دیدبان حقوق بشر، بازگشت تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در مراکش به میدان رقابت را «پیروزی‌ برای حقوق بشر» عنوان کرده است. این نهاد امروز (شنبه، ۱۰ عقرب) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که زنان بازیکن اهل افغانستان با وجود تبعید، تهدید و ممنوعیت، توانسته‌اند دوباره تیم خود را احیا کنند و به میدان بازگردند. در اعلامیه آمده است که بازگشت آنان پس از ممنوعیت کامل ورزش زنان از سوی حکومت سرپرست، نشانه‌‌ای از مقاومت و ایستاد‌گی در برابر سرکوب است. دید‌بان حقوق بشر و ایتلاف «ورزش و حقوق» گفته‌اند که وقتی فیفا تیم زنان افغانستان را به‌طور رسمی به رسمیت نشناخت، در عمل اجازه داد سیاست‌های سرکوب‌گرانه علیه زنان ورزشکار، حتا خارج از افغانستان هم ادامه پیدا کند. در بخشی از اعلامیه آمده است که پس از چهار سال پافشاری بازیکنان، فیفا سرانجام به آنان اجازه شرکت در رقابت‌ها را داده است. دیدبان حقوق بشر از فیفا خواسته است تا تیم زنان افغانستان را رسماً به‌عنوان تیم ملی افغانستان به رسمیت بشناسد و در کنار ورزش‌کاران زن افغان بایستد. در ادامه آمده است که حضور دوباره زنان افغان در میدان فوتبال، امید تازه‌ای برای نسل آینده زنان و دختران افغانستان است تا حقوق خود را نه‌تنها در ورزش، بلکه در همه عرصه‌های زنده‌گی بازپس گیرند. گفتنی است که بازیکنان تیم ملی زنان افغانستان پس از تسلط حکومت فعلی در آگوست ۲۰۲۱، مجبور شدند کشور را ترک کنند و به‌عنوان پناهنده در کشورهای مختلف زند‌گی تازه‌ای آغاز کنند. این تیم که اکنون با نام «زنان متحد افغان» فعالیت می‌کند، پس از چهار سال برای نخستین‌بار در مراکش بازی کرده است. قابل ذکر است که تیم فوتبال زنان افغانستان در نخستین بازی خود مقابل چاد با نتیجه شش بر یک شکست خورد و در دومین دیدار برابر تونس، چهار بر صفر به نفع تونس به پایان رسید. باید گفت که تیم فوتبال زنان افغانستان شامل ۱۴ بازیکن مقیم آسترالیا، پنج بازیکن مقیم بریتانیا، دو بازیکن از پرتگال و دو بازیکن از ایتالیا است. مربی این تیم، پلین هامیلی، بازیکن سابق تیم ملی اسکاتلند، پس از سه کمپ تمرینی تیم را انتخاب کرده است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، تیم فوتبال زنان منحل و بازیکنان آن از کشور خارج شدند.

کلستر جهانی حفاظت، شبکه‌ای از سازمان‌های غیردولتی بین‌المللی اعلام کرده است که افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های بشردوستانه جهان درگیر است. بازگشت اجباری مهاجران و بلایای طبیعی در سال جاری این بحران را نسبت به سال گذشته تشدید کرده است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که بحران‌هایی چون بازگشت گسترده‌ مهاجران و تاثیرات شدید تغییرات اقلیمی در افغانستان جای درگیری‌ها را به‌عنوان عامل اصلی آوارگی گرفته و وضعیت انسانی کشور را وخیم‌تر ساخته‌‌اند. در بخشی از گزارش تاکید شده است که در سال جاری میلادی بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند و همچنان کاهش ۴۷ درصدی بودجه‌ بشردوستانه‌ آمریکا سبب تعلیق برنامه‌های پاک‌سازی ماین و تعطیلی مراکز خدماتی شده است. در ادامه آمده است که بلایای طبیعی تنها در نیمه‌ نخست سال ۲۰۲۵ میلادی بیش از پنج میلیون نفر را تحت تاثیر قرار داده و اجرای قانون امر به معروف حکومت سرپرست، محدودیت‌های بیشتری را بر زنان و دختران تحمیل کرده است. همچنین کلستر جهانی حفاظت، فقر و ناامنی غذایی، تکرار بلایای طبیعی، نقض سیستماتیک حقوق بشر و محدودیت‌های شدید بر آموزش، اشتغال و مشارکت عمومی را از جمله بحران‌های جاری در افغانستان عنوان کرده است. در گزارش آمده است که اقلیت‌های قومی و مذهبی، افراد دارای معلولیت و بی‌جا‌شدگان داخلی با چالش‌های جدی روبرو هستند و موانع اداری و محدودیت‌ها ظرفیت گسترش عملیات امدادی را کاهش داده است. این سازمان از شرکای بین‌المللی خواسته است تا برای کاهش محدودیت‌های عملیاتی و تقویت حمایت‌های مبتنی بر جامعه در مناطق پذیرای بازگشت‌کنندگان، تمرکز بیشتری داشته باشند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که مشارکت معنادار زنان در تمام عرصه‌های زندگی عمومی، به‌شمول گفتگوهای سیاسی و پاسخ به مسائل بشری، برای ثبات، شکوفایی و مشروعیت افغانستان در صحنه‌ی جهانی مهم است. یوناما این اظهارات را در اعلامیه‌ای به‌مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد تصویب «قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵» شورای امنیت سازمان ملل در مورد صلح، امنیت و زنان مطرح کرده و از حکومت سرپرست خواسته است که تعهدات افغانستان در قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و مشارکت کامل زنان در بخش‌های همگانی، سیاسی و اقتصادی را بازگردانند. جورجت گانیون، معاون سیاسی و سرپرست یوناما برای افغانستان تاکید کرده است: «در افغانستان، اصول قطع‌نامه‌ی ۱۳۲۵ بیشتر از هر زمانی مرتبط باقی مانده است. زنان و دختران این کشور از دیرزمانی در برابر ناملایمات شدید از خود استقامت، رهبری و شهامت فوق‌العاده‌ای به نمایش گذاشته‌اند.» وی در ادامه تاکید کرده است: «زنان و دختران پیوسته بار تأثیرات نامناسب منازعات و همچنان محرومیت و فرسایش حقوق بنیادی خویش را به دوش می‌کشند.» خانم گانیون می‌گوید: «علی‌رغم این چالش‌ها، میلیون‌ها زن و دختر افغانستان به تلاش‌های خود برای فراهم‌آوری منابع مالی برای خانواده‌های‌شان، رهبری محلات، عرضه‌ی کمک‌های بشری، آموزش کودکان و میانجی‌گری در حل کشمکش‌های محلی پرداخته و امید برای آینده‌ی بهتر را در خانواده‌ها، محلات و کشور خویش زنده نگه داشته‌اند.» قابل ذکر است که حکومت فعلی از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور و فعالیت زنان در اجتماع وضع کرده است. حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

جیانی اینفانتینو، رییس فیفا فدراسیون بین‌المللی فوتبال، بازگشت تیم ملی فوتبال زنان افغانستان پس از چهار سال محرومیت از رقابت‌های بین‌المللی را «داستان زیبا» خوانده است. وب‌سایت فیفا به نقل از آقای اینفانتینو نوشته است که وی پیش از دیدار تیم فوتبال زنان افغانستان در چارچوب رقابت‌های FIFA Unites: Women’s Series 2025 حضور آنان را الهام‌بخش توصیف کرده است. فیفا در ادامه تاکید کرده است: «نتیجه تصویب شورای فیفا در ماه می سال جاری برای تشکیل یک تیم به عنوان بخشی از استراتژی اقدام فیفا برای فوتبال زنان افغانستان، سبب شد تیم Afghan Women United که نام آن با مشورت فیفا توسط تیم انتخاب شد، برای اولین بار به رقابت بپردازد.» قابل ذکر است که تیم فوتبال زنان افغانستان در نخستین بازی خود مقابل چاد با نتیجه شش بر یک شکست خورد و در دومین دیدار برابر تونس، چهار بر صفر به نفع تونس به پایان رسید. رییس فدراسیون بین‌المللی فوتبال در ادامه افزوده است: «این آغاز یک داستان زیباست که شما برای خودتان، خانواده‌های‌تان و برای دختران و زنان زیادی در سراسر جهان می‌نویسید.» باید گفت که تیم فوتبال زنان افغانستان شامل ۱۴ بازیکن مقیم آسترالیا، پنج بازیکن مقیم بریتانیا، دو بازیکن از پرتگال و دو بازیکن از ایتالیا است. مربی این تیم، پلین هامیلی، بازیکن سابق تیم ملی اسکاتلند، پس از سه کمپ تمرینی تیم را انتخاب کرده است. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، تیم فوتبال زنان منحل و بازیکنان آن از کشور خارج شدند.

