برچسب: محدودیت

1 ماه قبل - 81 بازدید

منابع محلی از ولایت ننگرهار می‌گویند که یک زن جوان در شهر جلال‌آباد، مرکز این ولایت، کارگاه تولید مواد غذایی به شمول ترشی، مربا و کچاپ تولید می‌کند را به هدف فراهم‌سازی زمینه‌ی کار برای زنان و دختران بازمانده از تحصیل، راه‌اندازی کرده است. منبع از این زن به نام شبنم ساپی، ۲۲ ساله‌ یاد کرده و گفته است که این کارگاه را در خانه‌اش در شهر جلال‌آباد، مرکز ولایت ننگرهار راه‌اندازی کرده است. شبنم ساپی در صحبت با رسانه‌های محلی گفته است که این کارگاه را به هدف ارزش‌گذاری به تولیدات داخلی، صنایع دستی و فراهم‌سازی زمینه‌ی کار و اشتغال برای زنان و دختران نیازمند ایجاد کرده است. وی گفته است که در حال حاضر در کارگاه‌اش ده زن و دختر جوان در کنار او مشغول به کار هستند. او از حکومت سرپرست خواسته است که در زمینه بازاریابی داخلی و خارجی با او همکاری کنند تا بتوانند تولیدات خود را گسترش دهد و زنان بیشتری را به کار استخدام کند. در حالی این زن جوان این کارگاه تولیدی را ایجاد کرده که حکومت فعلی طی بیش از چهار سال گذشته با وضع محدودیت‌ها علیه زنان و دختران، آن‌ها را از کار کردن در ادارات دولتی، موسسات داخلی و خارجی و بخش خصوصی منع کرده‌اند. باید گفت که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 95 بازدید

برنامه جهانی غذا درتازه‌ترین مورد اعلام کرده که در سال ۲۰۲۵ میلادی برای ۸۸۰ هزار کودک در سراسر افغانستان از طریق برنامه تغذیه مکاتب این سازمان، وعده‌های غذایی ارائه کرده است. این سازمان امروز (دوشنبه، ۲۰ دلو) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که ارائه وعده‌های غذایی، بخشی از تلاش‌های آنان برای حمایت از آموزش و تشویق خانواده‌ها به فرستادن کودکان‌شان به مکتب است. برنامه جهانی غذا در ادامه تاکید کرده است که وعده‌های غذایی با ترکیب ویتامین‌ها و مواد معدنی تقویت شده، نقش مهمی در یادگیری کودکان داشته و به آنان کمک می‌کند تا با تمرکز بیش‌تر بیاموزند. همچنین پیش از این نیز برنامه جهانی غذا گفته بود که وعده‌های غذایی مکاتب برای بسیاری از کودکان در افغانستان نجات‌بخش و حیاتی می‌باشد. این در حالی است که یونیسف همچنان اعلام کرده بود که ۹۴۲ هزار کودک در افغانستان دچار سوءتغذیه شدید و حدود ۷۰۰ هزار کودک دیگر در معرض سوءتغذیه متوسط قرار دارند. در کنار آن، سازمان ملل متحد افزوده است که میزان نیازمندی‌ها در افغانستان به‌‌شدت افزایش یافته و بیش از ۱۷ میلیون تن در کشور با ناامنی غذایی روبرو هستند.

