صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) در تازه‌ترین مورد اعلام کرد که بیش از ۵۳ هزار زن در شش ماه نخست سال جاری میلادی از خدمات مراکز مراقبت‌های دوران بارداری در ولایت‌های کابل و لوگر بهره‌مند شده‌اند. این سازمان امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) گزارش داده است که این خدمات در دو مرکز مراقبت‌های دوران بارداری به رهبری قابله‌ها و با حمایت مالی اتحادیه اروپا در افغانستان ارائه شده است. براساس گزارش سازمان ملل، در فاصله ماه‌های جنوری تا جون سال جاری، در این مراکز بیش از چهار هزار ولادت مصون نیز انجام شده است. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید جرد که خدمات صحی با محوریت «انتخاب و آسایش زنان» ارائه می‌شود تا آنان در محیطی امن و با حمایت قابله‌های آموزش‌دیده از خدمات صحی بهره‌مند شوند. همچنین اتحادیه اروپا پیشتر نیز گفته بود که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد و ارائه خدمات صحی مناسب برای مادران و نوزادان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که مرکزهای درمانی در افغانستان با ارائه‌ی حمایت‌های لازم به زنان، زندگی آن‌ها را تغییر می‌دهد. این نهاد امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) با شریک‌سازی گزارشی از یک مرکز درمانی در مرکز افغانستان، اهمیت دسترسی زنان به خدمات درمانی را بازتاب داده است. در این گزارش، با زنی به نام زهرا صحبت شده که پس از مراجعه به مرکز درمانی، به دلیل فشارهای عصبی، دست‌ها و پاهایش هرازگاهی قفل می‌شدند و به زمین می‌افتاد؛ اما پس از مراجعه به این مرکز درمانی بهبود یافته است. زهرا که مادر پنج فرزند است، می‌گوید: «پس از این که از داکتر مشوره گرفتم، سه ماه شده خوب شدیم.» بخش زنان ملل، اما با نگرانی از محدودیت دسترسی زنان به خدمات درمانی، گفته است که فرصتی که برای زهرا فراهم شده، شاید برای زن دیگری که به کمک نیاز دارد، وجود نداشته اشد. همچنین معصومه، مدیر این مرکز درمانی نیز با نگرانی از کاهش بودجه، گفته است که در صورت کاهش بیشتر، مرکز درمانی ناچار است تیم کاری خود و میزان فعالیت خود را محدود کند که در نهایت جامعه و خانواده‌های از آن آسیب می‌بینند. محدودیت دسترسی زنان به خدمات درمانی به ویژه در بخش‌های دورافتاده‌ی افغانستان، هنوز یکی از چالش‌های جدی در برابر سلامت آن‌ها است. در سوی دیگر، بر اساس نگرانی نهادهای بین‌المللی به ویژه سازمان ملل و سازمان جهانی بهداشت، کاهش بودجه و توقف فعالیت صدها مرکز درمانی در بیش از دو سال اخیر در سراسر افغانستان، آسیب‌پذیری شهروندان به شمول زنان را بیش از پیش افزایش داده است.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کاهش کمک‌های مالی، محدودیت‌های اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان، سازمان‌های زن‌محور را با بحران جدی روبرو کرده و دسترسی زنان و دختران به خدمات حیاتی را کاهش داده است. این نهاد، امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) با نشر گزارشی گفته است که سازمان‌های زنان در افغانستان که از معدود راه‌های دسترسی زنان و دختران به خدمات حمایتی، بهداشتی و آموزشی هستند، با خطر تعطیلی روبرو شده‌اند. در گزارش آمده است که بررسی انجام‌شده از ۷۴ سازمان زنان در افغانستان نشان می‌دهد که نزدیک به سه چهارم این نهادها در سال ۲۰۲۵ میلادی با کاهش بودجه مواجه شده‌اند، دو سوم این سازمان‌ها شش ماه یا کم‌تر بودجه عملیاتی در اختیار دارند و نیمی از آن‌ها از سال ۲۰۲۵ میلادی تا اکنون هیچ بودجه‌ی جدیدی دریافت نکرده‌اند. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که بیش از نیمی از سازمان‌های بررسی‌شده احتمال می‌دهند در یک سال آینده فعالیت‌های خود را متوقف کنند یا به‌گونه‌ی کامل تعطیل شوند. همچنین ۶۶ درصد این سازمان‌ها گفته‌اند که بسیاری از زنان و دخترانی که پیش از این از خدمات آن‌ها استفاده می‌کردند، اکنون دیگر به این خدمات دسترسی ندارند. این نهاد گفته است که کاهش بودجه باعث شده خدمات آموزشی، برنامه‌های کمک به درآمدزایی زنان و برنامه‌های حمایت از زنان آسیب‌دیده از خشونت نیز کاهش یابد. در گزارش آمده است که محدودیت‌های گسترده بر آموزش، اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان، نیاز به خدمات حمایتی، به‌ویژه حمایت روانی و اجتماعی، را افزایش داده است. بخش زنان سازمان ملل متحد تصریح کرد که سازمان‌های زنان در افغانستان در شرایط کنونی از آخرین مسیرهای باقی‌مانده برای ارائه‌ی خدمات به زنان و دختران به شمار می‌روند؛ اما کاهش کمک‌ها توانایی این نهادها برای ادامه‌ی فعالیت را با مشکل روبرو کرده است. بر اساس این گزارش، سازمان‌های زنان در افغانستان خدماتی مانند مراقبت‌های ابتدایی صحی، حمایت روانی و اجتماعی، آموزش‌های حرفه‌ای و برنامه‌های کمک به درآمدزایی را برای زنان ارایه می‌کنند؛ اما کم‌بود بودجه باعث کاهش ظرفیت این خدمات شده است. پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حقوق زنان، از جمله آموزش، اشتغال و رفت‌وآمد آنان وضع شده است. حکومت فعلی در سال ۲۰۲۳ نیز کارمندان زن سازمان ملل متحد را از کار در دفترهای این نهاد منع کردند؛ اقدامی که سازمان ملل آن را در تضاد با اصول کاری خود دانست و هشدار داد که این محدودیت‌ها توانایی ارایه‌ی کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان را دشوارتر می‌کند.

سازمان صحی جهان (WHO) در تازه‌ترین اعلام کرده است که ۵۳۱ کارمند صحی را در ۱۴ بخش تخصصی آموزش داده و مراکز درمانی تحت حمایت این سازمان خدمات گسترده‌ای را به مردم ارائه کرده‌اند. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در سراسر افغانستان سرمایه‌گذاری قابل توجهی برای ارتقای ظرفیت‌های صحی انجام شده و آموزش کارمندان صحی، بخشی از تلاش‌ها برای بهبود خدمات درمانی در کشور بوده است. در اعلامیه آمده است که مراکز صحی مورد حمایت سازمان صحی جهان، ۶۴ هزار و ۱۴۶ مشاوره سرپایی ارائه کرده و برای بیش از سه هزار کودک زیر پنج سال واکسن تطبیق کرده‌اند. سازمان ملل افزوده است که در مناطق دورافتاده افغانستان نیز بیش از ۴۷ هزار تن از آموزش‌های صحی و مواد آگاهی‌دهی این سازمان بهره‌مند شده‌اند. با این حال، دسترسی به خدمات صحی در افغانستان همچنان با چالش‌های زیادی روبرو بود و ادامه حمایت‌ها برای تقویت نظام صحی و فراهم‌سازی خدمات برای مردم، به‌ویژه در مناطق دورافتاده، ضروری است. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

سازمان جهانی صحت می‌گوید که در ماه جون سال روان میلادی، ۶۵ هزار و ۶۷۳ مورد ابتلا به سینه‌بغل ناشی از عفونت شدید تنفسی و ۱۶۸ مورد مرگ مرتبط به آن ثبت شده است. این نهاد امروز (سه‌شنبه، ۳۰ سرطان) با نشر گزارش ماهانه‌ی خود، گفته است که ابتلا به سینه بغل در مقایسه با ماه می، بیش از ۱۸ درصد کاهش یافته است. در گزارش آمده است که در ماه جون، ۱۸ هزار و ۲۳۲ مورد اسهال آبکی همراه با کم‌آبی بدن و ۱۴ مورد مرگ مرتبط با آن ثبت شده است که در مقایسه با ۱۳ هزار و ۶۴۵ مورد ابتلا و هشت مورد مرگ در می، بیش از ۳۳ درصد افزایش را نشان می‌دهد. در بخشی از گزارش آمده است که در ماه جون ۴۸۳ مورد ابتلا به تب خون‌دهنده‌ی کریمه-کانگو و ۲۱ مرگ مرتبط با آن ثبت شده است که در مقایسه با ماه قبل، افزایش ۱۷۴درصدی را نشان می‌دهد. همین گونه، در ماه روان ۲۵۵ مورد مشکوک تب دنگی ثبت شده است. در گزارش آمده است که در ماه جون سال روان، دو هزار و ۴۱۴ مورد مشکوک به سرخکان و ۱۱ مورد مرگ مرتبط به آن ثبت شده است؛ آماری که در می به دو هزار و ۳۱۸ مورد و ۱۲ مورد مرگ می‌رسید. این وضعیت نشان‌دهنده‌ی افزایش بیش از چهاردرصدی است. سازمان جهانی صحت تاکید کرد که در جریان ماه گذشته‌ی میلادی، ۵۳۱ تن از کارکنان صحی در ۱۴ رشته‌ی تخصصی آموزش دیدند. در گزارش آمده است که مرکزهای تحت حمایت سازمان جهانی صحت، در ماه گذشته به ۶۴ هزار و ۱۴۶ تن خدمات سراپا ارائه کرده است و به بیش از سه هزار کودک زیر پنج سال نیز خدمات واکسیناسیون ارائه کرده و به ۴۷ هزار و ۹ تن در بخش‌های دورافتاده‌ی افغانستان آگاهی‌دهی صحی انجام داده است.

دفتر کمک‌های بشردوستانه‌ی اتحادیه‌ی اروپا در بخش آسیا و اقیانوسیه اعلام کرده است که صندوق پشتیبانی از کودکان سازمان ملل یا یونیسف، با حمایت مالی این نهاد برای کودکان به‌‌ویژه دختران در منطقه‌های دورافتاده‌ی بامیان، زمینه‌ی آموزش را فراهم کرده است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این حمایت‌ها کمک می‌کند تا کودکان در جوامع دوردست بتوانند آموزش ببینند، رشد کنند و رویاهای خود را دنبال کنند. در بخشی از این مطلب آمده است که این برنامه‌ها با هدف حمایت از کودکان در منطقه‌های دوردست و ایجاد فرصت‌های بهتر برای یادگیری و رشد آنان اجرا می‌شود. این حمایت‌ها در حالی صورت می‌گیرد که دسترسی کودکان، به‌ویژه دختران، به آموزش در افغانستان، با چالش‌های جدی روبرو است. پس از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، میلیون‌ها دختر از رفتن به مکتب بازمانده‌اند. همچنین کودکان در بسیاری از منطقه‌های دورافتاده‌ی افغانستان، با موانعی مانند فاصله‌ی زیاد تا مرکز‌های آموزشی، کم‌بود امکانات و دشواری‌های اقتصادی روبرو هستند؛ موضوعی که دسترسی آنان به فرصت‌های یادگیری را محدود کرده است. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده است که بیشتر شهرهای افغانستان با بحران شدید کمبود و قطعی مکرر برق مواجه‌اند. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که تداوم قطعی برق به کسب‌وکارها آسیب جدی وارد کرده و زندگی خانواده‌ها را با مشکلات گسترده روبرو ساخته است. برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که بحران کمبود و قطعی مکرر برق در افغانستان نیازمند توجه فوری و تغییر رویکرد در تامین انرژی این کشور است. همچنین برنامه اسکان بشر ملل متحد نسبت به تاثیر این بحران بر زندگی روزمره شهروندان، فعالیت کسب‌وکارها و روند آموزش جوانان ابراز نگرانی کرده و گفته است که قطعی‌های مداوم برق، فرصت درس خواندن جوانان و دانش‌آموزان را در ساعات عصر و شب محدود کرده است. این نهاد با تاکید بر ضرورت تغییر ساختار تولید انرژی افغانستان افزوده است که سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی می‌تواند به ایجاد شهرهای تاب‌آور، پایدار و کاهش وابستگی به منابع سنتی انرژی کمک کند. قابل ذکر است که افغانستان بخش عمده برق مورد نیاز خود را از اوزبیکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ایران وارد می‌کند. حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت بارها وعده افزایش تولید داخلی برق را داده‌ است اما تا اکنون پیشرفت چشمگیری در این زمینه مشاهده نشده است.

دیدبان حقوق افغانستان، بار دیگر خواستار بازگرداندن حق آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران و زنان در افغانستان شد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که باید دروازه مکتب به روی دختران و زنان در افغانستان بازگشایی شود. دیدبان حقوق افغانستان همزمان با هزار و ۷۶۴ روز ممنوعیت آموزش متوسط و عالی برای دختران، به نقل از یک مادر نوشته است: «هر روز دخترم از من می‌پرسد: مادر، چه وقت دوباره به مکتب می‌روم؟ هنوز پاسخی ندارم، اما هرگز امیدم را از دست نمی‌دهم. دخترم حق آموزش دارد.» دیدبان حقوق افغانستان خواستار ایستادگی برای حق آموزش دختران شده است. نزدیک به پنج سال می‌شود که دختران در افغانستان حق اشتراک در صنف‌های درسی بالاتر از صنف ششم را از دست داده‌اند. در این مدت، نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها، بارها از حکومت فعلی خواستند که فرصت آموزش را برای دختران در افغانستان فراهم کنند؛ اما هنوز هیچ پاسخی مثتبی از سوی مقام‎‌های دولتی ارائه نشده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که از طریق برنامه‌ی «انتقال نقدی برای مادران و کودکان» به خانواده‌های آسیب‌پذیر در افغانستان کمک می‌کند تا نیازهای اساسی خود را تامین کرده و به خدمات صحی و تغذیه‌ای دسترسی بهتری داشته باشند. یونیسف با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته که برنامه‌ی انتقال نقدی برای مادران و کودکان به هدف حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر در افغانستان اجرا می‌شود. در اعلامیه آمده است که این برنامه با حمایت دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد و صندوق‌های بشردوستانه اوچا به خانواده‌ها کمک می‌کند تا غذای مغذی و سایر نیازهای ضروری خود را تهیه کنند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرد که این برنامه همچنان دسترسی مادران و کودکان به خدمات صحی و تغذیه‌ای را بهبود می‌بخشد. این نهاد افزوده است که هر کودک شایسته‌ی آغازی سالم در زندگی است و حمایت از مادران، نقش مهمی در تامین سلامت کودکان دارد. قابل ذکر است که افغانستان با یکی از بالاترین نرخ‌های سوءتغذیه کودکان و مرگ‌ومیر مادران در جهان روبرو است. کاهش کمک‌های بشردوستانه در سال‌های اخیر، میلیون‌ها خانواده را با دشواری در تامین غذا و دسترسی به خدمات صحی مواجه کرده است.