برچسب: خدمات صحی

2 ماه قبل - 321 بازدید

غده تیروئید، این غده کوچک در جلوی گردن ما، نقش حیاتی در تنظیم سوخت‌وساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن و حتی خلق‌وخو ایفا می‌کند. هنگامی که این غده بیش از حد فعال شده و هورمون‌های بیشتری نسبت به نیاز بدن ترشح می‌کند، وضعیتی به نام هیپرتیروئیدی یا پرکاری تیروئید رخ می‌دهد. این اختلال به‌ویژه در زنان که به دلایل هورمونی و ژنتیکی بیشتر مستعد مشکلات تیروئیدی هستند، شیوع بالاتری دارد. پرکاری تیروئید اگر به‌درستی تشخیص داده و مدیریت نشود، می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله، به بررسی جامع این وضعیت در زنان، از علائم پنهان تا روش‌های درمانی نوین، می‌پردازیم. چرا زنان بیشتر در معرض پرکاری تیروئید هستند؟ آمارها نشان می‌دهد که زنان تقریباً ۵ تا ۸ برابر بیشتر از مردان دچار اختلالات تیروئیدی می‌شوند. اگرچه مکانیسم دقیق این تفاوت کاملاً مشخص نیست، اما دو عامل اصلی نقش کلیدی ایفا می‌کنند: عوامل هورمونی: نوسانات هورمونی در دوران قاعدگی، بارداری و به‌ویژه یائسگی می‌تواند بر عملکرد تیروئید تأثیر بگذارد. بیماری‌های خودایمنی: شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید، بیماری گروِیوز (Graves’ Disease) است که یک اختلال خودایمنی محسوب می‌شود. در این حالت، سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به گیرنده‌های هورمون محرک تیروئید (TSH) حمله کرده و آن‌ها را تحریک می‌کند تا هورمون بیشتری تولید کنند. این بیماری‌ها اغلب در زنان شایع‌تر هستند. تظاهرات بالینی: علائم پرکاری تیروئید را بشناسید علائم پرکاری تیروئید می‌تواند بسیار متنوع باشد و اغلب به‌تدریج ظاهر می‌شوند که همین امر تشخیص زودهنگام را دشوار می‌سازد. این علائم به دلیل افزایش متابولیسم کلی بدن رخ می‌دهند: تغییرات جسمی و حرکتی: تپش قلب سریع و نامنظم، تعریق بیش از حد، عدم تحمل گرما (حتی در هوای سرد)، لرزش دست‌ها (ترمور ظریف). تغییرات عصبی و روانی: اضطراب، تحریک‌پذیری، بی‌قراری، دشواری در تمرکز و گاهی اوقات حملات پانیک. تغییرات وزنی و گوارشی: کاهش وزن سریع علی‌رغم اشتهای زیاد، افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج یا اسهال. تغییرات پوستی و مویی: نازک شدن و ریزش مو، پوست گرم و مرطوب. علائم خاص در زنان: اختلال در چرخه قاعدگی (قاعدگی سبک یا قطع آن) و گاهی اوقات مشکلات باروری. در موارد پیشرفته، ممکن است علائمی مانند بیرون‌زدگی چشم‌ها (به‌ویژه در بیماری گروِیوز) و تورم در جلوی گردن (گواتر) نیز مشاهده شود. ریشه‌های بیماری: دلایل اصلی پرکاری تیروئید اگرچه بیماری گروِیوز شایع‌ترین علت است، دلایل دیگری نیز می‌توانند منجر به افزایش ترشح هورمون‌های تیروئیدی شوند: بیماری گروِیوز (Graves’ Disease): شایع‌ترین علت که یک بیماری خودایمنی است. ندول‌های سمی تیروئید (Toxic Nodules): تشکیل گره‌های خوش‌خیم در غده تیروئید که به‌طور مستقل و بدون نیاز به تحریک TSH شروع به تولید هورمون می‌کنند. تیروئیدیت (التهاب تیروئید): در مراحل اولیه التهاب، ممکن است هورمون‌های ذخیره‌شده به‌طور ناگهانی در خون آزاد شوند که حالتی موقتی ایجاد می‌کند. مصرف بیش از حد ید: مصرف بیش از حد مکمل‌های حاوی ید یا داروهایی که ید زیادی دارند، می‌تواند تیروئید را تحریک کند. تشخیص: چگونه پرکاری تیروئید تأیید می‌شود؟ تشخیص دقیق نیازمند ترکیبی از ارزیابی بالینی و آزمایش‌های آزمایشگاهی است. پزشک معمولاً با شرح حال و معاینه فیزیکی (بررسی نبض، دمای بدن، وضعیت چشم‌ها و لمس غده تیروئید) شروع می‌کند. آزمایش‌های کلیدی عبارت‌اند از: آزمایش TSH (هورمون محرک تیروئید): در پرکاری تیروئید، سطح TSH بسیار پایین است، زیرا بدن تلاش می‌کند با کاهش این هورمون، ترشح هورمون‌های T3 و T4 را متوقف کند. آزمایش‌های T3 و T4 آزاد: این هورمون‌ها در پرکاری تیروئید به‌طور قابل‌توجهی بالا هستند. تست‌های تکمیلی: در صورت مشاهده ناهنجاری، ممکن است تست‌های آنتی‌بادی (برای تأیید بیماری گروِیوز) و اسکن تیروئید برای بررسی میزان جذب ید (جهت تشخیص ندول‌ها) تجویز شود. مدیریت سبک زندگی و نکات ضروری برای زنان در کنار درمان پزشکی، تغییراتی در سبک زندگی می‌تواند به مدیریت علائم کمک کند: تغذیه: مصرف غذاهای غنی از سلنیوم و ویتامین D توصیه می‌شود. همچنین کاهش مصرف غذاهای حاوی ید بالا (مانند مصرف بیش از حد نمک یددار یا برخی مکمل‌ها) ممکن است تحت نظر پزشک لازم باشد. مدیریت استرس: از آنجا که استرس می‌تواند بر سیستم غدد درون‌ریز تأثیر بگذارد، تکنیک‌های آرام‌سازی، مدیتیشن و یوگا برای کنترل اضطراب ناشی از بیماری بسیار مفید هستند. پیگیری منظم: زنان مبتلا به پرکاری تیروئید، به‌ویژه آن‌هایی که بیماری گروِیوز دارند، باید به‌طور منظم آزمایش‌های دوره‌ای (معمولاً هر ۶ تا ۱۲ هفته در ابتدا) را انجام دهند تا دوز داروها تنظیم شود و از افت شدید هورمون‌ها (کم‌کاری) پیشگیری گردد. نتیجه‌گیری پرکاری تیروئید یک وضعیت پزشکی قابل‌مدیریت است، اما نیاز به آگاهی و تعهد بیمار دارد. زنان باید علائم هشداردهنده را جدی بگیرند و در صورت مشاهده هرگونه تغییر ناگهانی در وزن، خلق‌وخو یا ضربان قلب، سریعاً به پزشک مراجعه کنند. با تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمانی مناسب، می‌توان عملکرد تیروئید را به حالت طبیعی بازگرداند و از یک زندگی سالم و پرانرژی لذت برد. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


