مسوولان محلی از ولایت سمنگان می‌گویند که در پی زمین‌لرزه‌ (شب دوشنبه، ۱۲ میزان) دست‌کم هشت تن جان باخته و نزدیک به ۲۰۰ تن زخمی شده‌اند. قاری لطف‌الله حبیبی، رییس صحت عامه‌ ولایت سمنگان، در گفتگو با رادیو رستم نوین گفته است که در پی این زمین‌لرزه در شهر ایبک، مرکز این ولایت، یک تن جان باخته و بیش از ۱۰۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. آقای حبیبی در ادامه تاکید کرده است که براساس معلومات موجود، در ولسوالی خُلم ولایت بلخ شش تن جان خود را از دست داده و بیش از ۷۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. وی در ادامه افزوده است که همچنان در ولسوالی حضرت سلطان ولایت سمنگان یک کشته و ۱۵ زخمی گزارش شده است. مقام‌های محلی حکومت فعلی گفته‌اند که آمار تلفات احتمالاً افزایش خواهد یافت، گروه‌های امدادرسان تا اکنون در حال بررسی مناطق دوردست هستند. باید گفت که این زمین‌لرزه به بزرگی ۶.۳ ریشتر حوالی ساعت ۱۲:۵۹ شب دوشنبه در ولسوالی خلم ولایت بلخ و بخش‌هایی از شمال افغانستان به وقوع پیوست و در ولایت‌های کابل، بغلان سمنگان، سرپل و قندوز نیز احساس شده است. این در حالی است که حدود دو ماه پیش زمین‌لرزه‌ای ولایت‌های شرقی افغانستان را تکان داد که بیش از دو هزار و ۲۰۰ تن جان باختند، سه هزار و ۶۴۰ تن زخم برداشتند و هزاران خانواده بی‌خانمان شدند. بر بنیاد گزارش سازمان‌های جهانی، زنان و کودکان بیش‌ترین آسیب را از این رویداد متحمل شدند. با این وجود، براساس گزارش دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد، در این زمین‌لرزه هزار و ۹۹۲ نفر جان باختند و بیش از سه هزار و ۶۰۰ نفر زخمی شدند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کرده است که خبرنگاران در سراسر جهان در مسیر جستجوی حقیقت با مشکلات فزاینده‌ای روبرو هستند و حتا جان خود را از دست می‌دهند. آقای گوترش این اظهارات را امروز (یک‌شنبه، ۱۱ عقرب) به مناسبت «روز جهانی پایان دادن به مصوونیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران» در حساب کاربری ایکس خود مطرح کرده و نوشته است: «وقتی خبرنگاران ساکت می‌شوند، ما همه صدای خود را از دست می‌دهیم.» آنتونیو گوترش در ادامه خواستار دفاع از آزادی مطبوعات شده و تاکید کرده است: «باید اطمینان حاصل کنیم کسانی که حقیقت را به صاحبان قدرت می‌گویند، می‌توانند بدون ترس این کار را انجام دهند.» همچنین او در بخشی از صحبت‌هایش مدعی شده است که در سراسر جهان، تقریباً از هر ده مورد قتل روزنامه‌نگاران، نُه مورد آن حل نشده باقی مانده است. او نوشته است: «مصوونیت از مجازات در هر کجا نه‌تنها بی‌عدالتی در حق قربانیان و خانواده‌های آنهاست – بلکه حمله‌ به آزادی مطبوعات، دعوتی به خشونت بیشتر و تهدیدی برای خود دموکراسی است.» دبیرکل سازمان ملل متحد غزه را مرگبارترین مکان برای روزنامه‌نگاران عنوان کرده و بار دیگر خواستار تحقیقات مستقل و بی‌طرفانه برای قتل خبرنگاران در غزه شده است. او از همه‌ی دولت‌ها خواسته که پرونده‌‌های مربوط به آزار و اذیت و قتل خبرنگاران در سراسر جهان را بررسی کرده و عاملان آن را تحت پیگرد قانونی قرار دهند. وی در ادامه نوشته: «فضاهای دیجیتال باید برای کسانی که اخبار را جمع‌آوری و گزارش می‌کنند، امن شوند.» قابل ذکر است که در افغانستان نیز حکومت فعلی با وضع محدودیت‌های گسترده علیه رسانه‌ها و فعالیت رسانه‌ای، سبب تعطیلی ده‌ها رسانه‌ شده و چندين خبرنگار، کارمند و فعال رسانه‌ای را بازداشت و زندانی کرده‌اند.

