عرفات جمال، نماینده کمیشنری عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در افغانستان از ایران و پاکستان خواسته است که سابقه میزبانی خود از مهاجران افغانستانی را در چند دهه گذشته، با اخراج آنان نابود نسازند. آقای جمال در صحبت‌ با رسانه‌ها بر برخورد مناسب با مهاجران افغانستانی، بازگشت داوطلبانه و کار هماهنگ این دو کشور با سازمان ملل متحد تاکید کرده است. وی در صحبت‌هایش هشدار داده است که اگر این کار انجام نشود، هرج ومرج میان این دو کشور و افغانستان ایجاد خواهد شد. نماینده کمیشنری عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در افغانستان تاکید کرده است: «این  درخواست اصلی ما است که با مردم با کرامت رفتار کنید. اطمینان حاصل کنید کسانی که می‌خواهند به خانه بازگردند، این کار را به‌طور داوطلبانه انجام می‌دهند و با ما همکاری کنید تا این حرکت به‌صورت سازمان‌یافته انجام شود و به ثبات کمک کند.» او در ادامه افزوده است: «در غیر این صورت، ما با وضعیتی از هرج‌ومرج در هر دو سوی مرز روبه‌رو خواهیم شد و هیچ‌کس چنین چیزی را نمی‌خواهد. تنها کافی است که همه طرف‌ها بر سر یک میز بنشینند، گفتگو کنند و بر روی یک چارچوب سازمان‌یافته کار کنند.» قابل ذکر است که پس از تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی بر افغانستان شمار زیاد فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و حقوق زن، خبرنگاران، دگرباشان جنسی، نظامیان پیشین و افغان‌هایی که با نیروهای خارجی در افغانستان همکار بودند، به دلیل هراس از انتقام‌جویی و یا هم رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی‌شان به کشورهای اروپایی و آمریکایی به پاکستان و ایران رفته‌اند که برخی از آنان هنوز هم منتظر طی مراحل درخواست‌های پناهندگی‌شان اند. ایران و پاکستان در سه‌ونیم سال گذشته هزاران مهاجر را به طور اجباری اخراج کرده و سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای علیه آنان در این کشور وضع کرده است. این در حالی است که ایران و پاکستان استخدام کارگران افغانستانی را در شماری از ولایت‌های این کشور ممنوع کرده و نیز روند اخراج اجباری پناه‌جویان را تشدید کرده است. در این مدت کارزارهای گسترده‌ای علیه مهاجران افغانستان در شبکه‌های اجتماعی از سوی کاربران ایرانی و پاکستان راه‌اندازی شده است.

منابع از میان مهاجران در پاکستان می‌گویند که پولیس اسلام‌آباد، زهرا موسوی فعال حقوق بشر و عضو جنبش زنان عدالت‌خواه افغانستان را بازداشت کرده‌ است. دست‌کم دو منبع به رسانه گوهرشاد گفته‌اند که پولیس پاکستان با لباس شخصی وارد خانه زهرا موسوی شده و به دلیل این‌که مدت زمان ویزایش تمام شد بود، بازداشت‌اش کرده‌اند. محمود قاسمی، همسر زهرا موسوی در گفتگو با رسانه‌ها نیز خبر بازداشت او را تایید کرده است. آقای قاسمی تاکید کرده است که پولیس پاکستان وی را به همراه دیگر پناه‌جویان به اردوگاه مهاجران منتقل کرده است. محمود قاسمی افزوده است: «ما با تمام نهادهای فعال در امور پناه‌جویان تماس گرفته‌ایم اما هنوز هیچ خبر مثبتی دریافت نکرده‌ایم.» از سویی هم، جنبش زنان عدالت‌خواه افغانستان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که دولت پاکستان تصمیم دارد زهرا موسوی، فعال برجسته حقوق بشر و عضو این جنبش را به افغانستان اخراج کند. این جنبش گفته است که نیروهای امنیتی پاکستان با بهانه‌های مختلف مهاجران را از خانه‌ها و خیابان‌ها بازداشت کرده و بدون توجه به «وضعیت خطرناک» افغانستان، آن‌ها را به گونه «اجباری» اخراج