یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرد که تخمین زده می‌شود، ۱.۵ میلیون شهروند افغانستان با ناتوانی‌های قابل توجهی زندگی می‌کنند که بسیاری از آن نتیجه دهه‌ها جنگ است. این سازمان امروز (چهارشنبه، ۱۲ قوس) همزمان با سوم دسامبر یا روز جهانی معلولان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که کودکان بخش زیادی از این بار را تحمل می‌کنند. یونیسف با انتشار عکس‌هایی از افراد معلول در افغانستان نوشته است: «ما به آنها ادای احترام می‌کنیم و خواستار افغانستان فراگیر، عادلانه و پایدار برای همه هستیم.» همزمان یوناما یا هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان، خواستار رعایت حقوق افراد دارای معلولیت در کشور شده است. یوناما گفت: «افراد دارای معلولیت نباید به‌عنوان یک موضوع فرعی در نظر گرفته شوند؛ آن‌ها باید در هر مرحله از برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و ارائه خدمات به‌طور کامل ادغام شوند.» در کنار آن، وزارت شهدا و معلولین حکومت سرپرست در ماه حمل سال جاری اعلام کرد که از زمان روی کار آمدن دوباره اداره حکومت فعلی در اسد سال ۱۴۰۰، حدود ۶۵۰ هزار معلول، یتیم و زن بیوه نیازمند ثبت شده است. در دو دهه گذشته در جنگ‌های مختلف، بسیاری از غیرنظامیان هدف قرار گرفتند و معلول شدند.

همزمان با روز جهانی افراد دارای معلولیت، یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در کابل می‌گوید که نزدیک ‏به ۱.۵ میلیون نفر در افغانستان با معلولیت‌های جدی زندگی می‌کنند و بسیاری از این ‏معلولیت‌ها پیامدهای چندین دهه جنگ است.‏ یوناما امروز (چهارشنبه، ۱۲ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری فیس‌بوک خود نوشته است که کودکان ‏بیشترین بار درد معلولیت ناشی از جنگ را بر دوش می‌کشند. ‏ ۱۲ قوس برابر با سوم دسامبر، مصاف با روز جهانی افراد دارای معلولیت ‏است.‏ دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است: «در این روز جهانی افراد دارای معلولیت، ما از شجاعت ‏آنان قدردانی می‌کنیم و خواهان یک افغانستان همه‌شمول، عادلانه و پایدار برای ‏همه هستیم‎.‌‏»‏ همچنین سازمان ملل تصریح کرده است که نزدیک به یک‌چهارم افغان‌ها ۲۴.۶ درصد با معلولیت خفیف زندگی می‌کنند، در حالی که ۴۰ درصد دارای معلولیت متوسط و حدود ۱۳.۹ درصد دارای معلولیت شدید هستند. ایندریکا راتواته، معاون نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل و هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه در افغانستان، گفته است: «در تمامی فعالیت‌ها و پروژه‌های خود، اطمینان حاصل می‌کنیم که افراد دارای معلولیت تحت پوشش قرار گرفته و برای رسیدن به توان بالقوه‌شان حمایت می‌شوند.» قابل ذکر است که پس از تسلط مجدد حکومت سرپرست بر افغانستان، در آگوست ۲۰۲۱ میلادی، وضعیت اقتصادی و ‏اجتماعی افغانستان دچار فروپاشی شد و این فروپاشی اثرات مستقیم بر زندگی ‏افراد دارای معلولیت گذاشت.‏ براساس گزارش موسسه‌ی «ابتکار راهیاب»، در چهار سال اخیر، به‌دلیل قطع ‏کمک‌های بین‌المللی، فروپاشی نهادهای دولتی، کاهش خدمات صحی و افزایش ‏فقر، افراد دارای معلولیت در معرض محرومیت چندبعدی قرار گرفته‌اند و ‏روزبه‌روز وضعیت‌شان بدتر می‌شود.‏

