بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کاهش کمک‌های مالی، محدودیت‌های اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان، سازمان‌های زن‌محور را با بحران جدی روبرو کرده و دسترسی زنان و دختران به خدمات حیاتی را کاهش داده است. این نهاد، امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) با نشر گزارشی گفته است که سازمان‌های زنان در افغانستان که از معدود راه‌های دسترسی زنان و دختران به خدمات حمایتی، بهداشتی و آموزشی هستند، با خطر تعطیلی روبرو شده‌اند. در گزارش آمده است که بررسی انجام‌شده از ۷۴ سازمان زنان در افغانستان نشان می‌دهد که نزدیک به سه چهارم این نهادها در سال ۲۰۲۵ میلادی با کاهش بودجه مواجه شده‌اند، دو سوم این سازمان‌ها شش ماه یا کم‌تر بودجه عملیاتی در اختیار دارند و نیمی از آن‌ها از سال ۲۰۲۵ میلادی تا اکنون هیچ بودجه‌ی جدیدی دریافت نکرده‌اند. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که بیش از نیمی از سازمان‌های بررسی‌شده احتمال می‌دهند در یک سال آینده فعالیت‌های خود را متوقف کنند یا به‌گونه‌ی کامل تعطیل شوند. همچنین ۶۶ درصد این سازمان‌ها گفته‌اند که بسیاری از زنان و دخترانی که پیش از این از خدمات آن‌ها استفاده می‌کردند، اکنون دیگر به این خدمات دسترسی ندارند. این نهاد گفته است که کاهش بودجه باعث شده خدمات آموزشی، برنامه‌های کمک به درآمدزایی زنان و برنامه‌های حمایت از زنان آسیب‌دیده از خشونت نیز کاهش یابد. در گزارش آمده است که محدودیت‌های گسترده بر آموزش، اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان، نیاز به خدمات حمایتی، به‌ویژه حمایت روانی و اجتماعی، را افزایش داده است. بخش زنان سازمان ملل متحد تصریح کرد که سازمان‌های زنان در افغانستان در شرایط کنونی از آخرین مسیرهای باقی‌مانده برای ارائه‌ی خدمات به زنان و دختران به شمار می‌روند؛ اما کاهش کمک‌ها توانایی این نهادها برای ادامه‌ی فعالیت را با مشکل روبرو کرده است. بر اساس این گزارش، سازمان‌های زنان در افغانستان خدماتی مانند مراقبت‌های ابتدایی صحی، حمایت روانی و اجتماعی، آموزش‌های حرفه‌ای و برنامه‌های کمک به درآمدزایی را برای زنان ارایه می‌کنند؛ اما کم‌بود بودجه باعث کاهش ظرفیت این خدمات شده است. پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حقوق زنان، از جمله آموزش، اشتغال و رفت‌وآمد آنان وضع شده است. حکومت فعلی در سال ۲۰۲۳ نیز کارمندان زن سازمان ملل متحد را از کار در دفترهای این نهاد منع کردند؛ اقدامی که سازمان ملل آن را در تضاد با اصول کاری خود دانست و هشدار داد که این محدودیت‌ها توانایی ارایه‌ی کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان را دشوارتر می‌کند.

سازمان صحی جهان (WHO) در تازه‌ترین اعلام کرده است که ۵۳۱ کارمند صحی را در ۱۴ بخش تخصصی آموزش داده و مراکز درمانی تحت حمایت این سازمان خدمات گسترده‌ای را به مردم ارائه کرده‌اند. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در سراسر افغانستان سرمایه‌گذاری قابل توجهی برای ارتقای ظرفیت‌های صحی انجام شده و آموزش کارمندان صحی، بخشی از تلاش‌ها برای بهبود خدمات درمانی در کشور بوده است. در اعلامیه آمده است که مراکز صحی مورد حمایت سازمان صحی جهان، ۶۴ هزار و ۱۴۶ مشاوره سرپایی ارائه کرده و برای بیش از سه هزار کودک زیر پنج سال واکسن تطبیق کرده‌اند. سازمان ملل افزوده است که در مناطق دورافتاده افغانستان نیز بیش از ۴۷ هزار تن از آموزش‌های صحی و مواد آگاهی‌دهی این سازمان بهره‌مند شده‌اند. با این حال، دسترسی به خدمات صحی در افغانستان همچنان با چالش‌های زیادی روبرو بود و ادامه حمایت‌ها برای تقویت نظام صحی و فراهم‌سازی خدمات برای مردم، به‌ویژه در مناطق دورافتاده، ضروری است. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

