جورجیت گانیون، سرپرست یوناما بار دیگر از مقامات مسوولان حکومت سرپرست افغانستان خواست محدودیت‌های آموزشی دختران را لغو و زمینه بازگشت آنان به آموزش در همه سطوح را فراهم کنند. خانم گانیون در جریان سفر به ولسوالی استالف ولایت کابل، از یک مکتب ابتداییه دخترانه بازدید کرد و گفته است که دختران باید بتوانند به تحصیل خود ادامه دهند و در توسعه و پیشرفت افغانستان نقش داشته باشند. ویدیوی منتشرشده از سوی یوناما نشان می‌دهد که خانم گانیون در این سفر با مقام‌های محلی و شماری از بزرگان محل دیدار کرده و درباره چالش‌ها، نیازهای اقتصادی و مسائل آموزشی در ولسوالی استالف گفتگو کرده است. او در این سفر از یک لابراتوار کمپیوتر که با حمایت سازمان ملل در یک مکتب ابتداییه دخترانه ایجاد شده نیز بازدید کرد و بر اهمیت دسترسی دختران به فناوری اطلاعات و مهارت‌های دیجیتال تاکید کرد. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را متوقف کردند و در دسامبر ۲۰۲۲ نیز دختران و زنان را از ادامه تحصیل در دانشگاه‌ها منع کردند. افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که دختران از آموزش متوسطه و عالی محروم هستند. بر اساس آمار سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، بیش از ۲.۵ میلیون دختر در افغانستان از حق آموزش محروم‌اند و در صورت ادامه این ممنوعیت، شمار آنان تا سال ۲۰۳۰ به بیش از چهار میلیون نفر خواهد رسید. همچنین یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد نیز هشدار داده است که تداوم این محدودیت‌ها تا سال ۲۰۳۰ می‌تواند افغانستان را با کمبود بیش از ۲۰ هزار معلم زن و ۵۴۰۰ کارمند زن در بخش صحت روبرو کند. یونیسف می‌گوید که ادامه محرومیت دختران از آموزش، علاوه بر آسیب به نظام آموزشی، خطر ازدواج زودهنگام، کاهش حضور زنان متخصص در بخش‌های آموزش و صحت و افزایش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان را نیز در پی خواهد داشت.

کمیته‌ی بین‌المللی صلیب سرخ در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به دختران و زنانی که در اثر انفجار ماین‌ها دچار معلولیت شده کمک می‌کند دوباره سر پای خود بایستند. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۸ اسد) با شریک‌سازی داستان دختری به نام یلدا که پای خود را در انفجار یک ماین زمینی از دست داده، گفته است که با فراهم‌سازی پای مصنوعی و خدمات توان‌بخشی به او کمک کرده که دوباره راه برود. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در ادامه تاکید کرده است که یلدا وقتی پایش را از دست داد هشت سال داشت و برای مدت‌ها به این باور بود که آینده‌اش به پایان رسیده است. به گفته‌ی این نهاد، امروز هر گامی که یلدا برمی‌دارد، نمادی از شجاعت و امید است. قابل ذکر است که انفجار ماین‌ها و مهمات‌ به‌جامانده از جنگ هنوز هم از شهروندان افغانستان به ویژه کودکان قربانی می‌گیرد. بر اساس آمار قبلی اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های انسان‌دوستانه‌ی سازمان ملل متحد ماهانه نزدیک به ۶۰ تن در افغانستان در اثر انفجار مهمات به‌جامانده از جنگ کشته یا دچار معلولیت می‌شوند که بیش‌تر شان کودکان هستند.

