آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است پناه دادن به افرادی که در خطر هستند، بیش از یک سنت، یک ضرورت اخلاقی و عملی است. آقای گوترش در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که کشورهای جهان حق درخواست پناهندگی را حفظ کنند، مسوولیت مشترک در حمایت از پناهندگان را بپذیرند، شامل کردن پناهندگان در جامعه را تقویت کنند و راه‌حل‌های پایدار برای آنها فراهم نمایند. همچنین دبیرکل سازمان ملل خواستار جلب اراده سیاسی برای حل منازعات و بحران‌های انسانی شده است. آقای گوترش در ادامه تاکید کرده استوکه بدون اقدام جدی جامعه‌ی جهانی، میلیون‌ها پناهنده در سراسر جهان با خطرات جدی مواجه خواهند بود. این در حالی است که اخیراً اخراج مهاجران افغانستان از پاکستان تشدید شده است، در حالی‌ که در اوایل امسال بازگشت و اخراج از ایران بیشتر بود. براساس اعلام سازمان ملل، تنها در سال جاری بیش از دو‌ونیم‌میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند. طبق آمار این سازمان، از سال ۲۰۲۳ میلادی که روند اخراج از پاکستان آغاز شد، تا اکنون بیش از چهار‌ میلیون مهاجر به افغانستان اخراج شده‌اند. بازگشت مهاجران در حالی ادامه دارد که افغانستان با بحران بشری مواجه است و کمک‌های جهانی نیز کاهش یافته است.

کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان مستقر در پاکستان اعلام کرده است که به دلیل محدودیت‌های مالی جهانی قادر به ارائه کمک نقدی به همه بازگشت‌کنندگان افغانستانی نیست. کمک‌های این سازمان پس از این فقط به برخی از «بازگشت‌کنندگان ‌آسیب‌پذیر» و دارندگان کارت‌ «پی‌او‌آر» ارائه خواهد شد. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که محدودیت‌های مالی جهانی روند کمک‌های بشردوستانه را تحت تاثیر قرار داده است. ارائه کمک‌های نقدی به بازگشت‌کنندگان اهل افغانستان از روز (جمعه، ۲۳ عقرب) محدود شده است. سازمان ملل در ادامه نوشته است: «در حال حاضر همه عودت‌کنندگان اهل افغانستان نمی‌توانند کمک دریافت کنند. این شیوه مساعدت هدفمند برای افراد ثبت‌نام شده در یو‌ان‌اچ‌سی‌آر و همچنان برای دارندگان کارت پی‌او‌آر قابل اجرا است.» کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان پاکستان تاکید کرده است که مشکلات خانواده‌های افغانستان «قابل درک» است و در صورت تمویل مالی، ارائه کمک‌ها دوباره از سر گرفته خواهد شد. کمک‌های سازمان ملل به مهاجران افغان درحالی محدود شده است که اخیرا پاکستان موج اخراج مهاجران افغانستانی را شدت بخشیده و تنها در یک شبانه‌روز حدود هفت‌هزار افغان را از کشور بیرون کرده است. این روند باعث نگرانی سازمان‌های حقوق بشری نیز شده و در آخرین مورد کارشناسان ملل متحد نیز نسبت به پیامدهای زیان‌بار اخراج مهاجران هشدار داده و خواستار پایبندی اسلام‌آباد به تعهدات بین‌المللی شدند. همچنین ایران نیز همه‌روزه صدها مهاجر اهل افغانستان را اخراج می‌کند. شورای امنیت سازمان ملل نیز گفته است که تلاش‌ها برای ارائه کمک‌های بشردوستانه در افغانستان با اخراج ادامه‌دار افغان‌ها از کشورهای همسایه پیچیده‌تر شده است.

برنامه‌ی توسعه‌ی سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که افغانستان در سال ۲۰۲۵ میلادی شاهد یکی از بزرگ‌ترین موج‌های بازگشت مهاجران بوده و در این مدت بیش از ۲.۳ میلیون نفر به کشور بازگشته‌اند. این نهاد با نشر گزارشی تحت عنوان «از بازگشت تا بازسازی برای بازگشت‌کنندگان افغانستانی و جوامع میزبان»، گفته است که بسیاری از بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه زنان و دختران، بدون پس‌انداز، مدرک یا مسکن با شرایط دشواری روبرو هستند. در بخشی از گزارش آمده است که زنان و دختران بازگشت‌کننده بیش از دیگران از فقر، محدودیت‌های حرکتی، دسترسی اندک به خدمات اساسی و خطرات امنیتی رنج می‌برند. در ادامه آمده است که همچنان به‌دلیل محدودیت‌های اجتماعی و اقتصادی، شمار زیادی از زنان توانایی دسترسی به خدمات صحی، آموزشی و فرصت‌های کاری را از دست داده‌اند. برنامه‌ی توسعه‌ی سازمان ملل گفته است که تداوم بحران‌های طبیعی از جمله زلزله، سیل و خشک‌سالی، روند بهبود و بازسازی را ک‍ُند کرده و خانواده‌های بازگشت‌کننده را در معرض ناامنی و بی‌ثباتی بیشتر قرار داده است. این نهاد تاکید کرده است که بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه زنان، با وجود همه چالش‌ها، مهارت و اراده‌ی بازسازی زندگی خود را دارند و در صورت دریافت حمایت هدف‌مند، می‌توانند نقش مؤثری در ایجاد جوامع مقاوم‌تر و توان‌مندتر ایفا کنند. این در حالی است که در پی تشدید محدودیت‌های حکومت سرپرست، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند. شمار زیادی از آنان به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان پناهنده شدند؛ اما این کشورها در سال‌های پسین روند اخراج  مهاجران افغانستانی را تشدید کرده است.

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهند‌گان (UNHCR) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با آغاز فصل زمستان، منابع موجود در افغانستان در حال تمام شدن است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که بازگشت مهاجران اهل افغانستان از پاکستان همچنان ادامه دارد و روزانه حدود هفت هزار تن به کشور بازمی‌گردند. کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که از ماه آگوست سال جاری میلادی تا اکنون، به سه صد و ۲۰ هزار بازگشت‌کننده کمک‌های اضطراری ارائه کرده است. در اعلامیه آمده است که از این میان، ۷۵ هزار تن در ماه نوامبر کمک دریافت کرده‌اند. این نهاد افزوده است که این کمک‌ها شامل پول نقد و حمایت‌های حفاظتی می‌شود. کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهند‌گان تصریح کرد که حمایت‌های بیش‌تری برای بازگشت‌کنندگان نیاز است. قابل ذکر است که همزمان با فرارسیدن فصل زمستان، نهادهای بین‌المللی هشدار داده‌اند که در صورت عدم افزایش کمک‌های مالی و انسانی به بازگشت‌کنند‌گان، شرایط زند‌گی آنان در مرزها به شدت وخیم خواهد شد و ممکن است یک فاجعه انسانی گسترده رخ دهد. همچنین درتازه‌ترین مورد، داکتران بدون مرز (MSF) در افغانستان هشدار داده است که با نزدیک شدن فصل سخت زمستان خطر تازه‌ای در راه قربانیان زلزله است. اين نهاد گفته است که تا اکنون حدود هفت هزار و ۵۰۰ نفر را در کمپ‌های «پتان» و «اری‌ گمبه» در ولسوالی نورگل کنر، از طریق دو کلینیک و یک مرکز صحی سیار که خدمات صحی ابتدایی ارائه می‌دهند، درمان کرده است.

رسانه‌ها گزارش داده‌اند که در پی واژگونی دو موتر حامل مهاجران اهل افغانستان در زاهدان ایران، دست‌کم ۱۳ نفر جان باخته و هفت نفر دیگر زخمی شدند. رسانه‌ها با نشر گزارشی گفته‌اند، این حادثه روز (چهارشنبه، ۲۱ عقرب) در حالی در ولسوالی خاش زاهدان ایران رخ داده که این افراد می‌خواستند به‌صورت قاچاقی به ایران سفر کنند و موترهای حامل آنان براثر سرعت زیاد واژگون شده‌اند. همچنین در ویدیویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، دیده می‌شود که تعدادی کشته و زخمی در کنار یک جاده افتاده‌اند. قابل ذکر است که ایران پس از اخراج گسترده‌ی مهاجران، روند صدور ویزای خود برای شهروندان افغانستان را متوقف کرده است. در پی توقف روند صدور ویزا، شماری از شهروندان افغانستان که خانواده‌های‌شان در ایران مانده‌اند، تلاش می‌کنند خود را از مسیرهای قاچاقی به آن کشور برسانند. همچنین پیشتر، مقام‌های محلی حکومت سرپرست در هرات و نیمروز نیز اعلام کرده‌اند که مانع سفر قاچاقی ده‌ها شهروند افغانستان به ایران شده‌اند.

برنامه‌ جهانی غذا درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با بازگشت اجباری بیش از دو‌ونیم‌میلیون مهاجر از پاکستان و ایران، افغانستان تحت فشار عظیمی قرار گرفته است. این برنامه امروز (دوشنبه، ۱۹ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که بسیاری از خانواده‌ها با مادران و کودکانی که دچار سوءتغذیه هستند، به افغانستان می‌آیند. برنامه‌ جهانی غذا در ادامه تاکید کرده است که به‌ لطف شرکایی مانند یونان، در مراکز پذیرش و ترانزیت و از طریق خدمات تغذیه‌ای برای مادران و کودکان، حمایت‌های حیاتی را برای خانواده‌ها فراهم می‌کند. این در حالی است که اخیراً اخراج مهاجران افغانستان از پاکستان تشدید شده است، در حالی‌ که در اوایل امسال بازگشت و اخراج از ایران بیشتر بود. براساس اعلام سازمان ملل، تنها در سال جاری بیش از دو‌ونیم‌میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند. طبق آمار این سازمان، از سال ۲۰۲۳ میلادی که روند اخراج از پاکستان آغاز شد، تا اکنون بیش از چهار‌ میلیون مهاجر به افغانستان اخراج شده‌اند. بازگشت مهاجران در حالی ادامه دارد که افغانستان با بحران بشری مواجه است و کمک‌های جهانی نیز کاهش یافته است.

منابع از میان مهاجران اهل افغانستان در پاکستان می‌گویند که پولیس این کشور، فاطمه همنوا، خبرنگار افغانستان را همراه با دو کودک‌اش از منطقه «بی–۱۷» شهر اسلام‌آباد بازداشت کرده است. دست‌کم دو منبع گفته‌اند فاطمه همنوا پس از چاشت امروز (سه‌شنبه، ۱۳ عقرب) همراه با دو کودک‌اش توسط پولیس پاکستان بازداشت شده و به یکی از کمپ‌های مهاجران غیرقانونی انتقال داده‌ شده‌اند. منبع در ادامه تاکید کرده است که فاطمه همنوا از جمله خبرنگارانی است که پس از روی‌کار آمدن حکومت سرپرست به پاکستان پناه برده بود و در ماه‌های اخیر با مشکلات تمدید ویزه روبرو بوده است. در هفته‌های اخیر، حکومت پاکستان روند تمدید ویزه برای شهروندان افغانستان را دشوار کرده و هم‌زمان، روند بازداشت و اخراج مهاجران از این کشور شدت یافته است. همچنین شماری از نهادهای مدافع حقوق بشر گفته‌اند که این اقدام‌ها برخلاف اصول بین‌المللی پناهندگی است و جان بسیاری از خبرنگاران و فعالان مدنی افغانستان در پاکستان را در معرض خطر قرار داده است. پاکستان همه روزه مهاجران افغانستان را بازداشت و اخراج می‌کند.

منابع از میان مهاجران در ایران می‌گویند که حلیمه پژواک، فعال حقوق زن و یکی از زنان معترض افغانستان، به‌دلیل نداشتن ویزای معتبر توسط نیروهای امنیتی ایران بازداشت شده است. سازمان حامی جنبش‌های فمینیستی (فمنا)، روز (چهارشنبه، ۷ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود از بازداشت این فعال حقوق زن خبر داده است و نوشته است که خانم پژواک هم‌اکنون در بازداشت به‌سر می‌برد و با خطر جدی اخراج به افغانستان مواجه است. قابل ذکر است که در چند ماه اخیر بازداشت و ناپدید شدن دختران افغانستانی در ایران افزایش یافته است. این در حالی‌ است که ایران، از دهه‌ها پیش میزبان شمار بزرگی از مهاجران افغانستان بوده است. به گفته‌ی مقام‌های رسمی ایران، حدود شش میلیون مهاجر افغانستانی در این کشور زندگی می‌کنند. اما در ماه‌های اخیر، هم‌زمان با شدت گرفتن روند اخراج مهاجران، گزارش‌هایی از بدرفتاری مردم ایران و نیروهای امنیتی، خشونت‌های ضد‌مهاجرتی، قتل، ناپدید شدن و بازداشت کردن فعالان حقوق زن اهل افغانستان نیز پخش شده است. چندی پیش نیز سارا گوهری، دختر ۲۹ ساله‌ اهل افغانستان و دانشجوی رشته‌ی جامعه‌شناسی در دانشگاه تهران، هنگام سفر به مرز «تایباد» برای انجام پژوهشی میدانی درباره‌ی وضعیت مهاجران افغانستانی، توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.

همزمان با بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران و پاکستان، «جنبش زنان معترض شمال» نسبت به بی‌توجهی جامعه‌ی جهانی نسبت به اخراج آنان به‌ویژه افراد آسیب‌پذیر و زنان انتقاد کرده است. این جنبش با نشر اعلامیه‌ای گفته است که زنان و دختران در افغانستان با چالش‌ها و محدودیت‌های فزاینده روبرو هستند و این وضعیت سبب شده است که بسیاری آنان راه مهاجرت را در پیش گیرند؛ اما در کشورهای همسایه نیز، وضعیت مناسبی ندارند. در ادامه آمده است که زنان مهاجر افغانستانی در کشورهای همسایه، به‌ویژه در پاکستان و ایران، با شرایط دشوار و رفتارهای تحقیرآمیز روبرو اند. در اعلامیه آمده است که این زنان و دختران در میان تهدید اخراج، فقر و نبود حمایت انسانی، روزهای پرهراسی را سپری می‌کنند. جنبش زنان معترض شمال تاکید کرد که مهاجرت برای بسیاری از زنان افغانستانی به معنای نجات از جنگ و حاکمیت محدودکننده در داخل کشور بوده است؛ اما اکنون، در کشورهای میزبان نیز از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی محروم شده‌اند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «مهاجر بودن جرم نیست؛ زنان افغانستانی تنها پناه‌جو نیستند، آنان مادران و سرپرستان خانواده پ‌اند که برای حفظ جان و آینده‌ی فرزندان‌شان از همه‌چیز گذشته‌اند.» این جنبش هشدار می‌دهد که اخراج اجباری مهاجران افغانستانی بدون درنظرگرفتن وضعیت انسانی آنان، نقض آشکار حقوق بشر است. این جنبش از جامعه‌ی جهانی، نهادهای بین‌المللی و سازمان ملل می‌خواهد که برای جلوگیری از یک فاجعه‌ی انسانی دیگر در میان زنان و کودکان افغانستانی، اقدام فوری انجام دهند. در پی تشدید محدودیت‌های حکومت فعلی، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند.

نادر یاراحمدی، رییس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت داخله‌ی ایران درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در شش‌ ماه نخست سال جاری خورشیدی، یک‌ میلیون و ۴۵۰ هزار مهاجر افغانستانی از آن کشور اخراج شده‌اند. خبرگزاری ایرنا به نقل از نادر یاراحمدی گزارش داده است که روند اخراج مهاجران افغانستانی همچنان ادامه دارد و قرار است به همین تعداد دیگر نیز در آینده‌ی نزدیک اخراج شوند. رییس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران در ادامه تاکید کرده است که در حال حاضر ۴.۵ میلیون مهاجر قانونی و غیرقانونی افغانستانی در آن کشور زندگی می‌کنند. او در ادامه افزوده است که ۸۰ هزار ازدواج میان زنان و مردان افغانستانی و ایرانی ثبت شده که با احتساب فرزندان‌شان، جمعیتی حدود ۲۵۰ هزار نفر را تشکیل می‌دهند. یاراحمدی در مورد صدور شناس‌نامه برای فرزندان این خانواده‌ها گفته است: «فرزندانی که از مادران ایرانی و یا برعکس متولد می‌شوند، می‌توانند از شناس‌نامه برخوردار شوند.» قابل ذکر است که ایران در سال جاری خورشیدی برگه‌های سرشماری مهاجران افغانستانی را باطل و روند خروج اجباری آنان را آغاز کرده است. همچنان پیش از این، مقام‌های حکومت فعلی اعلام کرده بودند که امسال حدود یک‌ میلیون و ۸۰۰ هزار مهاجر از ایران اخراج شده‌اند. این اخراج‌ها در حالی پس از جنگ ایران و اسراییل شدت یافته است که افغانستان با بحران شدید حقوق بشری و انسانی مواجه ا‌ست و بسیاری از اخراج‌شد‌گان، از جمله زنان، خبرنگاران و مدافعان حقوق بشر در معرض خطر واقعی نقض حقوق بشر قرار دارند.