نویسنده: رسانه‌ای گوهر شاد

3 ماه قبل - 107 بازدید

خبرگزاری باختر که تحت کنترول حکومت سرپرست قرار دارد، اعلام کرد که یک مکتب دخترانه در ولایت فراه از سوی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده‌گان (UNHCR) تکمیل و به بهره‌برداری رسیده است. این خبرگزاری گزارش داده است که مسوولان ریاست مهاجرین و عودت‌کنندگان در ولایت فراه گفته‌اند کار اعمار این مکتب در قریه چهارباغ در مرکز این ولایت، به پایان رسیده است. در گزارش آمده است که این پروژه به هزینه ۳۴۵ هزار دالر از سوی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهند‌گان تمویل شده است. خبرگزاری باختر گزارش داده است که این مکتب در دو طبقه ساخته شده و شامل ۱۶ صنف درسی، چاه آب، ذخیره آب، سیستم برق سولری، میدان بازی، ساحه سبز و پیاده‌رو و دیگر تجهیزات لازم می‌باشد. این مکتب در حالی اعمار می‌شود که پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست، دختران بالاتر از صنف شش در افغانستان، پنج سال می‌شود که از رفتن به مکتب محروم مانده‌اند. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 113 بازدید

سازمان جهانی صحت در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تعهد مادران می‌تواند نقش حیاتی در نجات جان کودکان در افغانستان داشته باشد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود بر اهمیت دسترسی کودکان به واکسن تاکید کرده است. سازمان جهانی صحت در این پیام، از «گل‌جان»، یکی از مادران، به‌عنوان نمونه یاد کرده که با وجود فاصله طولانی تا مرکز صحی، تلاش کرده است تا کودک خود را به‌طور کامل واکسن کند. سازمان جهانی صحت در ادامه تاکید کرده است که بسیاری از مادران در افغانستان، با وجود چالش‌هایی مانند فاصله، فقر و محدودیت‌های دسترسی به خدمات صحی، همچنان برای حفاظت از سلامت کودکان‌شان تلاش می‌کنند. این در حالی است که دسترسی به خدمات صحی در بخش‌هایی از افغانستان همچنان محدود است و نهادهای بین‌المللی بارها بر گسترش برنامه‌های واکسیناسیون، به‌ویژه برای کودکان، تاکید کرده‌اند. دوری از مرکزهای صحی در افغانستان سبب شده که بسیاری از کودکان و زنان از دریافت خدمات صحی نجات‌بخش محروم شوند؛ وضعیتی که افغانستان را به یکی از مرگ‌بارترین کشورها به زنان و کودکان تبدیل کرده است. سازمان ملل همواره بر ادامه همکاری‌های بین‌المللی برای تقویت نظام صحی افغانستان و رساندن خدمات اولیه به مردم نیازمند تاکید کرده است. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که با میزان بالای مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. کم‌بود امکانات صحی، دسترسی محدود به آموزش‌های تخصصی و فاصله‌ی زیاد روستاها تا مرکزهای درمانی، چالش‌های جدی در ارایه‌ی خدمات به مادران باردار ایجاد کرده است. در بسیاری از مناطق، زنان در خانه یا درمانگاه‌های کوچک زایمان می‌کنند و قابله‌ها اغلب با امکانات اندک و بدون دسترسی فوری به راهنمایی‌های تخصصی کار می‌کنند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 192 بازدید