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 112 بازدید

نمایشگاه سه روزه‌ی «بی‌بی خدیجه»، به هدف نمایش و عرضه‌ی محصولات زنان تجارت‌پیشه، در شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان گشایش یافته است. مسوولان برگزارکننده می‌گویند که این نمایشگاه، توسط اتاق تجارت زنان و با حمایت ریاست صنعت و تجارت ولایت بدخشان برگزار شده است. مسوولان تاکید کرده‌اند که در این نمایشگاه، ۴۸ زن تجارت‌پیشه محصولات خود را در  میز برای فروش و بازاریابی به نمایش‌ گذاشته اند. محصولات ارائه‌شده شامل لبنیات، مواد لوازم بهداشتی، مهره‌دوزی، بافندگی، قنادی، نگین‌تراشی و دیگر تولیدات متنوع است. تمنا، مسوول اتاق تجارت زنان، ضمن حمایت از برگزاری این نمایشگاه، از سایر بانوان تجارت‌پیشه می‌خواهد که در چنین برنامه‌ها اشتراک کنند و فرصت عرضه محصولات خود را از دست ندهند. مسوولان می‌گویند که این نمایشگاه فرصتی برای ارتقای مهارت‌های اقتصادی زنان و ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان و مشتریان فراهم می‌کند و در ترویج تجارت زنان در بدخشان نقش مهمی دارد. این نمایشگاه روز (شنبه، ۱۸ دلو)، برای سه روز گشایش یافت. هم‌زمان با ممنوعیت کار زنان در بسیاری از بخش‌ها، شمار زیادی از آنان به کارهای خصوصی و صنایع‌دستی رو آورده‌اند. با این حال، کار زنان در این بخش نیز با مشکل‌های زیادی روبرو است. مسوولان برگزاری خواستار حمایت دولت و نهادهای بین‌المللی از زنان و دختران تجارت‌پیشه‌ شده‌اند. آنان می‌گویند که زنان و دختران نیازمند حمایت هستند و باید محدودیت‌های وضع شده از پیش‌روی زنان برداشته شود. همچنین شماری از فروشندگان در این نمایشگاه، از مشکلات اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم شکایت دارند. در حالی این نمایشگاه برگزار می‌شود که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 284 بازدید

دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (UNFPA) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که هر روز بیش از ۷۰۰ زن و در هر دو دقیقه یک زن در جهان به‌دلیل عوامل قابل پیشگیریِ مرتبط با بارداری و ولادت جان خود را از دست می‌دهد. اين نهاد با نشر اعلامیه‌ای‌ در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «روزی که یک زن ولادت می‌کند، روزی است که بیشترین احتمال مرگ او وجود دارد.» در بخشی از اعلامیه‌ی دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل آمده است که روزانه بین ۲۰ تا ۳۰ زن دیگر دچار آسیب‌های ولادی، عفونت‌ها یا ناتوانی‌ها می‌شوند. بیشتر این مرگ‌ها و آسیب‌ها کاملا قابل پیشگیری‌ اند. این دفتر تاکید کرده است: «ایمن‌تر ساختن مادران [ر برابر این مشکلات] یک ضرورت حقوق بشری است.» در اعلامیه آمده است که دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل با دولت‌ها، متخصصان صحی و جامعه‌ی مدنی همکاری می‌کند تا کارمندان صحی را آموزش داده، دسترسی به دواهای ضروری و خدمات سلامت باروری را بهبود ببخشد. دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل تاکید کرده که در پی «تقویت نظام‌های سلامتی و ترویج استانداردهای بین‌المللی سلامت مادران است.» صندوق جمعیت سازمان ملل افزوده است که این سازمان در بیش از ۱۵۰ کشور فعالیت می‌کنند و حدود ۸۰ درصد جمعیت جهان را پوشش می‌دهند.

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 129 بازدید

چرا کم‌خونی یک مسئله زنانه است؟ کم‌خونی، وضعیتی که در آن تعداد گلبول‌های قرمز سالم یا میزان هموگلوبین در خون کمتر از حد طبیعی است، یک مشکل سلامت جهانی به شمار می‌رود. با این حال، زنان در افغانستان به دلیل مجموعه‌ای از عوامل فیزیولوژیک، اجتماعی و اقتصادی، به‌طور خاص آسیب‌پذیرتر هستند. کم‌خونی فقر آهن (Iron Deficiency Anemia – IDA) شایع‌ترین نوع کم‌خونی در کشور ماست و تأثیرات عمیقی بر سطح انرژی، توانایی کار، سلامت روانی و مهم‌تر از همه، سلامت مادران و کودکان می‌گذارد. درک این پدیده نیازمند بررسی آن در مراحل مختلف زندگی یک زن است. کم‌خونی در طول مراحل مختلف زندگی کمبود آهن یک چالش ثابت نیست، بلکه شدت و علل آن با ورود زنان به مراحل مختلف زندگی تغییر می‌کند: ۱. دوران کودکی و نوجوانی: آغاز ذخیره‌سازی ناکافی دختران در دوران کودکی معمولاً با کمبودهای تغذیه‌ای روبه‌رو هستند که ناشی از اولویت‌بندی ضعیف‌تر مواد غذاییِ غنی از آهن برای آن‌ها در مقایسه با پسران است. با شروع بلوغ و آغاز قاعدگی، بدن زنان با نوعی «مصرف ماهانه» آهن مواجه می‌شود. اگر رژیم غذایی نتواند این میزان از دست‌رفته را جبران کند، بدن به‌تدریج شروع به تخلیه ذخایر آهن خود می‌کند. این دوره، زمینه‌ساز بروز کم‌خونی‌های شدیدتر در سال‌های بعدی زندگی است. ۲. سنین باروری و بارداری بارداری اوج چالش‌های مرتبط با کم‌خونی است. نیاز بدن به آهن، به دلیل افزایش حجم خون مادر و نیاز جنین به ساخت گلبول‌های قرمز و ایجاد ذخایر آهن برای شش ماه نخست زندگی، چندین برابر می‌شود. در افغانستان، جایی که بارداری‌های مکرر شایع است و مراقبت‌های دوران بارداری ممکن است محدود باشد، کم‌خونی شدید در بارداری به‌وفور دیده می‌شود. عواقب کم‌خونی در بارداری عبارت‌اند از: افزایش خطر زایمان زودرس. افزایش خطر خونریزی شدید پس از زایمان که یکی از علل اصلی مرگ‌ومیر مادران است. تأخیر در رشد جنین و تولد نوزاد با وزن کم. ۳. دوران پس از زایمان و شیردهی: جبران یا ادامه فقر پس از زایمان، زن با از دست دادن مقدار قابل توجهی خون روبه‌رو می‌شود. اگر ذخایر آهن بدن از پیش پایین باشد، این دوره می‌تواند به خستگی مفرط و افسردگی پس از زایمان منجر شود. افزون بر این، در دوران شیردهی نیز نیاز به آهن برای تولید شیر مغذی همچنان بالا باقی می‌ماند. ۴. میانسالی و یائسگی: کم‌خونی‌های پنهان پس از یائسگی، خطر کم‌خونی ناشی از خونریزی‌های ماهانه کاهش می‌یابد، اما کم‌خونی همچنان یک تهدید بالقوه است. در این سنین، کم‌خونی اغلب به دلیل خونریزی‌های غیرطبیعی رحم، مانند فیبروم یا پولیپ، یا مشکلات گوارشی نظیر زخم‌ها و گاستریت مزمن رخ می‌دهد که موجب از دست رفتن آهسته اما مداوم خون می‌شوند. عوامل ریشه‌ای در بستر اجتماعی ـ فرهنگی افغانستان درک علل کم‌خونی تنها بر پایه زیست‌شناسی کافی نیست؛ عوامل اجتماعی و فرهنگی در افغانستان نقشی تعیین‌کننده دارند: محدودیت دسترسی به غذاهای غنی از آهن: فقر اقتصادی و اولویت‌بندی نابرابر غذا در خانواده‌ها اغلب به مصرف رژیم‌های غذایی مبتنی بر کربوهیدرات، مانند نان و آرد، و کمبود گوشت قرمز، حبوبات و سبزیجات برگ‌سبز می‌انجامد. بهداشت و جذب ضعیف: آلودگی آب و شیوع عفونت‌های انگلی، مانند کرم‌های روده‌ای، می‌تواند جذب مواد مغذی از جمله آهن را مختل کند. آموزش و آگاهی: سطح پایین آگاهی درباره اهمیت مصرف مکمل‌های آهن و نشانه‌های هشداردهنده کم‌خونی باعث می‌شود بسیاری از زنان تا مراحل پیشرفته بیماری به دنبال درمان نروند. راهکارهای مؤثر: از مکمل تا آموزش مقابله با کم‌خونی در زنان افغان نیازمند رویکردی چندلایه است: مکمل‌یاری و غنی‌سازی: توزیع منظم مکمل‌های آهن و اسید فولیک، به‌ویژه در دوران بارداری و در مدارس دخترانه، اقدامی حیاتی است. همچنین، غنی‌سازی آرد و نمک با آهن در سطح ملی می‌تواند تأثیر گسترده و پایداری بر سلامت جامعه داشته باشد. تغذیه مبتنی بر فرهنگ: ترویج غذاهای محلیِ غنی از آهن و آموزش روش‌های بهبود جذب آهن، مانند مصرف هم‌زمان غذا با منابع ویتامین C نظیر مرکبات یا آب‌لیمو. غربالگری فعال: ایجاد برنامه‌های ساده و در دسترس برای اندازه‌گیری سطح هموگلوبین در مراکز مراقبت‌های اولیه، به‌ویژه در مناطق روستایی، تا کم‌خونی در مراحل اولیه شناسایی شود. توانمندسازی زنان: آموزش زنان درباره حقوقشان در دسترسی به منابع غذایی و خدمات بهداشتی، به‌منظور شکستن چرخه فقر تغذیه‌ای. نتیجه‌گیری کم‌خونی فقر آهن یک «چالش خاموش» است که توان بالقوه نیمی از جمعیت کشور را تضعیف می‌کند. از دوران نوجوانی تا سالمندی، این وضعیت زندگی زنان افغان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. اتخاذ راهبردهای هدفمند برای بهبود جذب آهن، افزایش مصرف غذاهای غنی از این عنصر و گسترش دسترسی به مکمل‌ها، کلید ارتقای سلامت عمومی، کاهش مرگ‌ومیر مادران و تضمین آینده‌ای پرانرژی‌تر برای زنان افغانستان است. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 104 بازدید

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست در ولایت‌های قندهار و ارزگان، دسترسی زنان بدون محرم مرد به خدمات صحی را منع کرده‌ است. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۱۹ دلو) با نشر گزارشی درباره‌ی وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته است که کارکنان صحی زن نیز نمی‌توانند بدون محرم سر کار بروند. در بخشی از گزارش آمده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر حکومت فعلی هرازگاهی از مراکز صحی نظارت می‌کنند تا از دسترسی زنان بدون محرم به خدمات صحی و کار زنان بدون محرم جلوگیری کنند. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان در بخشی از گزارشش تاکید کرده است که در ارزگان، امر به معروف به رانندگان دستور داده است که زنان بدون محرم را انتقال ندهند. همچنین در ادامه آمده است که در قندهار، مأموران امر به معروف دکان‌داران را ترغیب کرده‌اند که به زنان بدون محرم جنس نفروشند. یوناما در ادامه افزوده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر از دسترسی زنان بدون چادری به اماکن عمومی از جمله حمل‌ونقل، مراکز صحی و ادارات دولتی نیز جلوگیری می‌کنند. همچنین در این گزارش به بازداشت زنان و دختران به‌دلیل نداشتن برقع در هرات اشاره شده و آمده است زنانی که برقع نداشتند، از دسترسی به شفاخانه‌ها، دفترها‌ی دولتی و سالن‌های عروسی منع شدند. در گزارش یوناما آمده است که حکومت سرپرست در برخی از ولایت‌ها بر گشت‌وگذار زنان نیز محدودیت وضع کرده‌اند. در این گزارش آمده است که در ماه اکتبر، نیروهای دولتی از ورود زنان به جمعه‌بازار جلوگیری کرده و تجمع آنان را با شلیک هوایی متفرق کردند.

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 71 بازدید

سمیرا اصغری، عضو افغانستانی کمیته بین‌المللی المپیک، اعلام کرده است که برای یک دوره هشت‌ساله دیگر، به‌عنوان عضو مستقل کمیته بین‌المللی المپیک (IOC) با کسب اکثریت آرا برگزیده شده است. خانم اصغری با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این انتخاب در جریان روز دوم صدوچهل‌وپنجمین نشست سالانه «آی‌او‌سی» در شهر میلان ایتالیا صورت گرفته است. سمیرا اصغری که پیشینه عضویت در تیم ملی بسکتبال بانوان افغانستان را در کارنامه دارد، پیش از این نیز عضو کمیته ملی المپیک افغانستان و شورای المپیک آسیا بوده است. براساس معلومات موجود، او از اکتوبر ۲۰۱۸ تا اکنون به‌عنوان عضو کمیته بین‌المللی المپیک فعالیت می‌کند. سمیرا اصغری پس از انتخاب دوباره‌اش برای یک دوره هشت‌ساله دیگر نوشته است: «این مسوولیت بزرگ را فرصتی ارزشمند برای خدمت به جامعه‌ی جهانی ورزش می‌دانم و امیدوارم با همکاری جامعه ورزشی افغانستان و همکاران بین‌المللی، در راستای حمایت و حفاظت از ورزشکاران جهان، به‌ویژه ورزشکاران افغانستان، گام‌های مؤثر و ماندگاری در مسیر توسعه، عدالت و پاسداشت ارزش‌های والای ورزش بردارم.» در حالی سمیرا اصغری به‌عنوان عضو کمیته بین‌المللی المپیک منصوب می‌شود که ورزش زنان و دختران در افغانستان منع شده است. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 ماه قبل - 102 بازدید

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵ میلادی حدود ۹۲.۵ درصد کودکان شش ماهه تا ۱۰ ساله در سراسر افغانستان تحت پوشش کمپین ملی واکسیناسیون پیش‌گیرانه سرخکان قرار گرفته‌اند. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این اقدام با همکاری شرکای بین‌المللی آنان حاصل شده و نشان‌دهنده تلاش‌های مستمر برای حفاظت از سلامت کودکان در افغانستان است. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که سرمایه‌گذاری پایدار در برنامه‌های واکسیناسیون، «تنها پیشرفت روی کاغذ نیست» و به‌طور مستقیم جان کودکان را نجات می‌دهد. این در حالی است که نهاد بین‌المللی همواره تاکید می‌کنند که واکسیناسیون منظم کودکان، به‌ویژه در مناطق دورافتاده و محروم، نقش کلیدی در کاهش مرگ‌و‌میر ناشی از بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن دارد. استمرار این برنامه‌ها و تقویت زیرساخت‌های بهداشتی، زمینه‌ساز ارتقای سلامت نسل آینده و کاهش خطر شیوع بیماری‌های واگیردار در افغانستان خواهد بود. مبنای آمار سازمان بهداشت جهانی، سال گذشته حدود ۱۱ میلیون نفر در سراسر جهان به سرخکان مبتلا شده و اکثر مرگ‌ومیرها در کودکان زیر پنج سال رخ داده است. این سازمان می‌گوید حدود ۸۰ درصد موارد ابتلا به سرخکان و مرگ‌ومیر ناشی از آن، در آفریقا و منطقه مدیترانه شرقی بوده است. شیوع‌های سرخکان همچنان به شدت افزایش یافته است؛ در سال ۲۰۲۴، حدود ۶۰ کشور شاهد شیوع گسترده این بیماری بوده‌اند.

ادامه مطلب


2 ماه قبل - 261 بازدید

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد، ختنه زنان و دختران را نقض آشکار حقوق جهانی بشر عنوان کرده و اعلام کرد که این عمل به حق زند‌گی، سلامت و تمامیت جسمی زنان و دختران آسیب می‌زند. آقای گوترش با نشر پیامی در حساب کاربری خود نوشته است که ختنه زنان و دختران تا اکنون به بیش از ۲۳۰ میلیون زن و دختر در جهان آسیب‌های ماندگار وارد کرده است. دبیر کل سازمان ملل با تاکید بر پایان دادن به این عمل، خواستار تجدید تعهد جهانی برای حفاظت از حقوق زنان و دختران شده است. او در ادامه افزوده است که آن‌ها باید بتوانند «به دور از خشونت و ترس» زند‌گی کنند. قابل ذکر است که ختنه زنان یکی از شدیدترین اشکال خشونت علیه زنان و دختران دانسته می‌شود که با وجود ممنوعیت‌های قانونی در بسیاری از کشورها، همچنان در برخی جوامع ادامه دارد.

ادامه مطلب


2 ماه قبل - 169 بازدید

او وقتی کودک بود، هنوز نمی‌دانست که در افغانستان به دنیا آمدنِ دختر، خودش یک سرنوشت است؛ سرنوشتی که نه با تولد شروع می‌شود و نه با مرگ تمام، بلکه مثل سایه‌ای سنگین، از همان روز اول روی زندگی می‌افتد و قدم‌به‌قدم جلو می‌آید. در قریه‌ای بزرگ شد که خانه‌های گِلی‌اش بیشتر شبیه زخم‌های باز روی زمین بودند تا سرپناه. پدرش کارگر روزمزد بود، مادری داشت که جوانی‌اش زیر بار فقر و زایمان‌های پی‌درپی خم شده بود، و او دختری که از همان کودکی یاد گرفت زیاد نپرسد، زیاد نخواهد و زیاد دیده نشود. وقتی برای نخستین بار به مکتب رفت، هنوز قدش به نیمکت نمی‌رسید. پایش را روی آجر می‌گذاشت تا بتواند بنشیند. کتاب‌هایش بوی نو نمی‌داد؛ بیشترشان دست‌دوم بود، اما برای او حکم دروازه‌ای را داشت که به دنیایی دیگر باز می‌شد. استادش گاهی می‌گفت: «درس بخوانید که آینده‌تان روشن شود.» او این جمله را باور کرد؛ ساده، بی‌محافظه، با تمام دل. شب‌ها کنار چراغ تیل‌سوز می‌نشست، صدای باد از لای درز دیوارها می‌آمد و او کلمه‌ها را هجی می‌کرد؛ بی‌آن‌که بداند همین رؤیا روزی بزرگ‌ترین جرمش خواهد شد. سال‌ها گذشت. او بزرگ شد، اما هنوز کودک بود. وقتی به صنف‌های بالاتر رسید، فهمید مکتب فقط جای درس نیست؛ جای نفس‌کشیدن است. بیرون از آن دیوارها، دنیا از او فقط سکوت می‌خواست. در خانه، کار. در قریه، حیا. در جامعه، اطاعت. اما در مکتب می‌توانست سؤال بپرسد، جواب بدهد، حتی اشتباه کند. آینده‌ای که در ذهنش می‌ساخت ساده بود: می‌خواست معلم شود، تا دخترانی مثل خودش مجبور نباشند رؤیاهای‌شان را پنهان کنند. بعد، همه‌چیز تغییر کرد. تغییر نه با فریاد آمد و نه با اعلامیه‌ای که مردم بفهمند چه چیزی را از دست می‌دهند؛ تغییر آرام آمد، اما ویرانگر. گفتند مکاتب دخترانه بسته است. گفتند «فعلاً». همین کلمه، زندگی هزاران دختر را معلق کرد. او آن روز با کتاب‌هایش به خانه برگشت و منتظر ماند؛ فردا، هفته بعد، ماه بعد. اما دروازه‌ای که بسته شد، دیگر باز نشد. اولش خانواده گفتند: «عیب ندارد، صبر کن.» بعد گفتند: «شاید سال آینده.» بعد دیگر چیزی نگفتند. سکوت، جای امید را گرفت. پدرش که پیش‌تر به درس‌خواندنش افتخار می‌کرد، حالا با نگاه دیگری به او می‌دید؛ نگاه مردی که حساب نان را می‌کند. مادرش بیشتر آه می‌کشید و کمتر حرف می‌زد. خانه برای او تنگ‌تر شد، روزها طولانی‌تر و شب‌ها سنگین‌تر. او هنوز درس می‌خواند؛ پنهانی. کتاب‌ها را زیر رخت‌خواب پنهان می‌کرد. وقتی همه می‌خوابیدند، بیدار می‌ماند. اما ترس همیشه همراهش بود؛ ترس از این‌که کسی ببیند، کسی بفهمد، کسی بگوید: «دختر را چه به کتاب؟» و این ترس، کم‌کم شبیه واقعیت شد. یک شب، وقتی فکر می‌کرد خواب است، صدای صحبت پدرش را شنید. حرف از قرض بود، از نداشتن کار، از فشار زندگی. بعد نام او آمد؛ نامش، در کنار عدد و معامله. همان‌جا فهمید که دیگر موضوع درس نیست؛ موضوع زنده‌ماندن خانواده است، به قیمت نابودشدن او. خواستگار مردی بود که حتی نمی‌توانست با او حرف بزند. سنش بیشتر از دو برابر او بود. زن قبلی داشت، زندگی‌ای که از قبل شکل گرفته بود. اما پول داشت، و در این جامعه پول از رضایت مهم‌تر است. کسی از او نپرسید آماده است یا نه. فقط گفتند: «قسمتت همین است.» او خواست حرف بزند، اما کلمه‌ها در دهانش مردند. یاد گرفته بود سکوت، امن‌ترین راه است. از آن روز، نفس‌کشیدن برایش سخت شد. هر روز که می‌گذشت، بیشتر حس می‌کرد دارد از خودش دور می‌شود. دیگر اجازه نداشت به کتاب‌ها دست بزند. گفتند: «زن شوهردار درس نمی‌خواند.» هنوز شوهر نکرده بود، اما زن حساب شده بود. کتاب‌ها را جمع کردند؛ بعضی را پاره کردند، بعضی را سوزاندند. وقتی دود بالا رفت، انگار آینده‌اش هم سوخت. شب‌ها کابوس می‌دید. صبح‌ها با سردرد بیدار می‌شد. بدنش ضعیف شده بود، اما کسی اهمیت نمی‌داد. در این خانه، درد دختر چیز عادی است. روز عروسی نزدیک شد. لباس سفید آوردند. گفتند خوشحال باش. اما او فقط فکر می‌کرد این لباس شبیه کفن است؛ تمیز، سفید، اما نشانه پایان. روز عروسی، خانه شلوغ بود. زن‌ها می‌خندیدند، موسیقی می‌زدند. کسی گریه او را جدی نگرفت. گفتند: «طبیعی است، همه عروس‌ها گریه می‌کنند.» اما گریه او از ترس بود، نه از دلتنگی. وقتی از خانه پدری بیرون رفت، حس کرد چیزی در درونش شکست که دیگر درست نمی‌شود. خانه شوهر، دنیای دیگری بود؛ دنیایی که در آن او نه دختر بود و نه انسان مستقل؛ فقط «زن». هر حرکتش زیر نظر بود. هر اشتباهش حساب می‌شد. شب‌ها به سقف خیره می‌شد و به این فکر می‌کرد که اگر مکتب بسته نمی‌شد، اگر مجبور نمی‌شد، اگر فقط یک انتخاب داشت، زندگی‌اش چقدر می‌توانست متفاوت باشد. او حالا زنده است، اما زندگی نمی‌کند. نفس می‌کشد، اما آینده ندارد. داستان او، داستان هزاران دختر در افغانستان است؛ دخترانی که با بسته‌شدن مکاتب، فقط از آموزش محروم نشدند، بلکه به‌سوی ازدواج‌های اجباری، خشونت و خاموشی هل داده شدند. این روایت اغراق نیست؛ واقعیتِ روزمره کشوری است که در آن، رؤیاهای دختران یکی‌یکی دفن می‌شود. نویسنده: سارا کریمی

ادامه مطلب