نوزاد نارس به نوزادی گفته می‌شود که حدود سه هفته قبل از زمان طبیعی تولد، یعنی در هفته ۳۷ یا زودتر، به دنیا آمده باشد. بارداری کامل معمولاً ۴۰ هفته طول می‌کشد. تولد زودرس می‌تواند خطرات جدی برای سلامت نوزاد ایجاد کند، زیرا بسیاری از اندام‌ها مانند مغز، ریه‌ها و کبد تا هفته‌های پایانی بارداری همچنان در حال رشد و تکامل هستند. نوزاد نارس ممکن است در گرم ماندن، تغذیه یا رشد طبیعی با مشکل مواجه شود و همچنین در معرض خطر تأخیر رشد در آینده باشد. با این حال، پیشرفت‌های پزشکی احتمال بهبود نوزادان نارس را افزایش داده است و بسیاری از آن‌ها می‌توانند به کودکان سالمی تبدیل شوند. انواع زایمان زودرس پزشکان زمانی که زایمان در هفته ۳۹ یا پس از آن انجام شود، بارداری را کامل (ترم) می‌دانند. تحقیقات نشان می‌دهد نوزادانی که بعد از هفته ۳۹ به دنیا می‌آیند، کمتر به مراقبت‌های ویژه نیاز پیدا می‌کنند. زایمان زودرس (قبل از هفته ۳۷) به چهار دسته تقسیم می‌شود: نارس دیررس: تولد بین هفته‌های ۳۴ تا ۳۶. این نوع زایمان شایع‌ترین حالت نارس بودن است. نسبتاً نارس: تولد بین هفته‌های ۳۲ تا ۳۴. خیلی زودرس: تولد پیش از هفته ۳۲. بسیار نارس: تولد پیش از هفته ۲۵. علائم نارس بودن نوزاد علائم نارس بودن ممکن است در هر نوزاد متفاوت باشد، اما برخی از علائم شایع عبارتند از: وزن کم هنگام تولد. مشکلات تنفسی. دمای پایین بدن. وجود موهای ظریف روی بدن. مشکلات تغذیه. عوامل خطر زایمان زودرس شما ممکن است در معرض خطر زایمان زودرس باشید اگر: بارداری چندقلویی (دوقلو، سه‌قلو یا بیشتر) دارید. سن شما کمتر از ۱۷ سال یا بیشتر از ۳۵ سال است. سابقه خانوادگی یا شخصی زایمان زودرس دارید. در دوران بارداری سیگار می‌کشید، الکل مصرف می‌کنید یا از مواد مخدر استفاده می‌کنید. وزن شما قبل از بارداری کم بوده یا در دوران بارداری به اندازه کافی وزن اضافه نکرده‌اید. عوارض زایمان زودرس نوزاد نارس زمان کافی برای رشد کامل را ندارد، به این معنا که برخی از اندام‌ها و سیستم‌های بدن او ممکن است برای زندگی خارج از رحم آماده نباشند. این وضعیت می‌تواند منجر به مشکلات جدی سلامتی شود. نوزادان نارس معمولاً قبل از ترک بیمارستان به مراقبت ویژه در بخش NICU نیاز دارند. برخی از شایع‌ترین مشکلات سلامت نوزادان نارس عبارتند از: کم‌خونی: کمبود گلبول‌های قرمز سالم. آپنه نارس: وقفه‌های موقت در تنفس. مشکلات ریوی: شامل سندرم دیسترس تنفسی و دیسپلازی برونکوپولمونری. خونریزی داخل مغزی: خونریزی در مغز. زردی نوزاد: افزایش سطح بیلی‌روبین در خون. انتروکولیت نکروزان: التهاب روده. سپسیس نوزادی: عفونت شدید خون. مجرای شریانی باز: جریان خون غیرطبیعی در قلب. رتینوپاتی نارس: مشکلات رگ‌های خونی در چشم. عوامل مرتبط با زایمان زودرس زایمان زودرس ممکن است به علت‌های مختلفی رخ دهد که شامل موارد زیر است: عفونت یا التهاب: عفونت داخل رحمی یا کوریوآمنیونیت. اتساع بیش از حد رحم: مانند بارداری چندقلویی یا جفت غیرطبیعی. خونریزی‌های رحم: که ممکن است منجر به زایمان زودرس شود. فعالیت‌های زودرس غدد جنین: که به فرآیند زایمان سرعت می‌بخشد. تشخیص دقیق علت زایمان زودرس در بسیاری از موارد دشوار است، زیرا عوامل مختلف می‌توانند به طور هم‌زمان نقش داشته باشند. علائم زایمان زودرس برخی از علائم هشداردهنده زایمان زودرس عبارتند از: چهار یا بیشتر انقباض رحمی در یک ساعت. اتساع دهانه رحم همراه با افاسمان. خونریزی واژینال در سه‌ماهه سوم بارداری. درد شدید در لگن یا کمر. ترشحات آبکی از واژن (نشان‌دهنده پارگی زودرس غشاها). مراقبت‌های پزشکی و پیشگیری معاینات دوران بارداری: پزشک در طول بارداری با انجام معاینات لازم، سلامت مادر و جنین را تحت نظر می‌گیرد. شرکت در تمام معاینات دوران بارداری و انجام به‌موقع آزمایش‌ها بسیار مهم است. پیشگیری: ترک سیگار، الکل و مواد مخدر در دوران بارداری. حفظ وزن مناسب پیش از بارداری و افزایش وزن کافی در دوران بارداری. مشورت با پزشک برای مدیریت عوامل خطر. دسته بندی اصلی علل زایمان زودرس عبارتند از القای زایمان زودرس و زایمان زودرس خود به خود. تعیین علت دقیق زایمان زودرس خود به خودی دشوار است و ممکن است در همان زمان توسط عوامل مختلف ایجاد شود. تحقیقات موجود در مورد دهانه رحم محدود است و بنابراین در تشخیص اینکه چه چیزی طبیعی است یا نیست محدود است. چهار مسیر مختلف شناسایی شده‌اند که می‌توانند منجر به زایمان زودرس شوند و شواهد قابل‌توجهی دارند که شامل فعال شدن زودرس غدد درون ریز جنین، اتساع بیش از حد رحم (جفت شدن جفت)، خونریزی دسیدوال و التهاب یا عفونت داخل رحمی می‌شوند. شناسایی زنانی که در معرض خطر بالای زایمان زودرس هستند، خدمات بهداشتی را قادر می‌سازد تا مراقبت‌های تخصصی را برای این زنان و نوزادانشان ارائه دهند، برای مثال بیمارستانی با بخش مراقبت ویژه نوزاد مانند بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU). در برخی موارد، ممکن است به تعویق انداختن زایمان. سیستم های رتبه بندی خطر به عنوان رویکردی برای شناسایی افراد در معرض خطر پیشنهاد شده است، با این حال، هیچ تحقیق قوی در این زمینه وجود ندارد، بنابراین مشخص نیست که آیا استفاده از سیستم های امتیازدهی خطر برای شناسایی مادران باعث طولانی شدن بارداری و کاهش تعداد زایمان های زودرس می شود یا خیر. یا نه. علائم و نشانه های زایمان زودرس شامل چهار یا بیشتر انقباضات رحمی در یک ساعت است. در مقایسه با زایمان کاذب، زایمان واقعی با اتساع دهانه رحم و افاسمان همراه است. همچنین، خونریزی واژینال در سه ماهه سوم، فشار زیاد در لگن، یا درد شکم یا کمر می‌تواند نشانه‌هایی از تولد زودرس باشد. ترشح آبکی از واژن ممکن است نشان دهنده پارگی زودرس غشاهایی باشد که نوزاد را احاطه کرده است. در حالی که ممکن است پارگی پرده ها با زایمان همراه نباشد، معمولاً زایمان به عنوان عفونت (کوریوآمنیونیت) یک تهدید جدی برای جنین و مادر نشان داده می شود. در برخی موارد، دهانه رحم بدون درد یا انقباضات احساسی زودرس گشاد می شود، به طوری که ممکن است مادر تا اواخر مراحل زایمان علائم هشدار دهنده نداشته باشد. مراقبت‌های پزشکی دوران بارداری: پزشک شما در طول بارداری با انجام معاینات لازم، سلامت شما و کودکتان را تحت نظر می‌گیرد. پس فراموش نکنید که در تمام معاینات دوران بارداری حضور داشته باشید و آزمایش های دوران بارداری را به موقع انجام دهید. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

رنگ‌ها بخش جدایی‌ناپذیر زندگی ما هستند. هر جا که نگاه می‌کنیم، حضوری پررنگ دارند؛ از دیوارهای خانه گرفته تا لباس‌هایی که می‌پوشیم و حتی غذایی که می‌خوریم. شاید در نگاه اول به نظر برسد که رنگ‌ها صرفاً جنبه‌ی زیبایی دارند، اما روان‌شناسی نشان داده است که آن‌ها تأثیری عمیق بر احساسات، افکار و حتی رفتارهای ما دارند. در واقع، رنگ‌ها می‌توانند حال‌و‌هوای روزانه‌مان را تغییر دهند؛ آن هم بی‌آن‌که متوجه شویم. یکی از نکات جالب درباره‌ی رنگ‌ها این است که هر کدام بار عاطفی و معنایی خاصی را با خود حمل می‌کنند. برای مثال، رنگ قرمز اغلب با هیجان، انرژی و قدرت گره خورده است. وقتی کسی لباسی قرمز می‌پوشد، معمولاً توجه بیشتری را جلب می‌کند و حتی احساس اعتماد‌به‌نفس بیشتری نیز در او ایجاد می‌شود. با این حال، همین رنگ می‌تواند حس خشم یا اضطراب را نیز تقویت کند. به همین دلیل است که در فضاهایی مانند اتاق‌های درمانی یا مکان‌های نیازمند آرامش، کمتر از رنگ قرمز استفاده می‌شود. رنگ آبی، در مقابل قرمز، اغلب نماد آرامش، خونسردی و ثبات است. بسیاری از افراد با نگاه کردن به دریا یا آسمان آبی، احساس آرامش و سبکی می‌کنند. به همین دلیل در محیط‌های کاری، آموزشی یا درمانی که نیاز به تمرکز و سکون دارند، از رنگ آبی به‌وفور استفاده می‌شود. با این حال، استفاده‌ی بیش‌از‌حد و یکنواخت از آبی ممکن است به احساس سردی، انزوا یا فاصله‌ی عاطفی منجر شود. تعادل در ترکیب رنگ‌ها بسیار مهم است. رنگ سبز نیز با طبیعت، رشد و تازگی در هم آمیخته است. نگاه به رنگ سبز می‌تواند سطح استرس را کاهش دهد و حس تعادل و هماهنگی در انسان ایجاد کند. به همین دلیل است که پارک‌ها و فضاهای سبز شهری تأثیر زیادی بر سلامت روان دارند. حتی نگهداری چند گلدان کوچک در خانه می‌تواند همین حس مثبت را به زندگی روزمره تزریق کند. زرد، رنگی است که بیشتر با شادی، انرژی و خوش‌بینی شناخته می‌شود. این رنگ می‌تواند فضای اطراف را روشن‌تر و حال‌وهوای افراد را شادتر کند. اما اگر زرد بسیار تند و پررنگ باشد، ممکن است باعث تحریک‌پذیری، بی‌قراری یا حتی اضطراب شود. به همین خاطر، در طراحی فضاهای داخلی توصیه می‌شود از رنگ زرد به‌صورت متعادل و در ترکیب با رنگ‌های ملایم‌تر استفاده شود. رنگ‌های تیره مانند مشکی و خاکستری نیز تأثیرات خاص خود را بر ذهن و احساسات ما دارند. مشکی معمولاً نماد قدرت، رسمیت و وقار است. بسیاری از افراد هنگام پوشیدن لباس مشکی، حس اعتماد‌به‌نفس و جدیت بیشتری را تجربه می‌کنند. با این حال، استفاده‌ی بیش از حد از رنگ مشکی ممکن است حس غم، انزوا یا سنگینی روانی ایجاد کند. خاکستری نیز اگرچه نشان‌دهنده‌ی تعادل، سادگی و خنثی بودن است، اما در صورت استفاده‌ی مداوم و بدون ترکیب با رنگ‌های دیگر، می‌تواند باعث ایجاد حس بی‌حسی، بی‌انگیزگی و یکنواختی شود. این رنگ بیشتر در فضاهای رسمی یا مینیمال کاربرد دارد، اما بهتر است با رنگ‌های گرم‌تر و زنده ترکیب شود تا تعادل حفظ گردد. بنفش یکی از رنگ‌هایی‌ست که همواره با خلاقیت، معنویت و خاص‌بودن پیوند خورده است. در گذشته، به‌دلیل کمیابی رنگ بنفش در تولید پارچه، تنها در اختیار پادشاهان و اشراف بود و هنوز هم باری از شکوه و اصالت را با خود دارد. این رنگ می‌تواند حس الهام، رویاپردازی و تمایل به خلاقیت را در افراد تقویت کند. نکته‌ی مهم این است که تأثیر رنگ‌ها تنها به دیدن محدود نمی‌شود، بلکه در بسیاری از جنبه‌های زندگی روزمره حضور دارد؛ از انتخاب لباس گرفته تا دکوراسیون خانه و حتی رنگ غذاهایی که می‌خوریم. برای مثال، پوشیدن لباس‌های روشن در روزهای ابری می‌تواند روحیه را بهتر کند. یا خوردن غذاهایی با رنگ‌های متنوع و شاد (مثل سالادهای رنگارنگ) باعث افزایش اشتها و حس سرزندگی می‌شود. جالب‌تر اینکه رنگ‌ها می‌توانند حتی بر عملکرد فیزیکی ما تأثیر بگذارند. تحقیقات نشان داده‌اند که ورزشکارانی که لباس‌های قرمز به تن دارند، معمولاً در رقابت‌ها پرانرژی‌تر ظاهر می‌شوند. همچنین، دانش‌آموزانی که در محیط‌هایی با رنگ آبی درس می‌خوانند، تمرکز بالاتری از خود نشان می‌دهند. شاید این تأثیرات در ظاهر کوچک باشند، اما در مجموع نقش قابل توجهی در بهبود کیفیت عملکرد و حال روانی ما دارند. البته باید در نظر داشت که تأثیر رنگ‌ها همیشه جهانی و یکسان نیست. تجربه‌های فردی، زمینه‌های روان‌شناختی و عوامل فرهنگی نیز نقش زیادی در برداشت ما از رنگ‌ها دارند. مثلاً در برخی فرهنگ‌ها، سفید رنگ شادی و جشن است، در حالی‌که در فرهنگ‌های دیگر، نماد غم و سوگ به شمار می‌آید. بنابراین احساس ما نسبت به رنگ‌ها، ترکیبی است از تأثیرات روانی، محیطی و فرهنگی. یکی از راه‌های استفاده‌ی آگاهانه از رنگ‌ها، انتخاب هوشمندانه‌ی آن‌ها در فضای زندگی و کار است. اگر کسی در خانه‌اش احساس خستگی، بی‌حوصلگی یا حتی افسردگی می‌کند، شاید بهتر باشد رنگ دیوارها یا وسایل را به رنگ‌های روشن‌تر و شاداب‌تر تغییر دهد. یا اگر در محل کار با استرس و فشار روانی زیادی مواجه است، استفاده از رنگ‌های آرامش‌بخش مانند آبی یا سبز می‌تواند مفید باشد. حتی تغییرات کوچک مانند اضافه کردن یک کوسن رنگی، یک گلدان یا تابلوی هنری می‌تواند فضای ذهنی را تحت تأثیر قرار دهد. در انتخاب لباس نیز توجه به اثر روانی رنگ‌ها می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد. اگر قرار است در روزی مهم یا موقعیتی رسمی شرکت کنیم که نیاز به اعتماد به نفس و اقتدار داریم، لباس‌های تیره مثل مشکی یا سرمه‌ای می‌توانند انتخاب خوبی باشند. در مقابل، برای موقعیت‌های دوستانه یا آرام، رنگ‌های روشن و ملایم مثل آبی آسمانی، سبز نعنایی یا صورتی کمرنگ می‌توانند فضای دل‌نشین‌تری ایجاد کنند و حتی تعاملات اجتماعی را راحت‌تر کنند. کودکان نیز به‌شدت تحت تأثیر رنگ‌ها قرار دارند. اتاق‌هایی با رنگ‌های متنوع و شاد می‌توانند خلاقیت، انگیزه و شادی آن‌ها را افزایش دهند، در حالی که محیط‌های بی‌روح و تیره ممکن است باعث بی‌حوصلگی یا حتی اضطراب شوند. به همین دلیل در طراحی مهدکودک‌ها و مدارس ابتدایی، بیشتر از رنگ‌های زنده و انرژی‌بخش استفاده می‌شود تا فضای یادگیری برای کودکان جذاب‌تر و مؤثرتر شود. در نهایت باید گفت که رنگ‌ها تنها عنصر زیبایی نیستند، بلکه ابزاری نیرومند برای تأثیرگذاری بر احساسات و حالات روانی انسان‌اند. اگر با آگاهی آن‌ها را انتخاب کنیم، می‌توانیم فضای زندگی‌مان را دل‌پذیرتر کرده و حتی کیفیت روانی و ذهنی خود را بهبود ببخشیم. رنگ‌ها زبانی خاموش اما پرقدرت دارند؛ زبانی که هر روز در سکوت با ما سخن می‌گوید. کافی است گوش شنوا داشته باشیم و بدانیم چگونه از آن‌ها بهره بگیریم. سخن پایانی: رنگ‌ها می‌توانند به ما انرژی ببخشند، آرامش بدهند، خلاقیت را بیدار کنند یا حتی اضطراب و خشم را برانگیزند. انتخاب آگاهانه‌ی رنگ‌ها در لباس، دکور خانه، محیط کار و حتی غذاهایی که می‌خوریم، نقش مهمی در سلامت روان و حال خوب روزمره دارد. پس دفعه‌ی بعد که رنگی را انتخاب می‌کنیم، یک لحظه تأمل کنیم: این رنگ، چه چیزی به احساسم می‌گوید؟ نویسنده: مرضیه بهروزی «روانشناس بالینی»