نویسنده: رسانه‌ای گوهر شاد

4 ماه قبل - 247 بازدید

در دل خاطرات بوی منتو و گرمای بولانی، طوبا آدینه، نویسنده‌ی افغان-امریکایی، دنیای ویژه‌ای را برای فرزندان خودش و کودکان مهاجر افغان در سراسر جهان خلق کرده است؛ دنیایی که از دل آشپزخانه، قصه‌گویی، محبت و فرهنگ افغانستان می‌جوشد و به صفحاتی شاد، شاعرانه و آموزنده تبدیل می‌شود. طوبا آدینه جاو، متولد کابل، پایتخت افغانستان است و کودکی‌هایش را در ایالت کالیفرنیای امریکا در شهر آلامیدا سپری کرده. او دانش‌آموخته‌ی رشته‌ ارتباطات و روابط عامه‌ی دانشگاه دولتی کالیفرنیای است و در حال حاضر در شرکت داروسازی «جننتک/روش» در بخش سرطان‌شناسی و خون‌شناسی وظیفه اجرا می‌کند. پدر و مادرش، ابراهیم محمد آدینه و انیسه آدینه، ۴۵ سال پیش از امروز در سال ۱۹۸۰ میلادی افغانستان را ترک کردند و به ایالات متحده سفر کردند؛ سفری که مسیر زندگی طوبا را از ریشه‌های سنتی به جهان چندفرهنگی و مدرن پیوند زد. اما آن چه طوبا را از دیگران متمایز می‌سازد، نه تنها سواد و کار حرفه‌ای اوست؛ بلکه صداقت و علاقه‌ی صمیمانه‌ای‌ است که در قصه‌های کودکانه‌اش جاری است. او نویسنده‌ی دو کتاب موفق برای کودکان با نام‌های «من، مامان و منتو» و «من، مامان و بولانی» است. این کتاب‌ها نه تنها روش آماده‌سازی غذای افغانی را بازتاب می‌دهند؛ بلکه دریچه‌ای‌ هستند به قلب یک خانواده‌ی مهاجر افغان و بهانه‌ای برای بازآفرینی گرما و فرهنگ وطن. طوبا آدینه جاو در صحبت با افغانستان آینده، ریشه‌ی این دو اثر فرهنگی را چنین شرح می‌دهد: «ایده از دل یک خواست عمیق برای آگاه‌سازی مثبت درباره‌ی کشورم، فرهنگم و قصه‌ها و بوی‌های دوران کودکی و خانه‌ام آمد. می‌خواستم بخشی شاد و سرشار از عشق از افغانستان را برای فرزندانم حفظ کنم.» او این کتاب‌ها را نه ‌تنها برای فرزندان خودش؛ بلکه برای همه‌ی کودکان افغان در مهاجرت نوشته است؛ کودکانی که در لابه‌لای فرهنگ‌ها گم می‌شوند و نیاز دارند خانه، زبان و طعم وطن را دوباره پیدا کنند: «کتاب‌هایم برای کودکانی‌ است که می‌خواهند زیبایی یک فرهنگ متفاوت را از زاویه‌ی آشپزی و غذا ببینند.» طوبا بدون هیچ نقشه‌‌ی راه قبلی، قدم در دنیای نشر مستقل گذاشت و با چالش‌هایی چون تردید درونی و خطاهای ناشی از ناآگاهی از فرایند نشر روبه‌رو شد، اما او همه‌ی این اشتباهات را به تجربه و قدرت تبدیل کرد: «هر اشتباهی برایم به درسی تبدیل شد، ولی همه‌اش ارزشش را داشت.» آن‌چه کتاب‌های او را غنی‌تر می‌سازد، بهره‌گیری از خاطرات واقعی اوست. تجربه‌های او در کودکی با مادرش در آشپزخانه، اکنون در شکل رابطه‌اش با فرزندانش ادامه دارد. لحظه‌هایی مانند پاک‌کردن چکه از صورت پسر، خواندن دعا با خانواده، یا ذکر آیات قرآن در کتاب، همه نمادهایی‌اند از پیوند او با گذشته و حافظه‌ی فرهنگی: «این لحظه‌ها برای من سنگین‌ترین بار عاطفی را دارند. مرا به یاد همه ‌چیزهایی می‌اندازند که با خود از گذشته حمل می‌کنم.» طوبا از نوشتن به ‌عنوان ابزاری برای مقاومت یاد می‌کند: «نوشتن یعنی به ‌یادسپردن، یعنی ایستادگی در برابر حذف‌شدن. وقتی داستان‌های‌ خود را روایت می‌کنیم، به ‌ویژه به ‌عنوان زنان، قدرت را دوباره به ‌دست می‌گیریم.» او باور دارد که ادبیات زنان افغان با وجود سانسور، تبعید و سکوت اجباری، در حال احیا و صعود است: «ادبیات زنان افغان از خاکستر برخاسته است… صدای ما راهش را به صفحه پیدا کرده و جهان دارد گوش می‌دهد.» طوبا آدینه جاو زن افغان‌تبار بزرگ‌شده در امریکا، توانسته از تضاد دو جهان برای خلق روایت‌هایی استفاده کند که هم برای کودک افغان در تبعید الهام‌بخش است و هم برای خواننده‌ی جهانی پنجره‌ای‌ است به زندگی و امید یک ملت. او می‌گوید: «این‌جا آزادی نوشتن، حرف‌زدن و فعال‌بودن را دارم؛ آزادی‌هایی که می‌دانم بسیاری از خواهران افغانم در وطن هنوز برای‌شان مبارزه می‌کنند.» فرزندانش بزرگ‌ترین مشوق‌های زندگی او هستند. در نخستین مراسم رونمایی از کتابش، فرزندانش تابلویی را با دست‌ خود ساخته و برای مادرشان هدیه دادند، حالا طوبا آدینه این تابلو را در همه‌ی برنامه‌هایش باخود می‌برد: «آن تابلو از هر چیزی برایم باارزش‌تر است.» او اکنون مشغول نگارش کتاب سوم است؛ وعده‌ای که به کوچک‌ترین پسرش داده و در آن نیز بازهم فرهنگ افغانستان نقش مرکزی دارد. طوبا آدینه جاو برای زنانی که در آغاز راه نویسندگی قرار دارند پیام ساده‌ای دارد: «از هیچ شروع کنید، حتی یک جمله هم می‌تواند آغاز باشد. صدای شما بیش از آن‌چه تصور می‌کنید، اهمیت دارد. قلم را بردارید و به خودتان باور داشته باشید.» او همچنان خطاب به کودکان افغان و خوانندگانش می‌گوید: «هیچ‌گاه از خواندن دست نکشید و رویاهای بزرگ ببینید.» افغانستان، سرزمینی با پیشینه‌ای غنی از فرهنگ، زبان و هنر، در دهه‌های اخیر بیشتر با جنگ، مهاجرت و ویرانی در جهان شناخته شده است. میلیون‌ها افغان، به ‌ویژه پس از اشغال شوروی سابق در سال ۱۹۷۹ میلادی، مجبور به ترک وطن شدند و در گوشه‌وکنار جهان زندگی تازه‌ای را آغاز کردند. با این حال، در دل این مهاجرت اجباری، تلاش‌هایی برای حفظ هویت، زبان و فرهنگ همچنان زنده مانده است؛ تلاش‌هایی که گاه در سکوت خانه‌های مهاجران و گاه در قالب هنر، ادبیات و قصه‌گویی شکوفا شده‌اند. طوبا آدینه جاو، یکی از هزاران کودک افغان متولد کابل است که پس از مهاجرت خانواده‌اش به ایالات متحده در دهه‌ی ۱۹۸۰، در امریکای شمالی بزرگ شده است. او نماینده‌ی نسلی ا‌ست که در میان دو جهان پرورش یافته؛ با ریشه‌هایی عمیق در فرهنگ افغانستان و زیست در جامعه‌ای غربی. این دوگانگی فرهنگی، نه ‌تنها هویت پیچیده‌ای برای او رقم زده؛ بلکه برای او به منبع الهام جهت نوشتن نیز تبدیل شده است. در سال‌هایی که رسانه‌های جهانی افغانستان را تنها از دریچه‌ی خشونت، فقر و تبعیض روایت کرده‌اند، طوبا آدینه با خلق کتاب‌های کودکانه‌ای همچون «من، مامان و منتو» و «من، مامان و بولانی» کوشیده تصویر تازه، لطیف و انسانی از افغانستان و خانواده‌های مهاجر افغان ارایه کند. آثار او نه تنها بازتاب یک خاطره یا دستور آشپزی؛ بلکه تلاشی برای ثبت فرهنگی‌ است که در خطر فراموشی قرار دارد. طوبا بخشی از موج تازه‌ای از زنان نویسنده‌ی افغان است که با وجود محدودیت‌ها، تبعید یا سانسور، صدای خود را بر کاغذ می‌آورند و در برابر خاموشی مقاومت می‌کنند. در دورانی که صدای زنان افغان در داخل کشور هر روز خاموش‌تر می‌شود، نویسندگانی چون طوبا آدینه جاو، بار روایت، حافظه و امید این زنان را بر دوش گرفته‌اند. نویسنده: قدسیه امینی