در دنیای امروز که شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها و فرهنگ عامه به‌طور مداوم بر «خاص بودن» تأکید می‌کنند، بسیاری از افراد به‌صورت ناخودآگاه با ترسی پنهان روبه‌رو می‌شوند: ترس از عادی بودن. این ترس نه‌تنها بر انتخاب‌های فردی، بلکه بر هویت، روابط و سلامت روان افراد نیز تأثیر عمیقی می‌گذارد. در گذشته، عادی بودن به معنای داشتن زندگی باثبات و قابل‌پیش‌بینی بود، اما امروز در نگاه بسیاری، عادی بودن مترادف با بی‌ارزشی یا نادیده‌گرفته‌شدن تلقی می‌شود. همین تغییر نگرش، زمینه‌ساز شکل‌گیری نوعی اضطراب وجودی شده است که افراد را به سمت رفتارهایی سوق می‌دهد که هدف اصلی آن‌ها دیده‌شدن و متمایز بودن است. ریشه‌های ترس از عادی بودن یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری این ترس، مقایسه اجتماعی است. انسان‌ها به‌طور طبیعی تمایل دارند خود را با دیگران مقایسه کنند، اما در عصر دیجیتال این مقایسه به‌صورت افراطی و دائمی انجام می‌شود. افراد در شبکه‌های اجتماعی اغلب نسخه‌ای گزینشی و ایده‌آل از زندگی خود را نمایش می‌دهند: موفقیت‌ها، شادی‌ها و لحظات خاص؛ در حالی که شکست‌ها و روزمرگی‌ها کمتر دیده می‌شوند. در نتیجه، مخاطب با تصویری غیرواقعی از «زندگی دیگران» مواجه می‌شود و به این باور می‌رسد که اگر زندگی او معمولی باشد، از دیگران عقب مانده است. از سوی دیگر، فرهنگ مصرف‌گرایی نیز نقش مهمی در تقویت این ترس دارد. تبلیغات و پیام‌های رسانه‌ای مدام این ایده را تکرار می‌کنند که برای ارزشمند بودن باید متفاوت، موفق‌تر و خاص‌تر از دیگران باشیم. این پیام‌ها به‌تدریج به بخشی از باورهای درونی افراد تبدیل می‌شوند و استانداردهای غیرواقعی برای موفقیت ایجاد می‌کنند. در چنین شرایطی، فرد نه‌تنها از عادی بودن می‌ترسد، بلکه حتی موفقیت‌های واقعی خود را نیز ناکافی می‌بیند. عامل دیگری که در این میان نقش دارد، نیاز به تأیید اجتماعی است. بسیاری از افراد ارزش خود را بر اساس بازخورد دیگران تعریف می‌کنند: تعداد لایک‌ها، کامنت‌ها یا میزان توجهی که دریافت می‌کنند. وقتی این معیارها به شاخص اصلی ارزشمندی تبدیل شوند، طبیعی است که فرد تلاش کند هرچه بیشتر متفاوت و برجسته به نظر برسد، حتی اگر این تفاوت با هویت واقعی او همخوانی نداشته باشد. پیامدهای روانی و رفتاری ترس از عادی بودن می‌تواند پیامدهای متعددی برای سلامت روان داشته باشد. یکی از مهم‌ترین آن‌ها اضطراب مزمن است. فردی که مدام نگران این است که مبادا زندگی‌اش معمولی به نظر برسد، به‌سختی می‌تواند احساس رضایت یا آرامش را تجربه کند. این اضطراب اغلب با احساس ناکافی بودن همراه است؛ احساسی که حتی در صورت دستیابی به موفقیت‌های قابل‌توجه نیز از بین نمی‌رود. پیامد دیگر، شکل‌گیری هویت ناپایدار است. وقتی فرد تلاش می‌کند مطابق انتظارات بیرونی «خاص» باشد، ممکن است از خود واقعی‌اش فاصله بگیرد. این فاصله می‌تواند به سردرگمی هویتی منجر شود، به‌طوری که فرد نداند واقعاً چه می‌خواهد یا چه چیزی او را خوشحال می‌کند. در چنین شرایطی، انتخاب‌ها بیشتر بر اساس جلب توجه دیگران انجام می‌شوند تا بر پایه نیازها و ارزش‌های درونی. در سطح رفتاری نیز این ترس می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های ناسالم منجر شود. برخی افراد برای متمایز بودن ممکن است وارد مسیرهایی شوند که با توانایی‌ها یا علایقشان همخوانی ندارد، یا حتی رفتارهای پرخطر را تجربه کنند تا توجه دیگران را جلب کنند. در مقابل، برخی دیگر ممکن است از ترس قضاوت شدن، از انجام کارهای ساده و عادی نیز خودداری کنند، زیرا نگران‌اند که این کارها آن‌ها را «معمولی» جلوه دهد. روابط انسانی نیز از این پدیده بی‌تأثیر نیستند. وقتی فرد بیش از حد درگیر دیده‌شدن باشد، ممکن است ارتباطاتش سطحی و نمایشی شود. به‌جای ایجاد ارتباطات عمیق و صادقانه، تمرکز بر این خواهد بود که چگونه در نظر دیگران جذاب‌تر به نظر برسد. این موضوع می‌تواند به احساس تنهایی و نارضایتی در روابط منجر شود، حتی اگر فرد از بیرون زندگی اجتماعی فعالی داشته باشد. راه‌های مواجهه و بازتعریف عادی بودن برای کاهش این ترس، نخستین گام بازنگری در مفهوم «عادی بودن» است. عادی بودن لزوماً به معنای بی‌ارزش بودن نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه‌ای از تعادل، ثبات و واقع‌گرایی باشد. بسیاری از جنبه‌های ارزشمند زندگی، مانند روابط صمیمی، آرامش ذهنی و رضایت درونی، در بستر همین «عادی بودن» شکل می‌گیرند. گام بعدی، افزایش آگاهی نسبت به تأثیر رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی است. درک این نکته که آنچه در این فضاها دیده می‌شود، اغلب نسخه‌ای ویرایش‌شده از واقعیت است، می‌تواند از شدت مقایسه‌های منفی بکاهد. محدود کردن زمان استفاده از این رسانه‌ها و تمرکز بر تجربه‌های واقعی زندگی نیز می‌تواند به تقویت احساس رضایت کمک کند. تقویت خودآگاهی نیز نقش مهمی در این مسیر دارد. وقتی فرد ارزش‌ها، علایق و اهداف شخصی خود را بهتر بشناسد، کمتر تحت تأثیر استانداردهای بیرونی قرار می‌گیرد. در این حالت، موفقیت نه بر اساس دیده‌شدن، بلکه بر اساس میزان همخوانی با خواسته‌های درونی تعریف می‌شود. در نهایت، پذیرش این واقعیت که هیچ‌کس در تمام جنبه‌های زندگی «خاص» نیست، می‌تواند به کاهش فشار روانی کمک کند. انسان بودن به‌معنای تجربه ترکیبی از لحظات معمولی و خاص است و تلاش برای حذف کامل «عادی بودن» نه‌تنها غیرممکن، بلکه فرساینده است. زمانی که فرد بتواند این تعادل را بپذیرد، احتمالاً احساس آرامش و رضایت بیشتری را تجربه خواهد کرد. نویسنده: مرضیه بهروزی «روانشناس بالینی»