2 ماه قبل - 132 بازدید

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل در تازه‌ترین مورد بر اهمیت دریافت مکمل‌های آهن و فولیک اسید برای پیش‌گیری از کم‌خونی در میان دختران نوجوان و زنان تاکید کرده است. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۰ جوزا) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این مکمل‌ها نقش مهمی در جلوگیری از کم‌خونی داشته و می‌توانند سلامت زنان و دختران را به‌طور قابل توجهی بهبود بخشند. در ادامه آمده است که با حمایت اتحادیه اروپا در افغانستان، کارکنان صحی تلاش می‌کنند که این مکمل‌ها به دختران و زنانی که بیش‌تر به آن نیاز دارند، به‌صورت منظم و هدفمند ارائه شود. در گزارش‌های صحی آمده است که کم‌خونی یکی از مشکلات شایع صحی میان دختران نوجوان و زنان در افغانستان است؛ مشکلی که به‌دلیل سوءتغذیه، دسترسی محدود به مواد غذایی مغذی، و کمبود آگاهی‌های صحی در بسیاری از مناطق دورافتاده کشور بیشتر دیده می‌شود. همچنین سازمان‌های بین‌المللی همواره بر اهمیت پیش‌گیری از کم‌خونی از طریق تغذیه مناسب و استفاده از مکمل‌های آهن و فولیک اسید تاکید کرده‌اند که این اقدامات به‌عنوان یکی از روش‌های موثر برای بهبود سلامت مادران و دختران در سطح جهان شناخته می‌شود.

