان صحی زن و فراهم‌سازی فرصت‌های آموزش پزشکی برای دختران افغانستان تاکید کرده است. این سازمان اعلام کرده است که طارق علی بخیت در دیدار با نور جلال جلالی، وزیر صحت عامه، در باره‌ی نیازهای فوری بخش بهداشت و راه‌های توسعه‌ی خدمات درمانی گفتگو کرده است. آقای بخیت تاکید کرده است که حضور کارکنان صحی زن واجدشرایط برای ارائه‌ی خدمات درمانی اهمیت اساسی دارد و باید فرصت‌های تحصیلی و آموزشی برای دختران در رشته‌های پزشکی فراهم شود. نماینده ویژه‌ی سازمان همکاری اسلامی همچنان در دیدار با حبیب‌الله آغا، وزیر معارف، در باره‌ی نصاب آموزشی، حق آموزش دختران و طرح‌های پیشنهادی این سازمان برای توسعه‌ی بخش معارف افغانستان گفتگو کرده است. این دیدارها در ادامه‌ی تلاش‌های سازمان همکاری اسلامی برای پی‌گیری قطع‌نامه‌های شورای وزیران امور خارجه این سازمان در باره‌ی افغانستان انجام شده است. سازمان همکاری اسلامی گفته است که به ادامه‌ی گفتگو و همکاری با افغانستان متعهد است. حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

سازمان پزشکان بدون مرز در تازه‌ترین مورد روایتی از یک زن باردار در ولایت بامیان منتشر کرده است که دشواری دسترسی زنان افغانستان به خدمات درمانی در مناطق دورافتاده را نشان می‌دهد. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که این زن برای زایمان، از خانه مادرش تا درمانگاه، بیش از چهار ساعت با الاغ سفر کرده است. در اعلامیه آمده است که مسلمه شامگاه (دوشنبه، ۲٠ میزان) برای به دنیا آوردن فرزندش، بیش از چهار ساعته با استفاده از یک الاغ از خانه مادرش تا درمانگاهی در باغک بامیان سفر است. در گزارش آمده است که کمبود مراکز صحی و دشواری دسترسی زنان به خدمات درمانی، از چالش‌های عمده در ولایت بامیان است. بر اساس گزارش‌ها، در سال ۲۰۲۲ میلادی بیش از ۴۰ درصد زنان باردار در این ولایت بدون کمک کادر درمانی متخصص و در خانه زایمان کردند. قابل ذکر است که زنان و دختران در افغانستان برای دسترسی به خدمات صحی با موانع جدی مواجه‌اند. سازمان ملل متحد گفته است محدودیت‌ها علیه زنان و دختران، نظام صحی کشور را تضعیف کرده است. کمبود کادر درمانی به‌ویژه داکتران متخصص زن در ولایت‌های مختلف افغانستان به چالشی جدی تبدیل شده است.

بخش زنان سازمان ملل متحد، خواستار افزایش سرمایه‌گذاری در پشتیبانی از زنان روستانشین و فراهم‌سازی دسترسی برابر آن‌ها به زمین، آب، منابع مالی و خدمات کشاورزی شده است. این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۲۱ میزان) به مناسبت روز جهانی زنان روستانشین، گفته است که زنان در روستاها برای تأمین مواد غذایی، مدیریت منابع آب، حفاظت از تنوع زیستی و احیای زمین‌های تخریب‌شده نقش مهمی دارند. در اعلامیه آمده است که اما حقوق و امکانات آن‌ها با سهم‌‌شان در این بخش‌ها متناسب نیست. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که زنان روستانشین باید در تدوین سیاست‌های زراعتی و تصمیم‌گیری در‌ باره‌ی بودجه‌های مربوط به تغییرات اقلیمی، حفاظت از محیط زیست و احیای زمین مشارکت داشته باشند. این سازمان از دولت‌ها، موسسه‌های مالی و شریکان توسعه، خواسته است با سرمایه‌گذاری مستقیم برای حمایت از زنان روستانشین و رفع موانع اقتصادی، زمینه‌ی تقویت معیشت و افزایش نقش آن‌ها در حفاظت از منابع طبیعی را فراهم کنند. قابل ذکر است که همه ‌ساله از ۱۵ اکتبر زیر نام «روز جهانی زنان روستانشین» به هدف یادآوری جایگاه و پشتیبانی از آن‌ها گرامی‌داشت می‌شود. در حالی این سازمان خواستار حمایت از زنان می‌شود که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان کودکان ملل متحد می‌گوید که در برخی مناطق افغانستان، نیمی از دختران پیش از رسیدن به ۱۸ سالگی ازدواج می‌کنند. این نهاد به مناسبت روز جهانی دختر