سرفراز بگتی، وزیر اعلای ایالت بلوچستان پاکستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که افغانستان میزبانی پاکستان از مهاجران افغانستانی در بیش از چهار دهه گذشته را فراموش کرده است. آقای بگتی در شهر اوکارا در ایالت پنجاب صحبت می‌کرد، گفت که وضعیت امنیتی در بلوچستان نسبت به پنجاب «وخیم‌تر» است و تروریست‌ها هیچ ملیتی ندارند. مقام‌های پاکستانی مدعی هستند که ناامنی در ایالت‌های بلوچستان و خیبرپختونخوا ریشه در افغانستان دارد، اما مقامات حکومت سرپرست این اتهامات را رد می‌کنند. وزیر اعلای بلوچستان مدعی شد که پاکستان بیش از ۴۰ سال «با قلب باز» از مهاجران افغانستانی میزبانی کرده است، اما اکنون کشورهای مختلف از جمله ایالات متحده، روسیه، بریتانیا و چین آنان را تهدیدی امنیتی و تروریستی می‌دانند. پاکستان پس از تیره شدن روابطش با حکومت فعلی طی دو سال گذشته روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده و نزدیک به دو میلیون مهاجر را از این کشور اخراج کرده است. بسیاری از مهاجران اخراج‌شده سال‌ها در پاکستان زندگی کرده بودند. با وجود فشارها و انتقادهای بین‌المللی، روند اخراج مهاجران افغانستان از سوی پاکستان ادامه یافته است.

مرکز نظارت بر جابجایی داخلی اعلام کرده است که حدود ۷ میلیون نفر در افغانستان در سال گذشته میلادی در نتیجه درگیری‌های طولانی‌مدت و حوادث طبیعی در داخل کشور آواره شدند. این مرکز با نشر گزارشی گفته است که این رقم، نیمی از جمعیت بی‌جاشدگان داخلی در جنوب آسیا در سال ۲۰۲۵ میلادی را تشکیل می‌دهد. مرکز نظارت بر جابجایی گزارشی را تحت عنوان «گزارش سالانه جابجایی داخلی ۲۰۲۶» منتشر کرد و در آن آمده است که در سال گذشته میلادی بیش از ۸۲ میلیون نفر در سراسر جهان در کشورهای خود بیجا شدند. در گزارش آمده است که درگیری‌ها و خشونت به عامل اصلی آوارگی‌های داخلی تبدیل شده‌اند. حوادث طبیعی نیز از دیگر دلایل این پدیده عنوان شده است. این گزارش تاکید می‌کند که آوارگی داخلی نشان‌دهنده یک بحران ساختاری در سطح جهانی است. بر اساس این گزارش، درگیری و خشونت در سال ۲۰۲۵ میلادی منجر به ثبت رکورد ۳۲.۳ میلیون آوارگی داخلی شد. همچنین در این گزارش به وضعیت آوارگان داخلی در افغانستان اشاره شده است. طبق این گزارش حدود ۴.۴ میلیون نفر از کل آوارگان داخلی در افغانستان به‌طور مشخص به دلیل درگیری و خشونت بی‌جا شده‌اند. در این گزارش به رویدادهایی چون زلزله‌های مرگبار ماه آگوست و نوامبر ۲۰۲۵ در ولایت‌های شرقی و مزارشریف که منجر به هشت هزار جابجایی جدید شد و بازگشت آوارگان به مناطق اصلی با وجود زیرساخت‌های تخریب‌شده اشاره شده است. مرکز نظارت بر جابجایی تاکید کرده است که دهه‌ها درگیری، خشکسالی‌های مکرر و بحران اقتصادی عمیق، منابع اندکی را برای بازسازی و معیشت مردم افغانستان باقی گذاشته است.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین کشور حملات تازه‌ی پاکستان به اهدافی در افغانستان از جمله دانشگاه سید جمال‌الدین افغان کنر را محکوم کرده و گفته است که این حملات را «بخشی از سیاست پاکستان برای نابودی ریشه‌های آموزش و توسعه در افغانستان» می‌داند. آقای کرزی با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که پیش از این نیز حملات پاکستان باعث شده بود که دانش‌آموزان در روستای «بریکوت» ولسوالی ناری ولایت کنر، از آموزش محروم شوند. رییس‌جمهور پیشین افغانستان تاکید کرد: «از سازمان ملل متحد می‌خواهم که حملات نظامی پاکستان به مردم، خاک و تأسیسات ملی ما را به طور جدی بررسی، محکوم و در اسرع وقت متوقف کند. قابل ذکر است که مسوولان محلی حکومت سرپرست در ولایت کنر تایید کرده‌اند که پاکستان دانشگاه این ولایت و اهدافی را در مرکز و برخی ولسوالی‌های آن مورد حملات راکتی قرار داد. مسوولان محلی گفته‌اند دکه در این حملات دست‌کم هفت نفر کشته و ۷۵ نفر دیگر، شامل ۳۰ دانشجو، زخمی شده‌اند. وزارت تحصیلات عالی نیز حمله به دانشگاه کنر را تایید کرده و گفته است که در آن به ساختمان و محیط این دانشگاه، خسارات گسترده وارد شده است. تا اکنون هویت و جنسیت قربانیان و زخمیان مشخص نیست. این در حالی است که درگیری‌های مرزی میان دو طرف از دو ماه به این طرف ادامه دارند. با این حال، از شدت این درگیری‌ها در روزهای اخیر کاسته شده است. سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که در دو هفته اول درگیری‌های مرزی در شرق افغانستان، بیش از ۷۰ غیرنظامی جان باخته‌اند.

شهرزاد اکبر، فعال حقوق بشر افغانستان می‌گوید که درگیری‌های میان نیروهای حکومتی و پاکستان، در کنار افزایش تلفات غیرنظامیان، فشارها بر زنانی را که با محدودیت‌های شدید رو‌برو هستند، بیشتر کرده است. او در ویدیویی که از سوی فمنا یا سازمان حامی جنبش‌های فیمنیستی نشر شده، گفته است که حذف زنان از عرصه‌ی عمومی، محرومیت دختران بالاتر از صنف ششم و محدودیت‌های گسترده بر رفت‌وآمد، پیش از این نیز زندگی زنان را با دشواری‌های جدی همراه کرده بود؛ اما تشدید ناامنی‌ها، بحران را عمیق‌تر ساخته است. وی در ادامه تاکید کرده است که این وضعیت دسترسی زنان به خدمات صحی و کمک‌های بشردوستانه را دشوارتر کرده، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که سرپرست زن دارند. او می‌گوید که محدودیت بر کار زنان در نهادهای امدادرسان نیز روند کمک‌رسانی به زنان و کودکان را با مشکل روبرو کرده است. فعال حقوق بشر افغانستان در بخشی از سخنانش به داستان یک پزشک زن اشاره کرده که در درگیری‌ها میان نیروهای حکومتی و پاکستان جانش را از دست داد: «یک پزشک زن که همراه با پسر خردسالش از نورستان در حال سفر بود، هدف تیراندازی نیروهای مرزی پاکستان قرار گرفت و هر دو جان باختند. در کشوری مانند افغانستان به‌ویژه در منطقه‌های روستایی که پزشکان زن بسیار کم‌اند، از دست‌دادن چنین فردی، خسارتی دوچندان برای جامعه به‌ همراه دارد.» او تصریح کرد که این تنها یکی از صدها موردی است که ثبت و مستندسازی شده؛ مواردی نیز وجود دارد که در آن‌ها خانواده‌ها در نتیجه‌ی درگیری‌ها به‌گونه‌ی کامل از بین رفته ‌اند. این فعال حقوق بشر خواستار توجه‌ی جدی به پیامدهای چندلایه‌ی این درگیری‌ها شده و گفته که بدون در نظر گرفتن وضعیت ویژه‌ی زنان، پاسخ به بحران انسانی در افغانستان کامل نخواهد بود. در کنار این وضعیت، افغانستان تحت حاکمیت حکومت فعلی با محدودیت‌های گسترده بر زنان و دختران روبرو است؛ از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم تا محدودیت‌های شدید بر کار و رفت‌وآمد.

همزمان با درگیری‌های نظامی میان نیروهای حکومت سرپرست و پاکستان، سازمان ملل متحد اعلام کرد که زنان و دختران بیش‌ترین آسیب را از این بحران متحمل شده‌ و با چالش‌های فزاینده‌ای در دسترسی به خدمات اساسی و تأمین نیازهای اولیه روبرو هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که در این درگیری‌ها حدود ۹۰ هزار نفر آسیب‌دیده و بیش از ۵۲ درصد آنان زنان و دختران اند. یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که زنان در مقایسه با جمعیت عمومی، تاکید بیشتری بر نیاز به حفاظت، امنیت و کرامت دارند (۲۲ درصد در برابر ۱۳ درصد). در عین حال، سرپناه، خدمات صحی و مواد غذایی از مهم‌ترین اولویت‌های آنان عنوان شده است. بر بنیاد گزارش بخش زنان سازمان ملل متحد، با افزایش درگیری‌ها، دستر‌سی زنان به خدمات اساسی، به‌ویژه سرپناه و غذا به‌طور چشم‌گیری دشوارتر شده است. بسیاری از زنان همچنان از کاهش یا از دست‌دادن منابع درآمد و افزایش بی‌جاشدن به‌عنوان چالش‌های جدی یاد کرده‌اند. در گزارش آمده است که هشت درصد از خانواده‌های آسیب‌دیده خانواده‌هایی اند که سرپرست آن‌ها زنان هستند؛ خانواده‌هایی که در شرایط بحران، با فشارهای اقتصادی و اجتماعی بیش‌تری مواجه‌‌اند. قابل گفت که در بخشی از این گزارش به محدودیت‌های موجود در مشارکت زنان در روند ارزیابی‌های میدانی اشاره می‌کند که در برخی منطقه‌ها، حضور زنان در این ارزیابی‌ها بسیار محدود بوده و در موردهای، با وجود مجوز حکومت فعلی، نهادهای انسان‌دوستانه به دلیل کم‌بود منابع و مشکل‌های لجستیکی نتوانسته‌ زنان را به منطقه‌های آسیب‌دیده اعزام کنند. در کنار این، زنان گزارش داده‌اند که انجام مسوولیت‌های روزمره‌‌ی‌شان پس از تشدید درگیری‌های حکومت فعلی و پاکستان دشوارتر شده است. پیش از این نیز محدودیت‌های گسترده بر کار، آموزش و حضور اجتماعی زنان در افغانستان اعمال شده بود؛ وضعیتی که با درگیری‌های اخیر به‌یژه در ولایت‌های شرقی، زندگی زنان و دختران را با چالش‌های گسترده روبرو کرده است. درگیری‌های پسین، پس از آن آغاز شد که پاکستان در ماه حوت سال گذشته‌ی خورشیدی، بخش‌های از ننگرهار و پکتیکا را بم‌باران کرد؛ رویدادی که با پاسخ «انتقام‌جویانه‌»ی نیروهای دولتی روبرو شد. درگیری بدون وقفه ادامه یافته و بر بنیاد آخرین آماری که از سوی حکومت فعلی منتشر شد، در حمله‌های پاکستان 761 غیرنظامی کشته و 626 نفر دیگر زخمی شده‌اند.