ادامه مطلب


2 ماه قبل - 139 بازدید

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که اسلوونیا برای پشتیبانی از خدمات صحی مادران و خدمات حمایت روانی‌ اجتماعی برای زنان و دختران در افغانستان ۲۰۰ هزار یورو کمک کرده است. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که کوابنا آسانته، نماینده‌ی صندوق جمعیت سازمان ملل متحد و ادوین اشکرت، از وزارت خارجه‌ی اسلوونیا با هم دیدار کرده و روی نیازهای انسان‌دوستانه در افغانستان گفتگو کرده‌اند. بر اساس آمار وزارت صحت حکومت سرپرست و نگرانی سازمان ملل متحد، سکتور بهداشت افغانستان، به دلیل وابستگی شدید به کمک‌های جهانی و کم‌بود تجهیزات و کادر درمانی کافی توانایی پوشش نیازهای درمانی همه شهروندان را ندارد. کم‌بود مرکزهای درمانی و پرسنل صحی زن، دسترسی زنان به خدمات درمانی به‌موقع را به ویژه برای زنان باردار و مادران در بخش‌های دورافتاده با مشکل روبرو کرده است.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 120 بازدید

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۱۵ هزار زن و دختر در افغانستان به بیماری «فیستول ولادی» مبتلا هستند. این نهاد با نشر پیامی به‌مناسبت «روز جهانی پایان دادن به فیستول ولادی» در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افغانستان از نظر ابتلا به این بیماری، پنجمین کشور جهان است. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این بیماری باعث معلولیت و انزوای اجتماعی می‌شود. در اعلامیه آمده است که پیش‌گیری و درمان آن نیاز به خدمات صحی، جراحی ایمن و دسترسی به لوازم ضروری طبی دارد. قابل ذکر است که بیماری فیستول زایمانی، یک آسیب شدید ناشی از زایمان طولانی و دشوار است و سبب مشکلات مزمن سلامتی، انگ اجتماعی، نشت مداوم و غیرقابل کنترل ادرار و یا مدفوع می‌شود. بسیاری از زنانی که پس از زایمان به فیستول زایمانی دچار می‌شوند، قادر به کار نیستند و با فشارهای شدید روانی مواجه می‌شوند. آن‌ها اغلب به دلیل شرم، دسترسی محدود به خدمات تخصصی و ناآگاهی از امکان درمان، در سکوت رنج می‌کشند. همچنین سازمان جهانی صحت چندی پیش در گزارشی نوشت که میزان مرگ‌ومیر مادران در افغانستان برابر با ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که حکومت سرپرست از زمان تسلط دوباره بر افغانستان محدودیت‌های گسترده‌ای بر دسترسی زنان به خدمات صحی وضع و در برخی ولایت‌ها، درمان بیماران زن بدون داشتن یک محرم مرد را ممنوع کرده‌اند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 156 بازدید

ورونیکا بوسکویچ پوهار، سرپرست نمایندگی اتحادیه اروپا برای افغانستان در تازه‌ترین مورد با شماری از همکاران خود به ولایت بامیان در مرکز کشور سفر کرده است. نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان امروز (جمعه، ۱ جوزا) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «مردم بامیان در جریان این سفر، چالش‌های مداوم در مورد دسترسی به آموزش و مراقبت‌های حیاتی سلامت مادران را به اشتراک گذاشتند.» همچنین تیم اتحادیه اروپا از یک پروژه آب که توسط برنامه جهانی غذا و بنیاد انکشافی آغاخان راه اندازی شده بازدید کردند و تأثیر آن بر بهبود زندگی هزاران نفر و تقویت کشت، معیشت و امنیت غذایی را مشاهده کرده است. قابل ذکر است که ولایت بامیان در مرکز افغانستان از محروم‌ترین و توسعه‌ نیافته‌ترین ولایت‌های کشور است و مردم آن بارها از عدم دسترسی به خدمات اساسی، از جمله خدمات آموزشی و صحت، شکایت کرده‌اند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 171 بازدید

