نویسنده: رسانه‌ای گوهر شاد

10 ماه قبل - 307 بازدید

برنامه جهانی غذا درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ناامنی غذایی و سوءتغذیه در افغانستان با سرعت نگران‌کننده‌‌ای در حال تشدید است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود هشدار داده که در زمستان پیش‌رو سوءتغذیه زنان و کودکان احتمالاً افزایش خواهد یافت و به سطحی خواهد رسید که در سال‌های اخیر دیده نشده است. کارل اسکاو، معاون بخش اجرایی برنامه جهانی غذا در گفتگو با الجزیره نسبت به تشدید گرسنگی و کاهش بودجه در افغانستان ابراز نگرانی کرده و گفته است که کمبود بودجه باعث شده است که این نهاد افراد تحت حمایت خود را از ۱۰ میلیون نفر به دو میلیون نفر کاهش دهد. همچنین معاون بخش اجرایی برنامه جهان غذا در این گفتگو از احتمال مرگ کودکان در فصل زمستان به دلیل عدم دسترسی به کمک‌های غذایی هشدار داده است. باید گفت که زمین‌لرزه‌ها، خشک‌سالی گسترده، کاهش تولید مواد غذایی و بازگشت اجباری مهاجران از کشورهای همسایه، وضعیت زند‌گی مردم را بیش از پیش وخیم‌تر کرده است. براساس آمار سازمان ملل، سه‌ونیم میلیون کودک در افغانستان دچار سوءتغذیه هستند. کودکان و زنان آسیب‌پذیرترین افراد در بحران بشری افغانستان‌ اند و با کاهش کمک‌های بشری، وضعیت برای آنان بدتر خواهد شد. همچنین چندی پیش نهاد کمک‌رسانی ورلد ویژن (World Vision) اعلام کرد که افغانستان از نظر سوءتغذیه حاد کودکان، در رتبه چهارم در سراسر جهان قرار دارد. این نهاد گفته بود که حدود ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان مبتلا به سوءتغذیه حاد هستند که حدود یک میلیون تن‌شان به‌شدت وزن از دست داده‌اند و حدود ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده نیز در افغانستان از سوءتغذیه حاد رنج می‌برند. بر اساس گزارش اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه در افغانستان زنان و کودکان بیشترین آسیب را از بحران گرسنگی دیده‌اند. افغانستان با یکی از بدترین بحران‌های گرسنگی جهان روبرو است و حدود ۹.۵ میلیون نفر به شدت دچار ناامنی غذایی هستند از هر ۵ نفر، ۱ نفر آن‌ها نمی‌داند وعده غذایی بعدی‌اش از کجا خواهد آمد.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 234 بازدید

فرماندهی پولیس ولایت جوزجان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که یک زن در ولسوالی آقچه توسط برادرش به شکل فجیع به قتل رسیده است. عبدالستار حلیمی، سخنگوی فرماندهی پولیس جوزجان با نشر اعلامیه‌ای از بازداشت برادر مقتول خبر داده و انگیزه‌ی قتل را «ناموسی» عنوان کرده است. آقای حلیمی در ادامه تاکید کرده است که قربانی یک زن حدود ۳۲ ساله بود و توسط برادرش با سلاح چره‌ای کشته شده است. سخنگوی فرماندهی پولیس جوزجان در ادامه افزوده است که برادر این زن از ساحه‌ی حوزه پنجم شهر شبرغان، مرکز این ولایت بازداشت شده است. اعلامیه‌ی فرماندهی پولیس جوزجان در مورد هویت قاتل و مقتول و همچنین انگیزه‌ی قتل توضیح داده نشده است. قربانیان قتل‌های ناموسی، زنان و دخترانی هستند که معمولاً توسط اعضای خانواده‌شان به قتل می‌رسند. قابل ذکر است که پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، قتل‌های مرموز زنان، کودکان و جوان در در سراسر کشور افزایش کم‌پیشینه یافته است. بیماری‌های روانی، خصومت شخصی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 272 بازدید