گفته است که ازدواج کودکان پیامدهای عمیق، از جمله محرومیت از آموزش، خطر خشونت، زایمان زودرس و آسیب‌های مرتبط به بارداری را در پی دارد. یونیسف تاکید کرد که هر دختری سزاوار تجربه دوران کودکی، شایسته یادگیری، رشد، ایمن بودن، تقویت مهارت‌های فردی و داشتن فرصت برای شکل دادن آینده خود است. یونسف افزوده است که ازدواج در کودکی بسیاری از این فرصت‌های مهم را از دختران می‌گیرد. بر اساس یافته‌های بررسی‌های چندشاخصی افغانستان، در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ میلادی، دست‌کم ۲۸.۷ درصد زنان ۲۰ تا ۲۴ ساله افغانستان پیش از رسیدن به ۱۸ سالگی ازدواج کرده‌اند. یونیسف هشدار داد که مرگ‌ومیر ناشی از عوارض مرتبط با بارداری و یکی از علت‌های اصلی مرگ دختران ۱۵ تا ۱۹ ساله در افغانستان ازدواج پیش از وقت است. این دفتر ملل متحد افزوده است که ازدواج کودکان پدیده‌ای اجتناب‌ناپذیر نیست. همچنین برآوردهای جهانی نشان می‌دهد که در ۲۵ سال گذشته با سرمایه‌گذاری در بخش آموزش دختران، اصلاح قوانین و گسترش حمایت‌های اجتماعی، از حدود ۶۸ میلیون مورد ازدواج کودکان جلوگیری شده است. یونیسف گفت جلوگیری از ازدواج کودکان در افغانستان به اقدام مشترک نیاز دارد. به گفته‌ی این نهاد، حفاظت از حق آموزش دختران و فراهم‌کردن فرصت‌های آموزشی امن و باکیفیت، تقویت حمایت از دخترانی که در معرض خطر ازدواج اجباری در سنین پایین قرار دارند یا با پیامدهای آن روبه‌رو شده‌اند، و حمایت از خانواده‌ها و جوامع آسیب‌پذیر برای مقابله با مشکلات اقتصادی، از جمله اقدامات ضروری در این زمینه است. صندوق کودکان ملل متحد از خانواده‌ها، جوامع محلی، روحانیون، مسوولان و مقامات دولتی و جامعه جهانی خواست برای پایان‌دادن به ازدواج کودکان اقدام مشترک انجام دهند. این نهاد تصریح کرد که به همکاری با جوامع محلی و شرکای خود برای جلوگیری از ازدواج کودکان و حمایت از دختران در معرض خطر در افغانستان ادامه خواهد داد.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین کشور در تازه‌ترین مورد خواستار بازگشایی فوری دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها به‌روی دختران افغانستان شده است. آقای کرزی امروز (یک‌شنبه، ۱۹ میزان) به مناسبت روز جهانی دختر با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افغانستان، برای رسیدن به رشد و توسعه، باید بیش از همه بر توانمندسازی دختران توجه نماید. وی در ادامه تاکید کرده است: «توانمندسازی دختران در صورتی ممکن است که دختران از تمام فرصت‌های تعلیمی برخوردار باشند و بتوانند با طی مدارج عالی علمی، مصدر خدمت برای مردم و کشور خود شوند.» او در ادامه بر توانمندسازی دختران تاکید کرده و خواستار بازگشایی فوری دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران شده است. کرزی نوشته است: «روز جهانی دختر، جامعه‌ی انسانی را متوجه مسوولیت سنگین در قبال دختران می‌نماید و به این مناسبت، از همگان خواسته می‌شود از قدرتمندسازی دختران در کنار پسران، غفلت نکنند.» وی تصریح کرد که مردم افغانستان با سابقه فرهنگی کهن و با احترام عمیق به زنان و دختران، با افتخار از جایگاه، موفقیت و رشادت آنان در محافل داخلی و بین‌المللی یاد می‌نمایند. رییس‌جمهور پیشین ضمن گرامی‌داشت از روز جهانی دختر، بار دیگر از حکومت سرپرست خواسته است که هرچه زودتر درهای مکاتب و دانشگاه‌ها را به‌روی دختران باز کنند. این در حالی است که حکومت فعلی پس از بازگشت به قدرت، آموزش زنان و دختران در مقاطع بالاتر از صنف ششم مکتب را ممنوع کرده‌اند. شهاب‌الدین دلاور، رییس «هلال‌احمر» افغانستان دو روز پیش در یک مصاحبه‌ی تلویزیونی از ممنوعیت آموزش دختران دفاع کرد و گفت که «افغان‌ها در مسأله‌ی زنان آن‌قدر سخت‌گیر هستند که نام زن را در نشست‌ها نمی‌گیرند.»