یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد اعلام کرده است که مأموران امر به ‏معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست از مراکز صحی و دکان‌ها ‏نظارت می‌کنند تا مانع حضور زنان بدون محرم شوند.‏ این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۶ اسد) در گزارش تازه‌ی خود ‏درباره‌ی وضعیت حقوق بشر گفته است که مأموران امر به معروف در قندهار به ‏دکان‌های فروش لوازم آرایشی و سایر کالاهای زنانه دستور ‏دادند که نباید هیچ نوع کالا یا جنس را به زنان بدون محرم بفروشند.‏ در گزارش آمده است که مأموران امر به معروف ‏در ۲۱ ماه می در جریان بازدید از یک مرکز صحی ‏در ولسوالی دهراوود تاکید کردند که بیماران زن بدون ‏محرم نباید از خدمات صحی بهره‌مند شوند.‏ در گزارش آمده است که این مأموران گفتند که کارکنان ‏صحی زن نیز باید در ساعات کاری همراه با محرم خود ‏حضور داشته باشند.‏ یوناما در گزارش اشاره کرده است که نیروهای دولتی در لوگر ‏نیز به یک زن که برای خرید مواد غذایی به بازار آمده ‏بود، هشدار دادند که دیگر بدون محرم نیاید. یوناما تاکید کرد که نیروهای حکومتی دکان‌داری را که به این زن جنس فروخته بود، ‏با سیلی زدند و او را بازداشت کردند. گفته شده است که این ‏دکان‌دار با تعهدنامه‌ی کتبی که دیگر در آینده به زنان بدون ‏محرم جنس نفروشد، آزاد شده است.‏ همچنین در ماه جون در ولایت بدخشان هم مأموران امر به ‏معروف از زنانی که برای خرید به بازار آمده بودند ‏بازجویی کردند، زیرا آنان بدون محرم بودند و «حجاب ‏مناسب» نداشتند.

برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که هیچ مادری نباید مجبور باشد با کودک بیمار خود در سرما یا گرما فصل‌ها منتظر دسترسی به خدمات درمانی در سراسر افغانستان باشد. این نهاد امروز (دوشنبه، ۵ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که با پشتیبانی آژانس همکاری بین‌المللی جاپان، به شفاخانه‌ی چهارآسیاب در کابل یک انتظارخانه می‌سازد تا فضای امن‌تر و شایسته‌تری برای بیماران و همراهان آن فراهم شود. برنامه اسکان بشر ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که در حال حاضر کار ساخت شش سالن انتظار در شفاخانه‌های افغانستان از سوی این نهاد در جریان است. این در حالی است که کم‌بود امکانات و انتظارخانه در شفاخانه‌های افغانستان به ویژه شفاخانه‌های دولتی یکی از چالش‌های جدی بیمارداران است. همچنان کم‌بود انتظارخانه در شفاخانه‌ها سبب شده که خیلی وقت‌ها بیمارداران در جریان درمان بیماران شان در پیاده‌روها و حویلی شفاخانه سرگردانی بکشند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

سازمان داکتران بدون مرز اعلام کرده است که محدودیت تازه‌ای که از ۵ نومبر در هرات وضع شده است، زنان شامل بیماران، مراقبان و کارمندان صحی را ملزم به پوشیدن چادری برای ورود به مراکز درمانی می‌کند، باعث کاهش چشمگیر مراجعه‌کنندگان به مراکز بهداشتی شده است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که آمارها نشان می‌دهد که تنها در سه روز نخست اجرای این دستور، پذیرش بیماران در بخش اطفال شفاخانه منطقه‌ای هرات ۲۸ درصد کاهش یافته است. در بخشی از گزارش آمده است که این محدودیت محلی که به‌صورت ناگهانی در تمامی مراکز درمانی عمومی از جمله شفاخانه هرات اعمال شده و موانع تازه‌ای را بر سر راه زنان ایجاد کرده و زندگی روزمره آنان را بیشتر مختل کرده است. سارا شاتو، مدیر برنامه پزشکان بدون مرز تاکید کرده است: «با این تصمیم، ورود بیماران و مراقبان زن به بیمارستان تنها بر اساس نوع پوشش تعیین می‌شود نه نیاز طبی. هرگونه محدودیت بر زنان بیمار، به معنای تأخیر در دریافت خدمات و حتی محرومیت از درمان است. این موضوع برای مادران و کودکانی که همین حالا با چالش‌های جدی برای دسترسی به خدمات صحی مواجه‌اند، پیامدهای خطرناک خواهد داشت.» همچنین این سازمان از این موضوع ابراز نگرانی کرده که این محدودیت‌ها در دیگر نقاط ولایت نیز بر ارائه خدمات تأثیر گذاشته است. در گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه با ایران، وضعیت مشابهی گزارش شده است. بنابر اطلاعات سازمان‌های بشردوستانه، از بیش از ۱۰۰ کارمند زن که پیش‌تر در این نقطه کار می‌کردند، اکنون تنها سه نفر یک قابله، یک پزشک و یک پرستار اجازه فعالیت دارند و آن هم به شرط پوشیدن چادری در تمام مدت کار. این در حالی است که بسیاری از زنانی که اخیراً از ایران اخراج شده‌اند، با وضعیت صحی شکننده وارد کشور می‌شوند و نیاز فوری به رسیدگی دارند. پزشکان بدون مرز هشدار داده است که «تأثیر مجموعی این محدودیت‌ها، چه در مراکز درمانی هرات و چه در گذرگاه اسلام‌قلعه، نگران‌کننده است.» قابل ذکر است که از سال ۲۰۲۱ میلادی، زنان در افغانستان به‌طور فزاینده‌ای از عرصه عمومی حذف شده‌اند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست در شماری از ولایت‌ها مانع دسترسی زنان بدون محرم به خدمات صحی می‌شوند. یوناما این اظهارات را در گزارش سه‌ماهه‌ی خود که امروز (سه‌شنبه، ۶ عقرب) نشر کرده، مطرح کرده و گفته است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر به‌طور منظم از مراکز صحی در سراسر کشور نظارت می‌کنند تا بررسی کنند که آیا قوانین جداسازی جنسیتی، حجاب و همراهی بیماران توسط محرم رعایت می‌شود یا خیر. در بخشی از گزارش آمده است که در ۲۶ جولای در ولایت ارزگان، مأموران امر به معروف از دو مرکز صحی بازدید کردند و به کارمندان دستور دادند که به زنان بدون محرم خدمات صحی ارائه نکنند. یوناما در ادامه تاکید کرده است که در اول سپتامبر در ولایت قندهار، مأموران امر به معروف از یک مرکز صحی نظارت کرده و دستور دادند که کارکنان زن همراه با محرم خود در محل کار باشند و بیماران زن بدون محرم نباید تداوی شوند. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان افزوده است که در نهم سپتامبر نیز در قندهار، مقام‌های اداره‌ی امر به معروف و نهی از منکر با مسوولان صحی ملاقات کردند تا به سازمان‌های غیردولتی بخش صحت خاطرنشان کنند که کارکنان صحی زن باید در تمام مدت در محل، محرم مرد داشته باشند. همچنین این گزارش نشان می‌دهد که در ۲۲ سپتامبر، مأموران امر به معروف و نهی از منکر به داکتران دندان‌‌ مرد دستور دادند که اجازه‌ی تداوی زنان را ندارند. در بخشی از گزارش ادامه آمده است که مسوولان حکومتی به مراکز صحی گفته‌اند که در صورت تمایل به ارائه‌ی خدمات دندان‌پزشکی به زنان، باید داکتران زن استخدام کنند. در حالی این محدودیت‌ها وضع می‌شود که بخش صحت افغانستان با کمبود داکتران زن مواجه است و از جانب دیگر، حکومت فعلی آموزش و تحصیل دختران از جمله در بخش صحی را ممنوع کرده‌اند. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

همزمان با گذشت یک هفته از وقوع زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار در شرق ‏افغانستان، سازمان جهانی صحت‌ اعلام کرده است که کمبود ‏وسایل نقلیه برای انتقال بیماران و کمبود کارمندان ‏صحی زن، مراقبت‌های صحی از زخمیان زمین‌لرزه ‏را با مشکل مواجه کرده است. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۶ سنبله) با نشر گزارشی گفته است محدودیت‌های حکومت سرپرست بر تردد کارمندان ‏زنان نیز دسترسی زنان و کودکان به مراقبت‌های ‏صحی را مختل می‌کند.‏ در گزارش آمده است که دسترسی به مناطق کوهستانی دورافتاده ‏همچنان یک چالش اساسی است، زیرا رانش زمین ‏ناشی از پس‌لرزه‌های شدید جاده‌های اصلی را ‏مسدود کرده است. ‏ سازمان جهانی صحت در ادامه تاکید کرده است، تخمین ‏زده می‌شود که ۸۴ هزار نفر تحت تأثیر قرار گرفته‌اند ‏که حداقل دو هزار و ۲۰۵ نفر جان باخته، سه هزار و ۶۴۰ نفر زخمی شده و شش هزار و ۷۸۲ ‏خانه ویران شده است.‏ در ادامه آمده است که از میان ‏زخمیان، ۵۸ درصد مرد و ۴۲ درصد زن و دختر هستند.‏ در بخشی از گزارش آمده است که بیش از ۱۰ درصد زخمیان ‏کودکان زیر پنج سال هستند.‏ سازمان جهانی صحت در ادامه افزوده است که شش تیم سیار ‏صحی را به آسیب‌دیده‌ترین و دورافتاده‌ترین روستاهای ‏ولسوالی نورگل کنر اعزام کرده است و ‏خدمات اورژانسی از جمله مراقبت‌های تروما، سلامت ‏مادر و کودک، مشاوره و ارجاع را ارائه می‌دهد.‏ این سازمان می‌گوید که سیستم‌های آمبولانس با ‏کمبود شدید وسایل نقلیه کارآمد، سوخت و کارکنان ‏آموزش‌دیده، از جمله پرسنل بهداشتی زن، دسترسی به ‏موقع به مراقبت‌های سطح بالاتر برای موارد بحرانی ‏را محدود می‌کند.‏ همچنین در بخشی از گزارش آمده است که سیستم ‏بهداشتی شکننده‌ی افغانستان با کمبود شدید دارو و ‏کارکنان، به‌ویژه کارکنان بهداشتی زن مواجه است. ‏ سازمان جهانی صحت می‌گوید که برای افزایش ‏مداخلات نجات‌بخش و اطمینان از دسترسی به ‏آسیب‌پذیرترین جوامع، به چهار میلیون دالر اضافی ‏نیاز فوری است.‏ این در حالی است که یک‌ هفته قبل زمین‌لرزه‌ی مرگ‌بار شرق افغانستان را ‏تکان داد. این زمین‌لرزه در ولایت کنر بیشترین تلفات ‏و خسارات را برجای گذاشته است.‏

نمایندگی اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۵۵ درصد بیماران مرکز توان‌بخشی جسمی شهر مزارشریف کودکان هستند. این اتحادیه امروز (شنبه، ۲۷ ثور) با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این مرکز توانبخشی جسمی به بیش از ۳۰ هزار بیمار دارای معلولیت خدمات ارائه می‌کند. در اعلامیه آمده است که نمایندگی اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان مرکز ترک اعتیاد ۲۰ بستر ویژه‌ی زنان و دختران در جوزجان را نیز تامین مالی می‌کند. این اتحادیه، اعتیاد به مواد مخدر را مانع توسعه ‎افغانستان دانسته و گفته که در کنار مردم می‌ایستد. نمایندگی اتحادیه‌ی اروپا تاکید کرده است: «این مرکز کرامت ‎زنان و زندگی شایسته را احیا می‌کند.» همچنین ورونیکا بوشکوویچ پوهار، کاردار نمایندگی اتحادیه اروپا برای افغانستان نیز در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که به شمال کشور سفر کرده است. او نوشته است که در ولایت‌های بلخ و جوزجان از پروژه‌های اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان نظارت کرده است. کاردار نمایندگی اتحادیه اروپا برای افغانستان نوشته است که از نسل‌های آینده حمایت می‌کند تا آن‌ها بتوانند کشورشان را بسازند. در حالی اتحادیه اروپا از حمایت و ارائه خدمات به مرکز توان‌بخشی جسمی خبر می‌دهد که کاهش کمک‌های بشردوستانه باعث شده است که دسترسی مردم افغانستان به ویژه زنان و کودکان به مراکز خدماتی و مراکز صحی صحی کاهش چشم‌گیری پیدا کند.

سازمان ملل متحد با نشر گزارشی اعلام کرده است که اگر چه تعداد افراد مبتلا به ایدز در جهان ۳۹ درصد کاهش یافته، اما این آمار در افغانستان، مصر، فیجی، فیلیپین، پادوا گینه‌نو و عربستان سعودی ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. برنامه مشترک ملل متحد در زمینه ایدز، امروز (یک‌شنبه، ۱۱ قوس) با نشر گزارشی به مناسبت روز جهانی ایدز، گفته است که ۳۹.۹ میلیون نفر در حال حاضر مبتلا به ایدز هستند. در گزارش آمده است، تعداد افرادی که به ایدز مبتلا می‌شوند از سال ۲۰۱۰ میلادی، ۳۹ درصد کاهش داشته است و میزان مرگ‌ومیر ناشی از ایدز نصف شده است. در بخشی از گزارش سازمان ملل متحد آمده است که با این‌ وجود افغانستان، مصر، فیجی، فیلیپین، پاپوا گینه نو و عربستان سعودی همگی گزارش داده‌اند که ابتلا به اچ‌آی‌وی بین سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۲۳ میلادی ۱۰۰ درصد افزایش داشته است. سازمان ملل متحد تاکید کرد که اگر حقوق بشر برای همه تامین شود، پایان دادن به ایدز به‌عنوان یک تهدید برای سلامت عمومی تا سال ۲۰۳۰ میلادی ممکن است. همچنین سازمان ملل متحد در بخشی از گزارشش، از رهبران جهانی خواسته است مسیر «حقوق» را انتخاب کنند تا جوامع به‌صورت فراگیر و بدون تبعیض از خدمات پیشگیری، آزمایش و درمان اچ‌آی‌وی بهره‌مند شوند. در ادامه آمده است که پیشرفت‌های قابل‌توجه در مقابله با اچ‌آی‌وی به‌طور مستقیم با پیشرفت در حفاظت از حقوق بشر مرتبط بوده است. این گزارش بر اهمیت برابری جنسیتی و احترام به همه‌ی افراد تاکید کرده است. این سازمان گفت، قوانینی که افراد را به دلیل جنسیت، تعلق به جمعیت‌های کلیدی یا سایر عوامل اجتماعی مورد تبعیض قرار می‌دهند، مانع دسترسی به خدمات پیشگیری و درمان اچ‌آی‌وی می‌شوند. بخش ایدز سازمان ملل متحد خواستار حذف قوانین و سیاست‌هایی است که حقوق افراد را نقض می‌کنند و بر تصویب قوانینی که حقوق بشر را تقویت می‌کنند، تأکید دارد. این نهاد معتقد است که با رعایت اصول اعلامیه‌ی حقوق بشر سازمان ملل و ایجاد فراگیری در جوامع، می‌توان به پایان ایدز و تحقق امنیت انسانی دست یافت. قابل ذکر است که سازمان ملل متحد از روز (۱ دسامبر) به‌عنوان روز جهانی ایدز تجلیل می‌کند و این روز را فرصتی برای اقدام جمعی می‌داند تا با حفاظت از حقوق بشر، سلامت همه‌ی افراد تأمین شود.

ریاست صحت عامه‌‌ی ولایت بدخشان با وضع محدودیت بر مراجعه‌ی بیماران مرد و زن، می‌گوید که بیماران زن و مرد جهت تداوی و معاینه در ساعت‌های مشخص شده مراجعه کنند. این اداره با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این تصمیم به‌منظور ارائه‌ی خدمات پزشکی بهتر و کاهش ازدحام اتخاذ شده است. بر اساس جدول زمانی جدید ریاست صحت عامه آمده است که زنان بیمار از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۰:۳۰ صبح و مردان بیمار از ساعت ۱۰:۳۰ تا ۱۲:۰۰ ظهر می‌توانند به شفاخانه مراجعه کنند. همچنین در نوبت بعدازظهر نیز، زنان از ساعت ۱:۳۰ تا ۲:۳۰ و مردان از ساعت ۲:۳۰ تا ۳:۳۰ اجازه‌ی دریافت خدمات صحی در این شفاخانه را دارند. باید گفت که این تصمیم با واکنش‌های منفی باشندگان ولایت بدخشان مواجه شده است. یکی از باشندگان ولایت بدخشان در حساب کاربری فیس‌بوک خود نوشته است: «جدا کردن زنان و مردان در این شرایط و در شرایطی که کارمند فرحه‌ای صحی وجود ندارد، یک تصمیم اشتباه و عجولانه است.» او تاکید کرد: «این وضعیت فقط شرایط را برای بیماران به‌ویژه زنان و کودکان که از ولسوالی‌ها مراجعه کردند، بدتر می‌کند.» وی افزود: «مریضان عاجل باید منتظر بماند که نوبت‌شان برسد و این تصمیم به سلامتی آنان آسیب جدی می‌رساند.» با این حال، اداره‌ی صحت‌ عامه‌ی ولایت بدخشان در مورد بیماران عاجل چیزی نگفته است و آن‌ها را نادیده گرفته است.