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 196 بازدید

رسانه‌های جاپانی اعلام کرده‌اند که پارلمان این کشور سانایه تاکایچی، سیاستمدار ملی‌گرا از جناح ‏راست افراطی و عضو حزب لیبرال دموکرات را به عنوان نخست‌وزیر زن در تاریخ کشور برگزیده است. پارلمان جاپان روز (سه‌شنبه، ۲۸ میزان/۲۱ اکتوبر) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که سانایه تاکایچی جایگزین شیگروا ایشیبا که یک سال نخست‌وزیر بود و با کابینه خود کناره‌گیری کرد، انتخاب شده است. در اعلامیه آمده است که به این ترتیب، برای نخستین‌بار در تاریخ جاپان، یک زن سکان دولت را در دست می‌گیرد. این انتخاب درست یک روز پس از آن صورت گرفت که حزب لیبرال دموکرات، برای حفظ اکثریت، با یک حزب راست‌گرای تازه‌وارد ائتلاف کرد و عملاً دولت را بیش از پیش به سوی جناح راست کشاند. در رأی‌گیری مجلس نمایندگان، تاکایچی با ۲۳۷ رأی موافق انتخاب شد؛ رقمی بیش از حد نصاب لازم برای کسب اکثریت آرا. او پیش‌تر نیز در مجلس مشاوران (مجلس علیا) رأی اعتماد گرفته بود. تاکایچی ۶۴ ساله، محافظه‌کار، دیدگاه‌های محافظه‌کارانه در زمینه برابری جنسیتی و حقوق زنان دارد و مخالف ازدواج هم‌جنس‌گرایان و جانشینی زنان در خاندان سلطنتی است. سانائه تاکایچی در سال ۱۹۶۱ در استان نارا به دنیا آمد. مادرش پولیس بود و پدرش در اداره‌ای کار می‌کرد. او در جوانی علاقه‌مند به موسیقی هِوی‌متال بود و چنان با شور و هیجان درام می‌نواخت که اغلب چوب‌هایش در حین تمرین می‌شکست. ورود او به سیاست در دهه‌ی ۱۹۸۰ میلادی، هم‌زمان با اوج تنش‌های تجاری میان جاپان و آمریکا آغاز شد. تاکایچی در سال ۱۹۹۶ با پیوستن به حزب لیبرال دموکرات وارد پارلمان شد و به‌تدریج به یکی از چهره‌های بانفوذ و پرصدای جناح محافظه‌کار حزب تبدیل گشت. او تا اکنون ده بار در انتخابات پیروز شده و تنها یک بار شکست خورده است. با وجود اینکه تاکایچی نخستین زن در مقام نخست‌وزیری جاپان است، اما برنامه‌ای برای گسترش برابری جنسیتی یا تنوع اجتماعی ندارد. او از جانشینی صرفاً مردانه در خاندان امپراتوری حمایت می‌کند، با ازدواج همجنس‌گرایان مخالف است و اجازه‌ی استفاده از نام خانوادگی جداگانه برای زوج‌ها را رد می‌کند.

