یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان می‌گوید آزادی بیان و شرایط کار برای رسانه‌ها و خبرنگاران همچنان با محدودیت‌هایی مواجه است و طی سه ماه نشرات ۱۰ رسانه متوقف و چهار خبرنگار بازداشت شدند. این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۶ اسد) با نشر گزارشی گفته است که از اول ماه اپریل تا پایان جون، چهار خبرنگار توسط استخبارات دولت بازداشت شده‌اند و سه رسانه از سوی دولت و هفت رسانه به‌دلیل ناتوانی در تأمین وجوه مالی جواز فعالیت، مجبور شده‌اند نشرات خود را متوقف کنند و یک رسانه مجبور شده است با تغییر هیا‌ت رهبری نشرات خود را از سر بگیرد. در گزارش یوناما آمده است که به‌تاریخ ۱۱ اپریل در شهر خوست، مرکز ولایت خوست، ریاست اطلاعات و فرهنگ و ریاست معارف، برنامه‌های آموزشی رادیو «لونگ» را متوقف کردند و اعلام نمودند که این برنامه‌ها با نصاب آموزشی مطابقت ندارد. سازمان ملل تاکید کرد که به‌تاریخ ۱۷ می در شهر بامیان، مرکز ولایت بامیان، ریاست عمومی استخبارات دستور توقف فعالیت «رادیو بامیان» را صادر کرد. این رادیو متهم شده بود که بدون «جواز معتبر» نشرات انجام می‌دهد. رادیو بامیان به‌تاریخ ۲۳ جون فعالیت خود را از سر گرفت. همچنین در ادامه آمده است که به‌تاریخ ۲۱ جون وزارت اطلاعات و فرهنگ به تلویزیون «راه‌ فردا» اجازه داد تا پس از تغییر هیأت رهبری (صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول) نشرات خود را از سر بگیرد. طبق گزارش نمایندگی سازمان ملل، این شبکه به‌تاریخ ۲۸ فبروری سال جاری میلادی به‌دلیل اظهارات مالک آن، محمد محقق تعلیق شده بود. یوناما می‌گوید در همین مدت، دست‌کم هفت ایستگاه رادیویی در ولایت‌های قندهار و غزنی به‌دلیل «ناتوانی در برآورده ساختن تعهدات مالی» و سایر «الزامات مربوط به حصول و حفظ جوازهای لازم» نتوانستند به فعالیت خود ادامه دهند. بخش حقوق بشر یوناما مستند نموده است که در ماه می در شهر کابل ریاست عمومی استخبارات طالبان در دو رویداد جداگانه، سه خبرنگار را بازداشت کرده است. یوناما سرنوشت این خبرنگاران را توضیح نداده است. اما در ماه می، جاوید نیازی، خبرنگار خبرگزاری پیگرد و منصور نیازی و عمران دانش، خبرنگاران طلوع‌نیوز بازداشت شده بودند. خبرنگاران طلوع‌نیوز به‌تاریخ ۲۶ می و جاوید نیازی به‌تاریخ ۷ جولای آزاد شدند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد اعلام کرده است که مأموران امر به ‏معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست از مراکز صحی و دکان‌ها ‏نظارت می‌کنند تا مانع حضور زنان بدون محرم شوند.‏ این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۶ اسد) در گزارش تازه‌ی خود ‏درباره‌ی وضعیت حقوق بشر گفته است که مأموران امر به معروف در قندهار به ‏دکان‌های فروش لوازم آرایشی و سایر کالاهای زنانه دستور ‏دادند که نباید هیچ نوع کالا یا جنس را به زنان بدون محرم بفروشند.‏ در گزارش آمده است که مأموران امر به معروف ‏در ۲۱ ماه می در جریان بازدید از یک مرکز صحی ‏در ولسوالی دهراوود تاکید کردند که بیماران زن بدون ‏محرم نباید از خدمات صحی بهره‌مند شوند.‏ در گزارش آمده است که این مأموران گفتند که کارکنان ‏صحی زن نیز باید در ساعات کاری همراه با محرم خود ‏حضور داشته باشند.‏ یوناما در گزارش اشاره کرده است که نیروهای دولتی در لوگر ‏نیز به یک زن که برای خرید مواد غذایی به بازار آمده ‏بود، هشدار دادند که دیگر بدون محرم نیاید. یوناما تاکید کرد که نیروهای حکومتی دکان‌داری را که به این زن جنس فروخته بود، ‏با سیلی زدند و او را بازداشت کردند. گفته شده است که این ‏دکان‌دار با تعهدنامه‌ی کتبی که دیگر در آینده به زنان بدون ‏محرم جنس نفروشد، آزاد شده است.‏ همچنین در ماه جون در ولایت بدخشان هم مأموران امر به ‏معروف از زنانی که برای خرید به بازار آمده بودند ‏بازجویی کردند، زیرا آنان بدون محرم بودند و «حجاب ‏مناسب» نداشتند.