مسوولان جمعیت هلال احمر افغانی می‌گویند که ۱۴ هزار کودک دچار به بیماری سوراخ قلب در افغانستان وجود دارد. عبداللطیف ثابت، معاون عملیاتی سکرترجنرال هلال احمر گفته است که از این تعداد، هفت هزار کودک دارای بیماری قلبی پیچیده هستند که امکان درمان آن‌ها در شفاخانه‌های داخلی کشور وجود ندارد و حدود هفت هزار کودک دیگر از بیماران سوراخ قلب در یازده شفاخانه داخلی کشور، بر اساس نوبت، تحت درمان قرار دارند. آقای ثابت تاکید کرد: «۱۴ هزار کودک دچار به بیماری سوراخ قلب نزد این وزارت ثبت شده‌اند که از این میان، ۷ هزار مورد آن پیچیده است و امکان درمان آن‌ها در داخل کشور وجود ندارد و باید به هند یا آلمان فرستاده شوند.» وی از موسسات داخلی و بین‌المللی، بازرگانان، صنعت‌کاران و شخصیت‌های دارای امکانات درخواست کرد که به این اداره کمک‌های خود را ادامه دهند. او گفت: «هم‌وطنان، تاجران ملی، تصدی‌ها و اتحادیه‌های مختلفی که در افغانستان فعالیت دارند، به اندازه‌ای که می‌توانند با ما هم‌کاری کنند. هرچه هم‌کاری بیش‌تری باشد، ما می‌توانیم بهتر کار کنیم.» همچنین مدثر همراز، سخنگوی جمعیت هلال احمر افغانی اعلام کرد که این نهاد در بخش‌های مختلفی از جمله گردآوری گداها در سطح کشور، ارائه کمک‌های بشری و نقدی به آسیب‌دیدگان رویدادهای طبیعی و غیر طبیعی، پشتیبانی از خانواده‌های بی‌بضاعت، زنان بیوه، کودکان یتیم و سایر فعالیت‌های بشردوستانه؛ اقدام‌های زیادی انجام داده است. آقای همراز گفت: «در سراسر کشور ۱۱۶ هزار و ۲۵۹ گدا گردآوری شده‌اند که از این تعداد، پنج و هزار ۳۰۰ خانواده شامل ۳۰ هزار و ۵۴۳ نفر مستحق شناخته شده‌اند و ماهانه ۵۳ میلیون و ۸۷۵ هزار و ۸۱۲ افغانی کمک نقدی از سوی جمعیت هلال احمر افغانی به آن‌ها ارائه شده است.» بر اساس اطلاعات موجود، جمعیت هلال احمر افغانی ۹۴ سال پیش تاسیس شده و ۷۰ سال پیش از سوی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ به رسمیت شناخته شده است. این نهاد هم‌اکنون در سراسر افغانستان چهار هزار و ۶۰۵ کارمند دارد.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که یک‌سوم زنان باردار در افغانستان در خارج از مراکز صحی زایمان می‌کنند. یونیسف با نشر گزارشی اعلام کرده است که بیش از ۶۷ درصد از تولدها در افغانستان توسط یک متخصص بهداشتی ماهر انجام می‌شود. این نهاد افزود که زایمان زنان باردار در خارج از مراکز صحی و بدون متخصص مراقبت‌های بهداشتی، زندگی آن‌ها را در معرض خطر جدی قرار می‌دهند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد با نشر روایت زندگی فهیمه، یک زن متخصص زایمان در مزارشریف نوشت: «زنان باردار باید حداقل چهار بار قبل از زایمان با یک پزشک ماهر ملاقات کنند اما تنها یک‌سوم زنان در افغانستان این کار را انجام می‌دهند.» این متخصص به یونیسف گفته است که بسیاری از زنان باردار نمی‌دانند هنگام بارداری چگونه وعده غذایی سالمی برای خود فراهم کنند. پیش از این سازمان جهانی صحت گفته بود روزانه ۲۴ مادر و ۱۶۷ کودک در سراسر افغانستان به دلیل بیماری‌های قابل پیشگیری مرتبط با بارداری و زایمان جان خود را از دست می‌دهند. سازمان ملل نیز افغانستان را یکی از «بدترین کشورها از نظر مرگ‌و‌میر مادران در هنگام زایمان» خوانده است. براساس آمار که سازمان بهداشت جهانی در قوس سال ۱۴۰۲ خورشیدی منتشر کرد از سال ۲۰۱۷ بدین‌سو سالانه ۶۳۸ زن در افغانستان در ازای هر ۱۰۰ تولد جان خود را از دست می‌دهند. در حالی یونیسف این موضوع را مطرح می‌کند که حکومت سرپرست آموزش و کار زنان و دختران را منع کرده و بر مراجعه زنان در شفاخانه‌ها نیز محدودیت‌های وضع کرده است.