نهادهای جامعه مدنی و حقوق بشری افغانستان (ICSHRA) با ابراز نگرانی از وضعیت حقوقی و امنیتی خبرنگاران افغانستان در ایران و پاکستان، خواستار توقف بازداشت‌های خودسرانه، جلوگیری از اخراج اجباری و تسریع روند رسیدگی به پرونده‌های پناهندگی آنان شده است. این نهادها با نشر اعلامیه‌ای گفته است که شماری از خبرنگاران افغانستان در ایران، با گذشت پنج سال، هنوز در انتظار تعیین سرنوشت درخواست‌های پناهندگی خود هستند. در اعلامیه آمده است که تأخیر در رسیدگی به این پرونده‌ها، آنان و خانواده‌های‌شان را در بلاتکلیفی قرار داده است. نهادهای جامعه مدنی و حقوق بشری افغانستان تصریح کرد که خبرنگاران افغانستان در پاکستان نیز با بازداشت از سوی پولیس، فشارهای امنیتی و خطر اخراج اجباری روبرو هستند. این نهادها هشدار داده است که بازگرداندن اجباری آنان، به دلیل پیشینه فعالیت‌های رسانه‌ای و مستندسازی موارد نقض حقوق بشر، می‌تواند جان و امنیت‌شان را به خطر اندازد و آنان را در معرض تهدید، بازداشت خودسرانه و شکنجه قرار دهد. این نهاد از دولت‌های ایران و پاکستان خواسته است امنیت و حقوق بنیادین خبرنگاران افغانستان را تضمین کرده و از بازداشت‌های خودسرانه و اخراج اجباری آنان جلوگیری کنند. همچنین این نهاد از کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان خواسته است روند بررسی پرونده‌های پناهندگی این خبرنگاران را تسریع کند و از کشورهای پناهنده‌پذیر خواسته است زمینه انتقال امن و اسکان مجدد افراد در معرض خطر را فراهم سازند.

جمعیت هلال احمر افغانستان در تازه‌ترین مورد از انتقال ۷۹ کودک مبتلا به بیماری‌های سخت و سوختگی‌های شدید به آلمان جهت دریافت درمان‌های تخصصی خبر داده است. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که ۴۶ کودک که به تازگی در آلمان درمان شده‌اند، پس از بهبودی به افغانستان بازگشته‌اند. در اعلامیه آمده است که ۷۹ کودک افغانستانی نیازمند مراقبت‌های ویژه پزشکی، جهت سپری کردن مراحل درمان تخصصی به آلمان اعزام شدند. شهاب‌الدین دلاور، رییس جمعیت هلال احمر افغانی گفت که تا اکنون در مجموع حدود پنج هزار و ۳۰ کودک بیمار برای مداوا به آلمان منتقل شده‌اند. همچنین وی تاکید کرده است که در حال حاضر ۱۵۳ کودک افغانستانی در شفاخانه‌های آلمان تحت درمان قرار دارند. بر اساس اطلاعات ارائه شده، این اقدامات با پشتیبانی مالی بنیاد خیریه «دهکده صلح آلمان» به اجرا درمی‌آید.

نوالا نی مویرچیرتی، معاون نماینده دایمی ایرلند در سازمان ملل متحد، نسبت به ادامه محرومیت دختران افغانستان از آموزش ابراز نگرانی کرده و آن را نقض جدی حقوق اساسی زنان و دختران دانسته است. مویرچیرتی این اظهارات را در نشستی درباره وضعیت و چشم‌انداز جوانان افغانستان مطرح کرده و گفت که از پنج سال به این طرف، تغییرات گسترده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، زندگی جوانان افغانستان را تحت تأثیر قرار داده است. او تاکید کرد که این محدودیت‌ها فرصت‌های دختران و جوانان افغانستان برای تحصیل، تأمین معیشت و حضور در جامعه را محدود کرده است. نماینده ایرلند تاکید کرد که ممنوعیت آموزش متوسطه و تحصیلات عالی برای دختران، میلیون‌ها تن را از حق اساسی آموزش محروم ساخته است. وی در ادامه افزوده است که کنار گذاشتن زنان و دختران از آموزش و زندگی عمومی، پیامدهای جدی برای آینده افغانستان خواهد داشت. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد می‌گوید شرکای بشردوستانه این نهاد از جنوری تا آگست ۲۰۲۶ میلادی، در مجموع به ۹.۳ میلیون نفر در افغانستان کمک کرده‌اند که ۳۳ درصد آنان زنان و ۴۸ درصد کودکان بودند. این سازمان امروز (سه شنبه، ۱۲ عقرب) با نشر گزارشی گفته است که در این مدت ۵.۱ میلیون نفر کمک غذایی دریافت کرده‌اند. در گزارش آمده است که ۴ میلیون نفر از خدمات صحی، ۲.۶ میلیون نفر از کمک‌های تغذیه‌ای و ۳.۳ میلیون نفر از خدمات حفاظتی بهره‌مند شدند. اوچا با اشاره به محدودیت بودجه و دشواری‌های عملیاتی گفته است که ادامه کمک‌رسانی نجات‌بخش به تأمین منابع مالی کافی و انعطاف‌پذیر و فراهم‌بودن شرایط مناسب برای فعالیت امدادگران بستگی دارد. این نهاد تصریح کرد که دسترسی برابر و کامل زنان و دختران به کمک‌های بشردوستانه باید تضمین شود و زنان امدادگر نیز بتوانند با امنیت و به‌گونه معنادار در روند کمک‌رسانی مشارکت کنند. بر بنیاد این گزارش، از مجموع ۱.۷۱ میلیارد دالر بودجه مورد نیاز برای پاسخ بشردوستانه در سال ۲۰۲۶ میلادی، تاکنون ۵۱۳ میلیون دالر، معادل ۳۰ درصد، تأمین شده است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از نهادهای بین‌المللی در گزارش‌های خود اعلام کرده‌اند که اکنون بیش از نیمی از جمعیت افغانستان به کمک‌های فوری بشردوستانه نیاز دارند.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد، از محرومیت زنان و جوانان از آموزش و مشارکت اجتماعی ابراز نگرانی کرد. آقای فایق گفته است که زنان و جوانان افغانستان باید در تصمیم‌گیری‌هایی که آینده‌ی کشور را شکل می‌دهد، نقش داشته باشند. وی تاکید کرد که پنج سال گذشته با محدودیت‌های گسترده در مسیر آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی جوانان همراه بوده و این وضعیت، به‌ویژه برای دختران و زنان، پی‌آمدهای سنگینی داشته است. فایق با اشاره به آمار «یونیسف» گفت که از سال ۲۰۲۱ میلادی تا کنون بیش از ۲.۶ میلیون دختر از آموزش متوسطه محروم شده‌اند. به‌گفته‌ی او، دانشگاه‌ها همچنان به‌روی زنان بسته‌اند و محدودیت‌های کاری و رفت‌وآمد، استقلال و فرصت‌های زندگی آنان را کاهش داده است. همچنین او با اشاره به تحولات سریع هوش مصنوعی و بازار کار، گفت که جوانان افغانستان به دانش علمی، مهارت‌های دیجیتال و تفکر انتقادی نیاز دارند تا بتوانند در آینده نقش مؤثری ایفا کنند. فایق افزود که تنها زنان نیستند که از سیاست‌های محدودکننده متأثر شده‌اند، بلکه پسران و مردان جوان نیز با فقر، کمبود فرصت‌های شغلی، کاهش فرصت‌های آموزشی و محدودیت آزادی بیان روبرو هستند. او تاکید کرد که محروم کردن یک نسل از آموزش و فرصت مشارکت، افغانستان را از مهارت‌ها و ظرفیت‌هایی که برای پیشرفت به آن نیاز دارد، بی‌بهره می‌سازد. فایق خواستار حمایت از فرصت‌های امن آموزشی، بورسیه‌ها، توسعه‌ی مهارت‌ها و ابتکارهای جوانان شد و گفت آموزش‌های جایگزین، هرچند می‌توانند کمک‌کننده باشند، اما هرگز نمی‌توانند جایگزین بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها باشند. شماری از جوانان که از طریق آنلاین از داخل افغانستان به این نشست پیوسته بودند نیز بر گسترش دسترسی به آموزش باکیفیت و حمایت از آموزش نسل آینده تأکید کردند. این جوانان خواستار ایجاد فرصت‌های شغلی و کار از راه دور شدند تا بتوانند از دانش و مهارت‌های خود استفاده کنند.

منابع محلی از ولایت بادغیس می‌گویند که یک مرد در ولسوالی بالامرغاب این ولایت، دو خانم برادرش را به قتل رسانده است. دست‌کم دو منبع گفتند که این فرد گلبدین نام داشته و روز گذشته (دوشنبه، ۱۱ عقرب) دو خانم برادرش را به قتل رسانده و سپس بازداشت شده است. منبع تاکید کرد که حدود ۲۰ روز پیش، برادر گلبدین به‌دلیل ناسازگاری با دو همسرش خودکشی کرده بود. منبع افزوده است که از این دو زن، هشت کودک بی‌سرپرست به‌جا مانده‌اند. منبع درباره انگیزه قتل و چگونگی وقوع این رویداد جزییات بیش‌تر ارایه نشده است. قابل ذکر است که از زمان تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، موارد متعددی از قتل زنان از ولایت‌های مختلف کشور گزارش شده است. بیماری‌های روانی، خصومت شخصی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.

اولگا چرکو، سخنگوی اوچا یا دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد می‌گوید که کمبود بودجه در افغانستان سبب شده است که شماری از مراکز صحی فعالیت‌های خود را کاهش دهند یا به‌گونه کامل بسته شوند. چرکو هشدار داده است که باشندگان مناطق دوردست برای دسترسی به خدمات صحی ناگزیرند مسیرهای طولانی و خطرناکی را طی کنند. او تاکید کرد که رسیدگی به نیازهای فوری صحی مردم نباید تا زمان تأمین بودجه به تأخیر بیفتد. اولگا چرکو افزوده است که شرکای بشردوستانه سازمان ملل تلاش می‌کنند تا خدمات صحی را در مناطقی فراهم کنند که مردم بتوانند به‌آسانی به آن دسترسی داشته باشند. وی تصریح کرد که اما برای ادامه این خدمات، به بودجه بیشتر و پایدار نیاز است. سخنگوی اوچا گفت که تأمین بودجه قابل پیش‌بینی برای حفاظت از مادران، بهبود سلامت کودکان و دسترسی مردم به خدمات اساسی صحی اهمیت حیاتی دارد. او می‌گوید محل زندگی و فاصله جغرافیایی نباید تعیین کند که چه کسی به خدمات صحی دسترسی داشته باشد و چه کسی از آن محروم بماند. این در حالی است که نظام صحی افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده، از جمله وابستگی به کمک‌های بین‌المللی، کم‌بود دارو و تجهیزات و کم‌بود پزشکان متخصص، دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیشتر سازمان نجات کودکان نیز، اعلام کرده بود که ۶۰۰ مرکز صحی به‌دلیل کم‌بود بودجه در افغانستان بسته شده‌اند.

صندوق ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان (STFA) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که نیازهای این کشور در حال تغییر است و بازگشت گسترده مهاجران، حوادث ناشی از تغییرات اقلیمی و فشارهای اقتصادی، جوامع محلی را با چالش‌های بیشتری مواجه کرده است. این صندوق امروز (یک شنبه، ۱۰ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایسک خود نوشته است که در برنامه‌های آینده خود بر تقویت اقدامات مؤثر، رسیدگی به نیازهای تازه و قرار دادن جوامع محلی در مرکز فعالیت‌هایش تمرکز خواهد کرد. صندوق ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان تاکید کرد که با توجه به تغییر شرایط، برنامه‌های حمایتی باید متناسب با نیازهای جوامع تنظیم شود تا بتواند به چالش‌های موجود پاسخ دهد. این در حالی ا‌ست که افغانستان با چالش‌هایی چون بازگشت گسترده مهاجران، بیکاری، فقر، کمبود خدمات اساسی و پیامدهای خشکسالی و سایر حوادث طبیعی مواجه است. براساس گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی، این عوامل فشار بر خانواده‌ها و جوامع آسیب‌پذیر را افزایش داده‌اند.

صفحه‌ی «افغانستان عاری از پولیو» در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کارزار جدید تطبیق واکسن بیماری فلج کودکان فردا (دوشنبه، ۱۱ عقرب) در سراسر کشور آغاز خواهد شد. این صفحه با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود از شهروندان خواسته است که در رهایی افغانستان از بیماری پولیو سهم بگیرند. براساس آمارهای سازمان جهانی صحت، موارد مثبت این بیماری در سال ۲۰۲۶ میلادی در افغانستان به ۴۲ مورد رسیده است. همچنین سازمان جهانی صحت گفته است که موارد مثبت محیطی بیماری پولیو در افغانستان در سال جاری میلادی به ۹۳ مورد رسیده است. قابل ذکر است که بیشترین موارد ثبت‌شده در جنوب افغانستان است. در حال حاضر افغانستان و پاکستان تنها کشورهای جهان اند که بیماری فلج کودکان در آن به صفر نرسیده است. در سال جاری میلادی در پاکستان نیز شش مورد مثبت انسانی بیماری پولیو و ۱۳۷ مورد مثبت محیطی آن ثبت شده است. در سال ۲۰۲۵ میلادی ۲۱ مورد مثبت بیماری پولیو در افغانستان ثبت شده بود و در سال جاری این موارد افزایش یافته است.