شبکه تحلیلگران افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که سلامت زنان در افغانستان با بسته‌شدن مراکز صحی، کمبود کارمندان زن، محدودیت بر آموزش دختران و کاهش کمک‌های خارجی با بحران جدی روبرو شده است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که دسترسی زنان، به‌ویژه زنان روستایی، به خدمات صحی در سال‌های اخیر دشوارتر شده و بسته‌شدن کلینیک‌ها، کمبود داکتران و قابله‌های زن و فشار اقتصادی بر خانواده‌ها باعث شده است که بسیاری از زنان نتوانند حتا هزینه رفتن به نزدیک‌ترین مرکز صحی را پرداخت کنند. شبکه تحلیلگران افغانستان در ادامه تاکید کرده است که این تصمیم، آینده صحت زنان در افغانستان را با تهدید جدی‌تری روبرو کرده است، زیرا با بسته‌شدن مکاتب متوسطه و دانشگاه‌ها به روی دختران، نسل تازه داکتران، قابله‌ها و کارمندان زن صحی دیگر تربیت نمی‌شود. در گزارش آمده است که از اوایل ۲۰۲۵ میلادی، آمریکا که در سال ۲۰۲۴ میلادی حدود ۴۰ درصد کمک‌ها به افغانستان را تامین می‌کرد، کمک‌های خود را به‌گونه ناگهانی قطع کرد. شبکه تحلیلگران افغانستان نوشته است که در نتیجه این قطع کمک‌ها، ۴۲۲ مرکز صحی در افغانستان بسته شدند. این شبکه نوشته است که شماری از کمک‌کنندگان دیگر نیز کمک‌های خود را کاهش داده‌اند. شبکه تحلیلگران افغانستان همچنان می‌گوید محدودیت‌های حکومت فعلی بر سفر زنان و الزام همراهی محرم در برخی مناطق برای ورود زنان به مراکز صحی دولتی، دسترسی زنان به درمان را دشوارتر کرده است. در گزارش آمده است که اگر مکاتب متوسطه دختران و آموزش زنان در بخش صحت دوباره باز نشود، آینده سلامت زنان افغانستان رو به افول خواهد رفت.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 123 بازدید

اتحادیه‌ی اروپا در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در زمانی بحرانی، زنان همچنان در خط مقدم کمک‌رسانی به نیازمندان در افغانستان قرار دارند. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که پس از زمین‌لرزه‌ی شرق افغانستان در سال گذشته، کارمندان صحی زن در این مناطق به کار خود ادامه دادند، تا به خانواده‌های نیازمند، خدمات نجات‌بخش فراهم کنند. اتحادیه‌ی اروپا با شریک‌سازی فعالیت چهار کارمند صحی زن به نام‌های بسمینه، برشنا، خدیجه و عادله، در ادامه تاکید کرده است که شجاعت و حضور آن‌ها برای کمک‌رسانی، یادآور این حقیقت است که در خط مقدم هر بحران، چه کسانی ایستاده‌اند. این در حالی است که در زمین‌لرزه‌ی ۱۲ سنبله‌ی سال گذشته در کنر که بیش از ۱۰۰ هزار تن در آن متأثر شدند، هزاران خانواده به ویژه زنان با محدودیت دسترسی به خدمات اساسی به ویژه خدمات بهداشتی روبرو شدند. در اعلامیه آمده است که هنوز نیز، شمار زیادی از این خانواده در مکان‌های غیرمعیاری زیر خیمه‌ها و چادرها زندگی می‌کنند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 152 بازدید

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برای داشتن زایمان ایمن زنان از مرکزهای درمانی در سراسر افغانستان حمایت می‌کند. این سازمان امروز (یک‌‌شنبه، ۲۷ ثور) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که با کمک مالی بانک توسعه‌ای آسیا، از کارکنان صحی دو هزار و ۴۰۰ مرکز درمانی در افغانستان پشتیبانی می‌کند. این در حالی است که افغانستان با کم‌بود شدید کارکنان صحی به ویژه کارکنان صحی زن روبرو است؛ وضعیتی که زنان به ویژه زنان باردار را در بخش‌های دورافتاده با محدودیت‌ دسترسی به خدمات درمانی به‌موقع مواجه کرده است. بر اساس گزارش‌ها و معلومات نهادها، هنوز هم شماری از زنان در بخش‌های دوردست به دلیل دسترسی ‌نداشتن به مرکز درمانی در نزدیکی محل زندگی خود، با خطرهایی روبرو هستند. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که با میزان بالای مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. کم‌بود امکانات صحی، دسترسی محدود به آموزش‌های تخصصی و فاصله‌ی زیاد روستاها تا مرکزهای درمانی، چالش‌های جدی در ارایه‌ی خدمات به مادران باردار ایجاد کرده است. در بسیاری از مناطق، زنان در خانه یا درمانگاه‌های کوچک زایمان می‌کنند و قابله‌ها اغلب با امکانات اندک و بدون دسترسی فوری به راهنمایی‌های تخصصی کار می‌کنند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 136 بازدید

