آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، رباب فاطمه، دیپلمات بنگله‌دیشی را به‌عنوان رییس جدید یوناما یا هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان و نماینده ویژه خود برای افغانستان تعیین کرد. سازمان ملل متحد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که رباب فاطمه جانشین رزا اوتونبایوا در این سمت خواهد شد. رباب فاطمه بیش از سه دهه تجربه در عرصه‌های دیپلماسی، حقوق بشر، توسعه و صلح‌سازی دارد و پیش از این به‌عنوان معاون دبیر کل سازمان ملل و نماینده عالی این سازمان برای کشورهای کمتر توسعه‌یافته فعالیت می‌کرد. همچنین وی در سال ۲۰۲۰ میلادی، ریاست هیات اجرایی یونیسف را بر عهده داشت و در سال ۲۰۲۲ میلادی به نخستین زنی تبدیل شد که ریاست کمیسیون صلح‌سازی سازمان ملل را بر عهده گرفت. رباب فاطمه از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ میلادی نماینده دایمی بنگله‌دیش در سازمان ملل متحد بود و پیش از آن نیز به‌عنوان سفیر کشورش در جاپان فعالیت کرده است. او در حالی رهبری یوناما را بر عهده می‌گیرد که افغانستان با بحران بشری، مشکلات اقتصادی، بازگشت مهاجران و چالش‌های مرتبط با تعامل با جامعه جهانی روبرو است. همچنین حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد هشدار داده است که دورافتادگی، جغرافیای دشوار و دسترسی محدود به خدمات صحی در افغانستان، به‌ویژه در منطقه‌های کوهستانی، همچنان جان مادران، نوزادان و کودکان را با خطرهای جدی روبرو کرده است. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۸ سرطان) با نشر گزارشی نوشته است که پراکندگی روستاها، مسیرهای دشوار و موانع فصلی مانند برف و سیلاب، دسترسی ساکنان ولایت‌های دوردست به خدمات صحی را با مشکل روبرو کرده و در بسیاری از موردها، دریافت مراقبت‌های به‌موقع را ناممکن می‌کند. در گزارش آمده که بسیاری از زنان در منطقه‌های دورافتاده، به دلیل نبود مرکزهای صحی نزدیک، ناچار می‌شوند در خانه یا در مسیر انتقال به مرکزهای درمانی زایمان کنند؛ وضعیتی که خطر مرگ‌ومیر مادران و نوزادان را افزایش می‌دهد. صندوق جمعیت سازمان ملل در ادامه تاکید کرد که افغانستان همچنان یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ومیر مادران را در منطقه دارد. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

حنان بلخی، مسوول منطقه‌ای سازمان جهانی صحت در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از آغاز سال جاری میلادی تا کنون ۱۵۰ مرکز صحی در افغانستان که تحت حمایت نهادهای بشردوستانه بودند، به‌دلیل کمبود بودجه فعالیت خود را یا تعلیق و یا تعطیل کرده‌اند. خانم بلخی با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این وضعیت باعث شده است که کارکنان صحی توانایی کم‌تری برای واکسیناسیون کودکان داشته باشند، مادران با دشواری بیشتری به مراقبت‌های ایمن دسترسی پیدا کنند و بیماران برای دریافت خدمات صحی ضروری، با مشکلات بیشتری مواجه شوند. وی در ادامه تاکید کرده است: «این خسارت‌ها را نمی‌توان نادیده گرفت.» او تصریح کرد که بیش از ۲۲ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و از این میان ۱۴.۴ میلیون نفر نیازمند خدمات صحی هستند. حنان بخلی افزوده است که برنامه‌ی پاسخ‌گویی صحی برای سال ۲۰۲۶ میلادی برای افغانستان با کمبود شدید بودجه مواجه است و تا ماه جون امسال تنها ۱۷ درصد از بودجه‌ی مورد نیاز آن تأمین شده بود. مسوول منطقه‌ای سازمان جهانی صحت گفت که تداوم سرمایه‌گذاری جامعه‌ی جهانی برای حفظ ارائه‌ی خدمات صحی، حفاظت از دست‌آوردها و ارائه‌ی خدمات به افرادی که بیش از همه به آن نیاز دارند، حیاتی است. او تاکید کرده که سرمایه‌گذاری در نظام صحی افغانستان نه‌تنها امروز جان انسان‌ها را نجات می‌دهد، بلکه تاب‌آوری این نظام را افزایش می‌دهد، نظارت بر بیماری‌ها را تقویت می‌کند و تضمین می‌کند که میلیون‌ها نفر همچنان به خدمات اساسی صحی دسترسی داشته باشند. این در حالی است که برنامه‌های بشردوستانه در افغانستان پس از قطع کمک‌های مالی امریکا توسط اداره‌ی دونالد ترامپ، همواره با کمبود بودجه و چالش‌های متعدد مواجه بوده است. سال گذشته‌ی میلادی نیز ده‌ها مرکز صحی در افغانستان به‌دلیل کمبود بودجه فعالیت خود را متوقف کرده بودند.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، خواستار حمایت و به‌رسمیت‌شناسی تیم کریکت زنان و دختران افغانستان شده است. آقای بنت امروز (چهارشنبه، ۱۷ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که تیم کریکت زنان افغانستان از سال ۲۰۲۱ میلادی در تبعید به‌سر می‌برد و بودجه آن در ماه آگوست سال جاری پایان می‌یابد. همچنین وی با آغاز مجمع عمومی سالانه (AGM) شورای بین‌المللی کریکت (ICC)، تاکید کرده است که هنوز راهکاری برای حمایت دوامدار از این تیم ایجاد نشده است. گزارشگر ویژه سازمان ملل تاکید کرد که فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) توانسته است راهی برای حمایت از فوتبالیست‌های زن افغانستان پیدا کند و کریکت نیز می‌تواند اقدام مشابهی انجام دهد. او افزوده است که به‌رسمیت‌شناسی و حمایت دوامدار از ورزشکاران زن افغانستان، کمترین چیزی است که انتظار می‌رود. باید گفت که از زمان تسلط حکومت فعلی، قوانین سخت‌گیرانه‌ای علیه زنان وضع شده است؛ حضور زنان در ورزشگاه‌ها ممنوع و فعالیت در بسیاری از رشته‌های ورزشی زنان ممنوع شده است.