فرماندهی پولیس ولایت بدخشان می‌گوید یک زن و شوهر از شهر فیض‌آباد، مرکز این ولایت به اتهام ربودن دو نوزاد بازداشت شدند. احسان‌الله کامگار، سخنگوی فرماندهی پولیس بدخشان به «رادیو پولیس» گفته است که این زوج نوزادان را از شفاخانه ولایتی اختطاف کرده‌اند. وی تاکید کرد که یک نوزاد حدود یک سال پیش و نوزاد دیگر که حدود سه هفته قبل اختطاف شده بود، به والدین واقعی‌شان بازگردانده شده‌اند. او افزوده است که زن متهم این پرونده، با لباس پرستاری از شفاخانه ولایتی بدخشان دست به اختطاف می‌زد. رادیو پولیس امروز (سه‌شنبه، ۶ اسد) در گزارشی نوشته است که این زن هنگامی که برای ربودن نوزاد دیگری به شفاخانه مراجعه کرده بود، همراه با همسرش شناسایی و بازداشت شدند. همچنین ضیاگل، مادر کودک یک‌ساله به رادیو پولیس گفته است که سال گذشته هنگام تولد فرزندش جراحی شده بود و در حالی که او نمی‌توانست از جایش تکان بخورد، یک زن با لباس پرستاری نوزادش را از نزد او بیرون برد و دیگر برنگرداند. احسان‌الله کامگار در ادامه تصریح کرد که حدود ۲۰ روز قبل نیز یک نوزاد از شفاخانه ولایتی در فیض‌آباد مفقود شد. سخنگوی پولیس بدخشان گفت که پس از بررسی مأموران امنیتی، این زن و شوهر از مرکز ولایت بدخشان شناسایی و بازداشت شدند. فرماندهی پولیس بدخشان می‌گوید آزمایش‌های «دی‌ان‌ای» از هردو نوزاد و زوج متهم به اختطاف، نشان می‌دهد که آنان باهم هیچ نسبت خونی ندارند. اکنون نوزادان به والدین واقعی‌شان بازگردانده شده‌اند. زن و شوهر بازداشت‌شده به اتهام اختطاف نوزادان، می‌گویند آنان «به‌دلیل نداشتن فرزند» دست به این کار زده‌اند.

جنبش زنان مقتدر افغانستان، در فراخوانی جهانی برای پشتیبانی از حق آموزش دختران، از سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق‌بشری و دولت‌ها خواست که برای بازگشایی فوری مکتب‌ها به روی دختران در افغانستان اقدام مؤثر انجام دهد. این جنبش، به مناسبت نزدیک‌شدن به پنج‌سالگی ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران، از سازمان ملل و دولت‌ها خواسته است که در برابر محرومیت ساختارمند دختران از آموزش سکوت نکنند. در اعلامیه آمده است که سازمان‌ ملل و دولت‌ها اجازه ندهند که بحرانی کنونی آموزش دختران به وضعیتی عادی و فراموش‌شده بدل شود. جنبش زنان مقتدر افغانستان تاکید کرد که دختران افغانستان تنها از رفتن به مکتب محروم نشده‌اند؛ بلکه رویاها، استعدادها و فرصت‌های ساختن آینده‌ نیز از آن‌ها گرفته شده است. همچنین این جنبش خواستار پشتیبانی جدی و عملی سازمان ملل و نهادهای مدنی از حق آموزش دختران افغانستان شده و تاکید کرده است که صدای دختران محروم از آموزش باید به گوش جهان برسد و از حق آن‌ها دفاع شود. جنبش زنان متقدر افغانستان در ادامه افزوده است که سکوت در برابر محرومیت دختران افغانستان از آموزش، به معنای نادیده‌گرفتن آینده‌ی یک نسل است. تا ۱۹ روز دیگر ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران وارد ششمین سال خود می‌شود.

سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برنامه‌های توان‌مندسازی زنان در بامیان، از طریق آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، ایجاد فرصت‌های شغلی و پیوند با بازارهای محلی، به افزایش درآمد و استقلال اقتصادی زنان و تقویت معیشت خانواده‌ها کمک کرده است. این سازمان، امروز (دوشنبه، ۵ اسد) در گزارشی از وضعیت برنامه‌های توسعه‌ای خود در بامیان، بر نقش زنان در بهبود وضعیت اقتصادی خانواده‌ها تأکید کرد و از ادامه‌ی حمایت از آنان از طریق آموزش‌های فنی و حرفه‌ای خبر داده است. بر اساس گزارش، زنان در ولسوالی ورس از آموزش‌های خیاطی و دوخت‌ودوز بهره‌مند شده‌ و افزون بر کسب مهارت‌های فنی، به تامین‌کنندگان مواد اولیه و بازارهای محلی نیز متصل شده‌اند. این برنامه‌ها به آنان امکان داده تا محصولات خود را به فروش برسانند، درآمد کسب کنند و در تامین هزینه‌های خانواده سهم بیش‌تری داشته باشند. همچنین سازمان ملل متحد تاکید کرده است که این برنامه‌ها افزون بر تقویت استقلال اقتصادی زنان، به افزایش تاب‌آوری جوامع محلی در برابر فقر و چالش‌های اقتصادی نیز کمک می‌کند. این در حالی است که پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در آگست ۲۰۲۱، محدودیت‌های گسترده‌ای بر اشتغال زنان در افغانستان اعمال شده است. زنان از کار در بسیاری از اداره‌های دولتی و شماری از نهادهای غیردولتی منع شده‌ و فرصت‌های شغلی آنان به‌طور چشم‌گیری کاهش یافته است.

نهاد «افغانستان عاری از پولیو»، در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تطبیق واکسن راهی ایمن و اثرگذار برای پیش‌گیری از ابتلای کودکان به پولیو است. این نهاد امروز (دوشنبه، ۵ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس از خانواده‌ها خواسته که در دام معلومات نادرست نیفتند و با تطبیق واکسن کودکان خود را از مبتلاشدن به بیماری فلج کودکان (پولیو) نجات دهند. نهاد افغانستان عاری از پولیو، پیش از این نیز بارها از خانواده‌ها خواسته که اطمینان حاصل کنند که کودکان شان در هر کارزاری واکسن دریافت کنند. افغانستان و پاکستان، تنها کشورهایی هستند که بیماری فلج کودکان هنوز به گونه‌ی کامل در آن‌ها ریشه‌کن نشده است. این در حالی است که براساس آمار سازمان جهانی صحت، در سال جاری میلادی شش مورد انسانی و ۳۴ مورد محیطی بیماری پولیو یا فلج کودکان در افغانستان ثبت شده است. در سال ۲۰۲۵ میلادی در افغانستان در ‏مجموع ۲۱ مورد مثبت انسانی پولیو و ۹۴ مورد محیطی آن ثبت شده بود.‏ براساس آمار سازمان جهانی صحت، در سال جاری میلادی در ‏پاکستان نیز سه مورد مثبت انسانی و ۹۰ مورد محیطی پولیو ثبت شده است. پولیو یک بیماری ویروسی مسری است که عمدتا کودکان زیر پنج ‏سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری از طریق غذای آلوده، آب ‏یا تماس نزدیک منتقل می‌شود و می‌تواند باعث فلج دائمی یا مرگ ‏شود.‏ هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد، اما واکسن‌های ایمن و مؤثر ‏می‌توانند از آن جلوگیری کنند. ‏توانند از آن جلوگیری کنند. ‏

صندوق امانی ویژه‌ی سازمان ملل متحد برای افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به مادران و کودکان در نورستان، کنر، لغمان و ننگرهار کمک می‌کند زندگی ایمنی داشته باشند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۵ اسد) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در سفری به این ولایت‌ها از نزدیک به زنان، کشاورزان و بازگشت‌کنندگان دیدن کرده و تاب‌آوری جوامع مورد حمایت را از نزدیک مشاهده کرده است. صندوق امانی ویژه‌ی افغانسان در ادامه تاکید کرده است که تاب‌آوری در جوامع محلی تحت پشتیبانی از نهاد در حال تقویت و ریشه‌دارشدن است. این نهاد افزوده است که خدمات اساسی را در کنر، نورستان، ننگرهار و لغمان به افرادی ارائه کرده است که از این پیش به آن دسترسی نداشتند. این در حالی است که بیشتر بخش زیادی از جمعیت افغانستان برای تأمین نیازهای خود با مشکل روبرو هستند و بر اساس آمار سازمان ملل متحد بیش از ۱۷ میلیون جمعیت افغانستان با ناامنی شدید غذایی مواجه‌اند. بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان از طریق تقویت تاب‌آوری جوامع محلی، از مهم‌ترین روی‌کردهای جامعه‌ی جهانی به ویژه سازمان ملل و اتحادیه‌ی اروپا در سال‌های اخیر بوده است.

برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که هیچ مادری نباید مجبور باشد با کودک بیمار خود در سرما یا گرما فصل‌ها منتظر دسترسی به خدمات درمانی در سراسر افغانستان باشد. این نهاد امروز (دوشنبه، ۵ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که با پشتیبانی آژانس همکاری بین‌المللی جاپان، به شفاخانه‌ی چهارآسیاب در کابل یک انتظارخانه می‌سازد تا فضای امن‌تر و شایسته‌تری برای بیماران و همراهان آن فراهم شود. برنامه اسکان بشر ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که در حال حاضر کار ساخت شش سالن انتظار در شفاخانه‌های افغانستان از سوی این نهاد در جریان است. این در حالی است که کم‌بود امکانات و انتظارخانه در شفاخانه‌های افغانستان به ویژه شفاخانه‌های دولتی یکی از چالش‌های جدی بیمارداران است. همچنان کم‌بود انتظارخانه در شفاخانه‌ها سبب شده که خیلی وقت‌ها بیمارداران در جریان درمان بیماران شان در پیاده‌روها و حویلی شفاخانه سرگردانی بکشند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

صندوق جمعیت ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در پی جاری‌شدن سیلاب‌های ناگهانی در شرق افغانستان، زنان و دختران بیش از دیگران آسیب دیده‌اند و هزاران نفر همچنان در وضعیت اضطراری به سر می‌برند. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۴ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که هزاران نفر در منطقه‌های سیل‌زده شرق افغانستان به کمک‌های فوری نیاز دارند و زنان و دختران آسیب‌پذیرترین گروه‌های این بحران هستند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که برای پاسخگویی به نیازهای آسیب‌دیدگان، خدمات اضطراری بهداشت باروری، تجهیزات ضروری و حمایت‌های روانی-اجتماعی را بسیج کرده تا خدمات حیاتی بهداشت مادران همچنان در دسترس زنان و خانواده‌های آسیب‌دیده باقی بماند. این در حالی است که شماری از ولایات افغانستان در هفته‌ی گذشته شاهد بارندگی‌های شدید و سیلاب‌های ناگهانی بوده است؛ رویدادهایی که هزاران خانواده را متأثر کرده و زیان‌های گسترده‌ای برجا گذاشته است. بر بنیاد آمار منتشرشده از سوی حکومت سرپرست، در نتیجه‌ی سیلاب‌های اخیر دست‌کم ۳۴ نفر جان باخته و ده‌ها تن دیگر زخمی شده‌اند. همزمان، نهادهای امدادرسان نسبت به نیاز فوری آسیب‌دیدگان به کمک‌های بشردوستانه، به‌ویژه خدمات صحی و حمایتی برای زنان و کودکان، هشدار داده‌اند. این نهادها خواستار توزیع کمک‌های فوری به نیازمندان در سیلاب‌های اخیر شدند.

اتحادیه‌ اروپا در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از باشندگان بدخشان و به ویژه زنان و دختران حمایت می‌کند تا به خوداتکایی دست پیدا کنند و کیفیت زندگی‌شان بهبود یابد. این نهاد پس از چاشت امروز (یک‌شنبه، ۴ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که فرصت‌های بیشتری را برای رشد جوانان و زنان در ولسوالی‌های بهارک و ارغنج‌جواه بدخشان فراهم می‌کند. اتحادیه‌ی اروپا در ادامه تاکید کرد: «گوش می‌دهیم، می‌آموزیم، مشارکت می‌کنیم و نتیجه می‌آفرینیم.» در سال‌های اخیر، اتحادیه‌ی اروپا بزرگ‌ترین تمویل‌کننده‌ی پروژه‌های انسان‌دوستانه و توسعه‌ای در افغانستان بوده است. بخشی از فعالیت‌های اتحادیه‌ی اروپا در افغانستان، به بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان از طریق پشتیبانی از کسب‌وکارهای محلی به رهبری زنان متمرکز است. در حالی اتحادیه اروپا بر حمایت از زنان و دختران تاکید می‌کند که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.