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 123 بازدید

برنامه جهانی غذا (WFP) در تازه‌ترین مورد هشدار داده است که وضعیت گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان رو به وخامت است. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که کم‌بود بودجه مانع رسیدن کمک‌های غذایی به همه افراد نیازمند در سراسر افغانستان شده است. برنامه جهانی غذا در ادامه تاکید کرده است که اکنون می‌تواند تنها بخشی از نیازمندان را پوشش دهد. در اعلامیه آمده است که مردم افغانستان نیازمند حمایت فوری و اضطراری قبل از آغاز زمستان است تا کودکان و خانواده‌های افغانستان از خطر گرسنگی شدید در امان بمانند. اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌ کمک‌های بشردوستانه‌ سازمان ملل متحد نیز اعلام کرده است که افغانستان با یکی از بدترین بحران‌های گرسنگی در جهان روبرو است. این نهاد افزوده است که ۹.۵ میلیون تن در افغانستان با ناامنی شدید غذایی مواجه هستند و از هر پنج تن، یک تن نمی‌داند وعده بعدی غذایش از کجا تأمین خواهد شد. همچنین موسسه بین‌المللی «ورلد ویژن» قبلاً هشدار داده بود که خشکسالی بی‌وقفه در افغانستان باعث افزایش قیمت مواد غذایی در این کشور شده و حدود ۹.۵ میلیون افغانستانی با ناامنی شدید غذایی مواجه هستند. این موسسه با نشر اعلامیه‌ای گفته بود که شمار زیادی از خانواده‌ها مجبور شدند وعده‌های غذایی خود را حذف کنند. این نهاد داستان عبدل را که پدر دوازده فرزند است، روایت کرده که زندگی او و خانواده‌اش تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته است.

