شبکه‌ تحلیل‌گران افغانستان اعلام کرده است که محدودیت‌های رفت‌وآمد زنان، مشکلات اقتصادی و کم‌بود خدمات صحی، دسترسی زنان باردار در افغانستان به مراقبت‌های دوران بارداری را دشوار کرده است. این شبکه امروز (پنج شنبه؛ ۱۶ میزان) با نشر گزارشی گفته است که بسیاری از زنان برای مراجعه به پزشک یا شفاخانه به همراهی محرم نیاز دارند و در مناطق دور از مرکزهای صحی نیز کم‌بود قابله و خدمات تخصصی، مشکلات بیشتری ایجاد کرده است. در بخشی از گزارش آمده است که هزینه‌ی رفت‌وآمد و درمان و محدودیت‌های اقتصادی نیز باعث می‌شود برخی زنان نتوانند به‌ صورت منظم برای معاینات دوران بارداری به پزشک مراجعه کنند؛ موضوعی که می‌تواند سلامت مادر و جنین را با خطر روبرو کند. شبکه‌‌ تحلیل‌گران افغانستان تاکید کرده است که محدودیت دسترسی زنان به خدمات صحی به‌ ویژه در دوران بارداری، یکی از چالش‌های جدی نظام صحی افغانستان است. پیش از این نیز، نهادهای ملل متحد اعلام کرده بودند که ۱۴.۴ میلیون تن در افغانستان به خدمات صحی انسان‌دوستانه نیاز دارند؛ در حالی که این نهادها با کم‌بود شدید بودجه روبرو هستند. این در حالی است که نظام صحی افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده، از جمله وابستگی به کمک‌های بین‌المللی، کم‌بود دارو و تجهیزات و کم‌بود پزشکان متخصص، دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیشتر سازمان نجات کودکان نیز، اعلام کرده بود که ۶۰۰ مرکز صحی به‌دلیل کم‌بود بودجه در افغانستان بسته شده‌اند.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برای تامین نیازهای آموزشی در افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی، به ۱۶۰ میلیون دالر نیاز است. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۶ میزان) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که تاکنون تنها ۲۲ میلیون دالر از بودجه مورد نیاز تامین شده که کمتر از ۱۴ درصد از نیازمندی‌ها می‌باشد. اوچا در ادامه تاکید کرده است که نظام آموزشی افغانستان با کمبود معلم، صنف‌های درسی و منابع آموزشی مواجه است. دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد افزوده است که وضعیت دختران وخیم‌تر است؛ زیرا آنان همچنان از ادامه آموزش در دوره متوسطه محروم‌ هستند. همچنین این نهاد افزوده است که تأمین فوری بودجه و لغو ممنوعیت آموزش دختران، امری است که نمی‌توان آن را به تعویق انداخت. اولگا چرفکو، عضو دفتر اوچا در جریان بازدید از مکتبی در شهر لشکرگاه، مرکز ولایت هلمند گفته است که دختران افغانستان از بحران وخیم‌تری در عرصه آموزش رنج می‌برند. او می‌گوید: «در هر جای جهان مکاتبی وجود دارد که دانش‌آموزان درس می‌خوانند، معلمان تدریس کنند و والدین روی آینده‌ی فرزندان خود سرمایه‌گذاری کنند. اما در افغانستان به دلیل کمبود منابع، کمبود مکتب و از همه مهم‌تر کمبود معلم، آموزش به شدت محدود شده است. علاوه بر این دروازه‌های مکاتب به روی دختران در مقاطع بالاتر از دوره‌ی ابتدایی همچنان بسته است.» خانم چرفکو می‌گوید همه‌ی این محدودیت‌ها فراتر از کلاس‌های درسی گسترش می‌یابد؛ زیرا فرصت‌های کمتر برای یادگیری به معنای فرصت‌های کمتر برای ورود نیروی کار جدید است. این در حالی است که طی پنج سال اخیر که حکومت سرپرست آموزش زنان و دختران در مقاطع بالاتر از صنف ششم مکتب را ممنوع کردند. سازمان‌های بین‌المللی گزارش دادند که حدود ۲.۶ میلیون دختر از آموزش بازماندند.

فیلم مستند در باره‌ی فعالیت‌های زرقا یفتلی، فعال حقوق زن و آموزش دختران، در رقابت «جوایز رسانه و تلویزیون کن» در فرانسه، جایزه‌ی «دلفین نقره‌ای» را به‌ دست آورد. فیلم مستند «آموزش امید در افغانستان: داستان زرقا» یکی از برندگان سال ۲۰۲۶ میلادی این رقابت است که فیلم‌های سازمانی، مستند و تولیدات تلویزیونی و رسانه‌های آنلاین را ارزیابی می‌کند. این فیلم درباره فعالیت‌های یفتلی در زمینه حقوق زنان و کودکان و حمایت از آموزش دختران در افغانستان است و تلاش‌های او را برای ادامه این فعالیت‌ها زیر سایه محدودیت‌ها را روایت می‌کند. این فیلم با همکاری یک شرکت تولیدی و با حمایت «جایزه زاید برای برادری انسان‌ها» ساخته شده است. خانم یفتلی نیز در ۲۰۲۶ از برندگان این جایزه بوده و به‌ دلیل فعالیت‌هایش در حمایت از حقوق زنان و کودکان و آموزش دختران مورد تقدیر قرار گرفته است. خانم یفتلی متولد بدخشان است و سال‌ها در زمینه حقوق زنان و کودکان و دسترسی دختران افغان به آموزش فعالیت کرده است. او فعلا در کانادا به‌سر می‌برد.

منابع محلی از ولایت غزنی می‌گویند که در پی یک رویداد ترافیکی در این ولایت، پنج عضو یک خانواده به شمول زنان و کودکان جان باخته‌اند. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که این رویداد روز گذشته (سه‌شنبه،‌۱۴ میزان) در منطقه شهباز از مربوطات ولسوالی اند ولایت غزنی، در مسیر شاهراه کابل–قندهار، رخ داده است. منبع در ادامه تاکید کرد که این رویداد در پی برخورد یک موتر کرولا با یک بس مسافربری نوع ۵۸۰ رخ داده است. به گفته‌ی منبع، در این رویداد چهار کودک و یک زن جان باخته و دو تن دیگر زخمی شدند. علت وقوع این حادثه بی‌احتیاطی رانندگان گفته شده است. در روزهای اخیر، موارد تلفات ناشی از رویدادهای ترافیکی در بخش‌هایی از افغانستان افزایش یافته است. حوادث ترافیکی در افغانستان سالانه جان صدها نفر را می‌گیرد و صدها زخمی برجای می‌گیرد. هبت‌الله آخوندزاده، رهبر حکومت سرپرست اخیرا دستور داده است که عاملان حوادث ترافیکی بازداشت و مجازات شوند.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تأمین امنیت پایدار در افغانستان بدون احترام به حقوق زنان و دختران و ایجاد حکومت فراگیر و پاسخگو ممکن نیست. آقای فایق این اظهارات را امروز (چهارشنبه، ۱۵ میزان) در نشست کمیته ششم مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح کرده و گفت که جامعه‌ی جهانی باید از یک روند سیاسی به رهبری شهروندان افغانستان حمایت کند؛ روندی که در آن حقوق زنان و دختران مورد احترام قرار گیرد. فایق در بخش دیگری از سخنانش، حملات هوایی پاکستان در کنر و هلمند را محکوم کرد. وی تاکید کرد که بر اساس گزارش یوناما، دست‌کم ۱۰ غیرنظامی که بیش‌تر آن‌ها کودکان بودند، در این حملات کشته شده‌اند. او افزوده است که تامین امنیت و ثبات در افغانستان نیازمند حکومت‌داری مشروع، فراگیر و پاسخگو و حمایت هماهنگ‌ جامعه‌ی جهانی از یک روند سیاسی به با مشارکت همه به شمول زنان است. حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

روزمری دی کارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی و صلح گفته است که پیشرفت در زمینه‌ی حقوق زنان به پیشرفت و توسعه‌ی افغانستان کمک می‌کند. یوناما امروز (سه‌شنبه، ۱۴ میزان) از پایان سفر دی کارلو به افغانستان خبر داده و گفته است که او در دیدارهایش با مقام‌های حکومت سرپرست، نگرانی کشورهای عضو سازمان ملل در باره‌ی وضعیت زنان و‌ دختران به ویژه دسترسی به آموزش را در‌ میان گذاشته است. یوناما تاکید کرده است که معاون دبیرکل ملل متحد چالش‌‌های فراروی افغانستان، از جمله فشارهای اجتماعی و اقتصادی، تغییرات اقلیمی و حوادث طبیعی را برجسته کرده است‌. همچنین خانم دی کارلو، بر آمادگی سازمان ملل متحد برای کمک به بازگشت‌کنندکان تاکید کرده است. خانم دی کارلو در دیدارهای خود با نمایندگان جامعه‌ی مدنی و زنان رهبر، از سهم حیاتی آن‌ها در جوامع افغانستان قدردانی کرد. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

‏فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان می‌گوید که هیچ روند سیاسی در باره‌ی افغانستان بدون مشارکت معنادار زنان، نیروهای سیاسی و جامعه مدنی، مشروع و پایدار نخواهد بود. خانم کوفی خواستار ایجاد یک روند سیاسی فراگیر برای بازگشت نظام قانون اساسی، تشکیل حکومت مبتنی بر اراده‌ی مردم و احیای کامل حقوق و مشارکت زنان شده است. او در بخشی از پیامش از جامعه‌ی جهانی خواسته است که حمایت از یک روند سیاسی واقعی را در کنار تعاملات پروژه‌محور ادامه دهد. وی در ادامه تاکید کرده است که افغانستان تنها از مسیر یک روند فراگیر و ملی می‌تواند به شریک مشروع و پایدار منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شود. ‏نشست «فرمت مسکو» یک سازوکار منطقه‌ای برای گفتگو و رأی‌زنی میان کشورهای منطقه و طرف‌های مرتبط در باره‌ی وضعیت سیاسی، امنیتی و آینده افغانستان است. ‏این نشست امروز، دوشنبه ۵ اکتبر ۲۰۲۶، در مسکو آغاز شده و قرار است پس از پایان گفتگوها، بیانیه مشترک صادر شود.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که استفاده از انرژی خورشیدی در مکاتب و مراکز صحی، دسترسی صدها هزار زن و دختر در افغانستان به آموزش و خدمات صحی را بهبود بخشیده است. این برنامه امروز (دوشنبه، ۱۳ میزان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این حمایت‌ها از جنوری ۲۰۲۳ میلادی تا سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی ادامه داشته و در مجموع ۷۴۳ هزار و ۴۷۰ زن و دختر را در سراسر افغانستان پوشش داده است. برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرد که تامین انرژی خورشیدی برای این مراکز بخشی از تلاش‌ها برای بهبود دسترسی به خدمات اساسی در افغانستان بوده است. افغانستان با کمبود و دسترسی نابرابر به انرژی، به‌ویژه در مناطق دوردست و روستایی، مواجه است. مرکز‌های صحی و مکتب‌ها در برخی مناطق برای تامین برق مورد نیاز خود با مشکلات روبرو اند و استفاده از انرژی خورشیدی یکی از راهکارهایی است که برای تامین برق این مراکز و بهبود ارایه خدمات اساسی به کار گرفته می‌شود.

نصیراحمد اندیشه، نماینده دایمی افغانستان در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو می‌گوید که حمایت از حقوق و صدای زنان و دختران افغانستان نباید به‌عنوان کمک یا خیرات تلقی شود، بلکه مسوولیتی مشترک و بخشی از عدالت است. آقای اندیشه گفته است که با وجود محدودیت‌ها بر حضور و فعالیت زنان و دختران در بخش‌های مختلف جامعه ادامه دارد، نهادهای حقوق بشری و ناظران بین‌المللی با مستندسازی وضعیت حقوق بشر و بازتاب صدای زنان افغانستان، نقش مهمی در آگاهی‌رسانی جهانی دارند. وی در تاکید کرده است که روایت مربوط به زنان افغانستان نباید تنها بر قربانی‌بودن آنان متمرکز باشد، بلکه مبارزات، ایستادگی و تلاش‌های آنان برای حفظ حقوق‌شان نیز باید برجسته شود. نماینده دایمی افغانستان در ژنو افزوده است که جامعه جهانی باید در کنار زنان و دختران افغانستان برای دفاع از حقوق اساسی آنان و فراهم‌سازی زمینه مشارکت‌شان در جامعه ایستادگی کند. اندیشه در نشست شصت‌وسوم شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز بر دفاع از حقوق مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران تاکید کرده و از جامعه جهانی خواسته بود این حمایت را نه تنها در سخن، بلکه در عمل دنبال کند. در حالی نصیراحمد اندیشه از حقوق زنان و دختران افغانستان دفاع می‌کند که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرد که زنان و دختران در افغانستان ۶۰ درصد افرادی را تشکیل می‌دهند که در پی تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه ممکن است با ناامنی غذایی مواجه شوند. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۱۱.۷ میلیون زن و دختر دیگر در ۲۸ کشور، از جمله افغانستان، ممکن است با ناامنی غذایی مواجه شوند. بخش زنان سازمان ملل در ادامه تاکید کرده است که حدود ۹۵ درصد زنان در افغانستان خارج از بازار کار هستند. در گزارش آمده است که حدود ۸۰ درصد زنان شاغل نیز در مشاغل آسیب‌پذیر فعالیت دارند. بخش زنان سازمان ملل افزوده است که افزایش هزینه‌های انرژی، کود، حمل‌ونقل و مواد غذایی در پی اختلال در مسیرهای تجاری می‌تواند فشار بیشتری بر خانواده‌ها و عملیات بشردوستانه وارد کند. این نهاد تاکید کرده است که برای کاهش پیامدهای ناامنی غذایی، دسترسی زنان به غذا و منابع معیشتی باید حفظ شود و در برنامه‌های پاسخ‌گویی، نیازها و تجربه‌های زنان و دختران بیشتر مورد توجه قرار گیرد. همچنین این نهاد خواستار کاهش تنش‌ها و رعایت قوانین بین‌المللی شده است. سازمان ملل متحد پیش از این پیش‌بینی کرده بود که بیش از ۱۷ میلیون نفر از کل جمعیت افغانستان، امسال با «ناامنی غذایی حاد» روبه‌رو خواهند شد و این بحران به‌طور نامتناسبی بر زنان و کودکان تأثیر می‌گذارد. سازمان ملل برای رسیدگی به این وضعیت ۱.۷۱ میلیارد دالر بودجه درخواست کرده بود، اما در نیمه‌ی نخست سال جاری میلادی، کم‌تر از ۲۰ درصد این بودجه تأمین شده است.