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که گیتی سادات، زن ۳۱ ساله اهل افغانستان، در ایالت واشنگتن این کشور در داخل خانه‌اش توسط همسرش سید نظیر سادات، ۳۷ ساله، به قتل رسیده است. نشریه «آبرن ایگزماینر» با نشر گزارشی گفته است که گیتی سادات به تاریخ ۲۳ نوامبر داخل آپارتمان‌شان در شهر آبرن شهرستان کینگ در ایالت واشنگتن آمریکا در برابر چشمان فرزندانش توسط شوهرش به قتل رسیده است. در گزارش آمده است که این زوج سه فرزند ۶، ۹ و ۱۱ ساله داشته‌اند. گزارش در مورد جنسیت این زوج جزییات ارائه نکرده است. در گزارش نشریه «آبرن ایگزماینر» آمده است که گیتی و سید نظیر در سال ۲۰۱۳ میلادی در افغانستان باهم ازدواج و دو سال قبل به ایالات متحده مهاجرت کرده‌ بودند. همچنین نشریه «کرونیکل» در گزارشی نوشته که قرار است امروز (چهارشنبه، ۱۲ قوس/۳ دسامبر) سید نظیر در دادگاه محلی آبرن محاکمه شود. طبق گزارش، دادستان پرونده، این مرد افغانستانی را به «قتل درجه یک» متهم کرده است. سید نظیر در نخستین بازجویی‌ها به قتل همسرش اعتراف کرده است. او انگیزه‌ی کار خود را «رابطه نامشروع» همسرش با یک مردی از خویشاوندان خود بیان کرده است. اما دادستان پرونده به «آبرن ایگزماینر» گفته که سید نظیر تا هنوز هیچ سندی برای اثبات رابطه گیتی با مرد دیگری، ارائه نتوانسته است. پزشکی قانونی پس از بررسی جسد گیتی گفته است که این زن جوان در اثر خفگی ناشی از فشار بر رگ‌های گردن جان باخته است. قتل گیتی سادات موجی از واکنش‌ها را در میان جامعه مهاجران افغان در امریکا برانگیخته و بار دیگر موضوع خشونت خانوادگی و حمایت از زنان مهاجر در جامعه غربی را به بحث روز تبدیل کرده است.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کودکان بازمانده از زمین‌لرزه‌های شرق کشور هنوز نیازمند حمایت هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که در مناطق آسیب‌دیده، ۲۰۰ فضای موقت یادگیری برای بیش از شش هزار کودک فراهم شده است. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که سه ماه از زمین‌لرزه‌ در شرق افغانستان می‌گذرد که در آن نزدیک به ۲ هزار تن جان باختند و همچنان بسیاری از بازماندگان نیازمند کمک‌های انسانی هستند. همچنین برنامه اسکان بشر سازمان ملل نیز گفته بود که در حال بازسازی مکتبی است که در زمین‌لرزه دو سال پیش هرات تخریب شد و ۵۰۰ دانش‌آموز صنف‌های خود را از دست دادند. این در حالی است که زمین‌لرزه‌های مرگ‌بار طی سال‌های اخیر در ولایات مختلف کشور، خسارات جانی و مالی زیادی را به همراه داشته است. قابل ذکر است که حدود سه ماه پیش زمین‌لرزه‌ای ولایت‌های شرقی افغانستان را تکان داد که بیش از دو هزار و ۲۰۰ تن جان باختند، سه هزار و ۶۴۰ تن زخم برداشتند و هزاران خانواده بی‌خانمان شدند. بر بنیاد گزارش سازمان‌های جهانی، زنان و کودکان بیش‌ترین آسیب را از این رویداد متحمل شدند. با این وجود، براساس گزارش دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد، در این زمین‌لرزه هزار و ۹۹۲ نفر جان باختند و بیش از سه هزار و ۶۰۰ نفر زخمی شدند.

سازمان پزشکان بدون مرز درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که خانواده‌ها در شمال افغانستان در دسترسی به خدمات درمانی رایگان و باکیفیت برای فرزندان‌شان با مشکلات جدی روبرو هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که کمبود مراکز صحی، مشکلات اقتصادی و دور بودن مراکز درمانی بر وضعیت صدها هزار بیمار تاثیر منفی گذاشته است. در بخشی از گزارش آمده است که خانواده‌ها در شمال افغانستان، برای یافتن درمان مناسب ناچارند به مناطق دور دست و به شهرهای دیگر سفر کنند و در بسیاری از موارد، کودکان پس از صرف هزینه‌های سنگین، بهبود نمی‌یابند و مجبورند که به یک مرکز درمانی دیگر مراجعه کنند. سازمان پزشکان بدون مرز تاکید کرده است که روایت‌هایی از مادران کودکان بیمار در فاریاب، دولت‌آباد، اندخوی و شهر مزارشریف نشان می‌دهد که سرخکان، سینه‌بغل، سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی از جمله مواردی است که کودکان را در وضعیت بحرانی قرار داده است و در برخی موارد، تنها در شفاخانه ابوعلی سینا در مزارشریف خدمات رایگان فراهم بوده است. پزشکان بدون مرز در ادامه افزوده است که در دو سال گذشته برای تقویت این شفاخانه، بخش‌های مراقبت ویژه اطفال، مراقبت ویژه نوزادان، بخش ایزوله سرخکان و بخش عاجل را با همکاری وزارت صحت فعال کرده و تنها در یک ماه، صدها کودک در وضعیت بحرانی به این شفاخانه حوزوی رجوع کرده‌اند. در گزارش آمده است که تیم‌های درمانی پزشکان بدون مرز تا اکنون بیش از ۳۶۰ هزار بیمار را تریاژ یا اولویت‌بندی کرده و برای هزاران کودک، نوزاد و بیماران مبتلا به سرخکان، سینه‌بغل، سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی خدمات درمانی ارائه کرده‌اند. این نهاد می‌گوید به‌طور متوسط هر هفته حدود ۳۰۰۰ کودک در این بیمارستان اولویت‌بندی می‌شوند و موارد بحرانی به سرعت به بخش‌های تخصصی منتقل می‌گردند. پزشکان بدون مرز هشدار می‌دهد که نبود سیستم ارجاع مشخص و کارآمد میان مراکز صحی، یکی از عوامل اصلی وخیم‌تر شدن وضعیت بیماران است. قابل ذکر است که پس از زلزله سوم نوامبر امسال در مزارشریف نیز کمک‌های عاجل و تجهیزات طبی به شفاخانه ابوعلی سینا فرستاده شده است. سازمان پزشکان بدون مرز می‌گوید که ادامه کمک‌های بین‌المللی برای کاهش مرگ‌ومیر قابل پیشگیری، جلوگیری از فرسایش کارمندان صحی و تامین خدمات درمانی برای کودکان ضرورى است.

منابع محلی از ولایت ارزگان می‌گویند که براثر انفجار یک سرگلوله‌ی هاوان به‌ جامانده از جنگ در ولسوالی چارچینو این ولایت سه برادر کشته شده‌اند. دست‌کم دو منبع به رسانه گوهرشاد گفته‌اند که این انفجار روز گذشته (یک‌شنبه، ۱۰ قوس) در روستای شیرخانی از مربوطات ولسوالی چارچینو رخ داده است. منبع در ادامه تاکید کرده است که قربانیان این رویداد ۱۳، ۱۵ و ۱۸ ساله بودند. علت انفجار این سرگلوله تا کنون روشن نیست. همچنین مسوولان محلی حکومت سرپرست در ولایت ارزگان نیز این رویداد را تایید کرده‌اند. بلال ارزگانی، سخنگوی فرماندهی پولیس ارزگان گفته است که قربانیان هنگام بازی با مرمی انفجاری گرفتار حادثه شده‌اند. وی در ادامه افزوده است که تمامی قربانیان باشندگان محل بوده‌اند. این در حالی است که هفته‌ی گذشته نیز در منطقه‌ی «پنېرک» ولسوالی بالامرغاب، دو کودک دیگر در نتیجه‌ی انفجار مشابه جان باخته بودند. قابل ذکر است که به‌دلیل چند دهه جنگ در افغانستان، بخشی از اراضی این کشور آلوده به ماین و مهمات جنگی است. براساس آمار حکومت سرپرست، حدود هزار و ۱۵۰ کیلومتر مربع از اراضی کشور به ماین و مواد منفجره‌ی باقی‌مانده از جنگ آلوده است. همچنین چند ماه پیش سازمان ماین‌پاکی هلو ترست در گزارشی نوشت که ۸۰ درصد قربانیان ماین‌ها در افغانستان کودکان هستند. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نیز اعلام کرد که تنها در سال ۲۰۲۴ میلادی، دست‌کم ۵۶۴ تن به‌شمول ۴۳۴ کودک در افغانستان بر اثر انفجار ماین و مهمات منفجر نشده جان باختند. ماین و مواد انفجاری باقی‌مانده از جنگ همچنان یک تهدید جدی برای شهروندان کشور، به‌ویژه کودکان، به‌شمار می‌رود.

افسران نیروهای ویژه بریتانیا درتازه‌ترین مورد فاش کرده‌اند که برخی اعضای واحد نیروهای ویژه بریتانیا (UKSF) در افغانستان بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ میلادی کودکان نوپا را در رختخواب‌شان به ضرب گلوله کشته‌اند و رفتار غیرقانونی آن‌ها گسترده بوده است. خبرگزاری دی‌کلسیفاید بریتانیا با نشر گزارشی گفته است که این افسر، با مخفف N۱۴۶۶ شناخته می‌شود که اعلام کرده است شاهد کشتار دو کودک در کنار والدین‌شان بوده و تلاش‌های او برای جلوگیری از این اقدام با بی‌توجهی افسران ارشد مواجه شده است. این افسر ارشد نیروهای ویژه بریتانیا در ادامه تاکید کرده است که بسیاری از اعضای نیروهای ویژه از این رفتارها آگاه بوده‌اند. یک افسر دیگر نیروهای ویژه، با مخفف N۵۴۶۱، نیز به خبرگزاری دی‌کلسیفاید بریتانیا گفته است که کشتارهای خارج از قانون در افغانستان رخ داده است. سومین سرباز، با مخفف N۲۴۴، که ماموریت‌های افغانستان را برای ستاد نیروهای ویژه زیر نظر داشت، نسبت به افزایش تعداد بازداشت‌شد‌گانی که بعدها کشته می‌شدند، ابراز نگرانی کرده بود. وزارت دفاع بریتانیا با نشر بیانیه‌ای گفته که به تحقیقات مستقل درباره افغانستان متعهد است و از همه شاهدان قدردانی می‌کند، در حالی که همزمان حمایت و شفافیت در عملکرد نیروهای ویژه را حفظ می‌کند. این در حالی است که قبل از این نیز گزارشی‌های در مورد قتل و کشتار کودکان و زنان در افغانستان توسط نیروهای بین‌المللی نشر شده است.

فرماندهی پولیس ولایت جوزجان اعلام کرده است که دو کودک در ولسوالی خم‌آب این ولایت ابتدا با رسیمان خفه و سپس سربریده شده‌اند. آمریت مبارزه با جرايم جنايی فرماندهی پولیس در ولسوالی خم‌آب‌ ولایت جوزجان امروز (یک‌شنبه، ۹ قوس) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این رویداد شام روز گذشته حدود ساعت ۵ بعد از ظهر در قریه نوآباد از مربوطات این ولسوالی رخ داده است. در اعلامیه تاکید شده است که در این رویداد، یک خانم ۳۵ ساله به نام ضیاگل همراه سه فرزند خردسالش توسط افراد ناشناس خفه شده و سپس با چاقو مورد حمله قرار گرفته‌اند. فرماندهی پولیس ولایت جوزجان افزوده است که دو کودک چهار ساله و سه ساله در این رویداد جان خود را از دست دادند و یک دختر خردسال همراه مادرش نیز زخمی شده‌اند. این رویداد در حالی صورت می‌گیرد که در ماه‌های اخیر، قتل‌های مرموز و مسلحانه نگرانی‌های زیادی را در میان شهروندان کشور ایجاد کرده است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، قتل‌های مرموز زنان، کودکان و جوان در در سراسر کشور افزایش کم‌پیشینه یافته است. بیماری‌های روانی، خصومت شخصی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.

سازمان جهانی صحت درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که هرچند مرگ‌ومیر ناشی از سرخکان از سال ۲۰۰۰ میلادی بدین‌سو ۸۸ درصد کاهش یافته است، اما سال گذشته بیش از ۹۵ هزار نفر عمدتا کودکان بر اثر این بیماری جان باخته‌اند. این سازمان با نشر گزارشی هشدار داده است که هم‌اکنون حدود ۳۰ میلیون کودک در سراسر جهان واکسینه نشده‌اند. کیت اوبرایان، مدیر بخش واکسیناسیون و ایمن‌سازی سازمان بهداشت جهانی در گزارش گفته است که یک فرد مبتلا به سرخکان می‌تواند تا ۱۸ نفر دیگر را نیز مبتلا کند. وی در بخشی از صحبت‌هایش هشدار داده است که برخلاف تصور همگانی مبنی بر اینکه سرخکان بیماری جدی نیست، این بیماری می‌تواند کشنده باشد. دریافت دو دوز واکسن سرخکان می‌تواند تا ۹۵ درصد محافظت ایجاد می‌کند، اما اوبرایان می‌گوید کودکان به‌دلیل دسترسی محدود به خدمات صحی، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. بر مبنای آمار سازمان بهداشت جهانی، سال گذشته حدود ۱۱ میلیون نفر در سراسر جهان به سرخکان مبتلا شده و اکثر مرگ‌ومیرها در کودکان زیر پنج سال رخ داده است. این سازمان می‌گوید حدود ۸۰ درصد موارد ابتلا به سرخکان و مرگ‌ومیر ناشی از آن، در آفریقا و منطقه مدیترانه شرقی بوده است. شیوع‌های سرخکان همچنان به شدت افزایش یافته است؛ در سال ۲۰۲۴، حدود ۶۰ کشور شاهد شیوع گسترده این بیماری بوده‌اند.