بدون شک، پرورش و تربیت کودک یکی از مهم‌ترین، پیچیده‌ترین و درعین‌حال حساس‌ترین مسئولیت‌ها در هر جامعه به‌شمار می‌رود. در واقع، دوام و بقای جوامع به حضور کودکان و نوجوانانی بستگی دارد که از سلامت جسمی و روانی برخوردار باشند. امروزه تربیت کودکان نسبت به نسل‌های گذشته متفاوت‌تر و از جهاتی دشوارتر شده است. از همین رو، ضروری است والدین امروزی به آگاهی‌های نوین و مهارت‌های خاصی در زمینه‌ی فرزندپروری مجهز باشند تا بتوانند فرزندان خود را متناسب با نیازهای متنوع و پیچیده‌ی جامعه‌ی امروز پرورش دهند. انسان از لحظه‌ی تولد در حال یادگیری و تجربه کردن زندگی است. او در هر محیطی که حضور دارد، از اطرافیان خود رفتارهایی را می‌آموزد و در ابتدا این‌گونه می‌پندارد که آن رفتارها تنها روش‌های زندگی هستند. با افزایش سن و ورود به محیط‌های اجتماعی مانند مدرسه، این روند یادگیری ادامه می‌یابد. گرچه نوع برداشت‌ها و آموخته‌ها با توجه به فرهنگ خانواده و سطح آگاهی افراد متفاوت است، اما به هر حال، آموزش همواره وجود دارد و تأثیرگذار است. امروزه با گسترش علم روان‌شناسی و بر پایه‌ی نتایج پژوهش‌های انجام‌شده، آموزش مهارت‌های زندگی به عنوان ضرورتی برای داشتن زندگی بهتر و سالم‌تر شناخته می‌شود. مهارت‌های زندگی چیست؟ برای مهارت‌های زندگی تعاریف گوناگونی ارائه شده است. به‌طور کلی، مهارت‌های زندگی به مجموعه‌ای از توانایی‌ها گفته می‌شود که فرد برای بهره‌مندی بهتر از زندگی به آن‌ها نیاز دارد. هر مهارتی که بتواند کیفیت زندگی را ارتقا دهد و در موقعیت‌های مختلف مفید واقع شود، می‌تواند جزو مهارت‌های زندگی محسوب گردد. این مهارت‌ها به افراد کمک می‌کنند تا بتوانند به‌طور مؤثر و سازنده با چالش‌های روزمره‌ی زندگی مقابله کنند، با دیگران ارتباط برقرار نمایند، احساسات خود را بشناسند و آن‌ها را مدیریت کنند. سازمان جهانی بهداشت (WHO) مهارت‌های زندگی را این‌گونه تعریف می‌کند: «مجموعه‌ای از توانمندی‌ها که یادگیری آن‌ها موجب ایجاد رفتارهای مثبت و سازگارانه در فرد شده و او را قادر می‌سازد تا با خواسته‌ها، نیازها و چالش‌های زندگی روزمره به شکلی مؤثر روبه‌رو شود.» ضرورت آموزش و یادگیری مهارت‌های زندگی به کودکان بسیاری از والدین تنها بر تقویت توانایی‌های ذهنی و تحصیلی کودک خود تمرکز دارند؛ مانند موفقیت در درس‌هایی چون ریاضی یا یادگیری زبان‌های خارجی. با این حال، باید به این نکته توجه کرد که ذهن کودک در سال‌های ابتدایی زندگی ظرفیت بالایی برای یادگیری دارد. بنابراین، در کنار آموزش‌های علمی، پرورش مهارت‌های مربوط به هوش هیجانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. تقویت هم‌زمان توانایی‌های ذهنی و هیجانی به کودک کمک می‌کند تا در آینده، دوران جوانی و بزرگسالی سالم‌تر، متعادل‌تر و موفق‌تری را تجربه کند و در مسیر رشد فردی، اجتماعی و شغلی با آمادگی بیشتری گام بردارد. برخی از مهارت‌های مهم زندگی که باید به کودکان آموزش داده شود، عبارت‌اند از: ۱.مهارت حل مسئله و تصمیم‌گیری مهارت‌های حل مسئله و تصمیم‌گیری از مهم‌ترین توانایی‌هایی هستند که در طول زندگی به آن‌ها نیاز داریم. آموزش مهارت‌های زندگی به کودکان، بدون این دو مهارت کامل نخواهد بود. زمانی که در زندگی با مشکلی روبه‌رو می‌شویم، باید بتوانیم شرایط را ارزیابی کرده، راه‌حل‌هایی برای آن پیدا کنیم و در نهایت، بهترین تصمیم را بگیریم. در این مسیر، والدین با راهنمایی مناسب می‌توانند کمک بزرگی به فرزندان خود کنند؛ اما باید به این نکته توجه داشت که استقلال در تصمیم‌گیری و حل مسئله نیز باید در کودک تقویت شود. این توانایی با تمرین و تکرار تدریجی شکل می‌گیرد و به کودک کمک می‌کند تا در سنین بالاتر با اعتماد به نفس و استقلال بیشتری، تصمیم‌های درست بگیرد و مشکلاتش را مدیریت کند. ۲.مهارت برقراری روابط اجتماعی توانایی برقراری ارتباط با دیگران از مهارت‌های اساسی و بسیار مهم برای کودکان است. کودکان از طریق ارتباط با اطرافیان، اصول و قواعد اجتماعی، همدلی و همکاری را می‌آموزند. تقویت این مهارت در کودکی، به آن‌ها کمک می‌کند تا در بزرگسالی بتوانند به‌راحتی دوست پیدا کنند و روابط مؤثر و سالمی بسازند. روابط اجتماعی مؤثر نه‌تنها بر کیفیت زندگی شخصی تأثیر دارد، بلکه در موفقیت شغلی و حرفه‌ای نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. همواره باید به یاد داشت که انسان موجودی اجتماعی است و ارتباط با دیگران، از نیازهای اساسی و اولیه‌ی او به شمار می‌رود. آموزش این مهارت از کودکی، زمینه‌ساز رشد متعادل و موفقیت‌های فردی و اجتماعی در آینده خواهد بود. ۳. مهارت مدیریت زمان مدیریت زمان یکی از مهارت‌های ضروری در دوران بزرگسالی است، زیرا با افزایش سن، مسئولیت‌ها نیز بیشتر و متنوع‌تر می‌شوند. آموزش این مهارت از سنین پایین، به کودکان کمک می‌کند تا برای وقت خود ارزش قائل شوند و بتوانند میان فعالیت‌های درسی، کلاس‌های فوق‌برنامه و تفریح تعادل برقرار کنند. کودکی که از همان ابتدا برنامه‌ریزی را بیاموزد، در آینده فردی منظم، مسئولیت‌پذیر و موفق خواهد بود. ۴. مهارت «نه» گفتن کودکان به دلیل تجربه‌ی محدود و مهارت کم در بیان احساسات و ارتباط با دیگران، در معرض خطراتی چون زورگویی، آزار یا حتی سوءاستفاده قرار دارند. آموزش مهارت «نه گفتن» یکی از مهم‌ترین بخش‌های مهارت‌های زندگی است که باید از همان ابتدا به کودک آموزش داده شود. این مهارت به کودک می‌آموزد که مرزهای شخصی‌اش را بشناسد، از خود دفاع کند و در موقعیت‌های نامناسب، بدون ترس و تردید، قاطعانه مخالفت خود را اعلام نماید. این آموزش، پایه‌گذار اعتماد به نفس، حفظ کرامت و امنیت روانی کودک است. ۵. مهارت تفکر نقادانه تفکر نقادانه یعنی توانایی ارزیابی دقیق و همه‌جانبه‌ی یک موضوع پیش از پذیرش آن. این مهارت به کودک کمک می‌کند تا هر حرفی را بدون دلیل و تفکر نپذیرد و بتواند با ذهنی باز و تحلیلی، شرایط را بررسی کرده و تصمیم درستی بگیرد. یکی از ضعف‌های رایج در آموزش مهارت‌های زندگی به کودکان، نبود آموزش این مهارت مهم است. در نتیجه، کودک ممکن است به‌راحتی تحت تأثیر فشار گروه همسالان، دوستان یا حتی افراد سودجو قرار بگیرد. آموزش تفکر نقادانه موجب می‌شود کودک یاد بگیرد پرسش‌گر باشد، دلایل رفتارها و گفته‌ها را بررسی کند و در موقعیت‌های مختلف، قدرت تحلیل و قضاوت داشته باشد. ۶. مهارت کمک‌های اولیه آشنایی با کمک‌های اولیه، یکی دیگر از مهارت‌های ضروری زندگی است که باید به کودکان آموزش داده شود. کودک باید بداند در شرایط اضطراری چگونه عمل کند؛ مانند استفاده از جعبه کمک‌های اولیه، بستن زخم‌های سطحی یا تماس با شماره‌های اضطراری آموزش این مهارت از طریق بازی، نمایش و نقش‌آفرینی باعث می‌شود کودک در شرایط واقعی، بدون ترس و با آمادگی، وارد عمل شود و بتواند به خود یا دیگران کمک کند. ۷. بهداشت اولیه آموختن بهداشت شخصی یکی از مهارت‌های اساسی برای داشتن زندگی سالم و مستقل است. کودکان باید یاد بگیرند که چگونه بدون تذکر مداوم، به بهداشت فردی خود رسیدگی کنند. این موارد شامل مسواک زدن منظم، حمام کردن، شانه زدن مو، شستن صورت و پوشیدن لباس‌های تمیز است. همچنین آموزش زمان مناسب برای شستن لباس‌ها و تعویض لباس‌های کثیف نیز اهمیت دارد. ایجاد این عادت‌ها از سنین پایین، پایه‌گذار سبک زندگی سالم در آینده خواهد بود. ۸. مهارت‌های مکالمه و ارتباطی توانایی برقراری گفت‌وگو مؤثر با خانواده، دوستان و اطرافیان یکی از کلیدی‌ترین مهارت‌های زندگی است. متأسفانه امروزه بسیاری از کودکان به جای ارتباط کلامی، بیشتر از پیام‌رسان‌ها استفاده می‌کنند. این مسئله بر رشد اجتماعی آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد. آموزش مهارت‌های مکالمه مانند شروع گفت‌وگو، گوش دادن فعال، نگاه کردن به چشم طرف مقابل و استفاده از لحن مؤثر، می‌تواند در موفقیت تحصیلی، کاری و اجتماعی کودکان نقش مهمی ایفا کند. ۹. مهارت مقابله با شکست شکست بخشی طبیعی از مسیر رشد و زندگی است. کودکانی که یاد می‌گیرند شکست را بپذیرند، اشتباهات خود را اصلاح کنند و از انتقاد سازنده بهره ببرند، آمادگی بیشتری برای رویارویی با چالش‌های آینده دارند. والدین و مربیان باید به کودکان یاد بدهند که شکست پایان کار نیست، بلکه فرصتی برای یادگیری و رشد است. این مهارت باعث می‌شود فرزندان از نظر عاطفی، روانی و اجتماعی قوی‌تر وارد بزرگسالی شوند. ۱۰. مرتب لباس پوشیدن و آماده شدن در کنار رعایت اصول بهداشتی، کودکان می‌توانند یاد بگیرند که چگونه به تنهایی لباس بپوشند و برای روز خود آماده شوند. برای کمک به این فرایند می‌توان از راهکارهایی مثل انتخاب و چیدن لباس از شب قبل، استفاده از ساعت زنگ‌دار با کارکرد آسان و یا استفاده از تصاویر و فلش‌کارت‌هایی که مراحل آماده شدن را نشان می‌دهند، بهره برد. این کار به استقلال و نظم کودک کمک زیادی می‌کند. ۱۲. اخلاق و آداب معاشرت آداب معاشرت مجموعه‌ای از مهارت‌های ضروری و مادام‌العمر است که هر فرد باید آن را بیاموزد. استفاده از عباراتی مثل «لطفاً» و «متشکرم» نمونه‌هایی از اخلاق خوب هستند. همچنین آداب میز مانند نحوه صحیح استفاده از دستمال سفره و ظروف از جمله این مهارت‌ها است. یادگیری تفاوت‌های فرهنگی و آداب کشورهای دیگر نیز، به‌ویژه هنگام سفر، بسیار مفید است و به کودک کمک می‌کند تا در محیط‌های مختلف بهتر ارتباط برقرار کند و احترام متقابل داشته باشد. ۱۲. مدیریت پول درک مفهوم پول و داشتن آگاهی مالی یکی از ضروری‌ترین مهارت‌هاست که