ذکیه خدادادی، قهرمان پاراتکواندو و نخستین مدال‌آور افغانستان در تاریخ رقابت‌های پارالمپیک، جایزه معتبر شورای اروپا (Council of Europe) را در مراسم رسمی در شهر لیسبون از رییس‌جمهور پرتگال در پارلمان این کشور دریافت کرد. ذکیه خدادادی با نشر پیامی در حساب کاربری اینستاگرام خود نوشته است که این جایزه که به نام «جایزه شمال–جنوب» (North-South Prize) یاد می‌شود، یکی از مهم‌ترین جوایز بین‌المللی در عرصه حقوق بشر و گفت‌وگوی فرهنگی میان ملت‌ها است. در ادامه آمده است که در این مراسم، مارسلو ربلو دی سوزا، رییس‌جمهور پرتگال، شخصاً این جایزه را به ذکیه خدادادی اهدا کرد. خانم خدادادی در مورد این جایزه گفته است: «این تقدیر برای من تنها یک جایزه نیست، بلکه نمادی است از امید، مقاومت و باور به رؤیاها برای تمام کسانی که در مسیر زندگی با موانع بزرگ روبه‌رو می‌شوند، اما باز هم تسلیم نمی‌شوند.» وی در ادامه تاکید کرده است: «به عنوان یک ورزشکار پارالمپیکی و پناهنده، همیشه باور داشته‌ام که ورزش تنها رقابت نیست، بلکه پلی است برای پیوند میان انسان‌ها و صلح. این جایزه را به تمام پناهندگان، زنان شجاع افغانستان و ورزشکارانی تقدیم می‌کنم که هر روز برای ساختن آینده‌ای بهتر تلاش می‌کنند.» ذکیه خدادادی در سال‌های اخیر در میدان‌های بزرگ پاراتکواندو درخشیده است. برجسته‌ترین دستاورد او، کسب مدال برنز از رقابت‌های پارالمپیک پاریس در سال ۲۰۲۴ میلادی بود که نام ورزشکاران افغانستان را در تاریخ پارالمپیک جاودانه ساخت. این در حالی است که خانم خدادادی ناوقت روز (پنج‌شنبه، ۵ سرطان) نیز تندیس موفقیت زنان را در مراسم دهمین دوره France Euro Méditerranée که در مجلس سنای فرانسه برگزار شده بود، دریافت کرده بود. او در هشتم جوزای سال روان خورشیدی اعلام کرد که برنده مدال برنز مسابقات آزاد پاراتکواندوی اوپن (Rio Open G2 2025) کشور برازیل شده است. خدادادی در اوایل سال جاری خورشیدی نیز به‌دلیل حمایت از حقوق زنان در افغانستان، به‌ویژه حق آموزش و ورزش دختران، برنده‌ی رده رهبری نوظهور جایزه‌ی روز جهانی زن ۲۰۲۵ کمیته بین‌المللی پارالمپیک شد.

یوناما یا دفتر نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که حکومت سرپرست در اواخر ماه آگوست سال جاری در برخی از ولایت‌ها، مدرسه‌های دینی را نیز به‌روی دختران بسته‌اند. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که حکومت فعلی در ماه‌ آگوست سال جاری میلادی، سه مدرسه‌ی دینی را در کابل به‌دلایل «نقض قوانین حجاب، تدریس مضمون‌های مکتب و پذیرش دختران بالاتر از صنف ششم» بستند. در گزارش آمده است که مسوولان حکومتی در اواخر ماه آگوست در پکتیکا و بدخشان نیز از «جذب دختران بالاتر از ۱۰ و ۱۳ سال در مدرسه‌های دینی» خودداری کرده‌اند. یوناما در ادامه تاکید کرده است که طی سه ماه تهیه این گزارش، دست‌کم ۴۵۶ مورد دست‌گیری و بازداشت و ۴۴ مورد بدرفتاری با زنان و مردان در افغانستان توسط نیروهای امر به معروف و نهی از منکر حکومت فعلی را مستند کرده است. طبق گزارش دفتر نمایندگی سیاسی سازمان ملل متحد، این افراد به‌دلایل «اصلاح ریش و مو به سبک غربی، نواختن و گوش دادن به موسیقی و رعایت نکردن حجاب» توسط نیروهای امر به معروف بازداشت و با آن‌ها بدرفتاری شده‌اند. این‌ نهاد در گزارش خود آورده که مسوولان دولتی طی ماه‌های جولای، آگوست و سپتامبر سال جاری میلادی، ۲۶۳ تن به‌شمول ۲۰۹ مرد و ۵۴ زن را در شماری‌ از ولایت‌ها در ملاءعام شلاق زده است. باید گفت که حکومت فعلی در بیش از چهار سال گذشته بیش از ۸۰  فرمان به هدف محدودکردن زنان و دختران صادر کرده است. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که گزارش‌ها نشان می‌دهد که در نتیجه‌ی سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی حکومت سرپرست در برابر زنان و دختران در بیش از چهار سال گذشته، افغانستان دومین شکاف جنسیتی بزرگ جهان را دارد. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که افغانستان ۷۶ درصد اختلاف میان زنان و مردان در حوزه‌های بهداشت، آموزش، شمول مالی و مشارکت در تصمیم‌گیری را دارد و این کشور یکی از بدترین بحران‌های حقوق بشری را تجربه می‌کند. یافته‌های بخش زنان سازمان ملل متحد، نشان می‌دهد که از هر 10 زن در افغانستان هشت نفر آنان از آموزش، کار و مهارت‌آموزی محروم اند؛ آماری که تقریبا چهار برابر مردان است. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه هشدار داده است که اگر همه‌ی جمعیت افغانستان توان‌مند ساخته نشود، روند توسعه در این کشور هم‌چنان به سقوط ادامه خواهد داد. پیش از این نیز، ملل متحد هشدار داده بود که محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان و دختران پس از حاکمیت حکومت سرپرست، دست‌آوردهای در زمینه‌ی برابری جنسیتی را از بین برده است. بر اساس داده‌های سازمان ملل، حکومت فعلی در بیش از چهار سال گذشته بیش از 80 فرمان به هدف محدودکردن زنان و دختران صادر کرده است. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.