سازمان بین‌المللی کار، در چارچوب برنامه‌ی «راه‌حل‌های پایدار»، ۱۸۰ زن کارآفرین از ننگرهار و لغمان را مهارت‌های تجاری آموزش داده تا توان‌مندی‌های معیشتی آنان تقویت شود. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این برنامه به هدف ارتقای ظرفیت‌های زنان در بخش کسب‌وکارهای کوچک و متوسط طراحی شده و به آنان فرصت می‌دهد تا با دانش و مهارت‌های تازه، کسب‌وکارهای خود را گسترش داده و درآمد خانواده‌ها را افزایش دهند. مسوولان در سازمان بین‌المللی کار تاکید کرده است که این آموزش‌ها افزون بر افزایش توان‌مندی‌های اقتصادی زنان، نقش مهمی در ارتقای استقلال مالی و کاهش آسیب‌پذیری اجتماعی آنان دارد. وضعیت زنان در افغانستان، با محدودیت‌های جدی در عرصه‌ی کاری روبرو هستند و بسیاری از زنان دسترسی بسیار محدود به فرصت‌های آموزشی، شغلی و خدمات اجتماعی دارند. باید گفت که پس از به قدرت‌رسیدن حکومت سرپرست، بسیاری از زنان با از دست‌دادن فرصت‎‌های کار رسمی، منبع‌های درآمدشان را از دست داده و با فقر و ناداری دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از برنامه توسعه و حمایت معلمان زن با پشتیبانی مالی اتحادیه اروپا حمایت می‌کند. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۱۱ عقرب) با نشر گزارشی گفته است که این برنامه با هدف تقویت محیط آموزشی مدارس طراحی شده و مربیان، معلمان را با شیوه‌های نوین تدریس آشنا می‌کنند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است: «این برنامه اطمینان حاصل می‌کند که معلمان به‌ خوبی آموزش دیده‌اند، مواد آموزشی در دسترس هستند و مدیران مکاتب مهارت لازم برای راهنمایی و حمایت از تیم‌های خود را دارند.» یونیسف در ادامه افزوده است که بیش از ۱۰ هزار معلم در مراکز مختلف تربیت معلم در سراسر افغانستان آموزش دیده‌اند. این نهاد به نقل از پری، یکی از مربیان در ولایت هرات، نوشته است: «در افغانستان، معلمان در شرایط دشواری کار می‌کنند که پذیرش روش‌های نوین آموزشی را برای آن‌ها دشوار می‌سازد. روش‌های سنتی و معلم‌محور هنوز هم به‌طور گسترده در مدارس مورد استفاده قرار می‌گیرند و گذار به شیوه‌های آموزش دانش‌آموزمحور بدون حمایت کافی، به‌ویژه دشوار است.» این در حالی است که پس از تسلط مجدد حکومت سرپرست، معلمان زن به‌طور سیستماتیک از نظام آموزشی افغانستان حذف شده‌اند. همچنان یونیسف و یونسکو پیش‌تر هشدار داده بودند که سیستم آموزشی افغانستان در وضعیت بحرانی قرار دارد. در حالی یونیسف از حمایت معلمان زن خبر می‌دهد که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید، در سومین بازی خود با پیروزی پرگول هفت بر صفر برابر تیم ملی زنان لیبیا، به کار خود در تورنمنت FIFA Unites: Women’s Series ادامه داد و نخستین پیروزی را کسب کرد. این مسابقه روز (شنبه، ۱۰ عقرب) در کشور مراکش برگزار شده است و تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید با نمایش چشم‌گیر توانست با نتیجه ۷–۰ تیم لیبیا را شکست دهد. زنان فوتبالیست اهل افغانستان پیش از این در دو دیدار ابتدایی با نتایج ۱–۶ در برابر چاد و ۰–۴ در برابر تونس، شکست خورده بودند. در دیدار دوم، جیانی اینفانتینو رییس فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) نیز از نزدیک نظاره‌گر بازی آنان بود. پیروزی تیم زنان افغانستان برابر تیم زنان لیبیا که پس از ممنوعیت ورزش زنان در داخل کشور از سوی حکومت فعلی در سال ۲۰۲۱ در تبعید به فعالیت خود ادامه می‌دهد، یک دستاورد مهم به شمار می‌رود. تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید، در ماه می سال روان میلادی با حمایت فیفا و هدایت پایولین هامیل، سرمربی این تیم تشکیل شد و پس از مشورت با فیفا، نام رسمی «زنان افغان متحد» (Afghan Women United) را برای خود برگزید. این تیم متشکل از بازیکنانی است که پس از تسلط دوباره حکومت فعلی بر افغانستان، از کشور خارج شده‌اند و اکنون در کشورهای مختلف از جمله استرالیا، بریتانیا و دنمارک زنده‌گی می‌کنند. برد ۷–۰ برابر لیبیا در مراکش، نه تنها بزرگ‌ترین پیروزی تاریخ تیم زنان افغانستان در تبعید است، بلکه نشانه‌ای از بازگشت آن‌ها به صحنه بین‌المللی فوتبال زنان به شمار می‌رود.