می‌توان از سنین پایین به کودکان آموزش داد. از پس‌انداز کردن در قلک گرفته تا آشنایی با حساب‌های بانکی و کارت‌های اعتباری، کودک باید یاد بگیرد چگونه امور مالی خود را عاقلانه مدیریت کند. با افزایش سن، می‌توان به مباحث پیشرفته‌تری مانند سرمایه‌گذاری، تجارت و حتی دنیای هیجان‌انگیز ارزهای دیجیتال نیز پرداخت. آموزش مهارت‌های زندگی به کودکان به آن‌ها کمک می‌کند تا در بزرگسالی فردی مستقل باشند. هرچند آموزش این مهارت‌ها نیازمند صبر و حوصله است، اما نتیجه آن موفقیت فرزند شما در تمام مراحل زندگی خواهد بود. زمانی که کودک یاد می‌گیرد وظایف و تکالیفش را انجام دهد، مسئولیت‌پذیر باشد و عزت نفس پیدا کند، در بزرگسالی می‌تواند با آگاهی و اعتماد به نفس تصمیمات درست بگیرد و بر چالش‌های زندگی غلبه کند. نویسنده: سحر یوسفی

در روابط انسانی، کلمات ابزار اصلی انتقال احساسات و افکارند؛ اما گاه آنچه روابط را شکل می‌دهد، نه گفتن بلکه *نگفتن* است. سکوت یکی از پیچیده‌ترین و چندوجهی‌ترین رفتارهای ارتباطی در زندگی خانوادگی است. این سکوت می‌تواند نشانه‌ای از آرامش، تفکر و احترام باشد، اما در عین حال ممکن است به‌صورت خشم پنهان، دل‌گیری یا فاصله‌ی عاطفی نیز برداشت شود. درک صحیح از نقش سکوت در خانواده، می‌تواند به شکل‌گیری روابطی سالم‌تر و صمیمی‌تر کمک کند و مانع از بروز سوء‌تفاهم‌های عاطفی شود. در زندگی خانوادگی، سکوت همیشه معنای ثابتی ندارد. گاهی والدین در برابر اشتباه فرزند سکوت می‌کنند تا از تنش و درگیری جلوگیری کنند. گاهی زوج‌ها پس از مشاجره، حرفی نمی‌زنند تا فضا آرام شود. و گاه سکوت، نشانه‌ی خستگی روانی‌ست، نه بی‌تفاوتی. به همین دلیل، تفسیر سکوت باید با توجه به بافت رابطه، موقعیت، و احساسات درونی افراد انجام شود. سکوت می‌تواند فرصتی برای بازنگری و آرامش باشد، یا دیواری ضخیم میان دل‌ها بسازد—انتخاب با ماست که چگونه با آن مواجه شویم. از دیدگاه روان‌شناسی ارتباط، سکوت دو چهره دارد: چهره‌ای سازنده و چهره‌ای مخرب. سکوت سازنده، سکوتی آگاهانه، هدفمند و همراه با احترام است. این نوع سکوت معمولاً زمانی به کار می‌رود که احساسات شدید بر فضا حاکم است و صحبت‌کردن ممکن است به آسیب یا پشیمانی منجر شود. در چنین شرایطی، سکوت می‌تواند فرصتی برای بازسازی آرامش درونی و آماده‌سازی ذهن برای گفت‌وگویی سالم‌تر در آینده باشد. در مقابل، سکوت مخرب نوعی کناره‌گیری خاموش، قهر یا بی‌اعتنایی است. این نوع سکوت نه‌تنها روند گفت‌وگو را متوقف می‌کند، بلکه احساساتی چون طردشدگی، بی‌ارزشی و سردی عاطفی را در روابط خانوادگی ایجاد یا تشدید می‌نماید. در روابط زناشویی، سکوت می‌تواند نشانه‌ای از درک متقابل و احترام به فضای روانی طرف مقابل باشد. زمانی که یکی از زوجین خسته یا ناراحت است، سکوتی کوتاه‌مدت و حمایت‌گر می‌تواند فرصتی برای بازگشت آرامش و تنظیم هیجانات فراهم کند. اما اگر این سکوت طولانی شود و به جای گفت‌وگو بنشیند، به‌تدریج فاصله‌ی عاطفی میان زوجین شکل می‌گیرد. سکوت ممتد معمولاً باعث انباشت رنج‌های ناگفته، سوء‌تفاهم‌های حل‌نشده و کاهش تدریجی صمیمیت می‌شود. در این حالت، سکوت دیگر نشانه‌ی درک نیست، بلکه به دیواری سرد میان دو انسان تبدیل می‌شود که رابطه را از درون فرسوده می‌کند. در روابط والدین و فرزندان نیز، سکوت می‌تواند معناهای گوناگونی داشته باشد. والدینی که در برابر پرسش‌ها یا احساسات فرزندشان سکوت می‌کنند، ممکن است ناخودآگاه این پیام را منتقل کنند که احساسات کودک بی‌اهمیت یا نادرست است. چنین سکوتی می‌تواند باعث شود که کودک به‌تدریج از ابراز هیجانات خود بترسد و به سمت سرکوب عواطف یا گوشه‌گیری هیجانی برود. در مقابل، اگر والدین گاهی با سکوتی همراه با گوش دادن فعال و همدلی، اجازه دهند فرزندشان بدون قطع شدن صحبت کند، این نوع سکوت تبدیل به نشانه‌ای از احترام، پذیرش و توجه واقعی می‌شود. در چنین فضایی، کودک احساس می‌کند شنیده می‌شود، مهم است و می‌تواند با اعتماد و امنیت روانی، احساساتش را بیان کند. سکوت گاهی به‌عنوان یک مکانیزم دفاعی در خانواده‌ها عمل می‌کند. برخی افراد زمانی که از درگیری واهمه دارند یا نمی‌توانند احساساتشان را به‌درستی بیان کنند، به سکوت پناه می‌برند. این نوع سکوت، اگرچه در ظاهر ممکن است فضایی آرام ایجاد کند، اما در عمق روان فرد، زمینه‌ساز انباشت هیجانات منفی، نارضایتی و احساس سرکوب‌شدگی می‌شود. با گذشت زمان، چنین سکوتی می‌تواند به انفجارهای عاطفی، قهرهای طولانی‌مدت یا جدایی عاطفی تدریجی بین اعضای خانواده منجر شود. در مقابل، اگر افراد بیاموزند که احساسات خود را به‌صورت محترمانه و در فضای امن بیان کنند، این سکوت‌های سنگین جای خود را به گفت‌وگوی سالم و تعامل سازنده خواهد داد—تعاملاتی که می‌توانند بنیان خانواده را تقویت کنند. از سوی دیگر، در فرهنگ‌های شرقی، سکوت گاهی نشانه‌ی ادب، احترام یا بزرگ‌منشی تلقی می‌شود. بسیاری از افراد در خانواده‌ها می‌آموزند که سکوت، بهتر از پاسخ تند یا مجادله است. این نگاه، در برخی موقعیت‌ها می‌تواند مفید باشد؛ اما اگر به یک عادت پایدار تبدیل شود، ممکن است زمینه‌ی کاهش گفت‌وگو و شفافیت در روابط خانوادگی را فراهم کند. روابط سالم خانوادگی بر پایه‌ی گفت‌وگوی صادقانه و احترام متقابل شکل می‌گیرد، نه بر سکوت‌های طولانی که مانع درک متقابل می‌شوند. برای آن‌که سکوت در خانواده به ابزاری مثبت تبدیل شود، ضروری‌ست که اعضای خانواده معنای آن را برای یکدیگر روشن سازند. مثلاً اگر فردی نیاز به زمانی برای آرام شدن دارد، بهتر است به‌صراحت بیان کند: «حالا خیلی ناراحتم و می‌خواهم کمی تنها باشم تا بعد با هم صحبت کنیم.» چنین رویکردی از تبدیل سکوت به قهر یا بی‌توجهی جلوگیری می‌کند و نشان می‌دهد که سکوت می‌تواند سازنده باشد—به شرطی که با آگاهی، احترام و شفافیت همراه شود. در تربیت خانوادگی، آموزش درک متقابل میان سکوت و گفت‌وگو اهمیت بسیاری دارد. کودکان باید بیاموزند که سکوت همیشه نشانه‌ی چیز بدی نیست، اما اگر چیزی آن‌ها را آزار می‌دهد، حق دارند درباره‌اش صحبت کنند. والدین نیز باید بدانند که سکوت طولانی فرزند، لزوماً به‌معنای ادب یا احترام نیست؛ گاهی می‌تواند نشانه‌ی ترس، سردرگمی یا احساس نادیده گرفته شدن باشد. گفت‌وگوی محبت‌آمیز و ایجاد فضای امن برای صحبت کردن، می‌تواند سکوت‌های آسیب‌زا را به تعاملاتی صادقانه و سالم تبدیل کند. سکوت در روابط خانوادگی، گاهی به شکل «سکوت عاطفی» بروز می‌یابد. ممکن است اعضای خانواده در کنار هم زندگی کنند، اما از نظر احساسی کاملاً از هم دور شده باشند. این نوع سکوت، از سکوت گفتاری خطرناک‌تر است؛ چرا که ظاهر رابطه آرام به نظر می‌رسد، اما پیوند عاطفی در حال از بین رفتن است. مقابله با سکوت عاطفی نیازمند توجه آگاهانه، صمیمیت کلامی، ابراز محبت روزمره و ایجاد فضای گفت‌وگو است—فضایی که در آن شنیده شدن، به‌اندازه‌ی صحبت کردن ارزشمند باشد. در نهایت، باید گفت سکوت در روابط خانوادگی همچون تیغی دو لبه است؛ می‌تواند ابزار آرامش، احترام و تأمل باشد، یا عاملی برای سردی، دل‌گیری و فاصله‌ی عاطفی. آنچه سکوت را سازنده یا مخرب می‌سازد، نیت، آگاهی و شفافیتی است که پشت آن قرار دارد. زمانی‌که اعضای خانواده بتوانند میان سکوت و گفت‌وگو تعادل برقرار کنند، روابطشان عمیق‌تر، سالم‌تر و پویاتر خواهد بود. سکوت در روابط خانوادگی پدیده‌ای چندوجهی است که بسته به نحوه‌ی استفاده، می‌تواند به ایجاد آرامش یا افزایش فاصله منجر شود. سکوت آگاهانه و همراه با احترام، فرصتی برای کاهش تنش و بازیابی آرامش فراهم می‌کند. اما سکوت طولانی‌، بی‌دلیل و بی‌توضیح، می‌تواند به سردی، سوء‌تفاهم و تضعیف پیوندهای عاطفی بینجامد. خانواده‌هایی که گفت‌وگو را در کنار سکوت هوشمندانه به‌کار می‌برند، بیشترین شانس را برای ساختن روابطی سالم، صمیمی و مبتنی بر اعتماد خواهند داشت. نویسنده: مرضیه بهروزی «روانشناس بالینی»

خانواده به‌عنوان نخستین و بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت کودک ایفا می‌کند. یکی از عوامل کلیدی که به‌طور مستقیم بر رشد روانی، عاطفی و اجتماعی کودک تأثیر می‌گذارد، سبک فرزندپروری والدین است. این سبک‌ها، شامل الگوها و روش‌های تربیتی متفاوتی‌اند که می‌توانند تأثیراتی عمیق و ماندگار بر مسیر رشد کودک بر جای بگذارند. به‌طور کلی، سبک‌های فرزندپروری به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند که هرکدام ویژگی‌ها و پیامدهای خاص خود را دارند: سبک فرزندپروری مقتدرانه سبک فرزندپروری مقتدرانه یکی از مؤثرترین و متعادل‌ترین شیوه‌های تربیتی به‌شمار می‌رود که ترکیبی از محبت و انضباط را در بر می‌گیرد. در این روش، والدین هم‌زمان با تعیین قوانین و انتظارات روشن برای فرزندان، به نیازها و احساسات آن‌ها نیز توجه نشان می‌دهند. والدین مقتدر تلاش می‌کنند محیطی فراهم کنند که در آن کودک احساس امنیت، حمایت و مشارکت داشته باشد. در این سبک، کودکان تشویق می‌شوند تا نظرات و احساسات خود را آزادانه بیان کنند. والدین به سخنان آن‌ها گوش می‌دهند، با احترام پاسخ می‌دهند و ارزش قائل شدن برای دیدگاه فرزندان را به آن‌ها می‌آموزند. نتیجه این رویکرد آن است که فرزندان در چنین خانواده‌هایی توانایی ابراز نظر، مشارکت در بحث‌ها، و تصمیم‌گیری منطقی را یاد می‌گیرند؛ مهارت‌هایی که تأثیر مثبتی در رشد شخصیتی، اجتماعی و تحصیلی آن‌ها دارد. تأثیرات سبک مقتدرانه بر کودک کودکانی که در خانواده‌هایی با سبک فرزندپروری مقتدرانه پرورش می‌یابند، معمولاً دارای اعتماد‌به‌نفس بالا و مهارت‌های اجتماعی قوی‌تری هستند. آن‌ها به‌خوبی می‌آموزند که چگونه احساسات خود را مدیریت کنند و به‌جای سرکوب هیجانات، به‌صورت مؤثر و سازنده به آن‌ها پاسخ دهند. این توانایی، آن‌ها را در مواجهه با چالش‌ها و مشکلات زندگی یاری می‌دهد تا راه‌حل‌های منطقی و مناسبی بیابند. در محیط‌های تحصیلی و اجتماعی نیز این کودکان معمولاً عملکرد بهتری دارند. آن‌ها به‌راحتی با دیگران ارتباط برقرار می‌کنند و روابط اجتماعی پایدار و سالمی می‌سازند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که سبک فرزندپروری مقتدرانه نه‌تنها زمینه‌ساز شکل‌گیری شخصیت‌های مستقل و متعادل در کودکان است، بلکه آن‌ها را برای موفقیت در آینده نیز آماده می‌سازد. این کودکان اغلب در موقعیت‌های پر‌فشار تصمیمات معقول‌تری می‌گیرند و توانایی خوبی در مقابله با استرس‌های تحصیلی، اجتماعی و هیجانی از خود نشان می‌دهند. سبک فرزندپروری مستبدانه سبک مستبدانه یکی از شیوه‌های فرزندپروری است که بر پایه‌ی کنترل شدید، سخت‌گیری و انضباط بدون انعطاف بنا شده است. در این سبک، خانواده به‌عنوان نخستین نهاد اجتماعی، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت فرزند ایفا می‌کند، اما این نقش با اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه و نادیده‌گرفتن نیازهای عاطفی کودک، به شکلی آسیب‌زا بروز می‌یابد. والدین مستبد معمولاً قوانین سختی وضع می‌کنند و از فرزندان خود انتظار دارند بدون چون‌وچرا از این قوانین اطاعت کنند. تمرکز این والدین بیشتر بر عملکرد، نتیجه و اطاعت است تا درک احساسات یا حمایت عاطفی. در نتیجه، فضای خانه می‌تواند به محیطی پر از تنش، ترس و فشار روانی تبدیل شود؛ جایی که کودکان احساس امنیت روانی و آزادی بیان ندارند. در این فضا، گفت‌وگو جای خود را به دستور و تنبیه می‌دهد. کودکان اغلب احساسات خود را پنهان می‌کنند، چراکه می‌ترسند مورد سرزنش یا بی‌توجهی قرار بگیرند. این نوع تربیت می‌تواند منجر به کاهش اعتماد‌به‌نفس، ایجاد احساس بی‌ارزشی، اضطراب مزمن و حتی شکل‌گیری شخصیت‌های وابسته یا سرکشی‌گر در فرزندان شود. در مجموع، سبک مستبدانه گرچه ممکن است در کوتاه‌مدت به ظاهر موجب انضباط شود، اما در بلندمدت آثار منفی روانی قابل‌توجهی بر کودکان بر جای می‌گذارد. تأثیرات سبک مستبدانه بر کودک کودکانی که در محیط‌های مبتنی بر سبک فرزندپروری مستبدانه رشد می‌کنند، اغلب با مشکلات جدی در زمینه عزت‌نفس و خودپذیری مواجه می‌شوند. آن‌ها به تدریج این باور را درونی می‌کنند که ارزشمندی‌شان تنها در گرو موفقیت‌ها، عملکرد و جلب رضایت والدین است، نه به‌عنوان یک انسان مستقل با احساسات و نیازهای منحصر به‌فرد. این نگرش می‌تواند به احساس بی‌ارزشی، ترس از شکست، و اضطراب مداوم در برابر انتقاد و قضاوت دیگران منجر شود. چنین کودکانی معمولاً در مواجهه با چالش‌ها و فشارهای زندگی، واکنش‌های همراه با ترس و اضطراب نشان می‌دهند و اعتماد‌به‌نفس لازم برای تصمیم‌گیری یا ابراز احساسات خود را ندارند. از آن‌جایی که در محیط خانه آزادی بیان و تعامل عاطفی تجربه نکرده‌اند، در برقراری روابط اجتماعی نیز دچار مشکل می‌شوند. ممکن است منزوی، گوشه‌گیر یا برعکس، سرکش و پرخاشگر شوند. به‌طور کلی، سبک مستبدانه نه‌تنها رشد عاطفی و روانی کودک را مختل می‌کند، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلات جدی در بزرگسالی، مانند اختلالات اضطرابی، افسردگی، یا ناتوانی در ایجاد روابط سالم باشد. سبک سهل‌گیرانه سبک سهل‌گیرانه یکی از روش‌های تربیتی است که در آن والدین به فرزندان خود آزادی زیادی می‌دهند و محدودیت‌ها و قوانین کمی برای آن‌ها وضع می‌کنند. والدین در این سبک معمولاً مهربان، پذیرا و حمایت‌گر هستند و تلاش می‌کنند تا فضایی صمیمی و بدون تنش ایجاد کنند. آن‌ها به نیازها و خواسته‌های فرزندان خود پاسخ می‌دهند و رابطه‌ای مبتنی بر محبت و درک متقابل برقرار می‌سازند. با این‌حال، یکی از ضعف‌های اصلی این سبک، نبود مرزهای مشخص و کمبود انضباط است. والدین سهل‌گیر در تعیین قواعد رفتاری و پیگیری پیامدهای تخطی از آن‌ها کوتاهی می‌کنند. در نتیجه، فرزندان ممکن است نتوانند مفهوم مسئولیت‌پذیری را به‌درستی بیاموزند یا در برابر ناکامی‌ها و محدودیت‌های طبیعی زندگی تاب‌آوری لازم را پیدا کنند. در چنین محیط‌هایی، کودکان ممکن است در مدیریت هیجانات، کنترل رفتارها و رعایت قوانین اجتماعی دچار مشکل شوند. همچنین ممکن است توقعات غیرواقع‌بینانه از دیگران داشته باشند یا درک درستی از چارچوب‌های فرهنگی و اجتماعی نداشته باشند. به همین دلیل، اگرچه سبک سهل‌گیرانه در ظاهر با محبت همراه است، اما در بلندمدت می‌تواند مانعی برای رشد متعادل و مسئولانه کودک باشد. تأثیرات بر کودک کودکانی که در محیطی با سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه رشد می‌کنند، معمولاً در زمینه مسئولیت‌پذیری و خودکنترلی با مشکلات جدی روبه‌رو می‌شوند. نبود محدودیت‌های روشن و قوانین مشخص، باعث می‌شود که رفتارهای ناپخته، بی‌نظم و حتی خودمحورانه در آن‌ها شکل بگیرد. این کودکان ممکن است در محیط‌های اجتماعی و آموزشی به‌درستی سازگار نشوند، چرا که در خانه فرصت یادگیری مهارت‌های انضباط شخصی و تعامل مسئولانه را نیافته‌اند. در مواجهه با چالش‌ها و مسائل روزمره، این کودکان اغلب دچار سردرگمی، استرس و ناتوانی در تصمیم‌گیری می‌شوند. به‌دلیل آن‌که در محیط خانواده با چهارچوب‌های مشخص تربیتی آشنا نشده‌اند، در شرایط فشار، انعطاف‌پذیری و قدرت مدیریت هیجانات کمتری دارند. به‌طور کلی، سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه هرچند با نیت محبت‌آمیز و حمایت‌گرانه شکل می‌گیرد، اما در عمل می‌تواند به رشد عاطفی و اجتماعی کودک آسیب وارد کند و او را در مسیر استقلال، مسئولیت‌پذیری و بلوغ شخصیتی با موانع جدی روبه‌رو سازد. سبک بی‌اعتنا در فرزندپروری سبک بی‌اعتنا یکی از آسیب‌زاترین روش‌های فرزندپروری به شمار می‌رود. این سبک تربیتی با بی‌توجهی، غیبت عاطفی و عدم مشارکت والدین در زندگی فرزندان مشخص می‌شود. والدینی که از این شیوه پیروی می‌کنند، اغلب به دلایلی چون مشغله‌های شغلی، مشکلات اقتصادی، مسائل روانی یا ضعف در مهارت‌های ارتباطی، نمی‌توانند یا نمی‌خواهند به نیازهای عاطفی، روانی و تربیتی فرزندان خود پاسخ دهند. بی‌توجهی ممکن است به شکل‌های مختلفی ظاهر شود؛ از جمله نبود ارتباط مؤثر، عدم حضور در موقعیت‌های مهم زندگی کودک، نادیده گرفتن احساسات و نگرانی‌های او، و بی‌تفاوتی نسبت به رشد تحصیلی یا اجتماعی فرزند. در این سبک، کودک احساس می‌کند دیده نمی‌شود، شنیده نمی‌شود و برای والدین خود اهمیت ندارد. چنین محیطی می‌تواند پایه‌گذار آسیب‌های عمیق روانی و اختلالات رفتاری در کودکان باشد، که اثرات آن ممکن است تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. تأثیرات بر کودک کودکانی که در محیط‌های بی‌اعتنا رشد می‌کنند، معمولاً با مشکلات جدی در رشد عاطفی، روانی و اجتماعی روبه‌رو می‌شوند. نبود حضور فعال والدین و فقدان حمایت عاطفی باعث ایجاد احساس ناامنی عمیق، بی‌ارزشی و کاهش اعتماد به نفس در آن‌ها می‌شود. این کودکان اغلب نمی‌توانند روابط سالم و پایداری با دیگران برقرار کنند و در مواجهه با چالش‌های زندگی، مانند فشارهای اجتماعی و استرس‌های روزمره، دچار سردرگمی و ناتوانی می‌شوند. فقدان الگوهای رفتاری سالم و نبود تعاملات عاطفی مثبت، زمینه‌ساز مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی و اختلال در مهارت‌های حل مسئله خواهد بود. چنین کودکانی ممکن است در مدرسه گوشه‌گیر شوند، در جمع احساس تنهایی کنند و در فعالیت‌های گروهی مشارکت مؤثری نداشته باشند. در بلندمدت، این مسائل می‌توانند رشد شخصیتی و موفقیت اجتماعی آن‌ها را به شدت تحت تأثیر قرار دهند. تأثیرات بر کودک کودکانی که در چنین محیط‌هایی بزرگ می‌شوند، معمولاً با مشکلات جدی در رشد عاطفی و اجتماعی مواجه‌اند. نبود حضور والدین و فقدان حمایت عاطفی باعث ایجاد احساس ناامنی عمیق و کاهش اعتماد به نفس در آن‌ها می‌شود. به تدریج این کودکان در برقراری روابط سالم با دیگران دچار مشکل شده و در مواجهه با چالش‌های زندگی مانند استرس و فشارهای اجتماعی ناتوان می‌مانند. علاوه بر این، فقدان ارتباطات عاطفی مثبت و نبود الگوهای سالم رفتاری می‌تواند منجر به مشکلاتی چون اضطراب، افسردگی و ناتوانی در حل مسائل اجتماعی شود. این کودکان ممکن است در مدرسه و تعاملات اجتماعی احساس انزوا و تنهایی کنند و نتوانند به خوبی در گروه‌ها یا فعالیت‌های جمعی مشارکت داشته باشند. نویسنده: سحر یوسفی

خانواده، نخستین و مهم‌ترین محیط اجتماعی است که در شکل‌گیری شخصیت فرد تأثیر عمیق و ماندگاری دارد. از دوران کودکی تا بزرگسالی، تأثیر خانواده بر نگرش‌ها، رفتارها و ویژگی‌های فرد غیرقابل انکار است. خانواده به عنوان اولین نهاد اجتماعی، نقش اساسی در پرورش شخصیت انسان ایفا می‌کند و فرد از لحظه تولد تحت تأثیر فضای خانوادگی قرار می‌گیرد. بسیاری از خصوصیات رفتاری و فکری انسان در این محیط پایه‌گذاری می‌شود. خانواده از طریق الگوهای رفتاری، ارزش‌ها، باورها و هنجارهای حاکم بر آن، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر شخصیت اعضای خود اثر می‌گذارد. این تأثیرات می‌توانند از طریق شیوه تربیت والدین، نوع روابط بین اعضای خانواده، و حتی شرایط اقتصادی و اجتماعی خانواده منتقل شوند. تأثیر والدین بر شخصیت تأثیر والدین بر شکل‌گیری شخصیت کودکان، یکی از بنیادی‌ترین و ماندگارترین عوامل در مسیر رشد و توسعه فردی است. والدین، به عنوان نخستین مربیان و مهم‌ترین افراد در زندگی کودک، از بدو تولد نقش بی‌بدیلی در تربیت و شکل‌دهی شخصیت فرزندان خود ایفا می‌کنند. رفتارها، شیوه‌های تربیتی و حتی سبک زندگی آن‌ها می‌تواند الگوی مستقیمی برای کودکان باشد. کودکان در محیط خانواده، به‌ویژه از والدین، نه‌تنها اصول و ارزش‌های اخلاقی را می‌آموزند، بلکه مهارت‌های اجتماعی، نحوه مواجهه با چالش‌ها و رویکردهای زندگی را نیز فرا می‌گیرند. والدینی که با احترام با فرزندان خود برخورد می‌کنند و به احساسات و نظرات آن‌ها توجه نشان می‌دهند، معمولاً محیطی مثبت و حمایتی ایجاد می‌کنند. این محیط به تقویت اعتماد‌به‌نفس، استقلال و مهارت‌های ارتباطی فرزندان کمک می‌کند. بنابراین، روش‌های تربیتی والدین — از جمله تشویق به خودمختاری، آموزش مهارت حل مسئله، و ابراز محبت — می‌توانند سنگ‌بنای شخصیت آینده کودک را بنا نهند. تأثیر خواهر و برادر بر شکل‌گیری شخصیت نقش خواهر و برادر در روند شکل‌گیری شخصیت فرد، از جمله عوامل مهمی است که نباید نادیده گرفته شود. در کنار تأثیر والدین، خواهران و برادران از طریق تعاملات روزمره خود تأثیر قابل توجهی بر رشد شخصیت و مهارت‌های اجتماعی فرد دارند. این روابط معمولاً پیچیده و متنوع‌اند و می‌توانند زمینه‌ساز یادگیری و تمرین بسیاری از مهارت‌های فردی و اجتماعی باشند. خواهر و برادر، به عنوان نزدیک‌ترین همسالان، فرصتی برای تجربه‌ همدلی، مشارکت، همکاری و مدیریت تعارض فراهم می‌کنند. رابطه‌ی نزدیک میان آن‌ها می‌تواند حس امنیت، حمایت و همراهی عاطفی ایجاد کرده و به رشد هیجانی فرد کمک کند. در همین فضا، کودک یا نوجوان می‌آموزد چگونه دیگران را درک کند، احساساتش را بیان نماید و با دیگران تعامل سازنده داشته باشد. همچنین، شرکت در فعالیت‌های خانوادگی، بازی‌ها یا مسئولیت‌های مشترک، مهارت‌های کار گروهی و ارتباط مؤثر را تقویت می‌کند. از سوی دیگر، رقابت یا اختلاف‌نظرهایی که میان خواهر و برادرها پیش می‌آید نیز می‌تواند فرصتی برای رشد فردی باشد. این چالش‌ها به فرد یاد می‌دهند چگونه با اختلافات کنار بیاید، مذاکره کند، احساسات خود را مدیریت نماید و در موقعیت‌های دشوار تصمیم‌گیری کند. در مجموع، رابطه با خواهر و برادر می‌تواند نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت متعادل، اجتماعی و تاب‌آور ایفا کند. نقش خانواده در شکل‌گیری شخصیت در دوران نوجوانی نقش خانواده در شکل‌گیری شخصیت در دوران نوجوانی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چرا که این مرحله یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین دوره‌های زندگی انسان است. نوجوانی، دوره‌ای است که فرد با تغییرات گسترده جسمی، روانی و اجتماعی مواجه می‌شود و در تلاش است تا هویت مستقل خود را کشف کند. این فرآیند اغلب با چالش‌هایی همراه است که می‌توانند بر روابط اجتماعی، تصمیم‌گیری‌ها و احساسات نوجوان تأثیر بگذارند. در این دوران، خانواده نقش‌های مهمی بر عهده دارد. نوجوانان بیش از هر زمان دیگری نیازمند محیطی امن و پذیرنده هستند تا بتوانند بدون ترس از قضاوت، احساسات، دغدغه‌ها و نگرانی‌های خود را با اعضای خانواده در میان بگذارند. ایجاد چنین فضای حمایتی، به آن‌ها کمک می‌کند تا خود و هیجانات‌شان را بهتر درک کنند و با اطمینان بیشتری مسیر شکل‌گیری هویت فردی‌شان را طی کنند. پشتیبانی عاطفی، گفت‌وگوی مؤثر، احترام به استقلال و در عین حال هدایت صحیح، از مهم‌ترین اقداماتی هستند که خانواده می‌تواند در این دوره حساس انجام دهد تا نوجوان به فردی با اعتماد به نفس، مسئول و متعادل تبدیل شود. نقش راهنمایی خانواده در عبور از چالش‌های نوجوانی خانواده نقش بسیار مهمی در راهنمایی نوجوانان هنگام مواجهه با چالش‌های روزمره زندگی ایفا می‌کند. دوران نوجوانی سرشار از موقعیت‌های جدید و ناشناخته است؛ از انتخاب مسیر تحصیلی و تعیین اهداف شغلی گرفته تا مدیریت روابط اجتماعی و مقابله با فشار همسالان. در این مسیر، والدین می‌توانند با ارائه راهنمایی‌های منطقی، واقع‌بینانه و دلسوزانه، نوجوان را یاری کنند تا تصمیم‌های بهتری بگیرد و توانایی حل مسئله‌اش را تقویت کند. به‌طور کلی، نقش خانواده در دوران نوجوانی فراتر از حمایت‌های عاطفی روزمره است. خانواده به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی زندگی نوجوان، با فراهم کردن محیطی امن برای ابراز احساسات و افکار، و نیز با هدایت آگاهانه، به او کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری وارد مراحل پیچیده‌تر زندگی شود و به شکل‌گیری هویت مستقل خود دست یابد. حمایت عاطفی خانواده؛ نیاز بنیادین دوران نوجوانی حمایت عاطفی از سوی خانواده، یکی از بنیادی‌ترین نیازهای نوجوانان در دوران رشد است. در این مرحله از زندگی، نوجوانان با تغییرات عمده‌ای در ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی مواجه می‌شوند که می‌تواند منجر به افزایش اضطراب، استرس و سردرگمی گردد. در چنین شرایطی، حضور والدینی که با همدلی، درک عمیق و توجه به نیازهای عاطفی نوجوان برخورد می‌کنند، بسیار حیاتی است. والدینی که با صبوری به دغدغه‌ها و نگرانی‌های فرزند خود گوش می‌سپارند و بدون قضاوت به احساسات او پاسخ می‌دهند، محیطی امن و حمایت‌گر ایجاد می‌کنند. چنین فضایی به نوجوان این امکان را می‌دهد که احساسات خود را آزادانه ابراز کند و با اطمینان بیشتری با چالش‌های پیش‌رو روبرو شود. علاوه بر این، حمایت عاطفی خانواده نقش مهمی در کمک به نوجوان برای کنار آمدن با تغییرات جسمی و روانی دوران بلوغ دارد. از آنجا که این دوران معمولاً با نوسانات شدید احساسی همراه است، حضور اعضای خانواده به‌عنوان پناهگاهی امن می‌تواند به نوجوانان در مدیریت احساسات، پذیرش خود و مقابله مؤثر با مشکلات احتمالی کمک کند. ایجاد محیطی امن در خانواده ایجاد محیطی امن در خانواده، یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد سالم و شکل‌گیری شخصیت نوجوانان است. از آن‌جا که خانواده نخستین و اساسی‌ترین نهاد اجتماعی در زندگی فرد به‌شمار می‌رود، والدین باید فضایی فراهم کنند که نوجوانان در آن احساس امنیت و آرامش داشته باشند. در چنین فضایی، نوجوان می‌تواند بدون ترس از قضاوت، سرزنش یا تنبیه، افکار، احساسات و ایده‌های خود را آزادانه بیان کند. این محیط حمایتی به او کمک می‌کند تا شناخت عمیق‌تری از خود پیدا کند و در مسیر کشف و تعریف ارزش‌ها، باورها و هویت فردی‌اش گام بردارد. والدینی که ارتباطی باز و بدون محدودیت را با فرزندان خود تشویق می‌کنند، فضایی فراهم می‌سازند که در آن نوجوانان می‌توانند احساسات و نظرات خود را آزادانه بیان کنند. این امر نه‌تنها به تقویت اعتماد‌به‌نفس آن‌ها کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود نوجوانان احساس کنند شنیده می‌شوند و افکارشان ارزشمند است. در مجموع، ایجاد محیطی امن و حمایت‌گر در خانواده، به نوجوانان این امکان را می‌دهد که به‌طور کامل به خودشناسی پرداخته و شخصیت مستقل خود را در فضایی سرشار از احترام، اعتماد و حمایت شکل دهند. نقش والدین در راهنمایی و تربیت نقش والدین در هدایت و تربیت نوجوانان اهمیت فراوانی دارد، چرا که این دوره از زندگی با حساسیت‌ها و چالش‌های ویژه‌ای همراه است و نیازمند پشتیبانی، راهنمایی و نظارتی آگاهانه است. یکی از مهم‌ترین وظایف والدین در این مرحله، ارائه راهنمایی‌های اخلاقی است. نوجوانان با مسائلی چون دوستی، روابط اجتماعی، تحصیل و فشارهای همسالان روبه‌رو هستند. والدینی که با دقت و دلسوزی اصول اخلاقی را به فرزندان خود آموزش می‌دهند و آن‌ها را به رعایت صداقت، احترام به دیگران و مسئولیت‌پذیری تشویق می‌کنند، در واقع پایه‌های اخلاقی محکمی برای آینده‌ی آن‌ها بنا می‌گذارند. این نوع راهنمایی به نوجوان کمک می‌کند تا در مواجهه با چالش‌های زندگی، تصمیم‌های درست‌تری بگیرد و از آسیب‌های اجتماعی در امان بماند. علاوه بر این، والدین باید نوجوانان را به پذیرش مسئولیت و کسب استقلال تشویق کنند. این امر به معنای فراهم کردن فرصت‌هایی برای تجربه، اشتباه کردن و یادگیری از آن اشتباهات است؛ روندی که برای رشد شخصیتی و بلوغ فکری ضروری است. تأثیر الگوهای رفتاری والدین تأثیر الگوهای رفتاری والدین بر نوجوانان یکی از عوامل کلیدی در شکل‌گیری شخصیت و رفتار آن‌هاست. در دوران نوجوانی، زمانی که فرد به طور فعال در جستجوی ساختن هویت شخصی و اجتماعی خود است، رفتار والدین به‌عنوان نخستین و نزدیک‌ترین الگو، تأثیر عمیق و ماندگاری بر او می‌گذارد. والدینی که رفتارهای مثبت، اخلاقی و مسئولانه از خود نشان می‌دهند، نه تنها الگویی مناسب برای فرزندان خود فراهم می‌کنند، بلکه زمینه را برای رشد و توسعه ویژگی‌های مثبت در نوجوانان نیز مهیا می‌سازند. این رفتارهای مثبت می‌تواند شامل مجموعه‌ای از مهارت‌ها و ارزش‌های اجتماعی و فردی باشد. علاوه بر این، یکی از مهم‌ترین جنبه‌های الگوهای رفتاری والدین، نحوه‌ی حل مشکلات و مدیریت تعارضات است که نوجوانان از طریق مشاهده و تجربه آن‌ها، مهارت‌های لازم برای مقابله با چالش‌های زندگی را می‌آموزند. یکی دیگر از جنبه‌های مهم الگوهای رفتاری والدین، مدیریت احساسات و عواطف است. والدینی که توانایی کنترل احساسات خود را دارند و به جای واکنش‌های منفی در مواجهه با استرس‌ها، راه‌حل‌های سازنده انتخاب می‌کنند، الگوی مهم و ارزشمندی برای نوجوانان خود محسوب می‌شوند. نویسنده: سحر یوسفی