سید هادی کسایی‌زاده، خبرنگار و فعال رسانه‌ای ایرانی درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در یکی از «جدیدترین پرونده‌سازی‌ها» علیه او، به حکم ۱۵ ماه زندان، ۷۰۰ میلیون تومان جریمه نقدی و اخراج از خبرنگاری محکوم شده است. آقای کسایی‌زاده با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود این این حکم دادگاه را «ظالمانه» خوانده و تاکید کرده که که این حکم به دلیل مبارزه‌اش با موضوعات مرتبط با مهاجران ‌افغانستان صادر شده است. وی در ادامه تاکید کرده است که معتقد است پشت این پرونده افرادی «خاص» قرار دارند که روزی رسوا خواهند شد. همچنین این خبرنگار و فعال رسانه‌ای ایرانی در ادامه افزوده است که در این پرونده بدون توجه به دفاعیاتش، گناهکار شناخته شده است. پیش از این فرهنگیان کشور در واکنش‌هایی به موج فزاینده مهاجرستیزی در ایران، برخوردهای«غیر انسانی» آن‌ها را نقد کردند‌. این اخراج‌ها در حالی پس از جنگ ایران و اسراییل شدت یافته است که افغانستان با بحران شدید حقوق بشری و انسانی مواجه ا‌ست و بسیاری از اخراج‌شد‌گان، از جمله زنان، خبرنگاران و مدافعان حقوق بشر در معرض خطر واقعی نقض حقوق بشر قرار دارند.

سازمان جهانی غدای سازمان ملل برای افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۴.۷ میلیون زن و کودک در این کشور مبتلا به سوءتغذیه هستند و ۹.۵ میلیون نفر دیگر به‌شدت دچار ناامنی غذایی هستند. اين نهاد امروز (دوشنبه، ۳۱ سنبله) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود با اشاره به زمین‌لرزه‌ی سه هفته‌ پیش در شرق کشور، نوشته است که این رویداد طبیعی، صدها نفر را کشته و هزاران نفر دیگر را زخمی یا تحت‌تاثیر قرار داده است. در ادامه آمده است که این رویداد طبیعی به مجموعه‌ای از بحران‌ها که افغانستان را تحت تاثیر قرار داده است، افزوده و چشم‌انداز نگران‌کننده بشردوستانه را عمیق‌تر کرده است. سازمان جهانی غذا در ادامه تاکید کرده است که دو سوم خانواده‌های تحت سرپرستی زنان، توانایی خرید مواد غذایی اولیه را ندارند و زنان و دختران بیشترین نیاز را به کمک‌های بشردوستانه دارند. این نهاد افزوده است که به دلیل کمبود بودجه، مجبور است پذیرش مادران و کودکان مبتلا به سوءتغذیه را در مراکز تغذیه متوقف کند. سازمان جهانی غذا تاکید کرده است که این نهاد برای رسیدگی به نیازمندان تا فبروری ۲۰۲۶، به ۵۶۸ میلیون دالر به‌صورت فوری نیاز دارد. قابل ذکر است که در حال حاضر افغانستان با بحران سوءتغذیه‌ی فراگیر، بازگشت اجباری مهاجران از پاکستان و ایران، خشکسالی تشدید شده و کاهش شدید کمک‌های بشردوستانه به دلیل محدودیت‌های بودجه، دست و پنجه نرم می‌کند.

سازمان جهانی صحت درتازه‌ترین مورد هشدار داده است که افزایش بیماری‌های قلبی، دیابت، سرطان و مشکلات مزمن ریوی در میان زنان افغانستان نگران‌کننده است. این سازمان امروز (دوشنبه، ۳۱ سنبله) با نشر گزارشی گفته است که سرطان سینه و سرطان دهانه رحم از جمله سرطان‌های شایع در میان زنان افغانستان هستند و تنها بیماری‌های قلبی‌ و عروقی هر سال جان بیش از ۴۰ هزار نفر را در افغانستان می‌گیرد.. سازمان جهانی صحت با ابراز نگرانی تاکید کرده است که بیشتر بیماران تنها در مراحل پیشرفته در پی درمان می‌روند، زمانی که تأثیر درمان به‌مراتب کمتر است. سازمان صحی جهان همچنین خاطرنشان کرده است که بیش از نیمی از خانواده‌های بازگشت‌کننده از ایران و پاکستان با اختلالات روانی مواجه هستند. این سازمان در ادامه افزوده است که بیماری روانی «مرگ خاموش» در میان شهروندان افغانستان است. در گزارش آمده است که از هر پنج افغان یک نفر دچار مشکل سلامت روان است و در سال گذشته، بیش از نیمی از خانواده‌های بازگشته با اختلالاتی چون اضطراب، افسردگی یا استرس پس از سانحه مواجه شدند. با این وجود، شفاخانه‌های ولایتی و خدمات مراقبت اولیه، هنوز فاقد خدمات سلامت روان‌اند و بسیاری از اقشار آسیب‌پذیر کشور بدون مراقبت رها می‌شوند. همچنین ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان صحی جهان در افغانستان، گفته است: «در سراسر افغانستان، میلیون‌ها تن با بار روزانه بیماری‌های مزمن و چالش‌های روانی زنده‌گی می‌کنند؛ مسأله‌ای که فشار عظیمی بر یک سیستم صحی شکننده وارد کرده است.» این سازمان پیش‌تر نیز از افزایش بیماری مالاریا در کشور هشدار داده بود.

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان (امسو) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۹۲ درصد خبرنگاران زن در کشور مجبور به تغییر یا سانسور در گزارش‌های خود شده‌اند. سازمان امسو امروز (دوشنبه، ۳۱ سنبله) با نشر گزارشی گفته است که ۸۰ درصد خبرنگاران در سال گذشته هیچ‌گونه حمایتی دریافت نکرده‌اند. سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان در ادامه تاکید کرده است که نیمی از خبرنگاران در کشور امید خود را برای ادامه کار در سال آینده از دست داده‌اند. این سازمان با نشر گزارشی افزوده است که از میان خبرنگاران زن، تنها ۶.۹ درصد اجازه فعالیت در افغانستان را دارند. سازمان امسو تصریح کرد که ۵۵ درصد خبرنگاران تهدید شده‌اند و ۱۵ درصد دیگر، از طریق رسانه‌های‌شان تهدید دریافت کرده‌اند. همچنین در بخشی از گزارش آمده است که ۵۵.۴ درصد از خبرنگاران شغل خود را از دست داده‌ و ۵۰.۵ درصد دیگر مجبور به سانسور گزارش‌های خود شده‌اند و افزون بر این، ۴۶ درصد از خبرنگاران زن اجازه مصاحبه با مردان را نداشته‌اند و ۲۳ درصد آنان گفته‌اند که مجبور به داشتن محرم هنگام کار بوده‌اند. سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان می‌گوید که این آمار را از طریق یک سروی در میان خبرنگاران زن، در ماه‌های جولای و آگوست، جمع‌آوری کرده است. باید گفت که پس از تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان، شمار زیادی از رسانه‌ها تعطیل شده و هزاران خبرنگار به‌ویژه زنان کار خود را از دست داده‌اند یا به دلیل‌های امنیتی مجبور به ترک کشورشان شده‌اند. حکومت سرپرست به تدریج محدودیت‌ها بر رسانه‌ها، خبرنگاران به ویژه خبرنگاران زن را افزایش داده است. در برخی ولایت‌ها، نشر تصاویر زنده از رسانه‌ها ممنوع شده که در نتیجه آن، شماری از تلویزیون‌های محلی فعالیت خود را متوقف کردند.

سازمان جهانی صحت اعلام کرده است که در ماه آگوست سال جاری میلادی، موارد ابتلا به بیماری مالاریا در افغانستان ۲۱.۷ درصد افزایش یافته است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که در این ماه ۱۲ هزار و ۸۹۷ مورد ابتلا به بیماری مالاریا در افغانستان تایید شده است که این آمار نسبت به ماه جولای ۲۱.۷ درصد افزایش یافته و روند صعودی ابتلا به این بیماری از ماه اپریل به این‌سو را نشان می‌دهد. در بخشی از گزارش سازمان جهانی صحت آمده است که موارد ابتلا به عفونت‌های حاد تنفسی (ذات‌الریه)، سرخکان، اسهال حاد و تب کنگو در افغانستان کاهش یافته است. همچنین این سازمان در ادامه تاکید کرد که در ماه آگوست سال جاری میلادی، ۱۴۲ مورد مرگ براثر عفونت‌های حاد تنفسی، ۱۷ مورد مرگ براثر سرخکان، ۱۱ مورد مرگ براثر اسهال حاد آبکی و ۱۶ مورد مرگ براثر ابتلا به تب خون‌دهنده‌ی کریمه-کنگو نیز ثبت شده است. براساس گزارش سازمان جهانی صحت، در این ماه ۲۰ هزار و ۷۲۱ مورد جدید ابتلا به اسهال حاد آبکی، ۶۸ هزار و ۳۴۵ مورد ابتلا به عفونت‌های حاد تنفسی، چهار هزار و ۹۹۳ مورد مشکوک به سرخکان و ۱۶۶ مورد جدید ابتلا به تب خون‌دهنده‌ی کنگو در افغانستان ثبت شده است. در ادامه آمده است که میزان ابتلا به اسهال حاد آبکی ۲۴.۲ درصد، عفونت‌های حاد تنفسی ۱۷.۲ درصد، سرخکان ۴۷.۱ درصد و تب خون‌دهنده‌ی کنگو ۳۳.۳ درصد نسبت به ماه جولای کاهش یافته است. سازمان جهانی صحت در بخشی از گزارش افزوده است که در ماه آگوست، ۲۷۳ مورد جدید ابتلا به تب دنگی و ۲۰۸ مورد جدید ابتلا به کرونا ثبت شده، اما هیچ موردی از مرگ براثر این بیماری‌ها ثبت نشده است. در گزارش آمده است که موارد ابتلا به این بیماری‌ها نیز به ترتیب ۱۹.۵ درصد و ۶۳.۸ درصد کاهش یافته است. سازمان جهانی صحت تصریح کرد که مقیاس ابتلا به این بیماری‌ها همچنان بالا است و وقوع زمین‌لرزه در شرق افغانستان، بر چالش‌ها افزوده است. این سازمان خواستار اولویت‌بندی واکنش‌های صحی برای جمعیت آسیب‌دیده، تشدید تلاش‌ها برای جلوگیری و پیش‌گیری از شیوع بیماری‌ها شده است.

سوزان فرگوسن، نماینده ویژه سازمان ملل در امور زنان افغانستان می‌گوید که زنان و دختران بیش از نیمی از قربانیان زلزله شرق افغانستان و ۶۰ درصد از مفقودی‌ها را تشکیل می‌دهند. نماینده ویژه سازمان ملل در امور زنان افغانستان این اظهارات را در یک نشست خبری با محوریت «کمک فوری به زنان افغان» مطرح کرده و هشدار داده است که زنان زلزله‌زده با افزایش خطر خشونت، استثمار و عدم دسترسی به خدمات صحی مواجه‌ هستند. وی در ادامه تاکید کرده است که زنان و دختران در مناطق زلزله‌زده با فاجعه طولانی‌مدت مواجه‌اند. او با اشاره به سفر اخیر خود به ولایت کنر افزود که زیرساخت‌ها از بین رفته و سرویس بهداشتی کافی برای زنان و دختران وجود ندارد؛ این وضعیت باعث می‌شود تا زنان و دختران مسافت‌های طولانی‌تری را طی کنند که آنان را در معرض خطر خشونت و ماین‌های زمینی قرار می‌دهد. وی نسبت به افزایش خطر خشونت در خانواده‌ها نیز هشدار داده و می‌گوید پس از فجایع، اغلب خشونت‌های جنسیتی به دلیل فشار شدید ناشی از آوارگی، از دست دادن معیشت و عوامل دیگر افزایش می‌یابد. همچنین در میان آسیب‌دیده‌ترین گروه‌ها، خانواده‌هایی هستند که سرپرستی آنان بر عهده زنان است؛ سازمان ملل دست‌کم ۴۶۳ خانواده با سرپرستی زن را در مناطق آسیب‌دیده شناسایی کرده‌است. سوزان فرگوسن می‌گوید که زنان باردار و شیرده نیز در زمره آسیب‌دیدگان هستند و همه زنان و دختران نیازمند دسترسی به خدمات صحی‌اند. به دلیل ممنوعیت کار زنان در سازمان‌های غیردولتی و تحصیل آنان در دانشگاه، محدودیت‌های رفت‌وآمد اعمال‌شده از سوی حکومت سرپرست و تبعیض ساختاری، کمبود شدید کارکنان زن صحی در سراسر افغانستان وجود دارد. نماینده ویژه سازمان ملل در امور زنان افغانستان خواستار ۲.۵ میلیون دالر برای اجرایی کردن یک برنامه اضطراری ۶ تا ۱۲ ماهه برای زنان زلزله‌زده شده است؛ در چارچوب این برنامه دسترسی زنان و دختران به خدمات افزایش خواهد یافت.

دیدبان حقوق بشر، از ادامه‌ی ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان ابراز نگرانی کرده و اعلام کرده است که این وضعیت «ظالمانه، مضر و غیرقانونی» است. این سازمان گفته است که با بسته شدن درِ مکتب بر روی دختران از ۱۲ ‌سالگی، حکومت سرپرست عملاً رؤیاها و فرصت‌های میلیون‌ها کودک را نابود کرده و آینده کشور را به چرخه‌ای عمیق‌تر از فقر و نابرابری سوق داده است. سحر فطرت، پژوهشگر بخش حقوق زنان دیدبان حقوق بشر، در ادامه تاکید کرده است که این ممنوعیت نه‌تنها دختران، بلکه کل جامعه افغانستان را درگیر بحران کرده و امکان ساختن یک جامعه سالم‌تر و عادلانه‌تر را از بین برده است. در بخشی از مقاله آمده: «بدون آموزش، دختران به ازدواج زودهنگام سوق داده می‌شوند، از فرصت‌های شغلی محروم می‌شوند و دیگر قادر به شکل‌دادن آینده‌ی‌شان نیستند. این ممنوعیت صدای دختران افغانستانی را خفه می‌کند، امیدهای آنان را می‌دزدد و تخیل و پتانسیل آنان را نیز خفه می‌کند.» در ادامه آمده است که با این اقدام نه تنها که رویاهای میلیون‌ها دختر را نابود شده است؛ بلکه جامعه‌ی افغانستان را در چرخه‌ای عمیق‌تر از نابرابری، فقر و ظلم ریشه‌دار گرفتار می‌کنند. سحر فطرت در ادامه از عمل‌کرد جامعه‌ی جهانی در برابر این وضعیت نیز، انتقاد کرده و گفته که جهان به اندازه‌ی کافی برای محافظت از آموزش دختران افغانستانی تلاش نکرده است. ناتوانی یا عدم تمایل دولت‌ها برای اقدام، این پیام را می‌فرستد که کودکان افغانستانی اهمیتی ندارند یا به نوعی درجه دو هستند. دید‌بان حقوق بشر، با اشاره به موضع‌گیری جهانی در برابر وضعیت زنان و دختران افغانستانی به‌ویژه در بخش آموزش، تاکید کرده است: «این سکوت در برابر چنین بی‌عدالتی فقط ستم‌گران را توان‌مند و نابرابری را عادی می‌کند.» سحر فطرت، در بخشی از این مقاله، نوشته که آموزش یک امتیاز نیست؛ بلکه حقی برای همه، از جمله دختران افغانستانی است. این واکنش‌ها، هم‌زمان با چهارمین سال بسته‌شدن مکتب‌های دخترانه در افغانستان مطرح شده است. حکومت سرپرست در آگوست ۲۰۲۱ میلادی، زمانی که قدرت را به دست گرفت، با صادرکردن فرمانی، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرد.

برنامه جهانی غذا درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با عمیق‌تر شدن بحران گرسنگی در سراسر افغانستان، نزدیک به پنج میلیون مادر و کودک در این کشور با سوءتغذیه مواجه هستند. رانیا داگاش، دستیار مدیر اجرایی برنامه جهانی غذا که از یک مرکز صحی در حومه‌ی شهر کابل بازدید کرده و گفته است: «در این‌جا اندکی امید و اندوه فراوان دیده می‌شود. نزدیک به پنج میلیون مادر و کودک امروز در افغانستان دچار سوءتغذیه هستند؛ آماری که پیش‌تر سابقه نداشته است.» وی در ادامه تاکید کرده است که توقف کمک‌های سازمان ملل، خشکسالی شدید و بازگشت حدود دو میلیون مهاجر از عوامل گسترش سوءتغذیه در افغانستان به شمار می‌رود. او با اشاره به بحران بشری حاکم بر افغانستان، افزوده است که برنامه‌ی جهانی غذای برای امدادرسانی به نیازمندترین افراد به بودجه‌ی فوری نیاز دارد. پس از قطع کمک‌های مالی امریکا به افغانستان، برنامه‌ی پاسخ بشردوستانه‌ی سازمان ملل در این کشور با کمبود شدید بودجه مواجه شده است. سازمان ملل متحد اعلام کرده که صدها مرکز صحی، از جمله مراکز ویژه‌ی تغذیه، به دلیل نبود بودجه تعطیل شده‌اند. این در حالی است که بازگشت گسترده‌ی مهاجران از کشورهای همسایه ادامه دارد و افغانستان اخیراً با بحران‌های ویرانگر طبیعی نیز روبرو شده است. همچنین بر بنیاد داده‌های سازمان ملل متحد، نیمی از جمعیت افغانستان برای ادامه‌ی زندگی به کمک‌های انسان‌دوستانه‌ نیاز دارند. در آستانه‌ی زمستان، نگرانی‌ها از تشدید بحران انسانی نیز، در این کشور تشدید شده است.

رسانه‌های ایرانی درتازه‌ترین مورد گزارش داده‌اند که مهدیه احسانی، دانشجوی اهل افغانستانی در هفدهمین دوره المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی سراسر ایران موفق به کسب دو مدال ارزشمند شد. در گزارش آمده است که مهدیه احسانی در رشته «اخلاق پزشکی» توانست مدال طلای انفرادی را از آن خود کند و به همراه تیمش، مدال نقره گروهی را نیز به دست آورده است. در بخشی از گزارش آمده است که به این ترتیب این دختر افغانستانی توانست بهترین نتیجه یک داوطلب در تاریخ علوم پزشکی شهر قم در یک دوره را رقم بزند. در ادامه آمده است که این مراسم اختتامیه با حضور وزیر بهداشت جمهوری اسلامی، درمان و آموزش پزشکی و جمعی از مسوولان کشوری در سالن همایش‌های رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد. طی چند سال اخیر و با وجود محدویت‌ها، نخبگان علوم پزشکی مهاجران افغانستانی در ایران خوب درخشیده و اکنون ده‌ها پزشک عمومی، پرستار و متخصص در مراکز درمانی و بیمارستانی ایران در حال ارائه خدمات‌اند. باید گفت که کارشناسان آموزشی معتقدند دستاوردهایی از این دست می‌تواند انگیزه‌ای قوی برای دیگر دانشجویان مهاجر باشد و به توسعه همکاری‌های علمی منطقه‌ای و بین‌المللی کمک کند.

منابع محلی از ولایت لغمان می‌گویند که یک مرد در مرکز این ولایت همسرش را به ضرب گلوله به شکل فجیع به قتل رسانده‌ است. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که این قتل شب گذشته (جمعه، ۲۸ سنبله) در منطقه‌ی «میدانیو» از مربوطات شهر مهترلام، مرکز ولایت لغمان رخ داده است. منبع در ادامه تاکید کرده است که این مرد مرد در ابتدا همسرش را لت‌وکوب کرده و سپس با کلاشینکوف به قتل رسانده است. منبع دلیل انگیزه‌ی این قتل را خشونت خانوادگی عنوان کرده است. به گفته‌ی منبع، مرد متهم به قتل، اعتیاد به مواد مخدر دارد. منبع در ادامه افزوده است که این مرد پس از قتل همسرش از ساحه فرار کرده است. مسوولان محلی حکومت سرپرست در ولایت لغمان این قتل را تأیید کرده و گفته‌اند که در حال بررسی رویداد هستند. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، قتل‌های مرموز زنان، کودکان و جوان در در سراسر کشور افزایش کم‌پیشینه یافته است. بیماری‌های روانی، خصومت شخصی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.