کلستر جهانی حفاظت، شبکه‌ای از سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی اعلام کرده است که افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های بشردوستانه جهان درگیر است. بازگشت اجباری مهاجران و بلایای طبیعی در سال جاری این بحران را نسبت به سال گذشته تشدید کرده است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که بحران‌هایی چون بازگشت گسترده‌ مهاجران و تاثیرات شدید تغییرات اقلیمی در افغانستان جای درگیری‌ها را به‌عنوان عامل اصلی آوارگی گرفته و وضعیت انسانی کشور را وخیم‌تر ساخته‌‌اند. در بخشی از گزارش تاکید شده است که در سال جاری میلادی بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند و همچنان کاهش ۴۷ درصدی بودجه‌ بشردوستانه‌ آمریکا سبب تعلیق برنامه‌های پاک‌سازی ماین و تعطیلی مراکز خدماتی شده است. در ادامه آمده است که بلایای طبیعی تنها در نیمه‌ نخست سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از پنج میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داده و اجرای قانون امر به معروف حکومت سرپرست، محدودیت‌های بیشتری را بر زنان و دختران تحمیل کرده است. همچنین کلستر جهانی حفاظت، فقر و ناامنی غذایی، تکرار بلایای طبیعی، نقض سیستماتیک حقوق بشر و محدودیت‌های شدید بر آموزش، اشتغال و مشارکت عمومی را از جمله بحران‌های جاری در افغانستان عنوان کرده است. در گزارش آمده است که اقلیت‌های قومی و مذهبی، افراد دارای معلولیت و بی‌جا‌شدگان داخلی با چالش‌های جدی روبرو هستند و موانع اداری و محدودیت‌ها ظرفیت گسترش عملیات امدادی را کاهش داده است. این سازمان از شرکای بین‌المللی خواسته است تا برای کاهش محدودیت‌های عملیاتی و تقویت حمایت‌های مبتنی بر جامعه در مناطق پذیرای بازگشت‌کنندگان، تمرکز بیشتری داشته باشند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که مشارکت معنادار زنان در تمام عرصه‌های زندگی عمومی، به‌شمول گفتگوهای سیاسی و پاسخ به مسائل بشری، برای ثبات، شکوفایی و مشروعیت افغانستان در صحنه‌ی جهانی مهم است. یوناما این اظهارات را در اعلامیه‌ای به‌مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد تصویب «قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵» شورای امنیت سازمان ملل در مورد صلح، امنیت و زنان مطرح کرده و از حکومت سرپرست خواسته است که تعهدات افغانستان در قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و مشارکت کامل زنان در بخش‌های همگانی، سیاسی و اقتصادی را بازگردانند. جورجت گانیون، معاون سیاسی و سرپرست یوناما برای افغانستان تاکید کرده است: «در افغانستان، اصول قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵ بیشتر از هر زمانی مرتبط باقی مانده است. زنان و دختران این کشور از دیرزمانی در برابر ناملایمات شدید از خود استقامت، رهبری و شهامت فوق‌العاده‌ای به نمایش گذاشته‌اند.» وی در ادامه تاکید کرده است: «زنان و دختران پیوسته بار تأثیرات نامناسب منازعات و همچنان محرومیت و فرسایش حقوق بنیادی خویش را به دوش می‌کشند.» خانم گانیون می‌گوید: «علی‌رغم این چالش‌ها، میلیون‌ها زن و دختر افغانستان به تلاش‌های خود برای فراهم‌آوری منابع مالی برای خانواده‌های‌شان، رهبری محلات، عرضه‌ی کمک‌های بشری، آموزش کودکان و میانجی‌گری در حل کشمکش‌های محلی پرداخته و امید برای آینده‌ی بهتر را در خانواده‌ها، محلات و کشور خویش زنده نگه داشته‌اند.» قابل ذکر است که حکومت فعلی از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور و فعالیت زنان در اجتماع وضع کرده است. حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

تاج‌الدین اویواله، نماینده‌ی یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد برای افغانستان اعلام کرده است که این کشور با یکی از شدیدترین بحران‌های سوء‏تغذیه‌ در جهان روبرو است.‏ آقای اویواله با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که که ۳.۵ میلیون کودک دچار سوءتغذیه حاد ‏هستند و یک میلیون نفر به شدت لاغر و در معرض خطر قرار دارند.‏ وی در ادامه تاکید کرده است: «این قابل پیشگیری است. بودجه پایدار و دسترسی به ‏کارکنان بهداشتی زن می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد و آینده کودکان را ‏محافظت کند.»‏ همچنین پیشتر اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد ‏گفته بود که افغانستان با یکی از بدترین بحران‌های گرسنگی در ‏جهان روبرو ‏است‎.‎ این نهاد گفته بود که ۹.۵‌‌‎ ‌‏ میلیون نفر به‌شدت از ناامنی غذایی رنج می‌برند و از ‏هر پنج نفر، یک نفر نمی‌داند وعده ‏غذایی بعدی‌اش از کجا خواهد آمد‎.‎ بازگشت حکومت سرپرست به قدرت و تشدید خشک‌سالی، منجر به گسترش فقر در ‏افغانستان ‏شده است. ‏ سازمان ملل متحد چند وقت پیش گزارش داده بود که بیش از ۲۲ میلیون نفر در کشور نیاز به ‏کمک‌های ‏بشردوستانه دارند. این در حالی است که کمک‌های جهانی به افغانستان ‏نیز ‏کاهش یافته است.‏ همچنین در حالی وضعیت اقتصادی در افغانستان رو به وخامت است که کشورهای ‏همسایه در ‏حال بازگرداندن مهاجران اند. تنها امسال بیش از دو میلیون مهاجر ‏از ‏کشورهای ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.‏

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه‌ی حقوق بشر سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که حملات شاخه‌ی خراسان گروه داعش علیه اقلیت‌ها در افغانستان که عمدتا هزاره‌ها را هدف قرار می‌دهد، تمامی نشانه‌های جنایات بین‌المللی را دارد. آقای بنت این موضوع را در گزارش تازه‌اش که در مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرده بود، مطرح کرده است. در این گزارش، وضعیت حقوق بشر در افغانستان در ماه‌های نخست سال جاری میلادی بررسی شده است. وی در بخشی از گزارشش تاکید کرده است که شکایت‌ها و نارضایتی‌های جوامع قومی، مذهبی و زبانی در افغانستان و نیز حملات علیه آنان، تا اکنون به اندازه‌ی کافی مستندسازی، تحلیل و رسیدگی نشده است و همچنان بی‌اعتنایی نسبت به این نارضایتی‌ها ادامه دارد. آقای بنت هشدار داده است که بی‌توجهی حکومت سرپرست به تبعیض‌ها و شکاف‌های قومی و مذهبی می‌تواند به افزایش تنش‌ها و ناآرامی‌ها در افغانستان منجر شود. او از حکومت فعلی افغانستان خواسته است سیاست‌های تبعیض‌آمیز خود را کنار بگذارند و زمینه‌ی حضور و نمایندگی واقعی همه‌ی اقوام و جوامع مذهبی را در روند تصمیم‌گیری فراهم کنند. در این گزارش آمده است که در دوره‌ی مورد بررسی، موارد متعددی از نقض آزادی مذهبی در افغانستان ثبت شده است. همچنین گزارشگر ویژه‌ی سازمان ملل متحد در بخشی از گزارشش از استفاده از واژه‌ها و سخنان تحقیرآمیز توسط مقام‌های حکومت فعلی ابراز نگرانی کرده است. او برای نمونه به سخنرانی محمدخالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرده که در آن غیرمسلمانان را با «حیوانات چهارپا» مقایسه کرده بود.