حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین کشور در تازه‌ترین مورد خواستار بازگشایی فوری دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها به‌روی دختران افغانستان شده است. آقای کرزی امروز (یک‌شنبه، ۱۹ میزان) به مناسبت روز جهانی دختر با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افغانستان، برای رسیدن به رشد و توسعه، باید بیش از همه بر توانمندسازی دختران توجه نماید. وی در ادامه تاکید کرده است: «توانمندسازی دختران در صورتی ممکن است که دختران از تمام فرصت‌های تعلیمی برخوردار باشند و بتوانند با طی مدارج عالی علمی، مصدر خدمت برای مردم و کشور خود شوند.» او در ادامه بر توانمندسازی دختران تاکید کرده و خواستار بازگشایی فوری دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران شده است. کرزی نوشته است: «روز جهانی دختر، جامعه‌ی انسانی را متوجه مسوولیت سنگین در قبال دختران می‌نماید و به این مناسبت، از همگان خواسته می‌شود از قدرتمندسازی دختران در کنار پسران، غفلت نکنند.» وی تصریح کرد که مردم افغانستان با سابقه فرهنگی کهن و با احترام عمیق به زنان و دختران، با افتخار از جایگاه، موفقیت و رشادت آنان در محافل داخلی و بین‌المللی یاد می‌نمایند. رییس‌جمهور پیشین ضمن گرامی‌داشت از روز جهانی دختر، بار دیگر از حکومت سرپرست خواسته است که هرچه زودتر درهای مکاتب و دانشگاه‌ها را به‌روی دختران باز کنند. این در حالی است که حکومت فعلی پس از بازگشت به قدرت، آموزش زنان و دختران در مقاطع بالاتر از صنف ششم مکتب را ممنوع کرده‌اند. شهاب‌الدین دلاور، رییس «هلال‌احمر» افغانستان دو روز پیش در یک مصاحبه‌ی تلویزیونی از ممنوعیت آموزش دختران دفاع کرد و گفت که «افغان‌ها در مسأله‌ی زنان آن‌قدر سخت‌گیر هستند که نام زن را در نشست‌ها نمی‌گیرند.»

هیدر بار، معاون بخش زنان دیدبان حقوق بشر در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ادعای پشتیبانی از زنان و دختران افغانستان توسط اتحادیه‌ اروپا خنده‌دار است. خانم بار به گفته‌های توماس نیکلاسن، نماینده‌ی پیشین اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان مبنی بر دوام پشتیبانی از شهروندان افغانستان به ویژه زنان و دختران واکنش نشان داده است. هیدر بار در ادامه تاکید کرده است که پس از میزبانی اتحادیه‌ی اروپا از مقام‌های حکومت سرپرست در بروکسل، ادعای پشتیبانی از شهروندان و زنان افغانستان خنده‌دار است. توماس نیکلاسن، نماینده‌ی پیشین اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان، می‌گوید که نماینده‌ی تازه این اتحادیه به پشتیبانی از زنان و دیگر شهروندان افغانستان ادامه‌ دهد. او در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که توماس فرلسن به عنوان نماینده‌ تازه‌ی اتحادیه اروپا برای افغانستان انتخاب شده است. نیکلاسن افزوده است که نماینده تازه‌ی اتحادیه اروپا گفتگو با سازمان ملل متحد و دیگر شریک‌های کلیدی اتحادیه‌ی اروپا را پیش خواهد بر و بر اساس نتیجه‌گیری‌های شورای این اتحادیه‌، تعامل اصول‌محور با افغانستان را دنبال می‌کند.