برهم صالح، کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان که به افغانستان سفر کرده است به محدودیت‌های حکومت سرپرست واکنش نشان داده و می‌گوید که توسعه‌ی افغانستان بدون زنان و دختران امکان‌پذیر نیست. کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان به خبرگزاری فرانسه گفته است: «ما باید از ظرفیت‌های این جامعه استفاده کنیم و این امر مستلزم آن است که مردان، زنان، پسران و دختران همگی بتوانند برای ساختن آینده‌ی کشورشان بسیج شوند.» او به ممنوعیت ورود کارمندان زن اهل افغانستان به دفترهای سازمان ملل متحد نیز اشاره کرده و گفته است: «بدون تردید، این موضوع محدودیت بزرگی بر توانایی ما در ارائه‌ی خدمات به مردم افغانستان ایجاد کرده است.» او به خبرگزاری فرانسه گفته است: «افغانستان شایسته‌ی حمایت است، اما برای این‌که بتوانیم این حمایت را ارائه دهیم، همکاری و مشارکت نیاز است.» همچنین الکساندر دی کرو، رییس برنامه‌ی توسعه‌ سازمان ملل متحد نیز با اشاره به بحران‌های جاری در افغانستان گفته است: «برای مقابله با این شرایط، به مشارکت همه نیاز است؛ باید از تمام استعدادهای موجود استفاده شود، و این شامل استعدادهای مردان و همچنین زنان می‌شود.» براساس گزارش خبرگزاری فرانسه، او این سخنان را در جریان بازدید از یک مرکز قالین‌بافی در ولسوالی نهرشاهی ولایت بلخ ایراد کرده است؛ جایی که در آن زنان بازگشت‌کننده به افغانستان مشغول کار هستند. رییس عمومی برنامه‌ی توسعه سازمان ملل متحد از حکومت سرپرست خواسته است که دسترسی زنان و دختران به آموزش، کار و کارآفرینی را تضمین کنند. این در حالی است که حکومت فعلی از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، آموزش و کار زنان را ممنوع و محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور و مشارکت آنان در جامعه وضع کرده‌اند. همچنین حکومت سرپرست ورود کارمندان زن اهل افغانستان را به دفترهای سازمان ملل متحد ممنوع و با وجود درخواست‌های مکرر، تا کنون این ممنوعیت را لغو نکرده است.

الکساندر دی‌کرو، رییس برنامه‌ی توسعه‌ای سازمان ملل متحد، در سفرش به بلخ و دیدار با زنان تجارت‌پیشه می‌گوید که حمایت این نهاد از یک کارگاه پروسس میوه‌های خشک در مزارشریف، مرکز این ولایت به رشد این کسب‌وکار و ایجاد فرصت‌های کاری برای بیش از ۳۰۰ زن کمک کرده‌است. آقای دی‌کرو این کارگاه را نمونه‌ای از سرمایه‌گذاری در روند بهبود اقتصادی افغانستان دانسته ‌و گفته است که ایجاد شغل در بخش خصوصی می‌تواند به تقویت اقتصاد محلی کمک کند. او با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که در بازدید از کارگاه «میو‌ه‌های خشک تک» در مزارشریف، تأثیر رویکرد حمایتی این برنامه در بخش‌های مختلف اقتصادی را دیده ‌است. وی تاکید کرد که حمایت از کشاورزان، زیربناهای محلی و شرکت‌های خصوصی، به رشد این کارگاه کمک کرده و زمینه‌ی کار برای زنان را فراهم ساخته‌است. این در حالی‌ست که رییس برنامه‌ی توسعه‌ای سازمان ملل متحد، به تاز‌گی در افغانستان سفر کرده که هدف آن بررسی مستقیم وضعیت بشردوستانه و توسعه‌ای، گفتگو با مردم و ارزیابی راه‌های حمایت از جوامع محلی عنوان شده‌است. سازمان ملل گفته است که این سفر بر یافتن راه‌حل‌های عملی برای حمایت از زنان، عودت‌کنندگان، بی‌جاشدگان داخلی و جوامع میزبان متمرکز است.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به زنان و دختران بازگشته از ایران خدمات پزشکی نجات‌بخش ارائه می‌کند. این سازمان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که به زنان و دختران بازگشته مراقبت‌های فوری پزشکی و خدمات روانی-اجتماعی را فراهم می‌کند. قابل ذکر است که بازگشت اجباری شهروندان از ایران و پاکستان که از سپتمبر ۲۰۲۳ میلادی شدت گرفته، زنان و کودکان را در آسیب‌پذیری بیشتری قرار داده است. بر اساس گزارش نهادهای بین‌المللی به ویژه سازمان پزشکان بدون مرز و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، ضعف سکتور بهداشتی افغانستان سبب شده که بازگشت‌کنندگان زن در این کشور در دسترسی به خدمات بهداشتی با محدودیت روبرو شوند. بازگشت مهاجران افغانستان از کشورهای پاکستان و ایران همچنان ادامه دارد و در فصل تابستان این روند با چالش‌های جدی مواجه است. این در حالی است که در پی تشدید محدودیت‌ها، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند. شمار زیادی از آنان به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان پناهنده شدند؛ اما این کشورها در سال‌های پسین روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده است.