می‌کنند. این جنبش هشدار داده است این بازداشت‌ها و اخراج‌های اجباری نه تنها زندگی هزاران خانواده مهاجر را نابود کرده، بلکه جان بسیاری از فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران و زنانی که از سرکوب فرار کرده‌اند، را در معرض خطر مرگ قرار داده است. جنبش زنان عدالت‌خواه افغانستان از جامعه‌ی جهانی، سازمان ملل و نهادهای مدافع حقوق بشر خواسته است، هرچه سریع‌تر برای متوقف کردن این روند و یافتن راه‌حل‌های عملی جهت حمایت از مهاجران افغانستان، به‌ویژه زنان و فعالان مدنی، اقدام کنند. این جنبش تاکید کرده است که سکوت در برابر این بحران، به معنای «مشارکت در فاجعه‌ انسانی» است. قابل ذکر است که دولت پاکستان در جلسه‌ای به رهبری شهباز شریف، نخست‌وزیر این کشور روز (چهارشنبه، ۱۰ دلو) اخراج گسترده پناه‌جویان افغان را تصویب کرد. به دنبال این جلسه، اسلام‌آباد بازداشت گروهی مهاجران افغان را آغاز و تاکنون هزاران شهروند افغانستان را بازداشت و اخراج کرده است. سفارت حکومت سرپرست افغانستان در اسلام‌آباد تایید کرده که طرح اخراج تمامی مهاجران افغان از راولپندی و اسلام‌آباد به استثنای دارندگان ویزا، «قطعی و نهایی» شده است.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد از تمامی کشورها خواسته که به بازگشت‌های اجباری اتباع افغانستان، به‌ویژه افراد آسیب‌پذیر از جمله اقلیت‌های قومی و مذهبی، زنان و دختران، روزنامه‌نگاران، فعالان حقوق بشر و اعضای حرفه‌های هنری مانند موسیقی‌دانان، پایان دهند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که بازرسان حقوق بشر هشدار داده‌اند که بیش از ۴۰۰ هزار نفری که از اتباع افغانستان که به کشورشان بازگشته‌اند، با «آزار و اذیت» روبرو شده‌اند. در گزارش آمده است که گروه‌های آسیب‌پذیر به‌ویژه اقلیت‌های قومی، فعالان حقوق بشر و زنان و دختران از جمله کسانی هستند که ممکن است در معرض خطرات جدی در افغانستان قرار گیرند. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و سازمان بین‌المللی مهاجرت هم‌چنان خواستار تعلیق کامل بازگشت‌های اجباری اتباع افغانستانی از کشورهای مختلف هستند. سازمان‌های بین‌المللی تاکید کرده‌اند که باید به وضعیت حقوقی و انسانی تمامی اتباع افغانستانی توجه ویژه‌ای شود و از اخراج افرادی که ممکن است با خطرات جدی روبرو شوند، جلوگیری گردد. این نهادها هشدار داده‌اند که این افراد ممکن است که در معرض خطرات جدی از جمله «آزار و اذیت‌های فیزیکی و روانی، نقض حقوق بشر و تهدیدات امنیتی» در کشور خود قرار گیرند. همچنین سازمان‌های بین‌المللی در گزارش‌شان خواستار اقدامات لازم برای حمایت از حقوق بشر و رفاه اتباع افغانستان در کشورهای میزبان هستند. این سازمان‌ها می‌گویند که باید تدابیر لازم برای حفظ امنیت، سلامت و رفاه این افراد در کشورهای میزبان اتخاذ شود تا از آسیب‌های احتمالی پیش‌گیری شود و حقوق انسانی آنان در این کشورها رعایت گردد. باید گفت که در نوامبر سال گذشته میلادی، محسین نقوی، وزیر داخله‌ی پاکستان گفته بود که اتباع افغانستان پس از تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۳ بدون مجوز مناسب حق زندگی در منطقه‌ی اسلام‌آباد را نخواهند داشت. این تصمیم سبب شد که بسیاری از اتباع برای جلوگیری از بازداشت، مجبور به ترک پاکستان شوند و بیش از 0.4 میلیون نفر به افغانستان بازگشتند. این در حالی است که دولت پاکستان در پاسخ به نگرانی‌های نهادهای بین‌المللی اطمینان داد که اعتبار کارت‌های ثبت‌نام پناهندگان تا تاریخ ۳۰ جون ۲۰۲۴ تمدید شده است.

سفارت حکومت سرپرست در اسلام‌آباد اعلام کرده است، مقام‌های پاکستانی گفته‌اند که دولت این کشور تصمیم گرفته است تا تمام مهاجران افغانستان، از جمله دارندگان کارت‌های «آسی‌سی» و «پی‌‌اوآر» را بلافاصله از شهرهای اسلام‌آباد و راولپندی و در آینده‌ی نزدیک از سراسر پاکستان اخراج کند. این سفارت‌خانه امروز (چهارشنبه، ۱ حوت) با نشر اعلامیه‌ای گفته است: «مقام‌های وزارت امور خارجه‌ی پاکستان تایید کردند که برنامه‌ی اخراج «تمامی مهاجران افغانستان از اسلام‌آباد و راولپندی و همچنین از سراسر پاکستان در آینده‌ی نزدیک قطعی و نهایی است.» در اعلامیه آمده است که مسوولان این سفارت در نشست‌های خود با مقام‌های پاکستانی و سازمان‌های بین‌المللی نگرانی جدی خود را نسبت به اخراج تمام مهاجران در چنین مدت کوتاهی و تصمیم یک‌جانبه‌ی پاکستان ابراز داشته‌اند. این سفارت‌خانه تاکید کرده است: «این موضوع را با کابل هم در میان گذاشته است تا درباره‌ی بازگشت با عزت هم‌وطنان و چالش‌های موجود در این زمینه بررسی‌های لازم صورت گیرد.» دست‌کم دو منبع از میان مهاجران در اسلام آباد در صحبت با رسانه گوهرشاد گفته‌اند که در حال حاضر بازداشت و تفتیش خانه‌ها برای اخراج شهروندان افغانستان از شهرهای اسلام‌آباد و راولپندی جریان دارد. سفارت افغانستان در اسلام‌آباد نیز گفته است که این روند به‌طور اعلام‌نشده آغاز شده و نهادهای سازمان ملل نیز اطلاع ندارند. اعلامیه به نقل از مقام‌های پاکستانی، نوشته است که این تصمیم رسمی حکومت پاکستان است که از این پس تنها افغان‌هایی که ویزه‌ی قانونی دارند، می‌توانند در اسلام‌آباد و راولپندی اقامت داشته باشند. همچنین به‌تازگی کمیساری عالی پاکستان در امور پناهندگان افغانستان (سی‌‌سی‌‌ای‌آر) اعلام کرده است که ۲.۹ میلیون شهروند افغانستان در پاکستان حضور دارند که از این تعداد ۱.۴ میلیون نفر ثبت‌نام شده و ۰.۷ میلیون نفر دیگر ثبت‌نام نشده‌اند. پیش از این رسانه‌های پاکستانی گزارش داده بودند که ۱.۴۵ میلیون مهاجر اهل افغانستان در پاکستان کارت‌های پی‌اوآر دارند که تا ۳۰ جون ۲۰۲۵ اعتبار خواهند داشت. کارت‌های «پی‌اوآر» یک سند هویتی حیاتی است که برای پناهندگان ثبت‌نام‌شده‌ی افغانستانی صادر شده است. علاوه بر این کارت، ۸۰۰ هزار نفر دیگر کارت شناسایی «شهروندی افغانستان» دارند. پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳ به این‌طرف اخراج مهاجران افغانستان را آغاز کرده است.

وزارت مهاجران و عودت‌کنندگان حکومت سرپرست اعلام کرده است که در روزهای اخیر، پولیس پاکستان روند اخراج اجباری مهاجران افغانستانی را تشدید کرده و در تازه‌ترین اقدام، با یورش به خانه‌های مهاجران در ایالت بلوچستان، آنان را بازداشت و به اجبار به افغانستان بازمی‌گرداند. در میان مهاجران اخراج شده، ۳۰ زن و ۶۵ کودک نیز شامل می‌باشند. این وزارت با نشر اعلامیه‌ای اخراج اجباری مهاجران افغانستانی از ایالت بلوچستان پاکستان را محکوم کرد گفته است که پولیس پاکستان اخیراً ۶۵ کودک و ۳۰ زن را از طریق گذرگاه اسپین‌بولدک به افغانستان بازگردانده است. در اعلامیه آمده است که پولیس پاکستان شب گذشته به خانه‌های مهاجران در مناطق کویته و کچلاک بلوچستان یورش برده و خانه‌های آنان را بررسی کرده است. وزارت مهاجرین از جامعه‌ی جهانی و سازمان‌های بین‌المللی خواسته است که وضعیت مهاجران افغانستانی را مورد توجه قرار داده و شرایط بازگشت «با عزت» آنان را فراهم کنند. قابل ذکر است که پاکستان از حدود یک‌ونیم سال پیش روند اخراج مهاجران افغانستانیِ فاقد مدارک اقامتی را آغاز کرده است. بر اساس آمار سازمان ملل، تا اکنون بیش از ۸۰۰ هزار نفر از پاکستان به افغانستان بازگردانده شده‌اند که اکثریت آنان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. افغانستان در چند دهه‌ی اخیر یکی از بالاترین آمارهای مهاجرت غیرقانونی را داشته است و کشورهای همسایه، از جمله ایران و پاکستان، میزبان شمار زیادی از این مهاجران هستند. پس از به قدرت رسیدن حکومت فعلی، شماری از روزنامه‌نگاران، فعالان حقوق زن، نیروهای نظامی پیشین، وکیلان، قاضی‌ها و زنان معترض، از ترس انتقام‌گیری، مجبور به فرار به پاکستان شدند.

شماری از زنان معترض و اعضای جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان خواستار توقف اخراج اجباری مهاجرین افغانستان از پاکستان شدند. این جنبش اعتراضی با نشر اعلامیه‌ای در پیوند به اخراج مهاجرین از پاکستان ابراز نگرانی کرده است. زنان معترض از بازداشت زنان و کودکان اهل افغانستان توسط پولیس پاکستان و اخراج اجباری آنان به کشور هشدار داده‌اند و تاکید کردند که این اقدامات دولت پاکستان زندگی بسیاری از مهاجرین را با خطر جدی مواجه کرده است. در ادامه آمده است که تأخیر در بررسی پرونده مهاجرتی‌ توسط کشورها، سبب افزایش فشار روانی بر مهاجرین شده است. در اعلامیه آمده است که یک جوان تبعه افغانستان در اسلام‌آباد پاکستان بر اثر ناامیدی ناشی از تأخیر در روند بررسی پرونده مهاجرتی‌اش توسط دولت کانادا، دست به خودکشی زده است. زنان معترض می‌گویند که شهروندان بی‌پناه افغانستان «به دلیل ظلم و سرکوب حکومت سرپرست، به کشورهای همسایه پناه آورده‌اند و نیازمند حمایت فوری و مؤثر هستند.» این زنان معترض از دولت‌ها و نهادهای حقوق بشری می‌خواهند برای توقف اخراج اجباری و حمایت از مهاجرین افغانستان در پاکستان اقدام کنند. قابل ذکر است که دولت پاکستان طی هفته‌های اخیر، روند اخراج مهاجرین افغانستان به‌شمول زنان و کودکان را سرعت بخشیده است. توقیف و اخراج اجباری مهاجران در اسلام‌آباد، در روزهای اخیر واکنش‌های زیادی مواجه شده و از این میان، روز گذشته ریچارد بنیت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر ملل متحد برای افغانستان، خواستار توقف بازداشت و اخراج اجباری مهاجران افغانستانی از پاکستان شد. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی بر افغانستان شمار زیاد فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و حقوق زن، خبرنگاران، دگرباشان جنسی، نظامیان پیشین و افغان‌هایی که با نیروهای خارجی در افغانستان همکار بودند، به دلیل هراس از انتقام‌جویی و یا هم رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی‌شان به کشورهای اروپایی و آمریکایی به پاکستان رفته‌اند که برخی از آنان هنوز هم منتظر طی مراحل درخواست‌های پناهندگی‌شان اند.

اسکندر مومنی، وزیر داخله ایران در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از ابتدای سال جاری تا اکنون یک میلیون و ۱۰۰ هزار پناه‌جوی افغانستانی از این کشور به افغانستان بازگردانده شده‌اند. خبرگزاری جمهوری اسلامی یا ایرنا گزارش داده است که آقای مومنی این اظهارات را در گفتگوی ویژه خبری مطرح کرده و گفته است که در حال حاضر شش میلیون تبعه خارجی در ایران حضور دارند. وزیر داخله ایران تاکید کرد که دو میلیون تن آنان حتی برای اقامت کوتاه‌ مدت غیرمجاز هستند. وی افزوده است که برآوردها نشان می‌دهد که ۵۰ درصد مهاجران اخراج شده مجدداً به ایران بازگشته‌اند. این مقام ایرانی می‌گوید که با توجه به مشترکات زیاد و سوابق دیرینه تاریخی که با همسایه‌گان وجود دارد، اما در توان کشورش نیست که از این همه مهمان پذیرایی شود. وزیر داخله ایران تصریح کرد که فرصت‌های شغلی اندک است و کمک‌های جوامع بین‌المللی در زمینه رسید‌گی به مهاجران همچنان وجود ندارد. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی بر افغانستان شمار زیاد فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و حقوق زن، خبرنگاران، دگرباشان جنسی، نظامیان پیشین و افغان‌هایی که با نیروهای خارجی در افغانستان همکار بودند، به دلیل هراس از انتقام‌جویی و یا هم رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی‌شان به کشورهای اروپایی و آمریکایی به پاکستان رفته‌اند که برخی از آنان هنوز هم منتظر طی مراحل درخواست‌های پناهندگی‌شان اند. ایران در سه‌ونیم سال گذشته هزاران مهاجر را به طور اجباری اخراج کرده و سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای علیه آنان در این کشور وضع کرده است. این در حالی است که ایران استخدام کارگران افغانستانی را در شماری از ولایت‌های این کشور ممنوع کرده و نیز روند اخراج اجباری پناه‌جویان را تشدید کرده است. از زمان روی‌کارآمدن مسعود پزشکیان به‌عنوان رییس‌جمهور ایران، فشارها بر مهاجران افغانستان در آن کشور افزایش چشم‌گیر یافته است. در این مدت کارزارهای گسترده‌ای علیه مهاجران افغانستان در شبکه‌های اجتماعی از سوی کاربران ایرانی راه‌اندازی شده است. دولت ایران اعلام کرده است که تا پایان سال جاری خورشیدی دو میلیون مهاجر را بازداشت و اخراج می‌کند.

کمیساری عالی پاکستان در امور پناهندگان افغانستان (سی‌‌سی‌‌ای‌آر) در تازه‌ترین مورد ‌اعلام کرده است که ۲.۹ میلیون شهروند افغانستان در پاکستان اقامت دارند. روزنامه اکسپرس تریبون گزارش داده است که این آمار در جلسه‌ی روز (جمعه، ۱۲ دلو) به کمیته دائمی ایالت‌ها و مناطق مرزی مجلس سنا اطلاع داده شده است. کمیساری عالی در امور پناهندگان افغانستان گفته است که تقریبا ۲.۹ میلیون شهروند افغانستان در حال حاضر در پاکستان اقامت دارند که از این تعداد ۱.۴ میلیون ثبت‌نام شده و ۰.۷ میلیون نفر ثبت‌نام نشده‌اند. این کمیساری به اعضای مجلس سنای پاکستان در مورد کمک‌های بشردوستانه‌ای که به پناهندگان افغانستان در پاکستان ارائه می‌شود، توضیحات جامعی ارائه کرده است. همچنین در بخشی از گزارش آمده است که سعدیه عباسی و سید مسرور احسن، سناتوران، بر بسیج حمایت‌های بین‌المللی در تأمین مالی پروژه‌های پناه‌جویان افغانستان و استفاده‌ی درست از بودجه تاکید کردند. پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳ به این‌طرف اخراج مهاجران افغانستان را آغاز کرده است. گفته می‌شود که در مرحله‌ی اول که از نوامبر ۲۰۲۳ میلادی آغاز شد، بیش از نیم‌میلیون مهاجر و پناه‌جوی افغانستانی به کشورشان برگردانده شده‌اند. مرحله‌ی دوم اخراج اجباری مهاجران و پناه‌جویان افغانستان فاقد مدرک از پاکستان از اپریل ۲۰۲۴ میلادی آغاز شده بود و قرار بود یک میلیون نفر اخراج شوند. پولیس پاکستان اخیرا بازداشت و اخراج پناه‌جویان از اسلام‌آباد و راولپندی را تشدید کرده است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی بر افغانستان شمار زیاد فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و حقوق زن، خبرنگاران، دگرباشان جنسی، نظامیان پیشین و افغان‌هایی که با نیروهای خارجی در افغانستان همکار بودند، به دلیل هراس از انتقام‌جویی و یا هم رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی‌شان به کشورهای اروپایی و آمریکایی به پاکستان رفته‌اند که برخی از آنان هنوز هم منتظر طی مراحل درخواست‌های پناهندگی‌شان اند.

نادریار احمدی، رییس مرکز امور شهروندان خارجی وزارت داخله ایران، در دیدار با نماینده ویژه ناروی برای افغانستان، خواهان همکاری جهانی برای حمایت از میزبانی مهاجران افغانستانی شده است. خبرگزاری ایرنا گزارش داده که این مقام ایرانی در دیدار با بال کلومن، نماینده ویژه ناروی برای افغانستان، درباره مهاجرین افغانستانی در این کشور گفتگو کرده است. آقای احمدی گفته است که افزایش مهاجرت مردم افغانستان به کشورهای همسایه و به ویژه در ایران ناشی از وضعیت نامناسب این کشور در زمینه‌های غذا، آموزش و سلامت است. این مقام ایرانی از ناروی خواسته که برای جلب حمایت جامعه‌ی جهانی از میزبانی پناهند‌گان شهروندان افغانستان، شرکای بین‌المللی این کشور را متقاعد کند. قابل ذکر است که پس از تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان، هزاران تن از شهروندان این کشور به دلیل تهدیدات، محدودیت‌ها و بیکاری به ایران پناه برده‌اند. ایران در سه‌ونیم سال گذشته هزاران مهاجر را به طور اجباری اخراج کرده و سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای علیه آنان در این کشور وضع کرده است. این در حالی است که ایران استخدام کارگران افغانستانی را در شماری از ولایت‌های این کشور ممنوع کرده و نیز روند اخراج اجباری پناه‌جویان را تشدید کرده است. از زمان روی‌کارآمدن مسعود پزشکیان به‌عنوان رییس‌جمهور ایران، فشارها بر مهاجران افغانستان در آن کشور افزایش چشم‌گیر یافته است. در این مدت کارزارهای گسترده‌ای علیه مهاجران افغانستان در شبکه‌های اجتماعی از سوی کاربران ایرانی راه‌اندازی شده است. دولت ایران اعلام کرده است که تا پایان سال جاری خورشیدی دو میلیون مهاجر را بازداشت و اخراج می‌کند.