شبانه بسیج راسخ، رییس مکتب رهبری زنان افغانستان (سوله) اعلام کرده است که با همکاری «وایدنفلد-هافمن ترست»، یکی از سازمان‌های همکار دانشگاه آکسفورد، ۲.۵ میلیون دالر برای ایجاد بورسیه تحصیلی زنان افغانستان اختصاص داده است. خانم راسخ با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این موضوع کمک می‌کند تا سالانه دست‌کم یک زن اهل افغانستان بتواند در مقطع ماستری در دانشگاه آکسفورد تحصیل کند. او در ادامه تاکید کرد که این بورسیه را «صندوق رهبری زنان افغان» نام‌گذاری کرده و تمام هزینه‌های تحصیل در یک رشته‌ی واجد شرایط در مقطع ماستری را پوشش خواهد داد. وی تصریح کرد که افزون بر این، کمک‌هزینه‌ای سالانه برای تأمین هزینه‌های غذا، مسکن و نیز کمک‌هزینه‌ای برای بخشی از مخارج دیگر دانشجویان در نظر گرفته خواهد شد. به گفته‌ی وی، دریافت‌کنندگان این بورسیه همچنان در یک برنامه‌ی آموزش مهارت‌های رهبری شرکت خواهند کرد که توسط «وایدنفلد-هافمن ترست» ارائه می‌شود. شبانه بسیج راسخ گفته است که او خود از فارغ‌التحصیلان بورسیه‌ها و آموزش رهبری نهاد «وایدنفلد-هافمن» در دانشگاه آکسفورد است و با اعطای این کمک مالی از شجاعت و استقامت زنان افغانستان تجلیل می‌کند. خانم راسخ افزوده است که این بورسیه تحصیلی برای کسانی که برای آغاز سال تحصیلی در سپتامبر سال ۲۰۲۷ میلادی در دانشگاه آکسفورد درخواست می‌دهند، در دسترس خواهد بود. خانم راسخ گفته است که این کمک مالی از سوی مکتب «سوله» تأمین نمی‌شود و مستقل از بودجه‌هایی است که برای پشتیبانی از فعالیت‌های این نهاد جمع‌آوری می‌کنند. او توضیح داده است که در بهار سال ۲۰۲۴ میلادی یکی از ۱۲ نفری بود که از سوی ملیندا گیتس، همسر سابق بیل گیتس، مبلغ ۲۰ میلیون دالر دریافت کردند تا فعالیت‌های خیریه و کمک‌های بشردوستانه‌ی خود را آغاز کنند، اما مشخصا ذکر نکرده است که این بودجه را از این کمک مالی پرداخت می‌کند یا خیر. این فعال حقوق زنان نوشته است: «خزان آینده، مسیر زندگی و رهبری یک زن اهل افغانستان در دانشگاه آکسفورد آغاز خواهد شد. سال بعد، زن افغانستان دیگری به او خواهد پیوست و این روند سال‌به‌سال، از یک زن به زن دیگر، ادامه خواهد یافت. بی‌صبرانه منتظرم ببینم هر یک از این زنان چه آینده‌ای را رقم خواهند زد.» این بورسیه تحصیلی در حالی ایجاد شده است که آموزش دختران بالاتر از صنف ششم ممنوع و حدود ۲.۵ میلیون دختر را از آموزش و تحصیل محروم شدند.

منیژه باختری، سفیر و نماینده‌ی دایمی افغانستان در سازمان‌های بین‌المللی در ویانا، در شهر استراسبورگ فرانسه، با دیپلمات‌های اتحادیه اروپا و شورای اروپا در باره‌ی وضعیت افغانستان و محدودیت‌ها بر حقوق زنان و دختران گفتگو کرد. این نشست در کنسول‌گری عمومی اتریش برگزار شد و در آن، روی محرومیت زنان و دختران از آموزش، کار و حضور در زندگی عمومی و ضرورت حمایت بین‌المللی از حقوق اساسی آن‌ها بحث شد. خانم باختری در این نشست بر هماهنگی تلاش‌های بین‌المللی، ادامه‌ی تعاملات دیپلماتیک و نقش هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در رسیدگی به چالش‌های این کشور تاکید کرد. او بر اهمیت تداوم توجه جامعه جهانی به وضعیت مردم افغانستان به‌ ویژه زنان و دخترانی که با محدودیت‌های گسترده روبرو هستند، تاکید کرد. این نشست در حالی برگزار می‌شود که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

