سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان اعلام کرد که در یک ماه اخیر، فضای رسانه‌ای افغانستان با فشارهای سازمان‌یافته و ساختارمند روبرو بوده است. در گزارش زیر نام «در سایه‌ی ترس و سانسور» منتشر شده وضعیت رسانه‌ها و دسترسی به اطلاعات در بازه‌ی زمانی ۱۰ جون تا ۱۰ جولای بررسی شده است. در گزارش آمده است که در یک ماه گذشته، امنیت فیزیکی خبرنگاران به طور مستقیم هدف قرار گرفته است و نهادهای حکومت سرپرست، به جای بهره‌گیری از مجراهای قانونی، از فشارهای اطلاعاتی و امنیتی برای تحمیل خواسته‌های خود بر خبرنگاران استفاده کرده‌اند. در گزارش آمده است که در این دوره، مواردی از بازداشت و زندانی‌شدن خبرنگاران، پس از پوشش رویدادهای خبری رسمی و همین طور لت‌وکوب خبرنگاران ثبت شده است. سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان افزوده است که خبرنگاران در جریان بازداشت، تحت فشار شدید قرار گرفته و تهدید شده‌اند. در بخشی از گزارش آمده است که سازوکار رسمی اطلاع‌رسانی حکومت فعلی، به جای تسهیل فعالیت رسانه‌ها، به عاملی برای ایجاد مانع در مسیر کار خبرنگاران تبدیل شده است. همچنین در گزارش آمده است که مداخله‌های وزارت امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر نیز بر فعالیت رسانه‌ها اثر گذاشته است؛ طوری که به رادیوها در باره‌ی دریافت تماس تلفنی و پخش صدای زنان هشدار داده شده است. در بخش دیگر گزارش آمده است که ممنوعیت استفاده از گوشی‌های هوشمند در برخی اداره‌ها موجب محدودشدن شدید دسترسی به اطلاعات و توقف مصاحبه‌های تصویری رسمی شده است.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی از افزایش جرم‌های خشونت‌آمیز در افغانستان گفته است که زنان، کودکان و دیگر افراد آسیب‌پذیر، بیش‌ترین قربانیان نبود حاکمیت قانون، فروپاشی نظام عدالت و گسترش فرهنگ معافیت از مجازات در این کشور هستند. آقای فایق امروز (دوشنبه، ۲۲ سرطان) در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افزایش نگران‌کننده‌ی قتل‌های مرموز، تجاوز جنسی، آدم‌ربایی، اعدام‌های فراقضایی، ازدواج‌های اجباری و دیگر جرم‌های خشونت‌آمیز در افغانستان، پیامد مستقیم نبود حاکمیت قانون، تضعیف نظام عدالت و گسترش فرهنگ معافیت از مجازات است. وی در ادامه تاکید کرده است که امنیت واقعی تنها به معنای نبود جنگ یا درگیری مسلحانه نیست، بلکه زمانی تتمین می‌شود که شهروندان در سایه حاکمیت قانون، عدالت و پاسخ‌گویی، بدون هراس از قتل، تجاوز، آدم‌ربایی و خشونت زندگی کنند. سرپرست نمایندگی افغانستان افزوده است: «امروز بیش از هر زمان دیگری از چنین امنیتی محروم است و در این میان، زنان، کودکان و دیگر شهروندان آسیب‌پذیر، سنگین‌ترین بهای این وضعیت را می‌پردازند.» قابل ذکر است که پس از بازگشت حکومت فعلی به قدرت در ۲۰۲۱ میلادی، محدودیت‌ها علیه زنان و دختران به طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. همچنین  حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان ملل متحد هشدار داده است که همزمان با نزدیک شدن افغانستان به اوج فصل گرسنگی، ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در این کشور در معرض خطر سوءتغذیه قرار دارند. این نهاد با نشر گزارشی خواستار اقدام فوری برای جلوگیری از وخامت این بحران در سراسر افغانستان شده است. یونیسف در ادامه تاکید کرد که ناامنی غذایی و تغذیه‌ای، یکی از عوامل اصلی افزایش سوءتغذیه در میان کودکان افغانستان است. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل افزوده است که حفاظت از رژیم غذایی کودکان خردسال، به‌ویژه کودکان زیر دو سال، و تقویت خدمات پیشگیرانه باید در اولویت قرار گیرد. در این گزارش با عنوان «خیلی کم، خیلی دیر؛ بحران رژیم غذایی کودکان خردسال در افغانستان» آمده است که برای نخستین‌بار، وضعیت سوءتغذیه کودکان و تجربه ناامنی غذایی در میان یک گروه مشترک از کودکان در سراسر ۳۴ ولایت افغانستان به‌صورت هم‌زمان بررسی شده است. یافته‌ها یونیسف نشان می‌دهند کاهش تنوع غذایی، حذف وعده‌های غذایی و گرسنگی کودکان، از نخستین نشانه‌های ورود به بحران سوءتغذیه است. بر اساس این گزارش، وضعیت سوءتغذیه در ۲۶ ولایت افغانستان نسبت به سال ۲۰۲۵ میلادی بدتر شده و این وخامت پیش از آغاز اوج فصل گرسنگی، از ماه جولای تا سپتامبر، رخ داده است. یونیسف می‌گوید که کودکان زیر دو سال بیشترین آسیب را دیده‌اند و ۸۳ درصد موارد سوءتغذیه حاد شدید و ۷۷ درصد موارد سوءتغذیه حاد متوسط را تشکیل می‌دهند. همچنین تاج‌الدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان گفته است که کودکان خردسال حتی پیش از آغاز اوج فصل گرسنگی، بیش از گذشته در معرض سوءتغذیه قرار گرفته‌اند. وی تصریح کرد که کاهش وعده‌های غذایی و حذف غذاهای مغذی، نشانه‌های هشداردهنده‌ای است که باید پیش از تبدیل شدن به سوءتغذیه شدید، مورد توجه قرار گیرد. یونیسف هشدار داده است که شیوع بیماری‌ها، پوشش پایین واکسیناسیون، کمبود آب آشامیدنی، ضعف خدمات بهداشتی و کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه، بحران سوءتغذیه در افغانستان را تشدید کرده است. این نهاد از جامعه‌ی جهانی خواسته است با تأمین فوری بودجه، از برنامه‌های پیشگیرانه تغذیه، به‌ویژه برای کودکان ۶ تا ۲۳ ماهه و زنان باردار، حمایت کند تا از گسترش سوءتغذیه و پیامدهای مرگبار آن جلوگیری شود.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرد که زنان آسیب‌دیده از سیلاب در افغانستان، افزون بر زیان‌های جانی و مالی، با پیامدهای گسترده روانی و اجتماعی نیز روبرو هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که دسترسی زنان و دختران به خدمات مشاوره، فضاهای امن و اقلام ضروری، نقش مهمی در بازگشت آنان به زندگی عادی دارد. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در گزارشش به وضعیت زنان آسیب‌دیده از سیلاب در بغلان اشاره کرده و گفت که ارائه‌ی خدمات حمایت روانی اجتماعی و کمک‌های ضروری، بخشی اساسی از پاسخ انسان‌دوستانه به بحران‌های ناشی از رویدادهای طبیعی در افغانستان است. در گزارش آمده است، زنانی که در نتیجه‌ی سیلاب خانه، دارایی یا اعضای خانواده خود را از دست می‌دهند، افزون بر مشکل‌های اقتصادی و معیشتی، با آسیب‌های روانی جدی، اضطراب، شوک و دشواری در ادامه‌ی زندگی روزمره نیز مواجه می‌شوند. صندوق جمعیت سازمان ملل افزوده است که دسترسی زنان به خدماتی مانند کمک‌های اولیه روان‌شناختی، مشاوره، فضاهای امن و بسته‌های کرامت، می‌تواند به آنان کمک کند تا با پیامدهای بحران کنار بیایند، ثبات نسبی را به زندگی خود بازگردانند و روند بازسازی زندگی و حمایت از خانواده‌های‌شان را از سر بگیرند. در گزارش آمده است که این خدمات با حمایت اداره حفاظت مدنی و کمک‌های انسان‌دوستانه‌ی کمیسیون اروپا در شماری از منطقه‌های سیلاب‌زده، از جمله بغلان، در اختیار زنان و دختران قرار می‌گیرد. قابل ذکر است که افغانستان یکی از کشورهای آسیب‌پذیر در برابر تغییرهای آب‌وهوایی به شمار می‌رود و در سال‌های اخیر بارها شاهد سیلاب‌های ویران‌گر، خشک‌سالی و سایر رویدادهای شدید آب‌وهوایی بوده است. این رویدادها هزاران خانواده را بی‌جا کرده و زیان‌های گسترده‌ای برجا گذاشته است. سازمان‌های بین‌المللی، بارها هشدار داده است که زنان و دختران در افغانستان بیش از دیگران از پیامدهای تغییرهای آب‌وهوایی آسیب می‌بینند.

دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با همکاری دولت ایتالیا، برنامه‌ای را برای توان‌مندسازی زنان در افغانستان و ایجاد معیشت‌های قانونی و پایدار اجرا می‌کند. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۲۱ سرطان) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که هدف از این برنامه، کمک به زنان برای فاصله‌گرفتن از کاشت تریاک و ایجاد فرصت‌های اقتصادی پایدار است. دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این ابتکار به هدف تقویت معیشت‌های جاگزین، افزایش تاب‌آوری اقتصادی خانواده‌ها و کاهش وابستگی به کاشت کوکنار اجرا می‌شود. سازمان ملل و وزارت امور خارجه ایتالیا افزوده است که زنان و دختران نقش مهمی در تقویت اقتصاد خانواده، بهبود امنیت غذایی و ایجاد جوامع مقاوم‌تر دارند. به گفته‌ی این نهادها، حمایت از معیشت‌های قانونی و جاگزین می‌تواند به خانواده‌ها کمک کند تا به منابع درآمدی پایدار دست یابند. این در حالی است که افغانستان در دهه‌های گذشته یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان تریاک در جهان بوده است. از همین رو، نهادهای بین‌المللی در سال‌های اخیر برنامه‌های متعددی را برای توسعه‌ی معیشت‌های جاگزین و کاهش وابستگی کشاورزان به کاشت کوکنار اجرا کرده‌اند.

اسدالله جمشید، سخنگوی فرماندهی پولیس در قندهار می‌گوید یک زن در مرکز این ولایت، شوهرش را با ضربات چاقو به قتل رسانده است. آقای جمشید گفت این رویداد پس‌ازچاشت دیروز (شنبه، ۲۰ سرطان) در منطقه‌ی «لویه‌ویاله» در نزدیکی «نازک کوتی» شهر قندهار رخ داده است. او افزوده است که این زن پس از قتل شوهرش، با فرد دیگری از محل فرار کرده است. سخنگوی فرماندهی پولیس تاکید کرد که تحقیقات در این زمینه جریان دارد، ولی تا اکنون انگیزه‌ی قتل مشخص نشده و زن مظنون نیز بازداشت نشده است. همچنین رسانه‌ها گزارش داده‌اند که فرد کشته‌شده «برکت‌الله» نام داشت، ۲۷ ساله و باشنده‌ی اصلی ولسوالی پرچمن ولایت فراه بود. منبع تاکید کرد که برکت‌الله و همسرش حدود دو ماه قبل ازدواج کرده بودند. در سال‌های اخیر موارد خشونت خانوادگی بیشتر گزارش می‌شود، اما قتل شوهر توسط زن نسبت به قتل زن توسط شوهر، بسیار اندک است.

سازمان صحی جهانی (WHO) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده که بیش از ۲۲ میلیون تن در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و کمبود بودجه، دسترسی میلیون‌ها تن به خدمات صحی را با تهدید جدی روبرو کرده است. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که از میان افراد نیازمند، ۱۴.۴ میلیون تن به خدمات صحی نیاز دارند. در ادامه آمده است که از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تا اکنون، حدود ۱۵۰ مرکز درمانی که با حمایت نهادهای بشردوستانه فعالیت می‌کردند، به‌دلیل کمبود بودجه فعالیت خود را متوقف کرده یا تعطیل شده‌اند. همچنین سازمان صحی جهانی اعلام کرده است که برنامه پاسخگویی «خوشه سلامت» برای سال ۲۰۲۶ میلادی با کمبود شدید منابع مالی مواجه بوده و تا پایان ماه جون، تنها ۱۷ درصد از بودجه مورد نیاز تامین شده است. این سازمان تاکید کرده که به حمایت از اولویت‌های صحی افغانستان، از جمله مراقبت‌های اولیه، ریشه‌کنی فلج اطفال، واکسیناسیون، نظارت بر بیماری‌ها و سایر خدمات اساسی درمانی ادامه خواهد داد. سازمان صحی جهان افزوده است که تداوم حمایت جامعه جهانی برای حفظ دستاوردهای بخش صحت و تضمین دسترسی میلیون‌ها افغانستانی به خدمات نجات‌بخش درمانی، همچنان ضروری است. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

فدراسیون بین‌المللی مدافعین حقوق بشر در تبعید، از سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته به آن، خواسته است که حق آموزش دختران افغانستان را در اولویت تعامل دیپلماتیک خود با حکومت سرپرست قرار دهند. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای در واکنش به اعلام نتایج کانکور ۱۴۰۵ افغانستان، از سازمان ملل متحد و نهادهای مدافع حقوق بشر خواسته است که برای پایان‌دادن به محرومیت ساختارمند دختران و زنان از آموزش در افغانستان، اقدام‌های هم‌آهنگ، مؤثر و نتیجه‌بخش را روی دست بگیرند. در اعلامیه آمده است که از برنامه‌های آموزشی جاگزین، بورسیه‌های تحصیلی و فرصت‌های آموزشی را از راه دور برای دختران افغانستان، باید حمایت شده و گسترش یابند. همچنین فدراسیون بین‌المللی مدافعین حقوق بشر در تبعید، از سازمان ملل متحد و نهادهای مدافع حقوق بشر خواسته است که از مدافعان حقوق بشر، آموزگاران، استادان دانشگاه، خبرنگاران و فعالان حقوق زنان که به دلیل فعالیت‌های مسالمت‌آمیز خود در معرض خطر قرار دارند، باید به شکل مؤثر حمایت کنند. این نهاد خواستار پی‌گیری دوام‌دار موضوع تبعیض جنسیتی و نقض گسترده‌ی حقوق آموزش دختران افغانستان در همه سازوکارهای بین‌المللی شده است. فدراسیون بین‌المللی مدافعین حقوق بشر در تبعید، از حکومت فعلی نیز خواسته است که همه محدودیت‌های اعمال‌شده بر آموزش دختران و زنان را بدون قیدوشرط لغو کرده و زمینه‌ی دست‌رسی برابر همه شهروندان به آموزش در همه سطوح را فراهم سازند. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.