همزمان با ادامه‌ی اعتراضات سراسری در ایران، «جنبش آزادگان در تبعید» درتازه‌ترین مورد اعلام کرده که پناه‌جویان افغانستان در ایران با محرومیت سیستماتیک و دسترسی به نیازهای اساسی مواجه‌اند. اعضای این‌ جنبش اعتراضی با نشر اعلامیه‌ای گفته‌اند که وضعیت پناه‌جویان افغانستانی در ایران «اضطراری» بوده و خواستار توجه و رسیدگی به آن‌ها شدند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «دسترسی به مواد غذایی اولیه برای آنان پناه‌جویان افغانستان در ایران محدود یا عملا مسدود شده است.» جنبش آزادگان در تبعید در ادامه تاکید کرده است که این وضعیت «نقض آشکار حقوق بنیادین بشر، اصل عدم تبعیض و حق حیات» بوده و تداوم آن، خطر بروز یک فاجعه انسانی خاموش را به‌طور جدی افزایش داده است. همچنین جنبش آزادگان در تبعید در بخشی از اعلامیه‌اش خواستار مداخله‌ی سازمان ملل متحد، به‌ویژه کمیساریای عالی پناهندگان و دفتر کمیسر عالی حقوق بشر، برای ارزیابی و مهار این بحران شده است. اعضای این جنبش اعتراضی خواستار تضمین دسترسی فوری، ایمن و بدون تبعیض پناه‌جویان افغانستان به مواد غذایی، خدمات صحی و نیازهای اولیه شده است. آن‌ها بر توقف بازداشت‌های خودسرانه و اخراج‌های اجباری و ایجاد سازوکارهای حفاظتی ویژه برای پناه‌جویان افغانستان در ایران تاکید کرده و خواستار تسریع روند حمایت‌های بین‌المللی، اسکان مجدد و ایجاد مسیرهای امن برای پناه‌جویان در وضعیت اضطراری شده‌اند. این در حالی است که طی بیش از چهار سال گذشته، بسیاری از نظامیان حکومت پیشین، کارمندان دولتی، خبرنگاران و فعالان حقوق بشر که به کشورهای همسایه مهاجر شده‌‌اند تا هنوز موفق به دریافت ویزای کشورهای مهاجرپذیر نشده‌اند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که که مردم برای دسترسی به خدمات صحی در افغانستان همچنان یک چالش روبرو هستند. این سازمان امروز (چهارشنبه، ۱۰ جدی)، با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که تنها در سال ۲۰۲۵ میلادی حدود ۵۰۸ هزار و ۴۳۱ مشاوره صحی برای بازگشت‌کنندگان، بیجاشدگان داخلی و خانواده‌های آسیب‌پذیر فراهم شده است. سازمان بین‌المللی مهاجرت در ادامه تاکید کرده است که این حمایت‌ها شامل خدمات صحی عمومی، مشاوره‌های سلامت روان و کمک‌های روانی‌–اجتماعی بوده است. در ادامه آمده است که ۶۴ هزار و ۹۴۷ زن از خدمات صحی طی سال گذشته میلادی مستفید شده و بیش از ۹۱ هزار کودک از نظر سوءتغذیه مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین سازمان بین‌المللی مهاجرت در بخشی از پیامش افزوده است که بیش از ۴۸ هزار تن نیز مشاوره‌های سلامت روان و حمایت روانی–اجتماعی دریافت کرده‌اند. قابل ذکر است که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. وضع این محدودیت تاثیر مستقیمی بر بخش ‏صحت کشور گذاشته است. این محدودیت، دسترسی به خدمات صحی را بیش از پیش محدود کرده و پیامدهای ناگواری برای سلامت عمومی به‌ویژه مادران و کودکان در پی خواهد داشت. سازمان‌های بین‌المللی همواره از کمبود کادر صحی زن در افغانستان هشدار داده‌ و گفته‌اند که این گروه با وضع محدودیت‌ها علیه تحصیل زنان در دانشگاه‌ها، سکتور صحت کشور را فلج کرده است.

برنامه‌ی اسکان بشر سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بهبود دسترسی زنان و دختران به خدمات بهداشتی عملی و کارآمد، کلید کاهش مرگ‌ومیر مادران و کودکان در افغانستان است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که هر سال شمار زیادی از زنان در افغانستان به‌دلیل کم‌بود امکانات بهداشتی مناسب جان خود را از دست می‌دهند در صورتی‌که بسیاری از این مرگ‌و‌میر‌ها قابل پیش‌گیری است. همچنین برنامه‌ی اسکان بشر سازمان ملل متحد در بخشی پیامش تاکید کرده است که برنامه‌ی اسکان بشر سازمان ملل، با حمایت آژانس همکاری‌های بین‌المللی جاپان، مرکز بهداشتی «جنت‌‌گل‌خان» در شرق کابل را بازسازی می‌کند تا دسترسی زنان و خانواده‌ها به مراقبت‌های پیش‌گیرانه و درمانی افزایش یابد. قابل ذکر است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو به کمک‌های خارجی وابسته بوده است. همچنین نبود کارشناسان پزشکی به ویژه در بخش زنان، نبود مرکزهای صحی در منطقه‌های دوردست و بخش‌هایی تحت منازعه یکی از عمده‌ترین عامل‌های مرگ‌ومیر زنان در هنگام زایمان در افغانستان عنوان شده است. با بازگشت حکومت سرپرست و بسته‌شدن دروازه‌های مکتب و دانشگاه‌ها بر روی دختران، نگرانی‌ها از کم‌بود کارکنان پزشکی در سراسر افغانستان افزایش یافته است. در کنار آن‌، سازمان‌های بین‌المللی بارها هشدار داده است که نرخ کنونی مرگ‌ومیر مادران در افغانستان از بالاترین‌ها در سطح جهان است و سازمان‌های بین‌المللی نسبت به تشدید این وضعیت ابراز نگرانی کرده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل (UN Women) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵ میلادی، پانزدهمین سالگرد فعالیت‌های خود را جشن می‌گیرد و به عنوان یک نیروی جهانی، برای تغییر وضعیت زنان و دختران در سراسر جهان تلاش می‌کند. این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۲جدی/ ۲۳ دسامبر) با نشر گزارشی گفته است که فعالیت‌های آن در ۱۰۹ کشور جریان دارد و خدمات آن به حدود چهار میلیارد زن و دختر ارائه می‌شود. بخش زنان سازمان ملل خود را یک مدافع جهانی، شریک قابل اعتماد سازمان ملل برای حقوق زنان و برابری جنسیتی می‌داند. در گزارش بخش زنان سازمان ملل متحد آمده است که هدف این سازمان، ایستادن در کنار حقوق، برابری و توانمندسازی تمام زنان و دختران و ایجاد تغییرات معنی‌دار در جوامع مختلف است، «از روستاهای دورافتاده تا اتاق‌های هیئت‌مدیره جهانی.» همچنین بخش زنان سازمان ملل تاکید کرده است که مشارکت‌های پایدار با کشورهای عضو و حامیان وفادار در «قلب» تمام دستاوردهای آن قرار دارند و برابری جنسیتی، ماموریت اصلی و مسیر ادامه فعالیت این سازمان است. در حالی این سازمان بر دفاع از حقوق زنان و دختران تاکید می‌کند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

نورجلال جلالی، وزیر صحت‌عامه‌ی حکومت سرپرست، در گفتگو با یک رسانه‌ی هندی گفته است که ارائه خدمات بهداشتی بدون حضور کارکنان زن در مراکز درمانی افغانستان ناممکن است. آقای جلالی این اظهارات را در جریان سفرش به هند و در گفتگو  شبکه ویون هندی مطرح کرده و گفته است که برای ارائه خدمات به زنان و کودکان، به ویژه در مناطق روستایی، قابله‌ها و پزشکان متخصص استخدام شده‌اند. وی در ادامه تاکید کرده است: «زنان نیمی از جامعه‌ی افغانستان را تشکیل می‌دهند و بدون حضور کارکنان صحی زن، ارائه خدمات درمانی ممکن نیست. در سکتور صحت افغانستان، شمار بزرگی از کارکنان زن استخدام شده که شامل قابله‌ها و پزشکان متخصص می‌شود. ما در حال کار برای توسعه خدمات صحی برای زنان و کودکان در مناطق دوردست افغانستان هستیم.» با این حال، محدودیت حضور زنان در برخی مراکز درمانی و کمبود کارکنان زن در ولایات مختلف هنوز یکی از چالش‌های اصلی نظام بهداشت افغانستان است و مانع ارائه کامل خدمات بهداشتی به زنان و کودکان می‌شود. همچنین وزیر صحت عامه، از حمایت‌های «درازمدت و دوامدار» هند در بخش صحت افغانستان قدردانی کرده و این کشور را یکی از شرکای اصلی و مردم‌محور افغانستان در عرصه خدمات درمانی، آموزش صحی و کمک‌های بشردوستانه خوانده است. او در ادامه تاکید کرده است که مردم افغانستان طی دهه‌های گذشته به‌گونه گسترده برای درمان بیماری‌های پیچیده و تخصصی به هند سفر کرده‌اند و همچنان وی ویزه پزشکی هند را «یک مسیر حیاتی بشردوستانه» برای بیماران افغانستان‌ توصیف کرده است. نورجلال جلالی در ادامه تصریح کرد که هند در حال ساخت یک شفاخانه ۳۰ بستر در منطقه بگرامی کابل است که این مرکز شامل یک مرکز تداوی سرطان، یک مرکز تروما و پنج کلینیک ویژه صحت زنان و زایمان خواهد بود. به گفته‌ی او، شفاخانه صحت اطفال اندرا گاندی یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مراکز درمانی کودکان در افغانستان به‌شمار می‌رود و مسوولان حکومت فعلی پیش از این از نمایندگی هند در کابل خواستار تقویت بیشتر زیرساخت‌های این شفاخانه شده‌اند.

نورجلال جلالی، وزیر صحت عامه‌ی حکومت سرپرست درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۹۵ درصد مردم توانایی پرداخت هزینه درمان خود را ندارند. آقای جلالی این اظهارات را در جریان سفرش به دهلی‌نو مطرح کرده و گفته است که اگر امکان درمان در شفاخانه‌های دولتی فراهم نشود، مردم با رنج و درد جان می‌دهند.» وی در جریان سفرش به فقر گسترده و فراگیر در افغانستان اذعان کرد و تاکید کرد که افغانستانی‌ها هند را «برادر روزهای سخت» خود می‌دانند. او در نشستی در اتاق بازرگانی و صنعت هند در دهلی نو گفت: «می‌توانم بگویم که هندوستان بیش از تصور به ما محبت کرد.» نورجلال جلالی در ادامه افزوده است: «افغان‌ها فکر می‌کنند هند برادر روزهای دشوارشان است. حدود ۷۰ درصد داروی مورد نیاز افغانستان پیش‌تر از پاکستان تأمین می‌شد، اما اکنون روابط با پاکستان خراب شده است.» همچنین وزیر صحت عامه در بخشی از صحبت‌هایش تصریح کرد که کیفیت داروهای موجود در بازار افغانستان پایین است. او در اظهاراتی تند تاکید کرد: «کسانی که در دوا و غذا جعل می‌کنند باید اعدام شوند.» وزیر صحت از شرکت‌های دارویی هند خواست در بازار افغانستان به سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و بلندمدت روی بیاورند. هند می‌تواند نیاز بازار داروی افغانستان را تامین کند و در آینده کارخانه‌های تولید دارو در این کشور ایجاد کند. او همچنان از هند خواست شفاخانه مجهز در افغانستان بسازد. آقای جلالی خطاب به حاضران در این نشست گفت: «بازار افغانستان در خدمت شماست. قطع نظر از درآمد و سود، افغان‌ها برادران شما هستند. افغان‌ها خاطره‌های خوبی از هند دارند.» او تصریح کرد: «خیلی خوب خواهد بود که داروی باکیفیت و ارزان را به برادران خود بفرستید.» این سومین مقام ارشد حکومت فعلی است که در ماه‌های اخیر به دهلی نو سفر کرده است. هدف از این سفر تسهیل واردات دارو از هند عنوان شده است.