برچسب: رسانه گوهرشاد

1 هفته قبل - 147 بازدید

یونیسف: در حال بازسازی ده‌ها مکتب در نُه ولایت افغانستان هستیم

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در حال بازسازی ۱۶۵ مکتب در نُه ولایت افغانستان است. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۲۱ جدی) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این مکتب‌ها با حمایت دولت جاپان بازسازی می‌شود. همچنین این نهاد پیش از این گفته بود که بیش از چهار میلیون کودک در افغانستان به دلیل نبود ساختمان مکتب، آب آشامیدنی و معلم از آموزش محروم هستند. یونیسف و یونیسکو در گزارش مشترک خود هشدار داده‌اند که نظام آموزشی در افغانستان در وضعیت بحرانی قرار دارد. به گفته این نهادها، دانش‌آموزان تا صنف‌های متوسطه قادر به خواندن خط نیستند. قابل ذکر است که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 286 بازدید

یک خبرنگار زن در قندوز بازداشت شد

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که نیروهای حکومت سرپرست «ناظره رشیدی»، خبرنگار محلی در ولایت قندوز را بازداشت کرده است. این سازمان با نشر اعلامیه‌‌ای گفته است که خانم رشیدی روز سه‌شنبه هفته‌ی پیش (۱۶ جدی) توسط نیروهای استخبارات حکومت فعلی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است. خانواده این خبرنگار به سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان گفته است که او «بی‌گناه است و هیچ‌گونه فعالیت غیرقانونی ندارد.» این سازمان در ادامه تاکید کرده است که خانواده خانم رشیدی هیچ سرپرست مردی ندارد و او سرپرستی خواهران و برادران کوچک‌اش را به عهده دارد. همچنین سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان بازداشت این خبرنگار را محکوم کرده و از حکومت سرپرست خواسته است که او را هرچه زودتر و بدون قید‌وشرط آزاد کنند و دلایل قانونی بازداشت او را به‌طور شفاف بیان کنند. این سازمان از نهادهای بین‌المللی مدافع آزادی بیان و سازمان‌های حقوق‌‌بشری خواسته است که این پرونده را به‌طور جدی بررسی کنند و برای جلوگیری از بازداشت و آزار مستمر خبرنگاران افغانستان، اقدامات عملی انجام دهند. این در حالی است که حکومت فعلی از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، محدودیت‌های گسترده بر فعالیت رسانه‌ها و خبرنگاران وضع کرده‌اند. همچنین حکومت فعلی بارها خبرنگاران را از مکان‌های مختلف بازداشت و زندانی کرده‌اند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 86 بازدید

سازمان عفو بین‌الملل: زنان افغانستانی با اخراج از پاکستان با شکنجه روبرو می‌شوند

سازمان عفو بین‌الملل درتازه‌ترین مورد در نامه‌ای سرگشاده به شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نسبت به بازداشت‌های خودسرانه، آزار و اذیت و اخراج گسترده‌ی پناه‌جویان افغانستانی، به‌ویژه زنان و دختران در معرض خطر، ابراز نگرانی شدید کرده است. در این نامه که به تازگی منتشر شده، سازمان عفو بین‌الملل از دولت پاکستان خواسته که روند اخراج پناهندگان افغانستانی را فوراً متوقف کند و از بازگرداندن زنانی که با خطر جدی نقض حقوق بشر در افغانستان مواجه‌اند، خودداری کند. این سازمان در ادامه تاکید کرده است که زنان افغانستانی، به‌ویژه فعالان حقوق زن، معترضان مدنی، خبرنگاران و کارکنان پیشین نهادهای دولتی، در صورت بازگردانده‌شدن، با تهدید جدی بازداشت، شکنجه و سرکوب مواجه خواهند شد. در بخشی از نامه آمده است که از زمان اجرای «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» در سپتامبر ۲۰۲۳ میلادی، سیاست پاکستان در قبال پناهندگان افغانستانی به‌طور چشم‌گیری تغییر کرده و موجی از بازداشت‌ها و اخراج‌های غیرقانونی آغاز شده است. عفو بین‌الملل گزارش داده است که زنان و کودکان نیز در میان بازداشت‌شدگان قرار دارند و بسیاری از آنان بدون دسترسی به وکیل یا خانواده، در مرکزهای توقیف نگه‌داری می‌شوند. همچنین این سازمان هشدار داده است که هیچ سازوکار مشخصی برای استثنا قائل‌شدن برای زنان دارای نیازهای فوری حفاظتی وجود ندارد؛ زنانی که از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق آموزش، کار و آزادی رفت‌وآمد، محروم شده‌اند. به گفته‌ی عفو بین‌الملل، «سرکوب نظام‌مند» زنان و دختران در افغانستان می‌تواند مصداق «جنایت علیه بشریت» در قالب آزار مبتنی بر جنسیت باشد. عفو بین‌الملل با استناد به آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت، اعلام کرده که نزدیک به ۱.۵ میلیون پناهنده افغانستانی از پاکستان بازگردانده شده‌اند که بخش قابل توجهی از آنان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. بسیاری از این زنان بدون فرصت جمع‌آوری وسایل شخصی و با محدودیت شدید در انتقال دارایی‌ها اخراج شده‌اند. در بخش دیگری از این نامه، به وضعیت نگران‌کننده مسکن پناهندگان افغانستانی نیز اشاره شده است. عفو بین‌الملل از دولت پاکستان خواسته ضمن توقف فوری بازداشت و اخراج پناهندگان افغانستانی، به تعهدات حقوق بین‌الملل پابند. این در حالی است که پاکستان که از دهه‌ها به این سو میزبان مهاجران افغانستانی بوده است، در سال‌‌های پسین روند اخراج آنان را تشدید کرده است. با وجود نگرانی‌ها مبنی بر توقف این روند، روزانه هزاران تن از طریق گذرگاه‌های مرزی مشترک با این کشور به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 87 بازدید

سازمان جهانی صحت: نیازهای بهداشتی در افغانستان افزایش یافته است

تدروس آدهانوم گبریسوس، رییس سازمان جهانی بهداشت درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با فرارسیدن فصل زمستان، نیازهای بهداشتی در افغانستان افزایش یافته است. آقای تدروس با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که سازمان صحی جهان از اکتوبر ۲۰۲۵ میلادی تا اکنون ۲۲۳ تُن دارو و ملزومات پزشکی ضروری را به ۱۹۳ مرکز بهداشتی در ۲۵ ولایت رسانده است. وی در بخشی از پیامش تاکید کرده است که این کمک‌ها خدمات بهداشتی را برای ۲۰۰ هزار تن در مناطق دشوارگذر و برفی فراهم کرده است. رییس سازمان جهانی بهداشت در ادامه افزوده است: «این داروها و ملزومات نجات‌بخش در درمان عفونت‌های تنفسی، سرخکان، سوءتغذیه شدید کودکان و دیگر موارد بهداشتی فوری مورد استفاده قرار خواهند گرفت.» همچنین پیش از این، تام فلیچر، معاون دبیر کل سازمان ملل، گفته بود که ۱.۷ میلیون کودک در فصل زمستان در افغانستان با تهدید مرگ ناشی از سوءتغذیه مواجه هستند. او همچنان نسبت به کاهش کمک‌ها و افزایش نیازهای بشری در افغانستان هشدار داده بود. قابل ذکر است که افغانستان یکی از کشورهایی‌ است که بیش‌ترین آمار مرگ‌ومیر مادران و کودکان را دارد. براساس گزارش‌های موجود سازمان جهانی بهداشت، در این کشور در هر دو ساعت، یک زن به دلیل عوارض قابل پیش‌گیری بارداری یا زایمان جان خود را از دست می‌دهد. هم‌چنان، از هر ۱۰۰۰ کودک، بیش از ۵۰ کودک پیش از رسیدن به سن پنج سالگی جان می‌دهند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 53 بازدید

نشانه‌های اضطراب پنهان و نادیده گرفتن آن

اضطراب یک واکنش طبیعی بدن به فشار و تهدید است و در سطح معقول، می‌تواند فرد را هوشیار و آمادهٔ مقابله با مشکلات کند. با این حال، بسیاری از افراد اضطراب مزمن یا پنهان را تجربه می‌کنند بدون اینکه خودشان متوجه باشند. این نوع اضطراب اغلب به‌صورت غیرمستقیم و از طریق نشانه‌هایی ظاهر می‌شود که به‌راحتی نادیده گرفته می‌شوند. شناخت این علائم می‌تواند به پیشگیری از اثرات منفی اضطراب بر سلامت روان و جسم کمک کند و فرد را قادر سازد اقدامات لازم برای مدیریت آن را انجام دهد. اضطراب پنهان معمولاً با احساس نگرانی مزمن، بی‌قراری و افکار منفی همراه است. برخلاف اضطراب آشکار که با علائم شدید مانند حملهٔ پانیک، تپش قلب یا تعریق شدید مشخص می‌شود، اضطراب پنهان بیشتر در قالب تغییرات ظریف در رفتار و بدن ظاهر می‌شود. یکی از رایج‌ترین نشانه‌ها، خستگی مداوم و احساس بی‌انرژی بودن است. افراد مبتلا به اضطراب پنهان حتی پس از خواب کافی، همچنان احساس خستگی و کاهش انرژی می‌کنند. این خستگی ذهنی و جسمی ناشی از فشار روانی مزمن است که ذهن و بدن را خسته کرده و مانع از عملکرد بهینه‌ی روزانه می‌شود. نشانه‌‌ی دیگر اضطراب پنهان، اختلالات خواب است. بسیاری از افراد نمی‌توانند خواب عمیق و آرامی داشته باشند، دچار بیداری مکرر در طول شب می‌شوند یا پیش از خواب، افکار مزاحم و نگرانی‌های بی‌پایان ذهن آن‌ها را درگیر می‌کند. این مشکل خواب به‌مرور زمان انرژی روزانه را کاهش می‌دهد و باعث افزایش اضطراب می‌شود؛ یک چرخهٔ معیوب که به‌سختی متوجه آن می‌شویم. علاوه بر خستگی و اختلالات خواب، تغییرات در رفتار غذایی و وزن نیز از نشانه‌های پنهان اضطراب هستند. برخی افراد به‌دلیل اضطراب، بیش از حد غذا می‌خورند یا برعکس، اشتهای خود را از دست می‌دهند. این تغییرات می‌تواند باعث افزایش یا کاهش وزن غیرمنتظره شود و سلامت جسمی را به خطر بیندازد. حتی اگر این تغییرات جزئی به نظر برسند، باید به‌عنوان یک زنگ هشدار برای بررسی وضعیت روانی فرد در نظر گرفته شوند. کاهش تمرکز و حافظه کوتاه‌مدت نیز از دیگر علائم شایع اضطراب پنهان است. فردی که تحت فشار روانی مزمن قرار دارد، ممکن است در انجام وظایف روزمره دچار مشکل شود، جزئیات را فراموش کند یا در تصمیم‌گیری دچار تردید شود. این مشکل اغلب به اشتباه به عنوان تنبلی یا بی‌توجهی تلقی می‌شود، در حالی که ریشه‌ی آن اضطراب پنهان و فشار روانی مداوم است. از لحاظ جسمانی، اضطراب پنهان می‌تواند به شکل علائم فیزیکی نامشخص بروز کند. سردردهای مکرر، دردهای عضلانی، تنش در شانه‌ها و گردن، ناراحتی‌های گوارشی و تپش قلب گهگاهی، همگی می‌توانند ناشی از اضطراب باشند. بسیاری از افراد این علائم را به مشکلات جسمانی موقت نسبت می‌دهند و از ارتباط آن‌ها با استرس و اضطراب بی‌خبر هستند. نشانه‌های رفتاری نیز اهمیت دارند. افرادی که اضطراب پنهان دارند، ممکن است از موقعیت‌های اجتماعی یا فعالیت‌های جدید اجتناب کنند. آن‌ها به‌تدریج تعاملات اجتماعی خود را محدود می‌سازند یا از پذیرش مسئولیت‌های تازه فرار می‌کنند تا سطح استرس خود را کنترل کنند. این رفتارها در بلندمدت می‌تواند به انزوا، کاهش اعتماد به‌نفس و افت کیفیت زندگی منجر شود. حساسیت بیش از حد و واکنش‌های هیجانی غیرمنتظره نیز از دیگر علائم پنهان اضطراب به شمار می‌روند. فرد ممکن است نسبت به انتقاد، تعویق امور یا حتی مشکلات کوچک، واکنش‌هایی تند و غیرمنتظره نشان دهد. این واکنش‌ها گرچه برای اطرافیان غیرمنطقی به نظر می‌رسند، اما اغلب ناشی از فشار روانی مزمن و اضطرابی هستند که در درون فرد انباشته شده و راهی برای تخلیه می‌جویند. راهکارهای مؤثر برای مقابله با اضطراب پنهان، معمولاً شامل روش‌های غیر دارویی و تغییر سبک زندگی است. تمرین‌های تنفس و مدیتیشن می‌توانند ذهن را آرام کرده و سطح هورمون‌های استرس را کاهش دهند. حتی چند دقیقه تمرین روزانه تأثیر چشمگیری در کاهش اضطراب دارد. ورزش منظم نیز با افزایش ترشح اندورفین، خلق‌وخو را بهبود می‌بخشد و تنش‌های فیزیکی ناشی از اضطراب را کاهش می‌دهد. تغذیه سالم و خواب منظم نیز نقش حیاتی دارند. مصرف غذاهای غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی، پرهیز از قند و کافئین، و داشتن برنامه‌ خواب منظم، می‌تواند به کاهش علائم اضطراب کمک کند. همچنین، ایجاد تعادل میان کار و زندگی شخصی، اختصاص دادن زمان به تفریح، روابط اجتماعی مثبت، و انجام فعالیت‌هایی که فرد از آن‌ها لذت می‌برد، همگی در بهبود وضعیت روانی مؤثرند. نوشتن افکار و نگرانی‌ها در یک دفترچه یادداشت نیز روش خوبی برای مدیریت ذهن و کاهش استرس است. این کار کمک می‌کند تا فرد احساسات خود را بهتر درک کرده و راهکارهای مؤثرتری برای مواجهه با آن‌ها پیدا کند. تغییر نگرش و تقویت مهارت‌های مدیریت هیجان نیز اهمیت زیادی دارد. یادگیری تکنیک‌های مدیریت استرس، تمرین شکرگزاری و بازسازی شناختی می‌تواند فرد را در برابر فشارهای روانی مقاوم‌تر کرده و از شدت گرفتن اضطراب پنهان جلوگیری کند. حمایت اجتماعی و گفتگو با دوستان، خانواده یا مشاوران نیز نقش مؤثری در کاهش اضطراب دارد و به فرد احساس امنیت، همدلی و آرامش می‌دهد. اضطراب پنهان ممکن است به دلیل ناشناخته ماندن نشانه‌ها نادیده گرفته شود، اما تأثیر آن بر زندگی روزمره بسیار جدی است. شناخت علائمی مانند خستگی مداوم، اختلالات خواب، تغییر اشتها، کاهش تمرکز، علائم فیزیکی نامشخص و واکنش‌های هیجانی شدید، نخستین گام در مسیر مدیریت اضطراب است. با استفاده از روش‌های طبیعی، پایدار و مبتنی بر آگاهی، می‌توان اضطراب پنهان را کاهش داد و کیفیت زندگی را به شکل قابل‌توجهی بهبود بخشید. مدیریت اضطراب پنهان یک فرآیند مستمر است که نیازمند توجه و تمرین روزانه می‌باشد. با به‌کارگیری روش‌های غیردارویی مانند تمرین تنفس، مدیتیشن، ورزش منظم، تغذیه سالم، خواب کافی، ایجاد تعادل بین کار و زندگی، حفظ روابط اجتماعی مثبت و تقویت مهارت‌های مدیریت هیجان، می‌توان اثرات منفی اضطراب پنهان را کاهش داد و سلامت روان و جسم را حفظ کرد. آگاهی از نشانه‌های اضطراب پنهان و اقدام به‌موقع، نه‌تنها از تشدید آن جلوگیری می‌کند، بلکه توانایی فرد را برای مقابله با فشارهای روزمره و تصمیم‌گیری بهتر افزایش می‌دهد. نویسنده: مرضیه بهروزی «روانشناس بالینی»

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 51 بازدید

سازمان ملل: اگر اوضاع بهبود نیابد تا ۲۰۳۰ میلیون‌ها زن در فقر زند‌گی خواهند کرد

بخش زنان سازمان ملل متحد (UN Women) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که اگر وضعیت فعلی ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ میلادی صدها میلیون زن و دختر همچنان در فقر شدید زندگی خواهند کرد. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که در صورت عدم بهتر شدن اوضاع، حدود ۳۵۱ میلیون زن و دختر تا سال ۲۰۳۰ میلادی در فقر شدید خواهند ماند و جهان از رسیدن به هدف برابری جنسیتی باز می‌ماند. در بخشی از گزارش بخش زنان سازمان ملل متحد آمده است که این وضعیت نتیجه کمبود سرمایه‌گذاری و بی‌توجهی ساختاری به حقوق زنان می‌باشد، اما با سرمایه‌گذاری و اقدامات لازم، بهبود اوضاع همچنان ممکن خواهد بود. بخش زنان سازمان ملل در ادامه تاکید کرده است که با سرمایه‌گذاری در کاهش «شکاف دیجیتال جنسیتی»، بیش از ۳۴۳ میلیون زن و دختر می‌توانند بهره‌مند شده و ۳۰ میلیون تن از فقر بیرون شوند. این سازمان در ادامه افزوده است که برابری جنسیتی اساس صلح، توسعه و حقوق بشر است و باید به اولویت جدی جهانی تبدیل شود. در حالی این سازمان از وضعیت زنان جهان انتقاد می‌کند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 62 بازدید

یونیسف: کودکان افغانستان حتی در شرایط اضطراری به آموزش ادامه دهند

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با حمایت اهداکنندگان، فضاهای امن برای آموزش، آموزش معلمان و امکانات دیگر در افغانستان فراهم می‌کند تا کودکان بتوانند حتی در شرایط اضطراری به یادگیری ادامه دهند. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود بر اهمیت حمایت و فراهم‌سازی زمینه آموزش در افغانستان تاکید کرده است. سازمان ملل پیش‌تر اعلام کرده بود که محدودیت‌های شدید بر آموزش، کار و حضور اجتماعی همچنان بر زندگی میلیون‌ها زن و دختر در افغانستان سایه افکنده و فرصت‌های آنان برای مشارکت در جامعه را کاهش داده است. علاوه بر این، حوادث طبیعی مانند زمین‌لرزه‌ها در برخی ولایت‌ها سبب تخریب مکاتب و اختلال در روند آموزش شده است. برنامه اسکان بشر سازمان ملل گزارش داده که مکتب «قوش‌آسیاب» در هرات که در پی زمین‌لرزه تخریب شده بود، بازسازی شده و اکنون برای ۸۰۰ دانش‌آموز آماده آموزش است. این مکتب در حالی باسازی می‌شود که در بیش از چهارسال گذشته، دختران بالاتر از صنف شش به‌دلیل وضع محدودیت‌ها، از رفتن به مکتب محروم شدند. باید گفت که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 127 بازدید

کفش‌ها هنوز هستند، اما نان نیست

اولین چیزی که عبدالرحمان هر صبح لمس می‌کند، نه نور است و نه صدا؛ سرماست. سرمایی که از زمین بالا می‌آید، از فرش نازک می‌گذرد، به استخوان‌هایش می‌رسد و همان‌جا می‌ماند. هنوز چشم‌هایش باز نشده، اما بدنش می‌فهمد که یک روز دیگر شروع شده؛ روزی شبیه دیروز، شبیه پریروز، شبیه تمام روزهایی که سال‌هاست نام‌شان فقط «گذشتن» است. چشم که باز می‌کند، سقف را می‌بیند؛ سقفی پر از لکه‌های نم، ترک‌های عمیق و خاطره‌های تلخ. هر ترک، یادگار یک زمستان است. هر لکه، نشانه‌ی شبی که باران باریده و او تا صبح بیدار مانده تا آب روی صورت دخترانش نچکد. در آن لحظه‌ها، بیشتر از خستگی، شرم خفه‌اش می‌کرد؛ شرم این‌که نتوانسته سقفی محکم‌تر برای خانواده‌اش بسازد. کنار او، چهار دخترش خوابیده‌اند. بدن‌های کوچک‌شان کنار هم جمع شده، مثل جوجه‌هایی که از ترس سرما به هم پناه برده‌اند. پتو آن‌قدر نازک است که بیشتر شبیه عذرخواهی است تا وسیله‌ی گرم‌کننده. عبدالرحمان آرام دستش را دراز می‌کند و گوشه‌ی پتو را بالا می‌کشد. نمی‌خواهد بیدار شوند. چون بیدارشدن یعنی سوال. و او برای سوال‌ها جوابی ندارد. روی طاقچه، نان خشک دیروز مانده؛ نانی که دیگر نه بوی نان می‌دهد و نه مزه‌ی زندگی. یک تکه‌اش را می‌شکند، آهسته می‌جود، انگار می‌ترسد صدای جویدن، دخترانش را بیدار کند. چای هست، اما قند نیست. قند مدت‌هاست از این خانه رفته، مثل خیلی چیزهای دیگر. عبدالرحمان کفش‌های کهنه‌اش را می‌پوشد؛ کفش‌هایی که خودش سال‌ها پیش دوخته بود، وقتی هنوز دست‌هایش امید داشتند، وقتی هنوز فکر می‌کرد اگر آدم کار بلد باشد، گرسنه نمی‌ماند. بند یکی از کفش‌ها پاره است. می‌خواهد آن را عوض کند، اما نخ نو ندارد. گره می‌زند و می‌گوید: «فعلاً بس است.» وقتی از خانه بیرون می‌شود، هوا هنوز نیمه‌تاریک است. کوچه‌های هرات ساکت‌اند، اما سکوت‌شان آرام نیست؛ سکوتی است خسته، مثل نفس‌های آدمی که سال‌ها دویده و جایی نرسیده. دیوارها خاک گرفته‌اند، درها کهنه‌اند، و آدم‌ها زودتر از آفتاب پیر شده‌اند. در سرک، مردانی را می‌بیند که مثل خودش راه می‌روند؛ نه با هدف، بلکه برای این‌که خانه نمانند. بعضی‌ها بیل به شانه دارند، بعضی‌ها فقط دست‌های خالی. هیچ‌کس از فردا حرف نمی‌زند. دکان عبدالرحمان در گوشه‌ی یک سرک قدیمی است؛ دکانی که اگر کسی چشمش را برگرداند، شاید اصلاً آن را نبیند. درِ فلزی‌اش زنگ زده، شیشه‌اش ترک دارد و روی دیوارش گرد سال‌ها نشسته. قفل را باز می‌کند؛ صدایی می‌دهد شبیه آه کشیدن. داخل دکان، بوی واکس کهنه، چرم پوسیده و رطوبت جمع شده است. این بو، بخشی از زندگی عبدالرحمان است. زمانی این بو برایش معنی کار می‌داد، معنی نان، معنی عزت. حالا فقط یادآور چیزی است که دیگر نیست. ابزارهایش را نگاه می‌کند: سوزن‌هایی که نوک‌شان کج شده، نخ‌هایی که چندبار گره خورده‌اند، قوطی واکسی که ته‌اش پیدا شده، برسی که موهایش ریخته. همه چیز پیر شده؛ مثل خودش، مثل این شهر. چهارپایه‌ی کوتاهش را بیرون می‌گذارد و می‌نشیند. نشستن او نشستن یک کارگر فعال نیست؛ نشستن کسی است که منتظر رحم بازار است. آفتاب کم‌کم بالا می‌آید. سایه‌ها کوتاه می‌شوند، اما مشتری نمی‌آید. ساعت‌ها می‌گذرد. مردم رد می‌شوند. کفش‌های‌شان خاکی است، رنگ‌رفته، اما کمتر کسی به دکان نگاه می‌کند. یکی از کنار دکان می‌ایستد، کفشش را با دست‌مالی که از جیبش درمی‌آورد پاک می‌کند و می‌رود. عبدالرحمان نگاهش می‌کند و چیزی در دلش فرو می‌ریزد. با صدای آهسته می‌گوید: «دیگر کسی کفش رنگ نمی‌کند…» قبلاً مردم کفش را مثل جان‌شان نگه می‌داشتند. کفش را می‌آوردند، می‌گفتند بندش را عوض کن، رنگش را تازه کن، کفش باید دوام کند. حالا یا کفش نو می‌خرند، یا اصلاً اهمیت نمی‌دهند. کفش‌دوزی شده کاری که کسی به آن احتیاج ندارد. اگر روزی خوش‌شانس باشد، شاید یک نفر بیاید و کفشش را بدهد برای رنگ‌کردن. نهایت ۱۵۰ یا ۲۰۰ افغانی. پولی که همان لحظه در ذهن عبدالرحمان خرج می‌شود، چندبار، با حساب دقیق: نان. شاید کمی آرد. شاید فردا هم نان باشد. اما وقتی حساب کرایه خانه می‌آید، همه‌چیز می‌ریزد. ۳۰۰۰ افغانی کرایه. خانه‌ای که فقط اسمش خانه است؛ یک اتاق نمور با دیوارهای ترک‌خورده. ۱۰۰۰ افغانی برق و آب. برقی که بیشتر وقت‌ها نیست، آبی که همیشه سرد است. مالک خانه هر ماه می‌آید. صدایش آرام است، اما حرفش سنگین: «اگر کرایه را ندهی، مجبورم بیرونت کنم.» عبدالرحمان نمی‌داند بیرون یعنی کجا. خیمه؟ سرک؟ مسجد؟ هیچ‌کدام خانه نیست. او چهار دختر دارد. وقتی از آن‌ها حرف می‌زند، صدایش آرام‌تر می‌شود، انگار می‌ترسد دردشان را بلند بگوید. دختر بزرگ‌تر به سن مکتب رسیده. کتاب می‌خواهد، لباس می‌خواهد، کفش می‌خواهد. عبدالرحمان فقط می‌تواند بگوید: «صبر کن.» عصر که می‌شود، دکان‌های اطراف بسته می‌شوند. عبدالرحمان هنوز نشسته، نه به امید مشتری، بلکه چون رفتن به خانه هم سخت است. خانه یعنی روبه‌رو شدن با نگاه‌ها، با سوال‌ها. بالاخره دکان را می‌بندد، قفل را می‌کشد. صدای قفل مثل پایان یک روز بی‌ثمر است. راه خانه را می‌گیرد، پاهایش درد می‌کند، فکرهایش بیشتر. وقتی وارد اتاق می‌شود، دخترها دورش جمع می‌شوند. یکی دستش را می‌گیرد، یکی کفشش را نگاه می‌کند. کوچک‌ترین‌شان می‌پرسد: «پدر، امروز نان آوردی؟» او لبخند کمرنگی می‌زند، نان را روی سفره می‌گذارد. نان خشک، چای بی‌قند، سکوت. زن‌اش چیزی نمی‌گوید؛ سکوت او سنگین‌تر از هر شکایت است. دختر کوچک نان را می‌جود، بعد آهسته می‌گوید: «سخت است…» این جمله مثل خنجر در دل عبدالرحمان می‌نشیند. بچه نباید این را بفهمد، بچه باید بازی کند، نه سختی را مزه کند. شب که می‌شود، همه می‌خوابند. عبدالرحمان بیدار می‌ماند، به سقف نگاه می‌کند، به لکه‌های نم، به آینده‌ای که هیچ شکلی ندارد. با خودش می‌گوید: «من از زندگی بیزار شده‌ام… نه چون مردن را می‌خواهم، چون زنده‌ماندن دیگر نفس ندارد.» اما باز هم فردا خواهد آمد، باز هم او بلند خواهد شد، باز هم چهارپایه را بیرون خواهد گذاشت، چون فقر حتی اجازه‌ی تسلیم‌شدن نمی‌دهد. عبدالرحمان کفش‌دوز است، اما قصه‌اش قصه‌ی هزاران مرد در هرات است؛ مردانی که هنوز زنده‌اند، اما زندگی هر روز کمی بیشتر از آن‌ها کم می‌شود. نویسنده: سارا کریمی

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 56 بازدید

شماری از فرهنگیان افغانستانی نسبت به نامگذاری «بی‌بی‌سی دری» اعتراض کردند

شماری از نویسند‌گان، شاعران و فرهنگیان اهل افغانستان درتازه‌ترین مورد نسبت به نام‌گذاری شبکه‌ی خبری «بی‌بی‌سی دری» اعتراض کردند. آنان امروز (جمعه، ۱۹ جدی) با نشر اعلامیه‌ای گفته‌اند که دست‌اندرکاران این شبکه‌ی خبری به‌گونه انحصاری از «دری» استفاده کرده و میان زبان فارسی و دری تفکیک قایل شده‌اند. این نویسندگان، شاعران و فرهنگیان اهل افغانستان در اعلامیه تاکید کرده‌اند که فارسی یا «فارسی دری» یک زبان واحد تاریخی، فرهنگی و تمدنی است. در بخشی از اعلامیه آمده است که تفکیک فارسی و دری محصول سیاست‌های «قومی و تبعیض‌آمیز» طی چند دهه اخیر در افغانستان بوده است. آنان در اعلامیه افزوده‌اند که برخی حلقات در افغانستان در چند سال اخیر این سیاست را تقویت کرده‌اند. این شاعران، فرهنگیان و نویسندگان تصریح کرده‌اند که در چنین شرایطی، انتخاب «بی‌بی‌سی دری»، «آگاهانه یا ناآگاهانه»، به‌عنوان همسویی با سیاست‌های برخی حلقات تلقی می‌شود. آنان خواهان بازنگری و تغییر نام «بی‌بی‌سی دری» شده‌اند. این در حالی است شبکه‌ی خبری «بی‌بی‌سی» چند ماه پیش بی‌بی‌بی دری برای مخصوصا شهروندان افغانستان ایجاد کرد و این روند با واکنش متعدد مواجه شد.

ادامه مطلب


1 هفته قبل - 93 بازدید

یونسکو: افغانستان با شدیدترین بحران‌های آموزشی در جهان روبرو است

یونسکو و یونیسف در یک گزارش مشترک وضعیت نظام آموزشی در افغانستان را یکی از شدیدترین بحران‌های آموزش و یادگیری در جهان خواند و از نبود فرصت آموزش به دختران، کاهش سطح سواد کودکان در مکتب‌های ابتدائیه، نبود ساختمان مکتب‌ها، کمبود آموزگاران، به‌ویژه آموزگاران زن، نبود بودجه برای زیرساخت‌ها در نظام آموزشی و دیگر موارد اشاره شده است. در این گزارش سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) گفته‌اند که ۹۳ درصد کودکان تا پایان دوره ابتدایی قادر به خواندن و درک یک متن ساده و متناسب با سن خود نیستند. در «گزارش وضعیت آموزش افغانستان ۲۰۲۵» آمده است که دستاوردهای حدود دو دهه در زمینه دسترسی به آموزش، از سال ۲۰۲۱ میلادی به این‌سو به‌دلیل سیاست‌های محدودکننده، کمبود مزمن سرمایه‌گذاری، محدودیت‌های مالی ناشی از تحریم‌ها و هم‌زمانی بحران‌های انسانی، به‌طور چشمگیری از میان رفته است. در گزارش آمده است که این عوامل باعث شده میلیون‌ها کودک، به‌ویژه دختران، از آموزش محروم شوند و کیفیت یادگیری در همه سطوح افت کند. بر بنیاد این گزارش، شمار دانش‌آموزان دوره ابتدایی در سال ۲۰۲۴ میلادی به حدود ۶ میلیون و ۷۷۰ هزار تن رسیده، اما رشد ثبت‌نام نسبت به سال پیش از آن متوقف شده است. از این تعداد، حدود ۳ میلیون و ۷۸۰ هزار تن پسر و نزدیک به ۲ میلیون و ۹۸۰ هزار تن دختر بوده‌اند. فقر، نیاز خانواده‌ها به کار کودکان و افت کیفیت آموزش، از عوامل اصلی کاهش مشارکت عنوان شده است. در گزارش آمده است که پس از اعلام ممنوعیت دختران بالاتر از صنف ششم از آموزش در سال ۲۰۲۲ میلادی،‌ مشارکت دختران در این زمینه به صفر رسیده و تا پایان ۲۰۲۵ چنین بوده است. یونسکو و یونیسف برآورد می‌کنند که تا اکنون حدود ۲.۲ میلیون دختر نوجوان از آموزش متوسطه محروم شده‌اند و هر سال تحصیلی نزدیک به ۳۹۷ هزار دختر دیگر نیز از ادامه تحصیل بازمی‌مانند. همچنین بیش از ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار کودک در سن آموزش ابتدایی هنوز از مکتب بازمانده‌اند که حدود ۶۰ درصد آن‌ها دختر هستند. ثبت‌نام در مقطع متوسطه به‌طور کلی کاهش یافته است. یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که شمار دانش‌آموزان این مقطع از اوج ۱ میلیون و ۴۲۰ هزار تن در سال ۲۰۲۱، به حدود ۱ میلیون و ۱۰ هزار تن در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است؛ کاهشی که هم ناشی از حذف کامل دختران و هم افت مشارکت پسران بوده است. در آموزش عالی، شکاف جنسیتی به‌شدت افزایش یافته است. در گزارش آمده که در سال ۲۰۲۴، شمار دانشجویان مرد ۱۸۸ هزار و ۹۵۷ تن و شمار دانشجویان زن تنها هزار و ۲۴۴ تن بوده است. در سال ۲۰۲۳، بیش از ۴۳ هزار مرد به‌عنوان دانشجوی جدید وارد دانشگاه‌ها شدند، در حالی که هیچ زنی اجازه ثبت‌نام نداشت. همچنین شمار استادان زن نیز از سال ۲۰۱۹ تاکنون حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است. گزارش می‌گوید پیامدهای یادگیری در افغانستان از بدترین‌ها در سطح جهان است. بیش از ۹۰ درصد کودکان ده‌ساله نمی‌توانند یک متن ساده را بخوانند. در گزارش آمده که این وضعیت افغانستان را بسیار پایین‌تر از میانگین جنوب آسیا قرار می‌دهد و آنچه «مکتب بدون یادگیری» توصیف شده را نشان می‌دهد. در گزارش آمده که کمبود معلمان آموزش‌دیده، به‌ویژه معلمان زن، ضعف نظام ارزیابی و کمبود مواد آموزشی، بحران را تشدید کرده است. بر بنیاد این گزارش، نزدیک به نیمی از مکتب‌ها ساختمان ایمن ندارند، حدود ۷۹ درصد فاقد برق‌اند و بسیاری به آب سالم، خدمات بهداشتی یا دیوار حفاظتی دسترسی ندارند. در گزارش آمده که این مسائل به‌ویژه حضور دختران را کاهش می‌دهد. همچنین بیش از هزار مکتب به‌دلیل جنگ، آسیب یا بلایای طبیعی همچنان بسته‌اند.

ادامه مطلب