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 236 بازدید

روز ابری بود و ریحان در حالی که از پنجره به پرنده‌های نشسته در درخت نگاه می‌نگریست، در مورد رویاها و آرزوهایش فکر می‌کرد. او هیچ نمی‌دانست که همه‌ی آنها را بدست خواهد آورد یا نه؟ مادر: _ ریحان بیا، صبحانه حاضر است. _ درست است مادرجان، چند دقیقه بعد میایم. ریحان می‌خواست بیشتر پرنده‌ها را تماشا کند. جیک جیک پرنده‌ها، پریدن از یک شاخه به شاخه‌ای دیگر و تمنا برای پیدا کردن جفت او را مسحور کرده بود. مادرش پی‌هم صدا میزد و ریحان بازی‌گوشانه صدا را نادیده می‌گرفت، اما در نهایت مجبور شد از پرنده ها دل‌بکند و به سفره‌ی صبحانه بپیوندد. در خاموشی صبحانه را میل می‌کرد و مادر از حالات صورتش می‌فهمید که چیزی او را ناآرام کرده است. پس از صبحانه با همان سکوت به تمیزکاری خانه پرداخت. ظروف صبحانه را شست، به شیشه‌ها دستی کشید و خانه را منظم کرد. مادرش گفت: "ریحان، امروز تو را چی شده دخترم؟" ریحان ادامه داد: "نمی‌دانم چرا دلتنگ و ناراحت هستم، امروز حس بدی دارم." رحمت برادر ریحان با کوله‌پشتی‌ پر از کتاب و قلم با شیطنت و شادمانی به سمت او میامد و در نگاه‌های خیره او جست و خیز می‌زد. وقتی نزدیکش شد، با قلمی به زانویش زد و گفت: -چی چرت میزنی؟ بیا کمی با من ریاضی کار کن فردا امتحان دارم. نگاه‌های خیره‌اش از جای نامعلوم کنده شد و به برادر کوچکش نگریست. برادر در چشم ریحان، شاد و خوشبخت بود. -ای شوخک، ازبس می‌خوری این همه فربه شدی، ولی سوالات‌ات را حل نمی‌توانی فقط از چشمان‌ات شیطنت می‌بارد و دوست داری همیشه مرا از خیالاتم برهانی ها؟ لبخند زد و  او را در درس‌هایش کمک کرد. پس از حل چند معادله مشکل، ریحان به اتاق خود رفت و کتاب‌های مکتب خود را باز کرد. به کتابچه‌های با سلیقه، نوشته‌های منظم که عنوان‌ها با خط درشت سرخ‌رنگ و بقیه با خط آبی بودند، به گل‌های کنار دفترچه و به کتاب‌ها در الماری آبی رنگ عاشقانه نگاه می‌کرد. الماری بلند سه طبقه‌یی داشت و لوازم خود را در آن گذاشته بود. یک بخش آن مربوط به کتاب‌های‌ بود که با عشق می‌خواند. او سال‌ آخر مکتب را به خاطر آورد زمانی‌که با صنفی‌هایش یکجا با شوق و علاقه مکتب می‌رفتند. رنگ زرد و سفید دیوار‌های اتاق او را به یاد صنف درسی می‌انداخت. اتاق او با تخت‌خواب، چوکی، میز، الماری و قالین سرخ وطنی که با ذوق خود خریده بود تزئین شده بود. آنجا را خیلی دوست داشت چون یگانه پناهگاه‌ آرام‌بخش لحظه‌های دلتنگی او بود. هر زمانی که نیاز به تنهایی داشت، ترجیح می‌داد آنجا پناه ببرد چون می‌توانست به تماشای منظره‌ی بیرون از اتاق بنشیند. تقریبا دوسال است مکتب نرفته، چون‌ طالبان اجازه‌ی تعلیم و تحصیل را برای‌ دختران نمی‌دادند، حتی فکرکردن به آن قلب‌مهربان او را به درد می‌آورد. ریحان رویاهای زیبای برای تمام‌کردن تحصیل خود در کشور داشت تا بتواند مصدر خدمت برای خانواده و مردم باشد. برای آرزوهایش  اشک‌ می‌ریخت که دروازه‌ی اتاق تک‌ تک شد. قد مادر در چوکات دروازه نمایان شد وبه محض ورود به اتاق مادر درجا خشکش زد، ابروهایش در هم خمید، با شتاب و حیرت به دخترش نگاه کرد. -دخترعزیزم گریه می‌کنی؟ ریحان اشک‌های‌اش را پاک ‌کرد. -مادرجان، به آرزوهای بعد از فراغت مکتب فکر می‌کردم. که چگونه شخصیت‌ام را می‌ساختم و به اهداف‌ خود می‌رسیدم؟" -مادر به فدای چشمان عسلی و بادامی‌ات. حلقه‌های افتیده موهای طلایی ریحان را که با اشک نمگین شده بود پشت گوش ریحان زد، برای دختر دلبندش قربان و صدقه رفت و در آغوش گرم خودش جا داد. -حیف آن گونه‌های لاله‌ رنگت که با آتش غم بسوزد. صورت ماه‌گونه‌اش را بوسیده نوازش کرد و بعداز مکثی کوتاه ادامه داد. -تشویش نکن دخترم، همه این‌ مشکلات حل می‌شود. بخیر دوباره مکتب می‌روی و تحصیل می‌کنی." -امیدوارم چنین شود. ریحان از احساسات پاک و نیک مادراش جان می‌گرفت و او را مبارز حقیقی در زندگی خود می‌دانست. آغوش مادر برایش امن‌ترین مکان از هر وحشتی بود. بودن کنار مادر و مهربانی‌های او قوت‌بخش قلب ریحان بود. انسان‌ها دایماً دنبال کسانی هستند که لحظات خوب و بد زندگی کنارشان ‌باشد و خوشی‌ و غم را تقسیم کنند. هنگامیکه حکومت سرپرست حاکمیت را بدست گرفت اوضاع کشور از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و دیگر بخش‌ها روبه انحطاط شد، حالت نابسامانی بوجود آمد و مردم در حالت آشفتگی و سردرگمی روزگار خویش مشغول بودند. ریحان وقتی به هم صنفی‌اش مرسل می‌اندیشید لبخند بر لب داشت. او قند و قندول دل ریحان بود شوخی‌ها و خنده‌های او نشاط‌آور لحظات دلتنگی ریحان بود. مرسل را فیثاغورث صنف صدا می‌زدند همه می‌گفتند: "منتظر فورمول‌های جدیدات هستیم فیثاغورث جان." یگانه شخصی که راه‌گشاه مشکلات و وسوسه‌های ریحان بود رعنای قدبلند بود از باهوشی و ذکاوت او ریحان متحیر می‌شد. لابه‌لای هر نظریه رعنا رازی نهفته بود. انیس لحظات بی‌تابی ریحان هدیه به قلب‌مهربان بود. او بیشتر می‌شنید و کمتر حرف میزد. به صحبت‌های دوستان خود توجه می‌کرد و علاقه به درس‌هایش داشت. هر چهارشان باهم رابطه عمیق و نزدیک داشتند و خاطرات بی‌شماری از دوران مکتب با استادان، صنفی‌ها و امتحانات ثبت کرده بودند. فوتبال و قدم‌زدن سرگرمی‌های اوقات فراغت شان بود. در امتحانات با دوستانش یکجا درس می‌خواند، نتایج امتحانات‌شان خوب بود و به خوشی تمام آن را با فامیل‌‌شان شریک می‌ساختند تا حمایت بیشتر خانواده را جلب کنند. محبت و عشق توصیف‌ناپذیری میان هریک نسبت به دیگری رخنه کرده بود. هر چهار دختر اهداف و رویاهای زیبایی داشتند و تمام مضامین صنف یازده را با شور و شوق می‌خواندند تا آماده امتحان کانکور شوند. برای فراغت از مکتب و ادامه‌ی تحصیل یکجا برنامه‌ریزی می‌کردند. بعد از امتحان کانکور خواستار راه‌یابی در دانشگاه کابل و رشته‌های دلخواه خود بودند. ریحان دختر قدرتمند و شجاعی بود، همیشه کارهای خود را مدیریت می‌کرد، او یکی از بهترین، لایق‌ترین و هوشیارترین شاگردان صنف بود. همه‌ی استادان او را دوست داشتند با مهربانی و چهره دلپذیراش، عزیز همه‌ی شان بود.  با دوستان‌اش بامهر رفتار می‌کرد ویاور سختی‌های‌ شان بود. هدیه‌بخش تبسم‌های نمکی برای خواهران و برادران خوردتر از خود بود. مایل بود کارهای مربوطه‌ای خویش را خودش انجام دهد. در کارهای خانه با مادرش همکاری می‌کرد. می‌خواست فرد مفید و موثر در خانواده و جامعه باشد. ولی قلب زیبای ریحان به شدت با حوادث آن روزها اندوهگین شد. همه چیز برایش گنگ و نامفهوم نمایان می‌شد و نمی‌دانست چی کند؟ زمانیکه با مرسل قصه‌کنان راهی خانه می‌شد، دلش چون پرنده‌ی درقفس پرپر می‌زد. نجواهای ناخوشایند قلب‌اش را شنوا بود. مردم شهرها از جنگ و خشونت‌ها هراسان ونالان می‌گشتند. ریحان با دوستانش بیم و نگران تحصیل خود بودند که مبادا اجازه رفتن به مکتب را بعد از این نداشته باشند و دولت سرکوب‌گر هزاران امید آنها شود. -خدا نگهدار مرسل‌جان به امید دیدار. -رسیدیم؟ هیچ فکر به سرمان نمانده در افکار نامعلوم مسیر خانه را از یاد بردیم. -دخترم خوش آمدی بیا برایت نان می‌آورم. -نه مادرجان میلی به غذا ندارم. می‌خواهم فقط بخوابم و در رویاپردازی پنهان شوم. گویا این رویا این‌بار واقعاً به کامی‌تلخ برای او مبدل شد. کابل توسط دولت به حکومت سرپرست سپرده شد، زمان توقف کرد و همه چیز به یکباره دود شد و به هوا رفت. ریحان در گوشه‌ی سکوت کرد و بدون هیچ حرفی به دیوار اتاق خیره ماند. گویا چشمانش توان پلک‌زدن را نداشتند. روزگار تاریکی برای او و دختران رقم خورد. خواب از چشمان عسلی او رخت‌ سفر بست. چشمانی که به آرمانی چشم می‌بست و به انگیزه صبح‌ها گشوده می‌شد. ریحان افسرده خاطر بود، علاقه‌مندی خود را برای تفریح و خوش‌گذرانی از دست داده بود، نمی‌خندید و کم حرف شده بود و دایماً به نقطه‌ی نامعلومی خیره می‌شد و از چشمان بادامی‌اش اشک، سیل‌گونه می‌بارید. پس از اعلام دولت برای خانه‌نشین شدن زنان و نرفتن شان به مکتب، دانشگاه و وظیفه،  روح و روان ریحان و دوستانش محکم ضربه خورد و آسیب روحی دیدند. هیچ‌گاه گمان بر این نبود که روزی چنین بشود. رویای که فقط رویا ماند و دستی که به آن نرسید. وقتی کتاب‌ها و وسایل مکتب را در یک الماری می‌گذاشت تا دیگر به آنها نگاه نکند قلب‌اش خون می‌گریست. چه کسی باورش میشد روزی به این حال بیافتد. ریحان دیگر آن ریحان نبود؛ ضعیف، گوشه‌نشین و پرخاشگر شده بود. در خانه بدخلقی می‌کرد، به خصوص با رحمت که رفیق شوخ و لجبازاو بود. رحمت همیشه او را با حرف‌های که از نظر خودش شوخی بیش نبود اذیت می‌کرد: "تو برای همیشه به مکتب و دانشگاه نخواهی رفت، باید خانه باشی و تمام کارهای خانه را انجام بدهی." گاه با شوخی و ناخودآگاه بدون هیچ نیتی با گلوله‌ی زبان، آدم‌ها را می‌کشیم. درد جگرسوز و دستان آویخته به زنجیر که گره‌ی عمیقی بر اندیشه‌های او افروخته بود. روزها برایش هم‌چون سال سپری می‌شد، روابط اجتماعی با دوستان و اقارب را کمرنگ ‌ساخته بود. کارخانه را انجام می‌داد و می‌خواست در اتاق خود بماند. استرس و فشار او را محسور کرده بود، وقت خود را به گریه و ناله در خلوت سپری می‌کرد. هر زمانی‌که به خبرها گوش می‌داد آرزو می‌کرد همه چیز تغییر کرده باشد، ولی نخیر این یک تصور و خیال‌پردازیی بیش نبود. بعضی دوستان وصنفی‌های‌ او کشور را ترک گفته بودند و راهی مهاجرت شدند. اقتصاد خانواده ریحان خوب نبود تا به خارج از کشور مهاجرت کنند. خانواده هم نظاره‌گر این رنج‌های ریحان بود و این باعث ناراجتی آنها نیز می‌شد. اقارب بدخواه او بارها گفتند: "هیچ دختری دیگر به مکتب رفته نمی‌تواند، البته ضرور هم نبود درس بخواند، دختران باید کارخانه را انجام بدهند و باید به زودترین فرصت ازدواج کنند." ریحان نمی خواست فعلاً ازدواج کند از این حرف‌های رکیک نفرت داشت، اما هیچ‌کس او را نمی‌فهمید و درک نمی‌کرد. سه دوست عزیز او هم‌چنان بدتر از ریحان می‌سوختند. مرسل با خانواده‌اش خارج از کشور رفت، رعنا با پسرکاکایش که در بدخشان زندگی می‌کرد ازدواج کرد و راهی آنجا شد، فقط ریحان و هدیه در کابل زندگی می‌کردند. درد دوری دو عزیزش او را محزون کرد. بی‌نهایت دوست‌شان داشت دلتنگ شان بود و می‌خواست مرسل و رعنا را دوباره ملاقات کند، اما حالا این یک خواسته‌ی غیر ممکن بود تا واقعیت! مهاجرت عزیزان‌ مان، کمر همت را می‌شکند و بالای قلب سنگینی می‌کند. #ادامه دارد... نویسنده: روئینا بخشی

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 242 بازدید

ژیل برتران، فرستاده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان اعلام کرده است که وضعیت حقوق بشر به‌ویژه زنان در این کشور نگران کننده است. آقای برتران این اظهارات پس از پایان سفر شش روزه‌اش به افغانستان مطرح کرده و گفته است که تصمیمات مبنی بر ممنوعیت کار زنان و دختران در دفاتر سازمان ملل «نشانه‌ای منفی» برای جامعه‌ی جهانی است. وی در اعلامیه‌اش بر حمایت اتحادیه اروپا از آزادی رسانه‌ها در افغانستان تاکید کرده است. همچنین فرستاده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان در بخشی از اعلامیه‌اش از حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان نگرانی کرده و از پاکستان و حکومت سرپرست افغانستان خواسته است تا خویشتن‌داری نشان دهند، از غیرنظامیان حفاظت کنند و گفتگو را از سر بگیرند. در اعلامیه آمده است که محدودیت‌های حکومت فعلی بر نهادهای اجرایی روند کمک‌رسانی را پرهزینه و دشوار ساخته او دولت خواسته تا این محدودیت‌ها را بازنگری کند. در اعلامیه به چالش‌های بازگشت میلیون‌ها پناه‌جوی افغانستان از کشورهای همسایه اشاره شده و از افزایش کمک‌های اتحادیه اروپا برای عودت‌کنند‌گان در سال ۲۰۲۵ میلادی خبر داده شده است. او در ادامه تاکید کرده است که اتحادیه اروپا از گفتگوهای بین‌المللی که سازمان ملل برای صلح و حکومت فراگیر در افغانستان پیش می‌برد، پشتیبانی می‌کند. براساس این اعلامیه، اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۱ میلادی تا اکنون بیش از ۱.۸ میلیارد یورو برای کمک‌های بشردوستانه، صحت، آموزش و توسعه اقتصادی در افغانستان هزینه کرده است. این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که از زمان تسلط دوباره حکومت فعلی بر افغانستان، نهادهای بین‌المللی بارها بر رعایت حقوق بشر به‌ویژه حقوق زنان و همچنان ایجاد حکومت همه شمول تاکید کرده‌اند.

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 267 بازدید

منابع محلی از ولایت ارزگان می‌گویند که یک دختر هشت ساله در این ولایت به بیماری فلج کودکان (پولیو) مبتلا شده است. دست‌کم دو منبع به رسانه گوهرشاد گفته‌اند که این دختر باشنده‌ی روستای لنگر از مربوطات ولسوالی «چوره» ارزگان است که خانواده‌ی این دختر از واکسین‌شدن کودک‌شان خودداری کرده بود. منبع در ادامه تاکید کرده است که  یک تیم صحی از ریاست صحت عامه‌ی ارزگان از ‏منطقه بازدید کرده و پس از بررسی نتایج نهایی، ابتلای یکی از دو ‏مورد مشکوک را تأیید کرده است.‏ تا اکنون وزارت صحت‌ عامه‌ و نهاد افغانستان عاری از پولیو ثبت این مورد را تایید نکرده‌اند. براساس آمار سازمان جهانی صحت، پیش از این در سال جاری میلادی دو مورد ‏مثبت ‏بیماری پولیو یا فلج اطفال در افغانستان شناسایی شده است.‏ آمار این سازمان نشان می‌دهد که ۱۸ مورد محیطی ویروس پولیو نیز ‏در ‏افغانستان شناسایی شده است.‏ در حال حاضر افغانستان و پاکستان تنها کشورهای جهان اند که بیماری ‌‏فلج ‏اطفال در آن‌ها به صفر نرسیده است.‏ در سال جاری در این دو کشور ۳۸ مورد مثبت پولیو ثبت شده است.‏

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 267 بازدید

در ادامه‌ی ممنوعیت نشر تصاویر زنده‌جان در رسانه‌ها، مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که نشر تصاویر زنده‌جان در ولایت هرات نیز ممنوع شده است. این مرکز با نشر اعلامیه‌ای نوشته است که این موضوع حدود یک ماه پیش از سوی ریاست امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست در هرات با مسوولان شماری از رسانه‌ها و یوتیوبران محلی مطرح شده و حالا به‌صورت رسمی وضع شده است. در اعلامیه تاکید شده است که پس از ممنوعیت نشر تصاویر زنده‌جان در هرات، نشرات تلویزیون ملی در هرات و دست‌کم دو تلویزیون خصوصی دیگر در این ولایت متوقف شده است. هرات بیست و دومین ولایتی است که ممنوعیت نشر تصاویر زنده‌جان در رسانه‌های این ولایت به‌صورت رسمی اعلام و اجرا می‌شود. مرکز خبرنگاران افغانستان افزوده است که تلویزیون ملی هرات پس از تشدید فشارها، تغییر ماهیت داده و از یک هفته به این‌سو تنها در شبکه‌های اجتماعی فعالیت دارد و گزارش‌هایش به‌گونه‌ی صوتی و نوشتاری نشر می‌شود. مرکز خبرنگاران می‌گوید که ممنوعیت نشر تصاویر زنده‌جان در رسانه‌های محلی هرات بر دیگر رسانه‌های این ولایت نیز تاثیر منفی گذاشته و دست‌کم دو تلویزیون محلی خصوصی نیز نشر تصاویر زنده‌جان را متوقف کرده و دیگر رسانه‌ها نیز به‌شکل بسیار محدود فعالیت می‌کنند. قابل ذکر است که نشر تصاویر زنده‌جان در رسانه‌ها در ولایت‌های قندهار، تخار، بادغیس، هلمند، ننگرهار، نورستان، فراه، نیمروز، بدخشان، بغلان، جوزجان، زابل، پروان، قندوز، بامیان، دایکندی، فاریاب، پنجشیر، لغمان، سرپل و بلخ به‌صورت رسمی ممنوع شده است. مرکز خبرنگاران ممنوعیت نشر تصاویر زنده‌جان در رسانه‌ها را خلاف اصول بنیادی آزادی بیان و رسانه‌های آزاد دانسته است. مرکز خبرنگاران افغانستان از حکومت فعلی خواسته که با لغو این محدودیت، فضای لازم برای فعالیت آزادانه و بدون ترس رسانه‌ها را فراهم کنند.

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 194 بازدید

سازمان ملل (United Nations) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در هر دقیقه چهار زن در سراسر جهان به بیماری سرطان سینه مبتلا شده و یک زن بر اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهد. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که ماه اکتبر «ماه آگاهی‌بخشی در مورد سرطان سینه» است. در اعلامیه آمده است: «سیگار نکشیدن، محدود کردن یا اجتناب از مصرف الکل، فعال ماندن از نظر جسمی خطر ابتلا به این بیماری را کاهش می‌دهد.» در حالی سازمان ملل متحد این گزارش را نشر می‌کند که سازمان جهانی صحت هشدار داده بود که افزایش بیماری‌های قلبی، دیابت، سرطان و مشکلات مزمن ریوی در میان زنان افغانستان نگران‌کننده است. این سازمان گفته بود که سرطان سینه و سرطان دهانه رحم از جمله سرطان‌های شایع در میان زنان افغانستان هستند و تنها بیماری‌های قلبی‌ و عروقی هر سال جان بیش از ۴۰ هزار نفر را در افغانستان می‌گیرد. این سازمان گفته بود که بیشتر بیماران تنها در مراحل پیشرفته به فکر درمان بیماری خود می‌شوند که درمان اثربخشی بسیار کمتری دارد. بیماری سرطان سینه یکی از شایع‌ترین انواع سرطان در میان زنان است. این بیماری زمانی به‌وجود می‌آید که سلول‌های غیرطبیعی در بافت سینه‌ی زنان شروع به رشد و تقسیم بی‌رویه می‌کنند و می‌توانند به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد.

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 187 بازدید

رادیو و تلویزیون خصوصی «شمشاد» درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که فعالیت خود را پس از ۴۸ ساعت توقف، از سر گرفته است. این رسانه شام روز (یک‌شنبه، ۲۷ میزان) با نشر اعلامیه‌‌ای از آغاز مجدد نشرات خود خبر داده و گفته است که «از طریق تفاهم و رضایت متقابل با مقام‌های مربوطه دولتی» زمینه‌ی از سرگیری نشراتش فراهم شده است. رادیو و تلویزیون خصوصی شمشاد در این اعلامیه به علت توقف نشرات خود اشاره نکرده است. قابل ذکر است که نشرات تلویزیون، رادیو و شبکه‌های اجتماعی رسانه‌ی شمشاد شام روز جمعه به صورت ناگهانی متوقف شد. با توقف نشرات رادیو و تلویزیون خصوصی شمشاد، مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرد که نشرات این رسانه به دستور استخبارات حکومت سرپرست متوقف شده است. یک منبع آگاه در کابل به مرکز خبرنگاران افغانستان گفته بود که ‏تلویزیون شمشاد متهم شده است که جنگ اخیر میان نیروهای حکومت فعلی با نظامیان ‏پاکستانی و حمله‌های پاکستان به افغانستان را به درستی پوشش نداده ‏است و از موضع حکومت و اقدامات آن علیه پاکستان، دفاع ‏نکرده است.‏ مسوولان محلی در کابل تا اکنون در مورد توقف و از سرگیری نشرات این رسانه اظهارنظر نکرده‌اند. حکومت فعلی طی بیش از چهار سال حاکمیت خود، محدودیت‌های گسترده بر کار رسانه‌ها و خبرنگاران وضع کرده است.

ادامه مطلب


4 ماه قبل - 244 بازدید

لیزر موهای زائد یکی از محبوب‌ترین و پرطرفدارترین روش‌های درمانی در حوزه زیبایی و سلامت است. وعده داشتن پوستی صاف، نرم و بدون مو برای مدت طولانی، بسیاری از افراد را به انتخاب این روش به جای اصلاح، اپیلاسیون یا کندن موها ترغیب کرده است. اما همانند هر روش درمانی دیگری، لیزر موهای زائد نیز دارای مزایا و معایبی است که آگاهی از آن‌ها پیش از شروع درمان به شما کمک می‌کند بهترین تصمیم را اتخاذ کنید. لیزر موهای زائد چیست و آیا مؤثر است؟ لیزر موهای زائد یک روش پزشکی است که در آن پرتو نوری با شدت بالا به پوست تابانده می‌شود تا فولیکول‌های مو را هدف قرار دهد و آن‌ها را از بین ببرد. هدف اصلی این روش کاهش یا توقف رشد مو در مناطق مورد نظر است. این تکنولوژی بیشتر روی موهای ضخیم و تیره با پوست روشن تاثیرگذار است، اما با پیشرفت فناوری، کاربرد آن برای انواع پوست و مو گسترش یافته است. درمان با لیزر معمولاً در چند جلسه انجام می‌شود و نتایج آن طولانی‌مدت‌تر و ماندگارتر از روش‌های سنتی حذف مو است. مزایای لیزر موهای زائد - اثرات طولانی‌مدت: کاهش قابل توجه رشد مو پس از چند جلسه درمان. - دقت بالا: هدف‌گیری دقیق فولیکول‌های مو بدون آسیب به پوست اطراف. - سرعت: هر جلسه معمولاً کوتاه بوده و در زمان کمی انجام می‌شود. - کمترین درد: در مقایسه با اپیلاسیون و کندن موها، درد و ناراحتی کمتری دارد. - کاهش موهای زیرپوستی: خطر تشکیل موهای زیرپوستی کاهش می‌یابد. - بدون نیاز به استراحت: بعد از درمان می‌توان به فعالیت‌های روزمره برگشت. - صرفه‌جویی در زمان و هزینه: در درازمدت هزینه و زمان کمتری نسبت به روش‌های دیگر صرف می‌شود. - ایمنی برای نواحی حساس: مناسب برای صورت، خط بیکینی و سایر مناطق حساس. - بهبود بافت پوست: باعث بهبود کیفیت و نرمی پوست می‌شود. - قابلیت تنظیم برای انواع پوست: تنظیمات قابل تغییر برای انطباق با رنگ پوست و نوع مو. معایب لیزر موهای زائد - هزینه اولیه بالا: نیاز به پرداخت هزینه‌های قابل توجه برای جلسات متعدد. - خطرات احتمالی:قرمزی، تورم، سوزش و در موارد نادر تاول و تغییر رنگ پوست. - نیاز به جلسات متعدد: برای رسیدن به نتایج مطلوب، معمولاً 8 تا 12 جلسه لازم است. - محدودیت در دوران بارداری: برای نواحی حساس در بارداری توصیه نمی‌شود. - تفاوت در اثرگذاری: موهای روشن یا پوست‌های خیلی تیره ممکن است نتایج کمتری بگیرند. در نهایت، انتخاب لیزر موهای زائد باید با در نظر گرفتن مزایا، معایب و شرایط فردی صورت گیرد. مشورت با یک متخصص مجرب می‌تواند به شما کمک کند تا بهترین نتیجه را از این روش بگیرید. اگر به دنبال روشی موثر و بلندمدت برای کاهش موهای زائد هستید، لیزر موهای زائد یکی از گزینه‌های مناسب است، البته با آگاهی کامل از فرآیند و محدودیت‌های آن.  مزایای لیزر موهای زائد لیزر موهای زائد اکنون یکی از محبوب‌ترین روش‌های درمانی است که افراد در هر سن و گروه به آن روی آورده‌اند، چرا که روشی نسبتاً بدون درد و مؤثر است. دلایل متعددی وجود دارد که چرا این روش تا این حد مورد استقبال قرار گرفته است. بیایید با هم مزایای اصلی لیزر موهای زائد را مرور کنیم: - اثرات طولانی‌مدت: کاهش چشمگیر رشد مو برای مدت طولانی پس از چند جلسه درمان. - دقت بالا: هدف‌گیری دقیق فولیکول‌های مو بدون آسیب به پوست اطراف. - درمان سریع: هر جلسه معمولاً کوتاه بوده و زمان کمی می‌برد. - حداقل درد: نسبت به روش‌های سنتی مانند اپیلاسیون یا کندن مو، درد و ناراحتی کمتری ایجاد می‌کند. - کاهش موهای زیرپوستی: احتمال تشکیل موهای زیرپوستی و تحریکات پوستی کاهش می‌یابد. - بدون نیاز به استراحت: بعد از انجام درمان، نیازی به زمان بازیابی یا استراحت نیست و می‌توانید به فعالیت‌های روزمره خود بازگردید. - صرفه‌جویی در زمان و هزینه: در بلندمدت، زمان و هزینه کمتری نسبت به روش‌های دیگر حذف مو صرف می‌شود. - راه‌حل ایمن برای مناطق حساس بدن: مناسب برای نواحی ظریف مانند صورت، خط بیکینی و زیر بغل. - بهبود بافت پوست: لیزر علاوه بر حذف مو، به بهبود کیفیت و نرمی پوست کمک می‌کند. - تنظیمات قابل تغییر: امکان تنظیم شدت و نوع لیزر متناسب با نوع پوست و مو برای دستیابی به بهترین نتیجه. ۱. اثرات بلندمدت مزیت اصلی لیزر موهای زائد، اثرات بلندمدت آن است. پس از تکمیل دوره درمان، اکثر افراد رشد مجدد مو را به میزان چشمگیری کاهش می‌دهند و نیاز به اصلاح یا سایر روش‌های حذف مو به شکل قابل توجهی کمتر می‌شود. ۲. دقت لیزر موهای زائد بسیار دقیق است و فولیکول‌های مو را بدون آسیب رساندن به پوست اطراف هدف قرار می‌دهد. این دقت بالا باعث می‌شود این روش برای نواحی حساس مانند لب فوقانی، خط بیکینی و چانه بسیار ایمن و مناسب باشد.   ۳. درمان سریع مدت زمان انجام لیزر معمولاً کوتاه است و بسته به ناحیه مورد نظر، ممکن است تنها چند دقیقه طول بکشد. این موضوع باعث می‌شود درمان برای افراد پرمشغله مناسب باشد. ۴. حداقل درد لیزر موهای زائد معمولاً بدون درد یا با کمترین میزان ناراحتی انجام می‌شود. درد آن بسیار کمتر از اپیلاسیون یا کندن مو است. همچنین بسیاری از دستگاه‌های مدرن لیزر مجهز به سیستم‌های خنک‌کننده هستند که به کاهش سوزش و احساس درد کمک می‌کنند. ۵. کاهش موهای زیرپوستی برخلاف اصلاح یا اپیلاسیون که ممکن است باعث ایجاد برآمدگی‌های دردناک ناشی از موهای زیرپوستی شوند، لیزر مستقیماً فولیکول‌های مو را هدف می‌گیرد و احتمال بروز این مشکلات را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. ۶. بدون نیاز به استراحت برخلاف بسیاری از درمان‌ها که نیاز به زمان بهبودی دارند، لیزر موهای زائد نیازمند هیچ دوره استراحتی نیست. شما می‌توانید بلافاصله به فعالیت‌های روزمره خود بازگردید و نیازی به وقفه در برنامه‌های روزانه‌تان ندارید. ۷. صرفه‌جویی در زمان و هزینه در درازمدت اگرچه هزینه اولیه لیزر ممکن است زیاد به نظر برسد، اما در بلندمدت باعث صرفه‌جویی قابل توجهی در هزینه‌ها می‌شود. هزینه‌های مکرر خرید محصولات اصلاح، اپیلاسیون و سایر روش‌های موقت معمولاً بسیار بیشتر از هزینه کل جلسات لیزر است. ۸. راه‌حلی ایمن برای نواحی حساس لیزر می‌تواند تقریباً روی هر قسمتی از بدن، از جمله نواحی حساس مانند خط بیکینی و صورت، با ایمنی کامل انجام شود. با حذف نیاز به اپیلاسیون، خطر بروز خارش، التهاب و خونریزی کاهش می‌یابد و پوست سالم‌تر باقی می‌ماند. ۹. بهبود بافت پوست لیزر موهای زائد علاوه بر کاهش مو، به بهبود بافت و قوام پوست کمک می‌کند. این روش خطر ایجاد لکه‌های تیره، سوزش و برآمدگی‌های ناشی از روش‌های دیگر حذف مو را کاهش می‌دهد و پوست را صاف‌تر و نرم‌تر می‌کند. ۱۰. مناسب برای همه فناوری لیزر امروزی برای انواع مختلف رنگ پوست و مو قابل تنظیم است. متخصصان ماهر می‌توانند دستگاه را به گونه‌ای تنظیم کنند که بهترین نتیجه را برای هر فرد، با توجه به نوع پوست و مو، به دست آورند. بنابراین، این روش برای اکثریت افراد قابل استفاده است. معایب لیزر موهای زائد اگرچه مزایای لیزر زیاد است، اما معایبی هم دارد که باید پیش از تصمیم‌گیری در نظر گرفته شوند:  ۱. پرهزینه  یکی از بزرگ‌ترین معایب لیزر موهای زائد، هزینه اولیه آن است. معمولاً برای رسیدن به نتیجه کامل، بین ۱۰ تا ۱۲ جلسه درمان نیاز است که می‌تواند هزینه کلی را افزایش دهد. اگرچه در طولانی‌مدت صرفه‌جویی می‌شود، اما هزینه اولیه بالا ممکن است بسیاری را از انتخاب این روش منصرف کند. ۲. خطرات احتمالی  شایع‌ترین عوارض جانبی شامل قرمزی، تورم و سوزش بعد از لیزر است. این عوارض معمولاً موقتی و قابل کنترل هستند اما می‌توانند چند ساعت یا چند روز طول بکشند. در برخی موارد نادر، تاول یا تغییر رنگ پوست نیز ممکن است رخ دهد. ۳. نیاز به جلسات متعدد  لیزر موهای زائد معمولاً نیازمند چندین جلسه است که هر جلسه با فاصله چند هفته انجام می‌شود. این روند زمان‌بر است و به تعهد و صبر بیشتری نسبت به روش‌های دیگر حذف مو نیاز دارد. ۴. احتمال تغییرات رنگدانه‌ای  در برخی افراد، به ویژه کسانی که پوست تیره‌تری دارند، احتمال بروز تغییرات رنگدانه‌ای (لک یا تیرگی پوست) پس از درمان وجود دارد. برای پیشگیری از این مشکل، مشورت با متخصص ماهر و تنظیم دقیق دستگاه بسیار مهم است. ۵. ممنوعیت در دوران بارداری  لیزر موهای زائد در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. هورمون‌های بارداری باعث افزایش رشد مو می‌شوند و ممکن است نتیجه درمان را تحت تأثیر قرار دهند. همیشه قبل از انجام هر درمانی در این دوران، باید با پزشک متخصص مشورت کنید. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب