سازمان ملل متحد برای افغانستان در تازه‌ترین مورد، گزارش سالانه خود درباره وضعیت این کشور در سال ۲۰۲۵ میلادی را منتشر کرد. سازمان ملل این گزارش را امروز (چهارشنبه، ۲۶ حمل) تحت عنوان «حمایت ملل متحد در پاسخ به نیازمندی‌های بنیادین بشری مردم افغانستان» منتشر کرده و براساس آن، کاهش سطح برخی کمک‌ها، بازگشت گسترده مهاجران و رویدادهای اقلیمی در سال گذشته، فشارهای سنگینی بر خانواده‌ها، بازارها و خدمات اساسی وارد کرده است. این گزارش که از سوی نهادهای مختلف سازمان ملل در افغانستان تهیه شده آمده است که با وجود کاهش کمک‌های جهانی در سال ۲۰۲۵ میلادی، ارائه خدمات اساسی و تقویت مسیرهای بهبود برای مردم افغانستان ادامه داشته‌ است. در گزارش آمده است که در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷ میلادی، بودجه برنامه‌های مرتبط با نیازهای اساسی انسانی در افغانستان برای سومین سال پیاپی افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ میلادی به ۱.۷ میلیارد دالر رسیده‌ است. اندریکا راتواته، هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان گفت که در سال گذشته میلادی میلیون‌ها شهروند افغانستان به خدمات اساسی و فرصت‌های اقتصادی دسترسی پیدا کرده‌اند. در گزارش آمده است که بیش از ۳۴ میلیون نفر شامل ۴۳ درصد مردان و ۵۷ درصد زنان از خدمات درمانی بهره‌مند شدند و بیش از ۴.۶ میلیون کودک با حمایت سازمان ملل به آموزش دسترسی پیدا کرده‌اند. سازمان ملل افزوده است که ۵۸ درصد این دانش‌آموزان پسر و ۴۲ درصد آن‌ها دختر بوده‌اند. به گفته سازمان ملل در این مدت همچنین حدود ۴۵ هزار شغل بلندمدت ایجاد شده است. سازمان ملل درحالی از ارائه خدمات و دسترسی مردم به کمک‌های بشردوستانه گزارش می‌دهد که نزدیک به نیمی از مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

گزارش سالانه «شاخص هوش مصنوعی ۲۰۲۶» دانشگاه استنفورد در آمریکا نشان می‌دهد که عربستان سعودی با سهم ۳۲ درصدی از مشارکت زنان در حوزه هوش مصنوعی، در صدر کشورهای جهان قرار گرفته است. دانشگاه استنفورد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که پس از آن، استرالیا با ۳۰ درصد و کانادا با ۲۹ درصد در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. این گزارش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی عرصه‌ای عمدتاً مردانه است. داده‌ها حاکی از آن است که در تمام کشورها یک شکاف آشکار میان زنان و مردان فعال در حوزه هوش مصنوعی دیده می‌شود. چنانچه، مردان در همه جا اکثریت نویسندگان و مخترعان این حوزه را تشکیل می‌دهند و سهم زنان اندک است. در شاخص هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد به‌طور نمونه به برازیل، کوریا جنوبی و جاپان اشاره شده است که بیش از ۸۰ درصد افراد شاغل در حوزه هوش مصنوعی مرد هستند. با این‌حال عربستان سعودی نخستین کشوری در سطح جهان است که زنان بیشترین مشارکت را در حوزه هوش مصنوعی را دارند. گزارش هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد نشان می‌دهد که تا اکنون هیچ کشوری به برابری جنسیتی در این حوزه نزدیک نشده است. حتی در بیشتر کشورها شکاف جنسیتی در حوزه هوش مصنوعی از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ میلادی تقریبا بدون تغییر باقی مانده است. علاوه بر مشارکت گسترده زنان، عربستان در برخی حوزه‌های تخصصی نیز پیشتاز ظاهر شده است. این کشور در بخش امنیت، حریم خصوصی و رمزنگاری هوش مصنوعی با سهم ۱۵ درصدی در میان کشورهای پیشتاز قرار گرفته است. از نظر جذب نیروی انسانی نیز عربستان یکی از معدود کشورهایی است که در سال ۲۰۲۵ میلادی نیروی انسانی زیادی را جذب کرده است.

شماری از فعالان مدنی، حقوق زنان، حقوق بشری و سیاسی افغانستان در نامه‌ای سرگشاده به ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، خواهان توجه به وضعیت زنان و کودکان در افغانستان شدند. آنان در نامه‌ای سرگشاده وضعیت زنان و کودکان در افغانستان را «اسفناک» توصیف کردند و گفته‌اند که زنان و دختران افغانستان تقریبا به‌طور کامل از زندگی اجتماعی حذف شده‌اند. فعالان مدنی و حقوق زنان افغانستان در این نامه از ملانیا ترامپ خواسته‌اند تا از نفوذ خود در حمایت از زنان و دختران کشور استفاده کند. ۱۰۰ امضاکننده این نامه سرگشاده تاکید کردند که دختران و زنان افغانستان که زمانی رویای پزشک، معلم و روزنامه‌نگار شدن را در سر داشتند، اکنون از آموزش منع شدند. آنان در ادامه افزوده‌اند که مادران افغانستان هم با افزایش سوءتغذیه، برای تغذیه فرزندانشان تقلا می‌کنند. فعالان افغانستانی و دادخواهان در این نامه سرگشاده تاکید کردند برای کودکان، به‌ویژه دختران، آینده به شکلی محدود شده که درک آن دشوار است. در بخشی از این نامه آمده است: « اقدام‌های کوچک مانند صحبت علنی در مورد آموزش دختران، ملاقات با نهادهای که به گونه‌ی مستقیم با زنان افغان کار می‌کنند، می‌تواند به بهبود شرایط کمک کند.» امضاکنندگان این نامه سرگشاده ابراز امیدواری کرده‌اند که بانوی اول ایالات متحده از این نفوذ خود برای کمک به جلوگیری از نادیده گرفته شدن زنان و کودکان افغانستان استفاده کند. ابتکار نامه سرگشاده به بانوی اول آمریکا توسط نهاد افغانستان امپکت انجام شده است. در حالی فعالان مدنی و حقوق زنان افغانستان به ملانیا ترامپ نامه‌ی سرگشاده ارسال می‌کنند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرد که از هر پنج زن مهاجر بازگشته به افغانستان کمتر از یک زن می‌تواند درآمد داشته باشد که در مجموع تنها ۱۷ درصد از کل زنان مهاجر بازگشته به کشور را تشکیل می‌دهند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که این امر می‌تواند افزایش بدهی ناامنی غذایی در میان خانواده‌های بازگشته به‌ویژه آنانی که از سوی زنان سرپرستی می‌شوند را تشدید کند. گزارش نشان می‌دهد باوجود این‌که بسیاری از زنان در کشورهای دیگر کار کرده‌اند و مهارت‌هایی کسب کرده‌اند، پس از ورود به افغانستان با فروپاشی تقریباً کامل فرصت‌های شغلی مواجه می‌شوند. نزدیک به ۴۰ درصد این زنان گفته‌اند که مهارت‌هایی دارند اما قادر به استفاده از آن‌ها نیستند، از جمله مهارت‌های حرفه‌ای، فنی و دیجیتال. یافته‌های بخش زنان سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که بیش از سه-چهارم زنانی که در ایران کار می‌کردند و تقریباً دو-سوم زنانی که در پاکستان کار می‌کردند، پس از بازگشت به افغانستان بیکار هستند. این نهاد گفته است که این بررسی بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده از ۷۰۰ زن بازگشته و ذینفعان محلی، از جمله نظرسنجی تلفنی، مصاحبه‌های عمیق، بحث‌های گروهی متمرکز و کارگاه‌های آموزشی در ولایت‌های هرات، ننگرهار و کابل انجام شده است. همچنین گزارش «پس از بازگشت: بازسازی معیشت زنان افغان» بخش زنان ملل متحد نشان می‌دهد که موانع اصلی شامل محدودیت‌های اشتغال و تحرک زنان در افغانستان، دسترسی محدود به سرمایه و ابزار و فرصت‌های ضعیف بازار است. بیش از سه-چهارم زنان بازگشته هیچ ابزار یا سرمایه‌ای برای کسب درآمد ندارند. این در حالی است که از سال ۲۰۲۳ میلادی به این‌سو، بیش از ۵.۵ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند که فشار بی‌سابقه‌ای را بر اقتصادهای محلی که از قبل شکننده بوده‌اند، وارد می‌کند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان می‌گوید که بیش از ۱۵.۳ میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان از سوءتغذیه رنج می‌برند. این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۲۵ حمل) در گزارشی نوشته که افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی همچنان یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های بشردوستانه جهان باقی مانده است. در گزارش یونیسف آمده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی تخمین زده می‌شود که حدود ۱۹.۹ میلیون نفر برابر با ۴۵ درصد جمعیت به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشته باشند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که زنان و دختران در افغانستان با محدودیت‌های شدید در دسترسی به آموزش و خدمات صحی مواجه‌ هستند. براساس گزارش سال‌ها درگیری، شکنندگی اقتصادی، عدم سرمایه‌گذاری در خدمات اساسی و نقض حقوق بشر، افغانستان را در آستانه فروپاشی قرار داده است. یونیسف در ادامه افزوده است که شرایط نامساعد آب‌وهوایی، خشکسالی‌های مکرر و سیلاب‌های ناگهانی، تولیدات زراعتی را تحت تاثیر قرار داده و ناامنی غذایی را در افغانستان تشدید کرده و این شرایط باعث افزایش خطر مرگ‌ومیر، بیماری‌ها و اختلال در رشد کودکان شده است. این نهاد تصریح کرد که فقر در افغانستان همچنان گسترده است؛ حدود ۶۵ درصد از جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند و تقریباً از هر سه نفر، یک نفر با محرومیت‌های شدید چندبعدی مواجه است. یونیسف گفته است که در سال ۲۰۲۶، تخمین زده می‌شود که ۷.۱ میلیون کودک در افغانستان به کمک‌های آموزشی اضطراری نیاز دارند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، نزدیک به نیمی از جمعیت کشور، به کمک‌های فوری نیاز دارند؛ در این میان، بیش از ۱۱.۶ میلیون کودک و زنان، به‌ویژه مادران باردار و شیرده، از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند. این نهاد در گزارش خود از وضعیت بشردوستانه افغانستان اعلام کرده است که یونیسف در بخش حمایت‌های اجتماعی، از ۵۲ هزار و ۹۳۴ خانواده‌ی دارای زنان باردار و شیرده از طریق برنامه‌ی «کمک نقدی مادر و کودک» در ولایت سمنگان حمایت کرده و در مجموع به بیش از ۳۵۴ هزار نفر خدمات ارائه کرده است. در گزارش آمده است که برای جلوگیری از سوءتغذیه، این نهاد به ۱۷۹ هزار و ۹۵۵ نفر سرپرست کودکان خردسال مشاوره تغذیه‌ای ارائه کرده و برای ۱۵۹ هزار و ۳۳۸ زن باردار مکمل‌های مغذی فراهم ساخته است. در بخشی از گزارش آمده است که علاوه بر آن، بیش از ۳۵۰ هزار کودک زیر پنج سال نیز مکمل‌های غذایی دریافت کرده‌اند. یونیسف تاکید کرد که در بخش دسترسی به آب آشامیدنی صحی نیز، حدود ۸۷ هزار و ۷۰۰ نفر از طریق ساخت و بازسازی سیستم‌های پای‌دار آب‌ریانی به آب سالم دسترسی پیدا کرده‌‌اند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل، با تاکید بر ادامه‌ی بحران انسانی در افغانستان، خواستار افزایش حمایت‌های بین‌المللی برای رسیدگی به نیازهای گسترده‌ی مردم، به‌ویژه کودکان، شده است. باید گفت که برنامه‌ی جهانی غذا گزارش داده که به دلیل فقر و بحران اقتصادی، بیش از چهار میلیون و ششصد هزار مادر و کودک در افغانستان با سوءتغذیه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این نهاد هشدار داده که ناامنی غذایی در سطح بحرانی باقی مانده و احتمالاً روند سوءتغذیه در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت. انتظار می‌رود که دست‌کم سه میلیون و پانصد هزار کودک زیر پنج سال و یک میلیون و ۲۰۰ هزار مادر باردار و شیرده به درمان‌های فوری و نجات‌بخش نیاز پیدا کنند.

مراسم تشییع پیکر قربانیان حمله به غیرنظامیان شیعه در ولسوالی انجیل هرات با حضور هزاران نفر از باشندگان این ولایت هم از اهل مردم تسنن و تشیع برگزار شد. مراسم تشییع قربانیان امروز (سه‌شنبه، ۲۵ حمل) از مسجد جامع صادقیه در مرکز شهر هرات آغاز شد و سپس هشت نفر از قربانیان در زیارتگاه «سلطان آقا» به خاک سپرده شدند. براساس معلومات موجود، سه نفر دیگر از قربانیان این حمله که از باشندگان روستای «ده‌میری» ولسوالی انجیل ولایت هرات بودند، در این روستا به خاک سپرده شدند. این در حالی است که مهاجمان مسلح روز جمعه‌ غیرنظامیان را در نزدیکی یک زیارت به «سیدمحمد آقا سبزپوش» در روستای «ده‌میری» ولسوالی انجیل ولایت هرات هدف حمله قرار دادند. براساس آمار دفتر یوناما یا هیأت معاونت سازمان ملل متحد در این حمله ۱۱ نفر کشته و ۱۱ نفر دیگر زخمی شدند. ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات نیز گفته است که در این حمله ۱۱ نفر کشته‌ شده‌اند، اما شمار زخمیان را هشت نفر اعلام کرده است. قابل ذکر است که تا اکنون هیچ فرد یا گروهی مسوولیت این حمله را به عهده نگرفته است. باید گفت که شیعیان و هزاره‌ها در ولایت هرات در سال‌های اخیر بارها هدف حملات مسلحانه‌ی هدفمند قرار گرفته‌اند. در برخی موارد مسوولیت این حملات را داعش به عهده گرفته است.

فرماندهی پولیس ولایت بغلان می‌گوید که براثر تیراندازی در یک مسجد در ولسوالی خنجان این ولایت، سه نفر جان باخته و چهار نفر دیگر زخمی شده‌اند. این فرماندهی با نشر اعلامیه‌‌ای گفته است که این رویداد حوالی ساعت ۶:۴۰ دقیقه‌ی شام دیروز (دوشنبه، ۲۴ حمله) در ساحه‌ی «چوکک» از مربوطات ولسوالی خنجان، در زمان ادای نماز مغرب در داخل مسجد رخ داده است. فرماندهی پولیس ولایت بغلان علت این تیراندازی را «جنجال ناموسی» میان دو خانواده دانسته است. براساس اعلامیه‌ی این فرماندهی، چندی قبل یکی از بستگان کشته‌شدگان که اکنون در بازداشت است، یک خانم شوهردار را فراری داده بود و شامگاه دیروز، پدر و برادران این زن هنگام نماز وارد مسجد شده و بر اقارب فردی که او را فراری داده بود، تیراندازی کردند. فرماندهی پولیس در بغلان گفته است که زخمیان ابتدا به شفاخانه ولسوالی خنجان و سپس به شفاخانه ولایتی بغلان منتقل شدند. پولیس بغلان در مورد هویت و وضعیت زخمیان جزئیات ارائه نکرده است. این فرماندهی گفته است که دو نفر از عاملان این تیراندازی را بازداشت کرده‌ است و یک نفر دیگر موفق به فرار شده است. قابل ذکر است که هر ازگاهی به دلیل خصومت‌های شخصی در سراسر کشور چنین اتفاق‌های رقم می‌خورد.