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 259 بازدید

ثریا محمدی، فعال آموزش دختران و از بازماندگان حمله مکتب دخترانه سیدالشهدا در غرب کابل، در میان بیش از یک هزار و ۵۰۰ نامزد از ۹۷ کشور موفق به کسب جایزه «زنان تغییرآفرین جهان» شده است. در اعلامیه آمده است که نتایج نهایی این برنامه در چارچوب نشست جهانی زنان تغییر‌آفرین(Women Changing the World Awards) در شهر پاریس فرانسه اعلام شده است. در اعلامیه آمده است که این جایزه به زنانی اهدا می‌شود که با وجود موانع ساختاری، از طریق رهبری، نوآوری، حقوق بشر و تأثیرگذاری اجتماعی، تغییرات معناداری در جوامع ایجاد می‌کنند. ثریا محمدی که از بازماندگان حمله مهیب انتحاری مکتب دخترانه سیدالشهدا در غرب کابل در سال ۲۰۲۱ میلادی است، می‌گوید تجربه از دست دادن دوستانش در این حمله، نگاه او را به آموزش و عدالت اجتماعی دگرگون کرده است. این فعال آموزش در ادامه تاکید کرده است که فعالیت‌های او عمدتاً بر آموزش دختران، سوادآموزی و آگاهی‌دهی در زمینه حقوق زنان متمرکز بوده است. همچنین ثریا محمدی پیش از این، جایزه PACEY برای ابتکارات جوانان، حضور در «هفته بین‌المللی دعا برای صلح جهانی» به‌عنوان نماینده مسلمانان افغانستان، و دریافت جایزه صلح Wilson Hinkes برای فعالیت در زمینه آموزش دختران را کسب کرده بود. این فعال آموزش در حالی این جایزه را به دست آورده است که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 128 بازدید

مسوولان محلی حکومت سرپرست در ننگرهار می‌گویند که یک کودک هشت‌ساله در ولسوالی «بتی‌کوت» این ولایت در آب غرق شده و جان باخته است. همایون غریب‌مل، سخنگوی ریاست کانال‌های ولایت ننگرهار به رسانه‌ها گفته است که این رویداد امروز (یک‌شنبه، ۶ ثور) در روستای «هجرت‌آباد» از مربوطات ولسوالی بتی‌کوت رخ داده است. وی در ادامه تاکید کرده است که آب کانال برای پیداکردن و بیرون کشیدن جسد این کودک خشک شده است و تلاش‌ها برای پیداکردن این جسد و تحویل آن به خانواده‌اش جریان دارد. همایون عریب‌مل در ادامه از مردم خواسته است که هنگام تفریح و شنا در آب‌های عمیق و رودخانه‌ها، احتیاط کنند و مراقب کودکان و نوجوانان باشند. قابل ذکر است که در سال جاری خورشیدی چندین مورد از جان باختن افراد براثر غرق‌شدن در آب از ولایت‌های مختلف کشور گزارش شده است.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 140 بازدید

دادگاه عالی در تازه‌ترین مورد مدعی شده است که در سه ماه اخیر سال جاری قمری به چهار هزار و ۲۱ قضیه‌ای مربوط به حقوق زنان رسیدگی کرده است. این دادگاه امروز (یک‌شنبه، ۶ ثور) با نشر اعلامیه‌‌ای گفته است که این قضایا مربوط به میراث و حق ملکیت زنان ثبت اسناد ملکیت به نام زنان بوده است. در اعلامیه آمده است که از این میان هزار و ۲۷۵ قضیه مربوط «مالکیت و میراث»، دو هزار و ۴۶۲ قضیه مربوط به «ثبت سند مالکیت به نام زن که مهریه‌اش تعیین شده است» و ۲۸۴ قضیه هم مربوط به «به‌دست‌آوردن سند مالکیت و میراث» زنان بوده است. در حالی دادگاه عالی حکومت سرپرست از رسیدگی به حقوق زنان خبر می‌دهد که دولت از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر دسترسی زنان به حقوق اساسی‌شان وضع کرده‌اند. حکومت فعلی آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع و دانشگاه و انستیتوت‌های طبی را به‌روی زنان بسته‌ است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. حکومت سرپرست در کنار آن، کار زنان را در ادارات دولتی، سازمان‌های غیردولتی داخلی و بین‌المللی و دفترهای سازمان ملل متحد ممنوع و بر حضور آنان در جامعه نیز محدودیت‌های شدید وضع کرده‌اند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 144 بازدید

سازمان‌های بین‌المللی اعلام کرده‌اند که افغانستان در رده پنجم از ده کشور با سطح بالای از «گرسنگی حاد» در جهان قرار گرفته است. آژانس‌های ملل متحد، اتحادیه اروپا و شرکای این سازمان‌ها با نشر گزارش جهانی بحران‌های غذایی ۲۰۲۶ میلادی گفته‌اند که نایجریا با ۳۰.۶ میلیون، جمهوری دموکراتیک کنگو با ۲۷.۷ میلیون، سودان با ۲۴.۶ میلیون و یمن با ۱۸.۱ میلیون تن، از جمله کشورهایی اند که با بیش‌ترین آمار گرسنگی در رده‌های پیش‌تر از افغانستان قرار دارند. اما میانمار با ۱۶.۷ میلیون، بنگله‌دیش با ۱۶ میلیون، پاکستان با ۱۱ میلیون، سودان جنوبی با ۷.۷ میلیون و سوریه با ۷.۲ میلیون شامل کشورهایی هستند که آمار گرسنگی در آن‌ها نسبت به افغانستان کم‌تر است. در این گزارش سازمان‌های بین‌المللی تاکید کرده‌اند که افغانستان با ۱۷.۴ میلیون تن که ۳۶ درصد کل جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، پنجمین کشوری در جهان است که با سطح بالای گرسنگی حاد دست‌وپنجه نرم می‌کند. در ادامه آمده است که از این میان ۴.۷ میلیون تن در افغانستان با سطح اضطراری گرسنگی و قحطی شب‌ و روز را سپری می‌کنند. این گزارش نشان می‌دهد که ۲۶۶ میلیون تن در ۴۷ کشور جهان در سال ۲۰۲۵ میلادی سطح بالایی از ناامنی غذایی حاد را تجربه کرده‌اند که تقریباً یک-چهارم جمعیت مورد بررسی و تقریباً دو برابر سهم ثبت شده در سال ۲۰۱۶ میلادی است. این سازمان تاکید کرده است: «گرسنگی دیگر مجموعه‌ای از شرایط اضطراری کوتاه‌مدت نیست، بلکه یک چالش جهانی مداوم و فزاینده است.»

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 138 بازدید

مسوولان اداره ملی آماد‌گی مبارزه با حوادث تحت کنترل حکومت سرپرست اعلام کرده‌اند که در پی بارندگی‌های شدید و سرازیرشدن سیلاب‌ها، دست‌کم ۱۳ تن در ۱۰ ولایت کشور جان باخته و نُه تن دیگر زخمی شده‌اند. محمد یوسف حماد، سخنگوی این اداره گفته است که این رویدادها در ولایت‌های کابل، بامیان، پکتیا، غور، بادغیس، بلخ، سمنگان، سرپل، جوزجان و بغلان رخ داده است. وی در ادامه تاکید کرده است که در کنار این تلفات، ۹۴ خانه مسکونی به‌گونه کامل تخریب شده و ۱۰۷ خانه دیگر آسیب جزیی دیده است. همچنین او تصریح کرد که ۱۷ شبکه آب‌رسانی و ۱۲ کیلومتر جاده در نتیجه این سیلاب‌ها آسیب دیده‌اند. مسوولان حکومت فعلی افزوده‌اند که در مجموع ۴۲۴ خانواده از این رویدادهای طبیعی متضرر شده‌اند. قابل ذکر است که در یک ماه اخیر و در پی بارندگی‌های شدید، موارد متعددی از رویدادهای مشابه از ولایت‌های مختلف کشور گزارش شده‌ است. بارندگی و سرازیرشدن سیلاب‌‌ در این مدت تلفات و خسارات زیادی به باشندگان ولایت‌های مختلف کشور وارد کرده است. براساس آمار حکومت فعلی، در این مدت دست‌کم ۲۱۴ نفر در حوادث طبیعی جان باخته‌اند و بیش از ۳۰۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 115 بازدید

برنامه‌ی توسعه‌ای سازمان ملل متحد اعلام کرده است که بیش از ۲۲۰ هزار پشه‌خانه‌ی آغشته به حشره‌کش را میان زنان باردار در افغانستان توزیع کرده است. این نهاد به مناسبت روز جهانی مالاریا با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این پشه‌خانه‌ها برای محافظت از زنان باردار در برابر مالاریا توزیع شده‌اند. در اعلامیه آمده است که پشه‌خانه‌های توزیع‌شده با حشره‌کش آغشته‌اند و هدف از آن، کاهش خطر ابتلا به مالاریا در میان زنان باردار عنوان شده است. برنامه‌ی توسعه‌ا‌ی سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این کمک‌ها در  لغمان، کنر، ننگرهار، نورستان، پکتیکا، کابل و غزنی توزیع شده‌اند. در ادامه آمده است که این اقدام بخشی از تلاش‌ها برای تقویت پیش‌گیری از مالاریا و بهبود سلامت مادران در افغانستان است. مالاریا از بیماری‌های شایع و قابل پیش‌گیری در افغانستان به‌شمار می‌رود که زنان باردار و کودکان بیش‌تر در معرض خطر آن قرار دارند. بیماری مالاریا، یک بیماری ویروسی عفونی و تب‌دار است که از طریق نیش پشه ماده آنوفل از فرد مبتلا به فرد سالم منتقل می‌شود. این بیماری با تب و لرز، حالت تهوع، ضعف و خستگی خودش را نشان می‌دهد. این بیماری سومین عامل مرگ‌ومیر در میان بیماری‌های عفونی در منطقه به‌شمار می‌رود و سالانه هزاران تن به‌دلیل ابتلا به این بیماری جان می‌دهند. روز جهانی مالاریا هر سال در ۲۵ اپریل به هدف افزایش آگاهی عمومی و تقویت اقدام‌های پیش‌گیرانه در سراسر جهان گرامی داشته می‌شود.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 100 بازدید

هورمون‌ها پیام‌رسان‌های شیمیایی بدن هستند که در سراسر بدن گردش می‌کنند و بر عملکرد تقریباً تمام اندام‌ها اثر می‌گذارند. در بدن زنان، این تأثیرات گسترده‌تر و حساس‌تر است؛ زیرا چرخه قاعدگی، بارداری، یائسگی و حتی سبک زندگی می‌توانند تعادل هورمونی را تغییر دهند. هرگونه نوسان هورمونی نه‌تنها عملکرد طبیعی بدن را دگرگون می‌کند، بلکه به‌صورت مستقیم بر احساسات، خلق‌وخو، انرژی و کیفیت زندگی زنان اثر می‌گذارد. در این مطلب، به زبان ساده و بر پایه شواهد علمی بررسی می‌کنیم که این تغییرات چگونه باعث بروز حالات مختلف روانی و جسمی می‌شوند. نقش هورمون‌ها در خلق‌وخو و رفتار سه هورمون اصلی که بیشترین تأثیر را بر خلق‌وخو در زنان دارند عبارت‌اند از: استروژن، پروژسترون و تستوسترون. این هورمون‌ها در تنظیم خواب، اشتها، سطح انرژی، حافظه، تمرکز و احساسات نقش مهمی دارند. استروژن به‌طور مستقیم بر تولید سروتونین و دوپامین اثر می‌گذارد؛ موادی که احساس شادی، آرامش و انگیزه را تقویت می‌کنند. به همین دلیل، کاهش سطح استروژن می‌تواند احتمال اضطراب، بی‌حوصلگی یا افسردگی را افزایش دهد. چرخه قاعدگی و نوسانات خلقی بسیاری از زنان پیش از قاعدگی یا در طول آن تغییرات خلقی را تجربه می‌کنند. این مسئله پایه فیزیولوژیک مشخصی دارد. در ابتدای چرخه، با افزایش استروژن معمولاً انرژی، شادابی و تمرکز بیشتر می‌شود. حوالی تخمک‌گذاری که استروژن به اوج خود می‌رسد، خلق‌وخو بهتر شده و میل جنسی افزایش می‌یابد. اما در روزهای پیش از قاعدگی، با کاهش استروژن و تغییر سطح پروژسترون ممکن است علائمی مانند: نوسانات خلقی پرخاشگری افت انرژی افزایش اشتها نفخ حساسیت سینه‌ها ایجاد شود. در برخی زنان این علائم شدیدتر بوده و به صورت سندروم پیش از قاعدگی (PMS) یا اختلال شدید پیش از قاعدگی (PMDD) دیده می‌شود. بارداری، یائسگی و سایر اختلالات هورمونی در دوران بارداری، افزایش شدید هورمون‌ها می‌تواند باعث خستگی، تهوع، حساسیت عاطفی و نوسانات خلقی شود. پس از زایمان نیز افت ناگهانی هورمون‌ها گاهی زمینه‌ساز غم یا افسردگی پس از زایمان می‌شود. در دوران یائسگی، کاهش استروژن ممکن است علائمی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه، اختلال خواب، تحریک‌پذیری، کاهش میل جنسی و افت تمرکز ایجاد کند. همچنین اختلالات هورمونی در بیماری‌هایی مانند کم‌کاری یا پرکاری تیروئید، سندروم تخمدان پلی‌کیستیک، مقاومت به انسولین و بی‌نظمی قاعدگی نیز نقش مهمی دارند. تأثیر سبک زندگی بر تعادل هورمونی همیشه علت مشکلات هورمونی بیماری نیست؛ گاهی سبک زندگی نامناسب عامل اصلی است. موارد زیر می‌توانند تعادل هورمونی را برهم بزنند: خواب ناکافی استرس مزمن مصرف زیاد قند و غذاهای فرآوری‌شده کمبود ویتامین D و آهن کم‌تحرکی چاقی و مقاومت به انسولین اصلاح این عوامل در بسیاری از موارد، حتی بدون دارو، باعث بهبود خلق‌وخو و تنظیم هورمون‌ها می‌شود. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ اگر علائم زیر به‌صورت مداوم تکرار شوند، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود: بی‌نظمی قاعدگی اضطراب یا افسردگی بدون علت مشخص تغییر وزن ناگهانی ریزش موی شدید کاهش میل جنسی خستگی مداوم آکنه شدید یا رشد موهای زائد گرگرفتگی یا تعریق شبانه پزشک معمولاً با معاینه، آزمایش خون و بررسی شرح حال علت دقیق را تشخیص می‌دهد. جمع‌بندی تغییرات هورمونی بخشی طبیعی از زندگی زنان است، اما شدت و تأثیر آن در هر فرد متفاوت است. هورمون‌ها می‌توانند بر انرژی، احساسات، تمرکز و سلامت عمومی اثر بگذارند. شناخت این تغییرات به زنان کمک می‌کند با اصلاح سبک زندگی، کنترل استرس و در صورت نیاز درمان پزشکی، کیفیت زندگی خود را به شکل چشمگیری افزایش دهند.  نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب