دیدبان حقوق بشر، بازگشت تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در مراکش به میدان رقابت را «پیروزی‌ برای حقوق بشر» عنوان کرده است. این نهاد امروز (شنبه، ۱۰ عقرب) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که زنان بازیکن اهل افغانستان با وجود تبعید، تهدید و ممنوعیت، توانسته‌اند دوباره تیم خود را احیا کنند و به میدان بازگردند. در اعلامیه آمده است که بازگشت آنان پس از ممنوعیت کامل ورزش زنان از سوی حکومت سرپرست، نشانه‌‌ای از مقاومت و ایستاد‌گی در برابر سرکوب است. دید‌بان حقوق بشر و ایتلاف «ورزش و حقوق» گفته‌اند که وقتی فیفا تیم زنان افغانستان را به‌طور رسمی به رسمیت نشناخت، در عمل اجازه داد سیاست‌های سرکوب‌گرانه علیه زنان ورزشکار، حتا خارج از افغانستان هم ادامه پیدا کند. در بخشی از اعلامیه آمده است که پس از چهار سال پافشاری بازیکنان، فیفا سرانجام به آنان اجازه شرکت در رقابت‌ها را داده است. دیدبان حقوق بشر از فیفا خواسته است تا تیم زنان افغانستان را رسماً به‌عنوان تیم ملی افغانستان به رسمیت بشناسد و در کنار ورزش‌کاران زن افغان بایستد. در ادامه آمده است که حضور دوباره زنان افغان در میدان فوتبال، امید تازه‌ای برای نسل آینده زنان و دختران افغانستان است تا حقوق خود را نه‌تنها در ورزش، بلکه در همه عرصه‌های زنده‌گی بازپس گیرند. گفتنی است که بازیکنان تیم ملی زنان افغانستان پس از تسلط حکومت فعلی در آگوست ۲۰۲۱، مجبور شدند کشور را ترک کنند و به‌عنوان پناهنده در کشورهای مختلف زند‌گی تازه‌ای آغاز کنند. این تیم که اکنون با نام «زنان متحد افغان» فعالیت می‌کند، پس از چهار سال برای نخستین‌بار در مراکش بازی کرده است. قابل ذکر است که تیم فوتبال زنان افغانستان در نخستین بازی خود مقابل چاد با نتیجه شش بر یک شکست خورد و در دومین دیدار برابر تونس، چهار بر صفر به نفع تونس به پایان رسید. باید گفت که تیم فوتبال زنان افغانستان شامل ۱۴ بازیکن مقیم آسترالیا، پنج بازیکن مقیم بریتانیا، دو بازیکن از پرتگال و دو بازیکن از ایتالیا است. مربی این تیم، پلین هامیلی، بازیکن سابق تیم ملی اسکاتلند، پس از سه کمپ تمرینی تیم را انتخاب کرده است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، تیم فوتبال زنان منحل و بازیکنان آن از کشور خارج شدند.

کلستر جهانی حفاظت، شبکه‌ای از سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی اعلام کرده است که افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های بشردوستانه جهان درگیر است. بازگشت اجباری مهاجران و بلایای طبیعی در سال جاری این بحران را نسبت به سال گذشته تشدید کرده است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که بحران‌هایی چون بازگشت گسترده‌ مهاجران و تاثیرات شدید تغییرات اقلیمی در افغانستان جای درگیری‌ها را به‌عنوان عامل اصلی آوارگی گرفته و وضعیت انسانی کشور را وخیم‌تر ساخته‌‌اند. در بخشی از گزارش تاکید شده است که در سال جاری میلادی بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند و همچنان کاهش ۴۷ درصدی بودجه‌ بشردوستانه‌ آمریکا سبب تعلیق برنامه‌های پاک‌سازی ماین و تعطیلی مراکز خدماتی شده است. در ادامه آمده است که بلایای طبیعی تنها در نیمه‌ نخست سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از پنج میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داده و اجرای قانون امر به معروف حکومت سرپرست، محدودیت‌های بیشتری را بر زنان و دختران تحمیل کرده است. همچنین کلستر جهانی حفاظت، فقر و ناامنی غذایی، تکرار بلایای طبیعی، نقض سیستماتیک حقوق بشر و محدودیت‌های شدید بر آموزش، اشتغال و مشارکت عمومی را از جمله بحران‌های جاری در افغانستان عنوان کرده است. در گزارش آمده است که اقلیت‌های قومی و مذهبی، افراد دارای معلولیت و بی‌جا‌شدگان داخلی با چالش‌های جدی روبرو هستند و موانع اداری و محدودیت‌ها ظرفیت گسترش عملیات امدادی را کاهش داده است. این سازمان از شرکای بین‌المللی خواسته است تا برای کاهش محدودیت‌های عملیاتی و تقویت حمایت‌های مبتنی بر جامعه در مناطق پذیرای بازگشت‌کنندگان، تمرکز بیشتری داشته باشند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که مشارکت معنادار زنان در تمام عرصه‌های زندگی عمومی، به‌شمول گفتگوهای سیاسی و پاسخ به مسائل بشری، برای ثبات، شکوفایی و مشروعیت افغانستان در صحنه‌ی جهانی مهم است. یوناما این اظهارات را در اعلامیه‌ای به‌مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد تصویب «قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵» شورای امنیت سازمان ملل در مورد صلح، امنیت و زنان مطرح کرده و از حکومت سرپرست خواسته است که تعهدات افغانستان در قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و مشارکت کامل زنان در بخش‌های همگانی، سیاسی و اقتصادی را بازگردانند. جورجت گانیون، معاون سیاسی و سرپرست یوناما برای افغانستان تاکید کرده است: «در افغانستان، اصول قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵ بیشتر از هر زمانی مرتبط باقی مانده است. زنان و دختران این کشور از دیرزمانی در برابر ناملایمات شدید از خود استقامت، رهبری و شهامت فوق‌العاده‌ای به نمایش گذاشته‌اند.» وی در ادامه تاکید کرده است: «زنان و دختران پیوسته بار تأثیرات نامناسب منازعات و همچنان محرومیت و فرسایش حقوق بنیادی خویش را به دوش می‌کشند.» خانم گانیون می‌گوید: «علی‌رغم این چالش‌ها، میلیون‌ها زن و دختر افغانستان به تلاش‌های خود برای فراهم‌آوری منابع مالی برای خانواده‌های‌شان، رهبری محلات، عرضه‌ی کمک‌های بشری، آموزش کودکان و میانجی‌گری در حل کشمکش‌های محلی پرداخته و امید برای آینده‌ی بهتر را در خانواده‌ها، محلات و کشور خویش زنده نگه داشته‌اند.» قابل ذکر است که حکومت فعلی از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور و فعالیت زنان در اجتماع وضع کرده است. حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

جیانی اینفانتینو، رییس فیفا فدراسیون بین‌المللی فوتبال، بازگشت تیم ملی فوتبال زنان افغانستان پس از چهار سال محرومیت از رقابت‌های بین‌المللی را «داستان زیبا» خوانده است. وب‌سایت فیفا به نقل از آقای اینفانتینو نوشته است که وی پیش از دیدار تیم فوتبال زنان افغانستان در چارچوب رقابت‌های FIFA Unites: Women’s Series 2025 حضور آنان را الهام‌بخش توصیف کرده است. فیفا در ادامه تاکید کرده است: «نتیجه تصویب شورای فیفا در ماه می سال جاری برای تشکیل یک تیم به عنوان بخشی از استراتژی اقدام فیفا برای فوتبال زنان افغانستان، سبب شد تیم Afghan Women United که نام آن با مشورت فیفا توسط تیم انتخاب شد، برای اولین بار به رقابت بپردازد.» قابل ذکر است که تیم فوتبال زنان افغانستان در نخستین بازی خود مقابل چاد با نتیجه شش بر یک شکست خورد و در دومین دیدار برابر تونس، چهار بر صفر به نفع تونس به پایان رسید. رییس فدراسیون بین‌المللی فوتبال در ادامه افزوده است: «این آغاز یک داستان زیباست که شما برای خودتان، خانواده‌های‌تان و برای دختران و زنان زیادی در سراسر جهان می‌نویسید.» باید گفت که تیم فوتبال زنان افغانستان شامل ۱۴ بازیکن مقیم آسترالیا، پنج بازیکن مقیم بریتانیا، دو بازیکن از پرتگال و دو بازیکن از ایتالیا است. مربی این تیم، پلین هامیلی، بازیکن سابق تیم ملی اسکاتلند، پس از سه کمپ تمرینی تیم را انتخاب کرده است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، تیم فوتبال زنان منحل و بازیکنان آن از کشور خارج شدند.

سازمان بین‌المللی کار در افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از زنان و دختران درمان‌شده از اعتیاد در ولایت غزنی حمایت می‌کند. این سازمان امروز (چهارشنبه، ۷ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که برای ۲۵ زن درمان‌شده از اعتیاد در ولایت غزنی، مهارت‌های کسب‌وکار آموزش داده است. همچنین این سازمان در بخشی پیامش تاکید کرده است که شرکت‌کنندگان در این دوره آموزشی فرصت دستیابی به استقلال مالی و حرکت به‌سوی بازتوانی پایدار را به‌دست خواهند آورد. این در حالی است که حکومت فعلی پیش‌تر اعلام کرده بودند که بیش از یک میلیون زن و کودک در افغانستان به مواد مخدر مبتلا هستند. حکومت فعلی این زنان و دختران را برای ترک اعتیاد به زندان‌ها منتقل کرده‌اند. نهادهای مختلف سازمان ملل در افغانستان نسبت به وضعیت زنان معتاد هشدار داده و تاکید کرده‌اند که هیچ‌گونه توجهی به آنان نشده است. در حالی سازمان بین‌المللی کار در افغانستان از حمایت زنان درمان شده از اعتیاد اطمینان می‌دهد که زنان و دختران با ممنوعیت اشغال و آموزش مواجه هستند.

فیلم «آهنگ سیما» به کارگردانی رویا سادات، فیلم‌ساز شناخته‌شده‌ی افغانستان، برنده‌ی جایزه‌ تماشاگران در جشنواره‌ی «سین نامرئی» در شهر بیلبائو اسپانیا شد. خانم سادات با نشر پیامی در حساب کاربری ا فیس‌بوک خود از دریافت این جایزه‌ خبر داده و گفته است که این فیلم بیش‌ترین شمار تماشاگر را در سه نمایش پیاپی خود داشته و با استقبال گسترده‌ی مخاطبان روبرو شده است. وی در بخشی از پیامش نوشته است که این جشنواره برایش «تجربه‌ای بسیار معنادار» بوده است. او در ادامه از سخت‌کوشی، مهمان‌نوازی و تعهد برگزارکنندگان به هنر و ارتباط عمیق آنان با مردم، به‌ویژه نسل جوان، قدردانی کرده و تاکید کرده است که دریافت این جایزه برایش افتخاری بزرگ است. در بخشی از این پیام آمده است که جایزه‌ی تماشاگران این جشنواره را آلبا سوتورا کلوآ، یکی از تهیه‌کنندگان این فیلم، از سوی گروه سازنده دریافت کرده است. رویا سادات در ادامه افزوده است که فیلم «آهنگ سیما»، با همکاری شرکت‌های خانه‌ی فلیم رویا، بالدر فیلم، ولوس فیلم، یوربن فکتوری و چند استودیوی دیگر ساخته شده است. این کارگردان اهل افغانستان تصریح کرده که در این فیلم بازیگرانی چون مژده جمالزاده، نیلوفر کوخانی، عزیز دلدار، لینا عالم، نیلوفر پزیرا، مکس گروس، پیمان آریانفر، مرتضی علوی، زبیر پاداش و حلیمه احمدی نقش‌آفرینی کرده‌اند. قابل ذکر است که که فیلم «آهنگ سیما» روایتی انسانی از زنان، تاب‌آوری و امید در افغانستان امروز است و در جشنواره‌های گوناگون بین‌المللی با استقبال گسترده روبرو شده است. این در حالی است که چندی پیش نیز رویا سادات برنده‌ی جایزه‌ی افتخاری جشنواره‌ی بین‌المللی فیلم تورنتو (آی‌اف‌اف‌اس‌ای) شده بود.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست در شماری از ولایت‌ها مانع دسترسی زنان بدون محرم به خدمات صحی می‌شوند. یوناما این اظهارات را در گزارش سه‌ماهه‌ی خود که امروز (سه‌شنبه، ۶ عقرب) نشر کرده، مطرح کرده و گفته است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر به‌طور منظم از مراکز صحی در سراسر کشور نظارت می‌کنند تا بررسی کنند که آیا قوانین جداسازی جنسیتی، حجاب و همراهی بیماران توسط محرم رعایت می‌شود یا خیر. در بخشی از گزارش آمده است که در ۲۶ جولای در ولایت ارزگان، مأموران امر به معروف از دو مرکز صحی بازدید کردند و به کارمندان دستور دادند که به زنان بدون محرم خدمات صحی ارائه نکنند. یوناما در ادامه تاکید کرده است که در اول سپتامبر در ولایت قندهار، مأموران امر به معروف از یک مرکز صحی نظارت کرده و دستور دادند که کارکنان زن همراه با محرم خود در محل کار باشند و بیماران زن بدون محرم نباید تداوی شوند. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان افزوده است که در نهم سپتامبر نیز در قندهار، مقام‌های اداره‌ی امر به معروف و نهی از منکر با مسوولان صحی ملاقات کردند تا به سازمان‌های غیردولتی بخش صحت خاطرنشان کنند که کارکنان صحی زن باید در تمام مدت در محل، محرم مرد داشته باشند. همچنین این گزارش نشان می‌دهد که در ۲۲ سپتامبر، مأموران امر به معروف و نهی از منکر به داکتران دندان‌‌ مرد دستور دادند که اجازه‌ی تداوی زنان را ندارند. در بخشی از گزارش ادامه آمده است که مسوولان حکومتی به مراکز صحی گفته‌اند که در صورت تمایل به ارائه‌ی خدمات دندان‌پزشکی به زنان، باید داکتران زن استخدام کنند. در حالی این محدودیت‌ها وضع می‌شود که بخش صحت افغانستان با کمبود داکتران زن مواجه است و از جانب دیگر، حکومت فعلی آموزش و تحصیل دختران از جمله در بخش صحی را ممنوع کرده‌اند. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که گزارش‌ها نشان می‌دهد که در نتیجه‌ی سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی حکومت سرپرست در برابر زنان و دختران در بیش از چهار سال گذشته، افغانستان دومین شکاف جنسیتی بزرگ جهان را دارد. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که افغانستان ۷۶ درصد اختلاف میان زنان و مردان در حوزه‌های بهداشت، آموزش، شمول مالی و مشارکت در تصمیم‌گیری را دارد و این کشور یکی از بدترین بحران‌های حقوق بشری را تجربه می‌کند. یافته‌های بخش زنان سازمان ملل متحد، نشان می‌دهد که از هر 10 زن در افغانستان هشت نفر آنان از آموزش، کار و مهارت‌آموزی محروم اند؛ آماری که تقریبا چهار برابر مردان است. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه هشدار داده است که اگر همه‌ی جمعیت افغانستان توان‌مند ساخته نشود، روند توسعه در این کشور هم‌چنان به سقوط ادامه خواهد داد. پیش از این نیز، ملل متحد هشدار داده بود که محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان و دختران پس از حاکمیت حکومت سرپرست، دست‌آوردهای در زمینه‌ی برابری جنسیتی را از بین برده است. بر اساس داده‌های سازمان ملل، حکومت فعلی در بیش از چهار سال گذشته بیش از 80 فرمان به هدف محدودکردن زنان و دختران صادر کرده است. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

همزمان با بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران و پاکستان، «جنبش زنان معترض شمال» نسبت به بی‌توجهی جامعه‌ی جهانی نسبت به اخراج آنان به‌ویژه افراد آسیب‌پذیر و زنان انتقاد کرده است. این جنبش با نشر اعلامیه‌ای گفته است که زنان و دختران در افغانستان با چالش‌ها و محدودیت‌های فزاینده روبرو هستند و این وضعیت سبب شده است که بسیاری آنان راه مهاجرت را در پیش گیرند؛ اما در کشورهای همسایه نیز، وضعیت مناسبی ندارند. در ادامه آمده است که زنان مهاجر افغانستانی در کشورهای همسایه، به‌ویژه در پاکستان و ایران، با شرایط دشوار و رفتارهای تحقیرآمیز روبرو اند. در اعلامیه آمده است که این زنان و دختران در میان تهدید اخراج، فقر و نبود حمایت انسانی، روزهای پرهراسی را سپری می‌کنند. جنبش زنان معترض شمال تاکید کرد که مهاجرت برای بسیاری از زنان افغانستانی به معنای نجات از جنگ و حاکمیت محدودکننده در داخل کشور بوده است؛ اما اکنون، در کشورهای میزبان نیز از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی محروم شده‌اند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «مهاجر بودن جرم نیست؛ زنان افغانستانی تنها پناه‌جو نیستند، آنان مادران و سرپرستان خانواده پ‌اند که برای حفظ جان و آینده‌ی فرزندان‌شان از همه‌چیز گذشته‌اند.» این جنبش هشدار می‌دهد که اخراج اجباری مهاجران افغانستانی بدون درنظرگرفتن وضعیت انسانی آنان، نقض آشکار حقوق بشر است. این جنبش از جامعه‌ی جهانی، نهادهای بین‌المللی و سازمان ملل می‌خواهد که برای جلوگیری از یک فاجعه‌ی انسانی دیگر در میان زنان و کودکان افغانستانی، اقدام فوری انجام دهند. در پی تشدید محدودیت‌های حکومت فعلی، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند.

بخش زنان سازمان ملل متحد (UN Women) اعلام کرده که پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، از هر ده زن هشت تن از آموزش و اشتغال محروم شده‌اند. این سازمان با نشر گزارش شاخص جنسیتی افغانستان ۲۰۲۴ میلادی گفته است که حکومت فعلی با اعمال فرامین و محدودیت‌های پی‌درپی، ساختارهاى حمايتى از حقوق زنان و دختران را از هم پاشانده و آزادی‌های اساسى آنان را مورد هدف قرار داده‌اند. بخش زنان سازمان ملل متحد در بخشی از گزارشش بخش‌های «زندگی و سلامت، آموزش و مهارت‌آموزی، اشتغال و مشارکت مالی، مشارکت در تصمیم‌گیری و آزادی از خشونت» را بررسی کرده است. این نهاد در ادامه تاکید کرده است که علاوه بر محدودیت‌های دیگر علیه زنان و دختران در افغانستان، نشر قانون امر به معروف و منع شموليت آن‌ها در انستیتوت‌های طبى، «تاثيرات چشم‌گيرى بر وضعيت زنان و در کل روى برابرى جنسيتى در كشور به‌جا گذاشته است.» بخش زنان سازمان ملل در ادامه افزوده است که طبق داده‌هاى سازمان جهانى صحت در سال ۲۰۲۴ میلادی، ميزان اميد به زندگی در افغانستان ۸۴.۱ درصد برای زنان و ۸۶.۴ درصد براى مردان بوده است. این نهاد در ادامه با اشاره به وضع محدوديت‌ها علیه آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در مکاتب، گفته که این محدودیت سبب شده تا ميزان شموليت دختران بالاتر از ١٨ سال در تعليمات ثانوى به صفر برسد. همچنین بخش زنان سازمان ملل در بخشی از گزارشش پیش‌بینی کرده که اگر به بحران حقوق زنان در افغانستان رسيدگى نگردد و نياز به برابرى بين زنان و مردان به‌عنوان يک عنصر حياتى براى توسعه يک ملت درک نگردد، امتياز افغانستان در عرصه توسعه شاخص‌هاى توسعه، سير نزولى را طى خواهد كرد.