دیدبان حقوق افغانستان، بار دیگر خواستار بازگرداندن حق آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران و زنان در افغانستان شد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که باید دروازه مکتب به روی دختران و زنان در افغانستان بازگشایی شود. دیدبان حقوق افغانستان همزمان با هزار و ۷۶۴ روز ممنوعیت آموزش متوسط و عالی برای دختران، به نقل از یک مادر نوشته است: «هر روز دخترم از من می‌پرسد: مادر، چه وقت دوباره به مکتب می‌روم؟ هنوز پاسخی ندارم، اما هرگز امیدم را از دست نمی‌دهم. دخترم حق آموزش دارد.» دیدبان حقوق افغانستان خواستار ایستادگی برای حق آموزش دختران شده است. نزدیک به پنج سال می‌شود که دختران در افغانستان حق اشتراک در صنف‌های درسی بالاتر از صنف ششم را از دست داده‌اند. در این مدت، نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها، بارها از حکومت فعلی خواستند که فرصت آموزش را برای دختران در افغانستان فراهم کنند؛ اما هنوز هیچ پاسخی مثتبی از سوی مقام‎‌های دولتی ارائه نشده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

یوناما یا دفترهیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که خبرنگاری در سراسر جهان با فشارهای بی‌سابقه‌ای روبرو است. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۹ سرطان) در حساب کاربری فیسبوک خود نوشته است که خبرنگاری با تهدیدهای جدی از جمله گسترش اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده تولیدشده با کمک هوش مصنوعی، سانسور و افزایش حملات علیه خبرنگاران مواجه است. دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان تاکید کرد که کاهش حمایت از رسانه‌های مستقل نیز آینده خبرنگاری در خدمت منافع عمومی را با تهدیدهای جدی روبرو کرده است. یوناما در ادامه پرسیده است که اگر ژورنالیزم آزاد تضعیف شود، چه چیزی را از دست خواهیم داد؟ یوناما افزوده است که روزنامه‌نگاری مستقل نه تنها برای اطلاع‌رسانی، بلکه برای تقویت شفافیت، مبارزه با فساد و مدیریت بهتر بحران‌ها نیز ضروری است. این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که خبرنگاران و رسانه‌ها در افغانستان پس از سلطه حکومت سرپرست در سال ۲۰۲۱ میلادی با محدودیت‌های گسترده، فشارهای امنیتی و کاهش فضای فعالیت رسانه‌ای روبرو شده‌اند. شماری از نهادهای حمایت‌کننده از خبرنگاران بارها درباره تهدیدها علیه خبرنگاران، سانسور، محدودیت دسترسی به اطلاعات و مشکلات اقتصادی رسانه‌های مستقل در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند.

دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بیش از چهار میلیون کودک در افغانستان به کمک‌های تغذیه‌ای نیاز دارند. اوچا امروز (دوشنبه، ۲۹ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که میلیون‌ها مادر در افغانستان، با وجود تهدید سوءتغذیه برای کودکان‌شان، همچنان امید خود را حفظ کرده‌اند. این نهاد در ادامه تاکید کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی، حدود چهار اعشایه نُه میلیون مادر و کودک در افغانستان به حمایت‌های تغذیه‌ای نیاز خواهند داشت. اوچا در ادامه افزوده است که اقدام به‌موقع می‌تواند جان بسیاری از افراد را نجات دهد. قابل ذکر است که افغانستان از سال‌ها به این‌سو با بحران شدید بشری، فقر گسترده و ناامنی غذایی روبرو است. سازمان‌های امدادرسان بارها هشدار داده‌اند که کودکان، زنان باردار و مادران شیرده از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در برابر سوءتغذیه هستند.

سازمان ملل متحد در تازه‌تزین مورد اعلام کرده است که با حمایت از آموزش مهارت‌های زندگی و ایجاد فرصت‌های درآمدزایی برای زنان، صدها نفر در افغانستان توانسته‌ آینده‌ی بهتری برای خود و خانواده‌های‌شان بسازند. این سازمان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که شکوفایی زنان و دختران، به شکوفایی خانواده‌ها و جوامع نیز می‌انجامد. این سازمان در ادامه تاکید کرده است که برنامه‌های آموزش مهارت‌های زندگی و ایجاد فرصت‌های درآمدزایی، با حمایت بخش زنان سازمان ملل متحد، به صدها نفر کمک کرده تا معیشت خود را بهبود بخشند و آینده‌ی روشن‌تری برای خود رقم بزنند. همچنین سازمان ملل متحد افزوده است که در سراسر افغانستان در کنار جوامع محلی ایستاده و برای تقویت تاب‌آوری و گسترش فرصت‌های معیشتی به هم‌کاری خود ادامه می‌دهد. قابل ذکر است که زنان و دختران در افغانستان در سال‌های اخیر با محدودیت‌های گسترده در زمینه آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی روبرو بوده‌اند. نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد بارها تاکید کرده‌ که سرمایه‌گذاری بر توان‌مندسازی زنان، نه‌تنها به بهبود وضعیت اقتصادی خانواده‌ها کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری و توسعه‌ی پایدار جوامع دارد. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

اتحادیه اروپا اعلام کرد که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد و ارائه خدمات صحی مناسب برای مادران و نوزادان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این اتحادیه با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که به‌گونه مشترک با صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) از یک مرکز مراقبت‌های زایمان تحت مدیریت قابله‌ها در ولایت لوگر بازدید کرده است. اتحادیه اروپا در ادامه تاکید کرد که این مرکز با حمایت مالی این اتحادیه فعالیت می‌کند و قابله‌های آموزش‌دیده در آن خدمات مصون را برای مادران و نوزادان ارایه می‌کنند. در ادامه آمده است که ارائه خدمات و مراقبت‌های صحی پیش از زایمان و هنگام تولد، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان کمک کند. نهادهای صحی بین‌المللی بارها نسبت به وضعیت سلامت مادران و کودکان در افغانستان ابراز نگرانی کرده و بر نیاز به گسترش خدمات صحی در این بخش تاکید کرده‌اند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

برنامه‌ توسعه‌ای سازمان ملل متحد اعلام کرد که با افزایش بیش از ۱۰ برابری آمار کسب‌وکار زنان اکنون بیش از ۱۰ هزار زن در افغانستان جواز کسب‌وکار دارند. این سازمان امروز با نشر گزارشی گفته است که پیش از ۲۰۲۱ میلادی تنها ۶۰۰ تا هزار زن جواز کسب‌وکار داشت، اما اکنون بیش از ۱۰ هزار زن جواز کسب دارند. گزارش آمده است که نزدیک به ۱۲۰ هزار زن بدون جواز رسمی در حال فعالیت اقتصادی هستند. با این حال، این نهاد ملل متحد افزوده است که تا ۲۰۲۴ میلادی کم‌تر از هفت درصد زنان افغانستان شاغل بوده‌اند. برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که افزایش شمار کسب‌وکارهای تحت مدیریت زنان به این معنا نیست که فرصت‌ها برای آن‌ها بیش‌تر شده است؛ بلکه این وضعیت نشان می‌دهد که پس از بسته‌شدن دیگر مسیرهای اشتغال، کسب‌وکارها تنها راه باقی‌مانده برای زنان است. این نهاد تاکید کرد: «زنانی که آرزو داشتند مهندس یا وکیل شوند، امروز به قالین‌بافی یا تولید صابون روی آورده‌اند؛ اما در این بخش نیز با محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت سفرهای طولانی، محدودیت در تعامل با مشتریان، تأمین‌کنندگان یا کارمندان بانک بدون هم‌راهی محرم روبرو هستند.» برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که با تعطیلی اجباری سالن‌های زیبایی معیشت نزدیک به ۶۰ هزار زن از بین رفته است. این نهاد افزوده است که کم‌تر از هفت درصد زنان افغانستان به حساب بانکی دسترسی دارند؛ به همین دلیل بیش‌تر آن‌ها ناچارند برای تأمین مالی به شبکه‌های غیررسمی پول نقد، پس‌اندازهای خانوادگی یا کمک‌های بین‌المللی متکی هستند. برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که در سال‌های اخیر از بیش از ۹۰ هزار کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط از طریق اعطای کمک‌های مالی، تجهیزات و خدمات توسعه‌ی کسب‌وکارها حمایت کرده است.

شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت از افزایش بیماری‌های فصلی در افغانستان خبر داد و گفته است که از آغاز سال جاری میلادی تا اکنون ۶۴۴ هزار کودک زیر پنج سال به این بیماری‌ها مبتلا شدند. آقای شرافت دسترسی محدود زلزله‌‌زدگان و سیلاب‌زدگان به غذا و آب آشامیدنی پاک را از عوامل اصلی افزایش این بیماری‌ها دانست. او تاکید کرد که با گرم‌ شدن هوا در افغانستان شمار مبتلایان بیماری‌های فصلی در کشور بیشتر شده است. شرافت زمان افزوده است که روزانه شمار زیادی از بیماران به شفاخانه‌ها مراجعه می‌کنند. همچنین پزشک یک شفاخانه‌ در کابل به تلویزیون ملی گفته است که روزانه حدود ۲۰۰ کودک برای درمان بیماری‌های فصلی به این مرکز درمانی منتقل می‌شوند. محمد عارف حسن‌زی، پزشک در شفاخانه اندرا گاندی کابل گفت کودکان مبتلا با درجات خفیف، متوسط و شدید بیماری به این شفاخانه مراجعه می‌کنند و خدمات درمانی لازم برای همه آنان ارائه می‌شود. این پزشک از خانواده‌ها خواست آب پاک و غذای سالم صرف کنند. همزمان سازمان بهداشت جهانی نسبت به افزایش دمای حرارت در افغانستان هشدار داده و به خانواده‌ها توصیه کرده است تا از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنند، در سایه بمانند، با آب سرد حمام کنند و به‌طور دایم آب بنوشند.

اعضای «شبکه حرکت زنان» اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان از پاکستان را محکوم کرده و گفته‌اند که این اقدام بازی سیاسی با جان انسان‌ها است. این‌ جنبش اعتراضی با نشر اعلامیه‌ای گفته است که اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان از پاکستان به‌شدت محکوم است و تاوان تنش‌ها میان پاکستان و حکومت سرپرست را زنان، فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران، مدافعان حقوق بشر و دیگر مردم می‌پردازند. زنان معترض تاکید کردند که در صورت بازگردانده شدن پناه‌جویان افغانستان از پاکستان، آن‌ها با خطر جدی بازداشت، شکنجه، ناپدیدسازی اجباری و حتی مرگ روبرو هستند. آن‌ها می‌گوید که اخراج دسته‌جمعی پناه‌جویان، بدون بررسی وضعیت فردی آنان، اقدامی غیرقابل قبول و برخلاف تعهدات بین‌المللی است. اعضای «شبکه حرکت زنان» گفته‌اند که زنان معترض، فعالان حقوق بشر، خبرنگاران، اعضای جامعه مدنی، نیروهای امنیتی پیشین و تمامی پناه‌جویان که تحت تعقیب قرار دارند، باید از هرگونه اخراج مستثنا شوند و حمایت فوری بین‌المللی دریافت کنند. آن‌ها از سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی پناهندگان، شورای حقوق بشر، دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند که در برابر سرنوشت هزاران زن و مرد افغانستان سکوت نکنند. اعضای «شبکه حرکت زنان» از دولت پاکستان خواسته‌اند که به‌صورت فوری از اخراج اجباری تمامی افرادی که در معرض خطر جدی قرار دارند جلوگیری کند. آن‌ها از سازمان ملل متحد، دولت‌های دموکراتیک، نهادهای بین‌المللی و مدافعان حقوق بشر نیز خواسته‌اند که مسیرهای امن و قانونی برای انتقال افراد در معرض خطر را فراهم سازند. قابل ذکر است که پس از تشدید درگیری‌های میان دولت و پاکستان و نتیجه ندادن مذاکرات طرف‌های درگیر جنگ، دولت پاکستان روند اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان را سرعت بخشیده است. اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان از پاکستان نگرانی نهادهای حقوق بشری را در پی داشته است.