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد هشدار داده است که آزارواذیت آنلاین زنان و دختران به‌طور نگران‌کننده‌ای در حال گسترش است و می‌تواند به خشونت واقعی منجر شود. آقای گوترش با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که خشونت علیه زنان و دختران باید در همه سطوح متوقف شود و از کشورها خواسته است برای پایان دادن به این روند «متحد» عمل کنند. وی در بخشی از پیامش تاکید کرده است که نفرت‌پراکنی در فضای مجازی می‌تواند به خشونت در دنیای واقعی منجر شود. همچنین دبیر کل سازمان ملل متحد بر لزوم مقابله جدی با نفرت‌پراکنی آنلاین تاکید کرده و هشدار داده است که رشد خشونت دیجیتال می‌تواند پیامدهای جدی اجتماعی و امنیتی به همراه داشته باشد. این در حالی است که آزارواذیت آنلاین زنان در سال‌های اخیر در سراسر جهان افزایش یافته و به یک بحران جدی اجتماعی و امنیتی تبدیل شده است. در حالی آنتونیو گوترش از افزایش خشونت آنلاین علیه زنان و دختران هشدار می‌دهد که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 460 بازدید

وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که گروه «توماس شلبی» در جبرئیل هرات بازداشت شده است. سیف‌الاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر شام امروز (یک‌شنبه، ۱۶ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این افراد به خاطر تقلید از یک سریال خارجی بازداشت شده‌اند. وزارت امر به معروف و نهی از منکر در ادامه تاکید کرده است که اقدام این جوانان خلاف «ارزش‌های اسلامی و فرهنگ افغانی» است. سیف‌الاسلام خیبر گفته است که با این افراد مطابق قوانین حکومت فعلی برخورد خواهد شد. قابل ذکر است که در روزهای اخیر، عکس‌های چهار جوان اهل جبرئیل هرات در شبکه‌های اجتماعی وایرال شده بود که همانند برادران شلبی در سریال پرمخاطب «پیکی بلایندرز» لباس می‌پوشیدند و در جاده‌ها گشت‌وگذار می‌کردند. باید گفت که توماس شلبی با بازیگری کیلیان مورفی، شخصیت اصلی این درام تاریخی است. این جوانان به «شلبی‌های جبرئیل» معروف شده بودند و عکس‌های آنان میان کاربران دست به دست می‌شد. همچنین در فایل صوتی که سخنگوی وزارت امر به معروف طالبان منتشر کرده، یکی از این جوانان می‌‌گوید که «به علت ناآگاهی» این تصاویر را نشر کرده‌اند و نمی‌دانسته‌اند که «خلاف شریعت و گناه» است. از سرنوشت این جوانان در حال حاضر اطلاعی در دست نیست. این وزارت می‌گوید که بر شبکه‌های اجتماعی نظارت و با افرادی که پست‌های «خلاف شریعت» نشر کنند، برخورد می‌کند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 218 بازدید

نمایندگی اتحادیه اروپا درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در شرایط کنونی، زنان و دختران در افغانستان، با آسیب‌پذیری بیشتری روبرو هستند. این اتحادیه امروز (یک‌شنبه، ۱۶ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود به مناسبت کارزار ۱۶ روزه مبارزه با خشونت علیه زنان، نوشته است که متعهد است کرامت و حفاظت زنان و دختران افغانستان را در بحران‌های جاری تضمین کند. اتحادیه اروپا در ادامه تاکید کرده است که نیازهای زنان و دختران را در اولویت قرار می‌دهد و بیش‌ترین توجه خود را به حمایت از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها متمرکز خواهد کرد. این سازمان از نهادهای بین‌المللی خواسته است تا برای پایان دادن به هرگونه خشونت، به‌ویژه خشونت علیه زنان و دختران در افغانستان، در جریان مهاجرت، جابه‌جایی‌های داخلی و بازگشت به وطن، اقدامات موثری انجام دهند. در حالی اتحادیه اروپا از حقوق زنان و دختران دفاع می‌کند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 365 بازدید

بخش زنان سازمان ملل متحد برای افغانستان به ممنوعیت ورود کارکنان زنان به دفاتر این سازمان واکنش نشان داده و از حکومت سرپرست خواسته است که ممنوعیت ورود کارکنان زن به دفاتر را لغو کند تا کمک‌ها به زنان و دختران برسد. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۶ قوس) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که سه ماه از ممنوعیت ورود کارکنان زن به ساختمان‌های سازمان ملل در سراسر کشور می‌گذرد و در طول این ۹۱ روز، کارمندان زن به کار حیاتی‌شان برای مردم افغانستان از خانه‌های‌شان ادامه داده‌اند. سوزان فرگوسن، نماینده ویژه بخش زنان سازمان ملل در افغانستان گفته است که زنان و دختران افغانستان برای کار سازمان ملل متحد در این کشور ضروری هستند و این سازمان تنها از طریق حضور آنان می‌تواند به زنان و دختران دسترسی پیدا کرده و کمک ارائه کند. این مقام سازمان ملل در ادامه تاکید کرده است که کمک‌ها باید توسط زنان و به زنان ارائه شوند. نماینده ویژه بخش زنان سازمان ملل متحد تصریح کرد که به‌شدت مخالف محدودیت‌ها است؛ زیرا اصول بنیادین حقوق بشر و برابری سازمان ملل، مندرج در منشور این سازمان را نقض و توانایی آن را در انجام وظایف تضعیف می‌کند. وی افزوده است: «ما خواستار لغو ممنوعیت ورود کارکنان و پیمانکاران زن افغان به محوطه سازمان ملل متحد و دسترسی ایمن آن‌ها به دفاتر و میدان هستیم تا کمک‌ها به زنانی و دخترانی که بیشترین نیاز را به آن دارند، برسد.» این در حالی است که حکومت فعلی سه سال پیش کار زنان در نهادهای غیردولتی از جمله سازمان ملل متحد را ممنوع اعلام کرده بودند، در حالی‌که کار زنان در ادارات دولتی در روز نخست بازگشت به قدرت ممنوع شد. علی‌رغم این ممنوعیت، زنان به کار در نهادهای سازمان ملل و شماری از نهادهای کمک‌رسان ادامه داده بودند. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در ماه سنبله سال جاری اعلام کرد که نیروهای حکومتی مانع ورود کارمندان زن به دفاتر این سازمان می‌شوند. این سازمان اشاره کرده است که پس از ممنوعیت ورود کارمندان زن، آژانس‌ها، صندوق‌ها و نهادهای سازمان ملل متحد در افغانستان برنامه‌های عملیاتی خود را تعدیل کرده‌اند و در حال ارزیابی گزینه‌های مناسب برای ادامه عملیات هستند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 304 بازدید

رسانه‌ها گزارش داده‌اند که قرار است، تیم والیبال زنان افغانستان در رقابت‌های والیبال زون مرکز آسیا شرکت کند. در گزارش‌ها آمده است که در این مسابقات تیم‌های افغانستان، قرغیزستان، مالدیو، ترکمنستان و بنگلادیش حضور خواهند داشت و میزبانی این رویداد را کشور مالدیو به‌عهده گرفته است. در ادامه آمده است که ترکیب تیم افغانستان نسبت به حضور این تیم در بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی با کمی تغییر همراه شده است. در گزارش آمده است، زینب نیکزاد که در فرانسه زندگی می‌کند، دوباره به اردوی تیم ملی اضافه شده و قرار است رقیه محمدی به‌جای نرگس موسوی بازوبند کاپیتانی را بر بازو ببندد. همچنین قرار است که دو بازیکن دیگر از شهر مشهد ایران نیز به ترکیب تیم ملی والیبال زنان کشور اضافه شوند. براساس معلومات موجود، رقابت‌های والیبال زون مرکز آسیا از روز جمعه ۲۸ قوس در شهر ماله مالدیو آغاز می‌شود و در تاریخ ۴ جدی به پایان می‌رسد.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 223 بازدید

سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با وجود محدودیت‌ها بر زند‌گی و کار زنان و دختران افغانستان، این سازمان از مراکز فرآوری مواد غذایی برای آنان حمایت می‌کند. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۶ قوس) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که با وجود محدودیت‌ها، زراعت و کشاورزی فرصت‌های ارزشمندی در اختیار زنان و دختران افغانستان قرار می‌دهد. سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که زنان و دختران در افغانستان با تولید مربا، ترشی و برخی ترکیبات غذایی دیگر، منبع درآمد ایجاد کرده‌اند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «برنامه گسترده‌تر امنیت غذا، تغذیه و معیشت فائو در افغانستان بر حمایت از فقیرترین ۲۰ درصد خانواده‌ها در هر ولسوالی هدف تمرکز دارد.» سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد در ادامه افزوده است که از ماه اپریل ۲۰۱۰ میلادی تا اکنون، این برنامه بیش از ۳۸۵ هزار تن را در ۱۶ ولسوالی از هشت ولایت تحت پوشش قرار داده و از ۵۵ هزار خانواده حمایت کرده است. قابل ذکر است که پس از تسلط مجدد حکومت سرپرست بر افغانستان، زنان و دختران از کار، تحصیل و حضور در اجتماع محروم شده‌اند. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها زن و دختر از کار، آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 234 بازدید

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق‌‌ بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان درتازه‌ترین مورد، خواستار جلوگیری از آوارگی هزاره‌‌ها از شهرک نوآباد ولایت غزنی که توسط حکومت سرپرست به عنوان شهرک «امارتی» اعلام گردیده، شده است. آقای بنت در اعلامیه‌ای که در پایان سفرش به قطر نشر کرده، گفته است که این هفته با گروهی از هزاره‌ها که «نسل‌ها است در منطقه‌ای از شهر غزنی زندگی می‌کنند» و به دلیل تصمیمات دادگاه حکومت فعلی در معرض از دست‌دادن خانه‌های شان هستند، صحبت کرده است. وی در ادامه تاکید کرده است که باشندگان شهرک نوآباد ولایت غزنی در مورد عادلانه‌نبودن روند دادگاه و سرنوشت حدود ۱۳ هزار خانواده در صورت مجبورشدن به ترک خانه‌های‌شان، ابراز نگرانی کردند. همچنین گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در بخشی از اعلامیه‌اش خواستار اقداماتی برای جلوگیری از آواره‌شدن این خانواده‌ها شده و بر رعایت دادرسی عادلانه و فراهم‌سازی کمک‌های حقوقی جهت حل این موضوع، تاکید کرده است. این در حالی است که حدود یک ماه پیش وزارت عدلیه‌ی حکومت فعلی اعلام کرد که دادگاه اختصاصی دولت هزار و ۸۴۳ جریب زمین شهرک نوآباد در مرکز غزنی را «امارتی» اعلام کرد. براساس معلومات موجود، این شهرک ۳۲ سال پیش بنا گذاشته شد و در حال حاضر در آن حدود ۱۸ هزار خانواده زندگی می‌کنند.

ادامه مطلب


10 ماه قبل - 297 بازدید

در روابط انسانی، کلمات ابزار اصلی انتقال احساسات و افکارند؛ اما گاه آنچه روابط را شکل می‌دهد، نه گفتن بلکه *نگفتن* است. سکوت یکی از پیچیده‌ترین و چندوجهی‌ترین رفتارهای ارتباطی در زندگی خانوادگی است. این سکوت می‌تواند نشانه‌ای از آرامش، تفکر و احترام باشد، اما در عین حال ممکن است به‌صورت خشم پنهان، دل‌گیری یا فاصله‌ی عاطفی نیز برداشت شود. درک صحیح از نقش سکوت در خانواده، می‌تواند به شکل‌گیری روابطی سالم‌تر و صمیمی‌تر کمک کند و مانع از بروز سوء‌تفاهم‌های عاطفی شود. در زندگی خانوادگی، سکوت همیشه معنای ثابتی ندارد. گاهی والدین در برابر اشتباه فرزند سکوت می‌کنند تا از تنش و درگیری جلوگیری کنند. گاهی زوج‌ها پس از مشاجره، حرفی نمی‌زنند تا فضا آرام شود. و گاه سکوت، نشانه‌ی خستگی روانی‌ست، نه بی‌تفاوتی. به همین دلیل، تفسیر سکوت باید با توجه به بافت رابطه، موقعیت، و احساسات درونی افراد انجام شود. سکوت می‌تواند فرصتی برای بازنگری و آرامش باشد، یا دیواری ضخیم میان دل‌ها بسازد—انتخاب با ماست که چگونه با آن مواجه شویم. از دیدگاه روان‌شناسی ارتباط، سکوت دو چهره دارد: چهره‌ای سازنده و چهره‌ای مخرب. سکوت سازنده، سکوتی آگاهانه، هدفمند و همراه با احترام است. این نوع سکوت معمولاً زمانی به کار می‌رود که احساسات شدید بر فضا حاکم است و صحبت‌کردن ممکن است به آسیب یا پشیمانی منجر شود. در چنین شرایطی، سکوت می‌تواند فرصتی برای بازسازی آرامش درونی و آماده‌سازی ذهن برای گفت‌وگویی سالم‌تر در آینده باشد. در مقابل، سکوت مخرب نوعی کناره‌گیری خاموش، قهر یا بی‌اعتنایی است. این نوع سکوت نه‌تنها روند گفت‌وگو را متوقف می‌کند، بلکه احساساتی چون طردشدگی، بی‌ارزشی و سردی عاطفی را در روابط خانوادگی ایجاد یا تشدید می‌نماید. در روابط زناشویی، سکوت می‌تواند نشانه‌ای از درک متقابل و احترام به فضای روانی طرف مقابل باشد. زمانی که یکی از زوجین خسته یا ناراحت است، سکوتی کوتاه‌مدت و حمایت‌گر می‌تواند فرصتی برای بازگشت آرامش و تنظیم هیجانات فراهم کند. اما اگر این سکوت طولانی شود و به جای گفت‌وگو بنشیند، به‌تدریج فاصله‌ی عاطفی میان زوجین شکل می‌گیرد. سکوت ممتد معمولاً باعث انباشت رنج‌های ناگفته، سوء‌تفاهم‌های حل‌نشده و کاهش تدریجی صمیمیت می‌شود. در این حالت، سکوت دیگر نشانه‌ی درک نیست، بلکه به دیواری سرد میان دو انسان تبدیل می‌شود که رابطه را از درون فرسوده می‌کند. در روابط والدین و فرزندان نیز، سکوت می‌تواند معناهای گوناگونی داشته باشد. والدینی که در برابر پرسش‌ها یا احساسات فرزندشان سکوت می‌کنند، ممکن است ناخودآگاه این پیام را منتقل کنند که احساسات کودک بی‌اهمیت یا نادرست است. چنین سکوتی می‌تواند باعث شود که کودک به‌تدریج از ابراز هیجانات خود بترسد و به سمت سرکوب عواطف یا گوشه‌گیری هیجانی برود. در مقابل، اگر والدین گاهی با سکوتی همراه با گوش دادن فعال و همدلی، اجازه دهند فرزندشان بدون قطع شدن صحبت کند، این نوع سکوت تبدیل به نشانه‌ای از احترام، پذیرش و توجه واقعی می‌شود. در چنین فضایی، کودک احساس می‌کند شنیده می‌شود، مهم است و می‌تواند با اعتماد و امنیت روانی، احساساتش را بیان کند. سکوت گاهی به‌عنوان یک مکانیزم دفاعی در خانواده‌ها عمل می‌کند. برخی افراد زمانی که از درگیری واهمه دارند یا نمی‌توانند احساساتشان را به‌درستی بیان کنند، به سکوت پناه می‌برند. این نوع سکوت، اگرچه در ظاهر ممکن است فضایی آرام ایجاد کند، اما در عمق روان فرد، زمینه‌ساز انباشت هیجانات منفی، نارضایتی و احساس سرکوب‌شدگی می‌شود. با گذشت زمان، چنین سکوتی می‌تواند به انفجارهای عاطفی، قهرهای طولانی‌مدت یا جدایی عاطفی تدریجی بین اعضای خانواده منجر شود. در مقابل، اگر افراد بیاموزند که احساسات خود را به‌صورت محترمانه و در فضای امن بیان کنند، این سکوت‌های سنگین جای خود را به گفت‌وگوی سالم و تعامل سازنده خواهد داد—تعاملاتی که می‌توانند بنیان خانواده را تقویت کنند. از سوی دیگر، در فرهنگ‌های شرقی، سکوت گاهی نشانه‌ی ادب، احترام یا بزرگ‌منشی تلقی می‌شود. بسیاری از افراد در خانواده‌ها می‌آموزند که سکوت، بهتر از پاسخ تند یا مجادله است. این نگاه، در برخی موقعیت‌ها می‌تواند مفید باشد؛ اما اگر به یک عادت پایدار تبدیل شود، ممکن است زمینه‌ی کاهش گفت‌وگو و شفافیت در روابط خانوادگی را فراهم کند. روابط سالم خانوادگی بر پایه‌ی گفت‌وگوی صادقانه و احترام متقابل شکل می‌گیرد، نه بر سکوت‌های طولانی که مانع درک متقابل می‌شوند. برای آن‌که سکوت در خانواده به ابزاری مثبت تبدیل شود، ضروری‌ست که اعضای خانواده معنای آن را برای یکدیگر روشن سازند. مثلاً اگر فردی نیاز به زمانی برای آرام شدن دارد، بهتر است به‌صراحت بیان کند: «حالا خیلی ناراحتم و می‌خواهم کمی تنها باشم تا بعد با هم صحبت کنیم.» چنین رویکردی از تبدیل سکوت به قهر یا بی‌توجهی جلوگیری می‌کند و نشان می‌دهد که سکوت می‌تواند سازنده باشد—به شرطی که با آگاهی، احترام و شفافیت همراه شود. در تربیت خانوادگی، آموزش درک متقابل میان سکوت و گفت‌وگو اهمیت بسیاری دارد. کودکان باید بیاموزند که سکوت همیشه نشانه‌ی چیز بدی نیست، اما اگر چیزی آن‌ها را آزار می‌دهد، حق دارند درباره‌اش صحبت کنند. والدین نیز باید بدانند که سکوت طولانی فرزند، لزوماً به‌معنای ادب یا احترام نیست؛ گاهی می‌تواند نشانه‌ی ترس، سردرگمی یا احساس نادیده گرفته شدن باشد. گفت‌وگوی محبت‌آمیز و ایجاد فضای امن برای صحبت کردن، می‌تواند سکوت‌های آسیب‌زا را به تعاملاتی صادقانه و سالم تبدیل کند. سکوت در روابط خانوادگی، گاهی به شکل «سکوت عاطفی» بروز می‌یابد. ممکن است اعضای خانواده در کنار هم زندگی کنند، اما از نظر احساسی کاملاً از هم دور شده باشند. این نوع سکوت، از سکوت گفتاری خطرناک‌تر است؛ چرا که ظاهر رابطه آرام به نظر می‌رسد، اما پیوند عاطفی در حال از بین رفتن است. مقابله با سکوت عاطفی نیازمند توجه آگاهانه، صمیمیت کلامی، ابراز محبت روزمره و ایجاد فضای گفت‌وگو است—فضایی که در آن شنیده شدن، به‌اندازه‌ی صحبت کردن ارزشمند باشد. در نهایت، باید گفت سکوت در روابط خانوادگی همچون تیغی دو لبه است؛ می‌تواند ابزار آرامش، احترام و تأمل باشد، یا عاملی برای سردی، دل‌گیری و فاصله‌ی عاطفی. آنچه سکوت را سازنده یا مخرب می‌سازد، نیت، آگاهی و شفافیتی است که پشت آن قرار دارد. زمانی‌که اعضای خانواده بتوانند میان سکوت و گفت‌وگو تعادل برقرار کنند، روابطشان عمیق‌تر، سالم‌تر و پویاتر خواهد بود. سکوت در روابط خانوادگی پدیده‌ای چندوجهی است که بسته به نحوه‌ی استفاده، می‌تواند به ایجاد آرامش یا افزایش فاصله منجر شود. سکوت آگاهانه و همراه با احترام، فرصتی برای کاهش تنش و بازیابی آرامش فراهم می‌کند. اما سکوت طولانی‌، بی‌دلیل و بی‌توضیح، می‌تواند به سردی، سوء‌تفاهم و تضعیف پیوندهای عاطفی بینجامد. خانواده‌هایی که گفت‌وگو را در کنار سکوت هوشمندانه به‌کار می‌برند، بیشترین شانس را برای ساختن روابطی سالم، صمیمی و مبتنی بر اعتماد خواهند داشت. نویسنده: مرضیه بهروزی «روانشناس بالینی»

ادامه مطلب