شهاب‌الدین دلاور، رییس جمعیت هلال احمر افغانی مدعی است که موضوع زنان و دختران افغانستان در توافق‌نامه دوحه میان حکومت سرپرست و امریکا مطرح نشده بود. دلاور که از مذاکره‌کنند‌گان ارشد حکومت فعلی در دوحه بود، در گفتگو با تلویزیون شمشاد گفته است که در متن این توافق‌نامه، از آغاز تا پایان، واژه «زن» ذکر نشده است. وی در ادامه تاکید کرد: «پشتون‌ها و افغان‌ها در مساله زنان آن‌قدر سخت‌گیر هستند که نام زن را در نشست‌ها نمی‌گیرند؛ ما چگونه می‌توانستیم این موضوع را با امریکایی‌ها مطرح کنیم؟» همچنین شهاب‌الدین دلاور در بخش دیگری از این گفتگو، از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم دفاع کرده است. او در ادامه افزوده است که براساس فرمان هبت‌الله آخوندزاده، رهبر حکومت فعلی، این ممنوعیت تا «امر ثانی» ادامه خواهد داشت. این در حالی است که موضع‌گیری تازه دلاور با اظهارات پیشین او درباره حقوق زنان تفاوت دارد. او در یکی از نشست‌های مذاکرات دوحه گفته بود که زنان حق دارند تا سطح دکترا تحصیل و کار کنند و طالبان به این حقوق متعهد خواهند بود. دلاور حدود سه سال پیش نیز در چندین سخنرانی از احتمال برداشته‌شدن محدودیت‌های آموزشی دختران ابراز امیدواری کرده بود. در حالی دلاور این اظهارات را مطرح می‌کند که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ذکیه خدادادی، پاراتکواندوکار اهل افغانستان و عضو تیم ملی فرانسه، در رقابت‌های گرندپری پاراتکواندو پاریس ۲۰۲۶ میلادی موفق به کسب مقام دوم یا مدال نقره شد. خانم خدادادی با کسب این مقام و مدال نقره بار دیگر در یک رویداد بین‌المللی درخشید. خدادادی در وزن منفی ۴۷ کیلوگرام کلاس K44 زنان، مسیر خود را تا دیدار نهایی با پیروزی برابر دو حریف ترکیه‌ای هموار کرد. او در مرحله یک‌چهارم نهایی با نتیجه ۲ بر ۱ بوشرا امیره را شکست داد و در نیمه‌نهایی نیز با نتیجه ۲ بر صفر از سد نورجی‌هان اکینجی‌گل گذشت. این پاراتکواندوکار افغانستانی در دیدار نهایی برابر کلودیا رومرو از مکسیکو با نتیجه ۲ بر صفر شکست خورد و به مدال نقره رسید. لیا چاچی‌بایا از گرجستان و نورجی‌هان اکینجی‌گل از ترکیه نیز مدال‌های برنز این وزن را به دست آوردند. ذکیه خدادادی با نشر پیامی گفت که هر مدال نشان می‌دهد هیچ چیزی نمی‌تواند مانع او شود. او با تاکید بر ادامه تلاش‌هایش افزود که رویاهایش همچنان زنده‌اند و بهترین روزها هنوز در پیش است. این در حالی است که ذکیه خدادادی پیش از این نیز با کسب مدال برنز در بازی‌های پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴، به نخستین مدال‌آور تاریخ تیم پناهندگان پارالمپیک در رشته پاراتکواندو تبدیل شده بود. ذکیه خدادادی پس از ترک افغانستان، فعالیت ورزشی خود را در فرانسه ادامه داد و اکنون در رقابت‌های بین‌المللی با پیراهن تیم ملی این کشور حضور می‌یابد. رقابت‌های گرندپری پاراتکواندو پاریس ۲۰۲۶ در شهر لووالوا-پره فرانسه برگزار شد.

شبکه‌ تحلیل‌گران افغانستان اعلام کرده است که محدودیت‌های رفت‌وآمد زنان، مشکلات اقتصادی و کم‌بود خدمات صحی، دسترسی زنان باردار در افغانستان به مراقبت‌های دوران بارداری را دشوار کرده است. این شبکه امروز (پنج شنبه؛ ۱۶ میزان) با نشر گزارشی گفته است که بسیاری از زنان برای مراجعه به پزشک یا شفاخانه به همراهی محرم نیاز دارند و در مناطق دور از مرکزهای صحی نیز کم‌بود قابله و خدمات تخصصی، مشکلات بیشتری ایجاد کرده است. در بخشی از گزارش آمده است که هزینه‌ی رفت‌وآمد و درمان و محدودیت‌های اقتصادی نیز باعث می‌شود برخی زنان نتوانند به‌ صورت منظم برای معاینات دوران بارداری به پزشک مراجعه کنند؛ موضوعی که می‌تواند سلامت مادر و جنین را با خطر روبرو کند. شبکه‌‌ تحلیل‌گران افغانستان تاکید کرده است که محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی به‌ ویژه در دوران بارداری، یکی از چالش‌های جدی نظام صحی افغانستان است. پیش از این نیز، نهادهای ملل متحد اعلام کرده بودند که ۱۴.۴ میلیون تن در افغانستان به خدمات صحی انسان‌دوستانه نیاز دارند؛ در حالی که این نهادها با کم‌بود شدید بودجه روبرو هستند. این در حالی است که نظام صحی افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده، از جمله وابستگی به کمک‌های بین‌المللی، کم‌بود دارو و تجهیزات و کم‌بود پزشکان متخصص، دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیشتر سازمان نجات کودکان نیز، اعلام کرده بود که ۶۰۰ مرکز صحی به‌دلیل کم‌بود بودجه در افغانستان بسته شده‌اند.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برای تامین نیازهای آموزشی در افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی، به ۱۶۰ میلیون دالر نیاز است. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۶ میزان) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که تاکنون تنها ۲۲ میلیون دالر از بودجه مورد نیاز تامین شده که کمتر از ۱۴ درصد از نیازمندی‌ها می‌باشد. اوچا در ادامه تاکید کرده است که نظام آموزشی افغانستان با کمبود معلم، صنف‌های درسی و منابع آموزشی مواجه است. دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد افزوده است که وضعیت دختران وخیم‌تر است؛ زیرا آنان همچنان از ادامه آموزش در دوره متوسطه محروم‌ هستند. همچنین این نهاد افزوده است که تأمین فوری بودجه و لغو ممنوعیت آموزش دختران، امری است که نمی‌توان آن را به تعویق انداخت. اولگا چرفکو، عضو دفتر اوچا در جریان بازدید از مکتبی در شهر لشکرگاه، مرکز ولایت هلمند گفته است که دختران افغانستان از بحران وخیم‌تری در عرصه آموزش رنج می‌برند. او می‌گوید: «در هر جای جهان مکاتبی وجود دارد که دانش‌آموزان درس می‌خوانند، معلمان تدریس کنند و والدین روی آینده‌ی فرزندان خود سرمایه‌گذاری کنند. اما در افغانستان به دلیل کمبود منابع، کمبود مکتب و از همه مهم‌تر کمبود معلم، آموزش به شدت محدود شده است. علاوه بر این دروازه‌های مکاتب به روی دختران در مقاطع بالاتر از دوره‌ی ابتدایی همچنان بسته است.» خانم چرفکو می‌گوید همه‌ی این محدودیت‌ها فراتر از کلاس‌های درسی گسترش می‌یابد؛ زیرا فرصت‌های کمتر برای یادگیری به معنای فرصت‌های کمتر برای ورود نیروی کار جدید است. این در حالی است که طی پنج سال اخیر که حکومت سرپرست آموزش زنان و دختران در مقاطع بالاتر از صنف ششم مکتب را ممنوع کردند. سازمان‌های بین‌المللی گزارش دادند که حدود ۲.۶ میلیون دختر از آموزش بازماندند.

فیلم مستند در باره‌ی فعالیت‌های زرقا یفتلی، فعال حقوق زن و آموزش دختران، در رقابت «جوایز رسانه و تلویزیون کن» در فرانسه، جایزه‌ی «دلفین نقره‌ای» را به‌ دست آورد. فیلم مستند «آموزش امید در افغانستان: داستان زرقا» یکی از برندگان سال ۲۰۲۶ میلادی این رقابت است که فیلم‌های سازمانی، مستند و تولیدات تلویزیونی و رسانه‌های آنلاین را ارزیابی می‌کند. این فیلم درباره فعالیت‌های یفتلی در زمینه حقوق زنان و کودکان و حمایت از آموزش دختران در افغانستان است و تلاش‌های او را برای ادامه این فعالیت‌ها زیر سایه محدودیت‌ها را روایت می‌کند. این فیلم با همکاری یک شرکت تولیدی و با حمایت «جایزه زاید برای برادری انسان‌ها» ساخته شده است. خانم یفتلی نیز در ۲۰۲۶ از برندگان این جایزه بوده و به‌ دلیل فعالیت‌هایش در حمایت از حقوق زنان و کودکان و آموزش دختران مورد تقدیر قرار گرفته است. خانم یفتلی متولد بدخشان است و سال‌ها در زمینه حقوق زنان و کودکان و دسترسی دختران افغان به آموزش فعالیت کرده است. او فعلا در کانادا به‌سر می‌برد.