برنامه اسکان بشر سازمان ملل (UN-Habitat) اعلام کرده است که برای پیش‌گیری از مرگ‌ومیر مادران، نوزادن و سایر بیماران در سراسر افغانستان، نیاز اساسی به امکانات صحی مناسب وجود دارد. این سازمان امروز (پنج‌شنبه، ۱۳ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود بر حمایت و اراه خدمات صحی مورد نیاز برای مادران و نوزادان و سایر بیماران تاکید کرده است. برنامه اسکان بشر سازمان ملل در ادامه تاکید کرده است که همراه با شرکای خود، برای ارتقای زیرساخت‌ها تلاش می‌کند تا مادران، نوزادان و سایر بیماران بتوانند به خدمات حیاتی و نجات‌بخش دسترسی پیدا کنند. این در حالی است که دسترسی مادران و زنان به خدمات صحی در بسیاری از نقاط افغانستان محدود می‌باشد و نبود تجهیزات و نیروی متخصص، خطر مرگ‌ومیر را افزایش داده است. علاوه بر این، کمبود مراکز صحی مجهز و راه‌های طولانی بین روستاها و شفاخانه‌ها، مادران را با دشواری‌های جدی برای دریافت خدمات درمانی نیز روبرو کرده است. همچنین چندی پیش، ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که افغانستان به دلیل محدودیت‌ها بر دسترسی زنان و دختران به خدمات صحی، یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد. آقای ترک این سخنان در آغاز شصتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد مطرح کرده و گفته بود که حکومت سرپرست افغانستان نه‌تنها دسترسی زنان به خدمات صحی را محدود کرده‌، بلکه بسیاری از حقوق بشری آنان را نیز نقض کرده است. قابل ذکر است که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران بست، در حالی که ‏بخش صحت افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

سازمان پزشکان بدون مرز درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که خانواده‌ها در شمال افغانستان در دسترسی به خدمات درمانی رایگان و باکیفیت برای فرزندان‌شان با مشکلات جدی روبرو هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که کمبود مراکز صحی، مشکلات اقتصادی و دور بودن مراکز درمانی بر وضعیت صدها هزار بیمار تاثیر منفی گذاشته است. در بخشی از گزارش آمده است که خانواده‌ها در شمال افغانستان، برای یافتن درمان مناسب ناچارند به مناطق دور دست و به شهرهای دیگر سفر کنند و در بسیاری از موارد، کودکان پس از صرف هزینه‌های سنگین، بهبود نمی‌یابند و مجبورند که به یک مرکز درمانی دیگر مراجعه کنند. سازمان پزشکان بدون مرز تاکید کرده است که روایت‌هایی از مادران کودکان بیمار در فاریاب، دولت‌آباد، اندخوی و شهر مزارشریف نشان می‌دهد که سرخکان، سینه‌بغل، سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی از جمله مواردی است که کودکان را در وضعیت بحرانی قرار داده است و در برخی موارد، تنها در شفاخانه ابوعلی سینا در مزارشریف خدمات رایگان فراهم بوده است. پزشکان بدون مرز در ادامه افزوده است که در دو سال گذشته برای تقویت این شفاخانه، بخش‌های مراقبت ویژه اطفال، مراقبت ویژه نوزادان، بخش ایزوله سرخکان و بخش عاجل را با همکاری وزارت صحت فعال کرده و تنها در یک ماه، صدها کودک در وضعیت بحرانی به این شفاخانه حوزوی رجوع کرده‌اند. در گزارش آمده است که تیم‌های درمانی پزشکان بدون مرز تا اکنون بیش از ۳۶۰ هزار بیمار را تریاژ یا اولویت‌بندی کرده و برای هزاران کودک، نوزاد و بیماران مبتلا به سرخکان، سینه‌بغل، سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی خدمات درمانی ارائه کرده‌اند. این نهاد می‌گوید به‌طور متوسط هر هفته حدود ۳۰۰۰ کودک در این بیمارستان اولویت‌بندی می‌شوند و موارد بحرانی به سرعت به بخش‌های تخصصی منتقل می‌گردند. پزشکان بدون مرز هشدار می‌دهد که نبود سیستم ارجاع مشخص و کارآمد میان مراکز صحی، یکی از عوامل اصلی وخیم‌تر شدن وضعیت بیماران است. قابل ذکر است که پس از زلزله سوم نوامبر امسال در مزارشریف نیز کمک‌های عاجل و تجهیزات طبی به شفاخانه ابوعلی سینا فرستاده شده است. سازمان پزشکان بدون مرز می‌گوید که ادامه کمک‌های بین‌المللی برای کاهش مرگ‌ومیر قابل پیشگیری، جلوگیری از فرسایش کارمندان صحی و تامین خدمات درمانی برای کودکان ضرورى است.

سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۱۲.۹ میلیون کودک در سراسر افغانستان در معرض خطر سرخکان، اسهال و دیگر بیماری‌ها قرار دارند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که تیم داوطلبانش همراه با شرکای دیگر سازمان‌ها در تلاش‌اند تا با ارائه مراقبت‌های صحی برای کودکان آسیب‌پذیر در سراسر افغانستان، با این بحران مقابله کنند. تیم داوطلبان سازمان ملل متحد در افغانستان که به‌طور رسمی زیرمجموعه برنامه «داوطلبان سازمان ملل» فعالیت می‌کنند، تاکید کرده است که دسترسی کودکان اهل افغانستان به خدمات بهداشتی، حیاتی است. این تیم در حالی نسبت به خطر شیوع بیماری‌های مختلف از جمله سرخکان و اسهال در میان کودکان اهل افغانستان هشدار داده است که سازمان بهداشت جهانی نیز در ۱۸ عقرب اعلام کرده بود از ابتدای سال جاری تا اکنون بیش از ۵۵ هزار مورد مشکوک به سرخکان در افغانستان گزارش شده و ۳۵۷ نفر عمدتا کودکان بر اثر این بیماری جان باخته‌اند. پزشکان بدون مرز نیز پیشتر اعلام کرد که روزانه یک کودک در افغانستان بر اثر بیماری سرخکان جان خود را از دست می‌دهد. همچنین صندوق کودکان سازمان ملل نیز پیشتر اعلام کرده بود که تا ماه سرطان سال جاری، مجموعاً بیش از ۱۰۰ هزار مورد اسهال حاد آبکی و ۴۸ مورد مرگ ناشی از آن ثبت شده است. صندوق کودکان سازمان ملل متحد گفته بود که بیش از نیمی از مبتلایان را کودکان زیر پنج سال تشکیل می‌دهند.

سازمان داکتران بدون مرز اعلام کرده است که محدودیت تازه‌ای که از ۵ نومبر در هرات وضع شده است، زنان شامل بیماران، مراقبان و کارمندان صحی را ملزم به پوشیدن چادری برای ورود به مراکز درمانی می‌کند، باعث کاهش چشمگیر مراجعه‌کنندگان به مراکز بهداشتی شده است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که آمارها نشان می‌دهد که تنها در سه روز نخست اجرای این دستور، پذیرش بیماران در بخش اطفال شفاخانه منطقه‌ای هرات ۲۸ درصد کاهش یافته است. در بخشی از گزارش آمده است که این محدودیت محلی که به‌صورت ناگهانی در تمامی مراکز درمانی عمومی از جمله شفاخانه هرات اعمال شده و موانع تازه‌ای را بر سر راه زنان ایجاد کرده و زندگی روزمره آنان را بیشتر مختل کرده است. سارا شاتو، مدیر برنامه پزشکان بدون مرز تاکید کرده است: «با این تصمیم، ورود بیماران و مراقبان زن به بیمارستان تنها بر اساس نوع پوشش تعیین می‌شود نه نیاز طبی. هرگونه محدودیت بر زنان بیمار، به معنای تأخیر در دریافت خدمات و حتی محرومیت از درمان است. این موضوع برای مادران و کودکانی که همین حالا با چالش‌های جدی برای دسترسی به خدمات صحی مواجه‌اند، پیامدهای خطرناک خواهد داشت.» همچنین این سازمان از این موضوع ابراز نگرانی کرده که این محدودیت‌ها در دیگر نقاط ولایت نیز بر ارائه خدمات تأثیر گذاشته است. در گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه با ایران، وضعیت مشابهی گزارش شده است. بنابر اطلاعات سازمان‌های بشردوستانه، از بیش از ۱۰۰ کارمند زن که پیش‌تر در این نقطه کار می‌کردند، اکنون تنها سه نفر یک قابله، یک پزشک و یک پرستار اجازه فعالیت دارند و آن هم به شرط پوشیدن چادری در تمام مدت کار. این در حالی است که بسیاری از زنانی که اخیراً از ایران اخراج شده‌اند، با وضعیت صحی شکننده وارد کشور می‌شوند و نیاز فوری به رسیدگی دارند. پزشکان بدون مرز هشدار داده است که «تأثیر مجموعی این محدودیت‌ها، چه در مراکز درمانی هرات و چه در گذرگاه اسلام‌قلعه، نگران‌کننده است.» قابل ذکر است که از سال ۲۰۲۱ میلادی، زنان در افغانستان به‌طور فزاینده‌ای از عرصه عمومی حذف شده‌اند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل اعلام کرده است که با استفاده از ۲۷۰ میلیون دالر کمک‌ بانک توسعه آسیایی، ارائه خدمات بهداشتی به حدود ۲۳ میلیون نفر در افغانستان گسترش یافته و حفظ می‌شود. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۵ عقرب) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این بودجه خدمات مراقبت‌های صحی را در هزار و ۳۰۰ مرکز بهداشتی تضمین خواهد کرد و ۲۳ میلیون تن در ۱۷ ولایت افغانستان از ارائه خدمات ضروری بهداشتی بهره‌مند می‌شوند. این سازمان در ادامه تاکید کرده است که با این کمک می‌توان اطمینان حاصل کرد که حدود ۲۳ میلیون افغانستانی به مراقبت‌های بهداشتی اولیه باکیفیت در نزدیکی محل سکونت خود دسترسی دارند. در ادامه آمده است که یونیسف با این بودجه ارائه خدمات بهداشتی اصلی از جمله سلامت و تغذیه مادران، نوزادان و کودکان؛ واکسیناسیون، خدمات سلامت روان و حمایت‌های روانی-اجتماعی، درمان بیماری‌های واگیردار و غیرواگیر و مراقبت‌‌های صحی عاجل را حفظ خواهد کرد. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد افزوده است که به‌رغم دست‌آوردها، هنوز یک چهارم افغانستانی‌ها به مراکز صحی در نزدیکی محل سکونت (با یک ساعت پیاده‌روی) دسترسی ندارند. این سازمان مشکلات عمده فراراه دسترسی به خدمات صحی را کمبود مراکز صحی در روستاها، کمبود پزشک و کادر صحی و عدم دسترسی مردم به خدمات ترانسپورتی خوانده است. در اعلامیه آمده است که زنان به دلیل محدودیت‌های تحصیلی، شغلی، مراقبت‌های بهداشتی و رفت و آمد با موانع بیشتری روبرو هستند. همچنین اعلامیه به نقل از تاج‌الدین اویوال، نماینده یونیسف در افغانستان نوشته است: «به لطف حمایت مداوم بانک توسعه آسیایی، یونیسف ارائه خدمات بهداشتی و توانمندسازی کارکنان بهداشتی، به ویژه زنان، را برای خدمت به جوامع خود حفظ می‌کند.» او تصریح کرد که این حمایت نه‌تنها تضمین می‌کند که کودکان و خانواده‌ها می‌توانند به مراقبت‌های نجات‌بخش دسترسی داشته باشند، بلکه پایه‌های یک سیستم بهداشتی مقاوم، عادلانه و پایدار را نیز تقویت می‌کند. براساس گزارش یونیسف، حمایت مالی بانک توسعه آسیایی تا پایان سال جاری میلادی ادامه می‌یابد و صندوق کودکان ملل متحد می‌تواند از این طریق به خانواده‌های نیازمند به هزینه‌های بهداشتی کمک‌های نقدی ارائه دهد.

بخش زنان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که زمین‌لرزه اخیر در شرق افغانستان باعث نابودی محصولات کشاورزی و دام‌ها در ولایت‌های زلزله‌زده شده است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که وضعیت فعلی در ولایت‌ها زلزله‌زده زنان و دختران را با نیاز فوری به مواد غذایی مواجه کرده است. بخش زنان سازمان ملل متحد در بخشی از پیامش از توزیع بسته‌های غذایی در مناطق آسیب‌دیده خبر داده و در ادامه تاکید کرده است که این بسته‌ها شامل روغن و آرد بوده و به خانواده‌ها کمک می‌کند تا در هفته‌های پیش‌رو غذای کافی داشته باشند. این نهاد سازمان ملل در ادامه افزوده است که تأمین امنیت غذایی زنان و دختران در بحران‌های طبیعی از اهمیت ویژه برخوردار است. با این حال، کمیته بین‌المللی نجات نیز هشدار داده که افغانستان ممکن است به‌دلیل کاهش کمک‌ها، ۱۰ درصد از درآمد ناخالص خود را از دست دهد. قابل ذکر است که یک ماه پیش زمین‌لرزه‌ای ولایت‌های شرقی افغانستان را تکان داد که بیش از دو هزار و ۲۰۰ تن جان باختند، سه هزار و ۶۴۰ تن زخم برداشتند و هزاران خانواده بی‌خانمان شدند. بر بنیاد گزارش سازمان‌های جهانی، زنان و کودکان بیش‌ترین آسیب را از این رویداد متحمل شدند. با این وجود، براساس گزارش دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد، در این زمین‌لرزه هزار و ۹۹۲ نفر جان باختند و بیش از سه هزار و ۶۰۰ نفر زخمی شدند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان ملل متحد می‌گوید که در تلاش توان‌مندسازی قابله‌ها در افغانستان است تا از خدمات درمانی در این کشور پشتیبانی کند. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته که در آزمایشگاه‌های تازه در ۱۰ ولایت افغانستان، قابله‌ها را آموزش می‌دهد تا روند ارائه‌ی مراقبت‌های بهداشتی به زنان بهبود یابد. یونیسف در ادامه تاکید کرده است که «داکتر شیبا» در آزمایشگاه جدید مهارت‌ها در شفاخانه‌ی بادغیس، پرستاران و قابله‌ها را آموزش می‌دهد تا از طریق تمرین‌های عملی و آموزش‌های شبیه‌سازی‌شده، مهارت‌های آنان در مراقبت از مادران و نوزادان افزایش یابد. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد افزوده است که یونیسف با هم‌کاری بانک توسعه‌ی آسیایی در ۱۰ ولایت افغانستان از ۵۰ مرکز صحی پشتیبانی می‌کند تا با برگزاری آموزش‌های مبتنی بر شبیه‌سازی و برنامه‌های رهنمایی، کیفیت خدمات مادر و کودک را ارتقا دهد. در اعلامیه آمده است که تمرکز این برنامه‌ها بر حمایت از زنان، بهبود مهارت‌های قابله‌ها و فراهم‌سازی محیط امن برای زایمان و مراقبت پس از تولد است. بر اساس داده‌های سازمان‌های جهانی افغانستان، با کم‌بود شدید قابله‌ها و کارکنان آموزش‌دیده در بخش صحت مادر و کودک روبرو است؛ وضعیتی که موجب افزایش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان در مناطق دوردست شده است.

برنامه انکشافی سازمان ملل متحد (UNDP)، درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که زلزله‌زدگان در ولایت کنر نیازمند کمک‌های بشری هستند و شمار زنان امدادگر در افغانستان هنوز اندک است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که هزاران خانواده آسیب‌دیده از زمین‌لرزه منبع درآمد و غذای خود را از دست دادند و نیاز فوری به غذای گرم، آب پاک و پشتیبانی روانی دارند. در بخشی از گزارش برنامه انکشافی سازمان ملل متحد آمده است که این موضوع ریشه در سال‌ها سرمایه‌گذاری ناچیز و محدودیت‌های سخت بر رفت‌وآمد و مشارکت زنان و دختران دارد. در گزارش آمده که این نهاد توانسته زنان و دختران را در محور ارائه خدمات اساسی قرار دهد. برنامه انکشافی سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که ۲۸ زن از قریه‌های آسیب‌دیده در جایگاه‌های رهبری گماشته شده‌اند تا فعالیت آشپزخانه‌های محلی را هماهنگ کنند و اطمینان دهند که کمک‌ها به نیازهای زنان پاسخ می‌دهد. در ادامه آمده است که در پی زلزله شش ریشتری ماه اسد در شرق افغانستان، دست‌کم دو‌ هزار و ۲۰۰ تن جان باخته و سه‌ هزار و ۶۰۰ تن دیگر زخمی شدند. همچنین در بخشی از گزارش آمده است که هشت‌ هزار و ۵۰۰ خانه ویران شده و نزدیک به هفت‌ هزار رأس مواشی نیز تلف شده است. در حالی این نهاد از محدودیت‌ها انتقاد می‌کند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران بست، در حالی که ‏بخش صحت افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.