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی، حدود ۲۱.۹ میلیون تن نزدیک به ۴۵ درصد جمعیت افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که از این میان، حدود ۱۱.۶ میلیون کودک تحت تاثیر سوءتغذیه، بیماری، خطرات حفاظتی و محدودیت شدید در آموزش و خدمات اولیه قرار دارند. در گزارش آمده است که افغانستان یکی از شدیدترین بحران‌های انسانی جهان را تجربه می‌کند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که جنگ طولانی، شکنندگی اقتصادی، کمبود سرمایه‌گذاری در خدمات اساسی و تضعیف حقوق اساسی شهروندان، زمینه‌ساز این بحران‌ هستند. براساس گزارش، ناامنی‌ها، بازگشت‌های گسترده مهاجران، خشک‌سالی، گرسنگی و رویداد‌های طبیعی، فشارها را چند برابر کرده است. همچنین یونیسف گفته است که حذف سیستماتیک زنان و دختران از عرصه عمومی نیز آسیب‌پذیری‌ها را عمیق‌تر کرده و دسترسی آنان به خدمات حیاتی را محدود ساخته است. براساس سازمان ملل متحد گزارش، این شوک‌ها شامل خشک‌سالی ناشی از تغییرات اقلیمی، بازگشت گسترده مهاجران، زلزله‌ها و سیل‌های مکرر، شیوع بیماری‌های متعدد و خطرات شدید حفاظتی، به‌ویژه برای زنان و دختران، می‌باشد. این در حالی است که با کاهش بودجه‌های حمایتی و کمک‌های بشردوستانه در افغانستان، نیازمندان همزمان با افزایش بیکاری با چالش‌های متعددی رو‌برو هستند.

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 159 بازدید

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد و خوشه جهانی تغذیه در گزارش تازه‌ای گفته‌اند که ۸۳ درصد کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد در افغانستان در خانواده‌های دچار ناامنی غذایی زندگی می‌کنند. این نهادها با نشر گزارشی مشترک گفته‌اند که ضعف در گزارش‌دهی، محدودیت‌های مرزی و کاهش بودجه از چالش‌های اصلی برای مهار این وضعیت عنوان شدند. در گزارش آمده است که در سه‌ ماه نخست سال جاری میلادی، خوشه جهانی تغذیه و شرکای آن به بیش از ۹۴۵ هزار نفر به‌ویژه کودکان در افغانستان خدمات ارائه کرده‌اند. در گزارش آمده است که این خدمات شامل درمان موارد سوءتغذیه اولیه، متوسط و شدید، مشاوره در بخش مراقبت از کودکان و توزیع مکمل‌های غذایی برای کودکان مبتلا به سوءتغذیه می‌شود. همچنین این سازمان‌ها تاکید کردند که حدود ۲۴۰ ولسوالی به‌دلیل کمبود بودجه و مشکلات دیگر، هنوز تحت پوشش برنامه‌های تغذیه‌ای قرار نگرفته‌اند. بر اساس یافته‌های این گزارش، شیوع لاغری کودکان در افغانستان از ۹.۶ درصد در سه‌ ماه اول سال گذشته به ۸.۵ درصد در سه‌ ماه اول امسال کاهش یافته است. در گزارش آمده است که نرخ سوءتغذیه حاد در ۱۰ ولایت افغانستان همچنان بالاتر از ۱۰ درصد گزارش شده که بیشتر موارد در هلمند و دایکندی ثبت شده است. بر مبنای آمار سازمان ملل، میلیون‌ها نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و برنامه جهانی غذا پیش از این هشدار داده بود که افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های گرسنگی در سطح جهان مواجه است.

ادامه مطلب