جنبش زنان مقتدر افغانستان، در فراخوانی جهانی برای پشتیبانی از حق آموزش دختران، از سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق‌بشری و دولت‌ها خواست که برای بازگشایی فوری مکتب‌ها به روی دختران در افغانستان اقدام مؤثر انجام دهد. این جنبش، به مناسبت نزدیک‌شدن به پنج‌سالگی ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران، از سازمان ملل و دولت‌ها خواسته است که در برابر محرومیت ساختارمند دختران از آموزش سکوت نکنند. در اعلامیه آمده است که سازمان‌ ملل و دولت‌ها اجازه ندهند که بحرانی کنونی آموزش دختران به وضعیتی عادی و فراموش‌شده بدل شود. جنبش زنان مقتدر افغانستان تاکید کرد که دختران افغانستان تنها از رفتن به مکتب محروم نشده‌اند؛ بلکه رویاها، استعدادها و فرصت‌های ساختن آینده‌ نیز از آن‌ها گرفته شده است. همچنین این جنبش خواستار پشتیبانی جدی و عملی سازمان ملل و نهادهای مدنی از حق آموزش دختران افغانستان شده و تاکید کرده است که صدای دختران محروم از آموزش باید به گوش جهان برسد و از حق آن‌ها دفاع شود. جنبش زنان متقدر افغانستان در ادامه افزوده است که سکوت در برابر محرومیت دختران افغانستان از آموزش، به معنای نادیده‌گرفتن آینده‌ی یک نسل است. تا ۱۹ روز دیگر ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران وارد ششمین سال خود می‌شود.

دیدبان حقوق افغانستان در واکنش به دوام ممنوعیت آموزش دختران، می‌گوید که هر روزی که از آموزش دختران می‌گذرد، هرگز باز نمی‌گردد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که دختران افغانستان، هنوز در انتظار یک صنف درسی، یک کتاب و آینده‌ی خود هستند. دیدبان حقوق افغانستان در ادامه تاکید کرده است که جهان نباید در برابر محرومیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران خاموش بماند. این نهاد خواستار فراهم‌سازی فرصت بازگشت دختران به مکتب شده است. در ادامه آمده است که یک هزار و ۷۷۰ روز از ممنوعیت دختران بالاتر از صنف ششم از آموزش سپری شده است. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

منابع محلی از ولایت دایکندی می‌گویند که یک دختر ‏۲۱ ساله در ولسولی سنگ‌تخت‌وبندر که قصد داشت با یک پسر فرار کند، توسط پدرش به قتل رسیده ‏است.‏ دست‌کم دو منبع گفته‌اند که این دختر باشنده‌ی روستای «سیاه‌خرک‌ وترمه»ی ولسوالی ‏سنگ‌تخت‌وبندر بود و دو روز قبل توسط پدرش با سلاح شکاری ‌‏(چره‌ای) کشته شده است.‏ منبع از این دختر به نام حلیمه یاد کرده است منبع تاکید کرد که این دختر قصد داشت با یک پسر تاجیک‌تبار به ‏طرف کابل فرار کند، اما در بازار سنگ‌تخت‌وبندر، هنگام سوارشدن ‏موتر شناسایی شد. منبع افزوده است که این پسر باشنده‌ی دایکندی نیست ‏و برای فراردادن دختر به این ولایت آمده بود.‏ همچنین منبع خاطر نشان کرد که این دختر و پسر پس از شناسایی ابتدا به حوزه امنیتی ‏منتقل شده بودند و پس از آن دختر به خانواده‌اش تحویل داده شده بود.‏ منبع گفت که دختر شب را در خانه‌ی پدرش گذرانده و صبح توسط پدرش ‏با سلاح چره‌ای کشته شده است. منبع از پدر دختر به‌نام «صفدر» ‏نام برد و گفت که او خودش به حوزه امنیتی رفته و گفته است که ‏دخترش را کشته است. به‌گفته‌ی منابع، این مرد اکنون در مرکز ‏ولسوالی سنگ‌تخت‌وبندر در زندان است.‏ فرار دختران با پسران جوان که عمدتا به قصد ازدواج انجام می‌شود، در ‏دایکندی تبدیل به امر معمول شده است.‏ حکومت سرپرست این کار را فرار از منزل می‌دانند و آن را جرم‌انگاری کرده‌اند. ‏دولت افراد را به اتهام فرار از منزل در ملاءعام شلاق می‌زند.‏

دفتر کمک‌های بشردوستانه‌ی اتحادیه‌ی اروپا در بخش آسیا و اقیانوسیه اعلام کرده است که صندوق پشتیبانی از کودکان سازمان ملل یا یونیسف، با حمایت مالی این نهاد برای کودکان به‌‌ویژه دختران در منطقه‌های دورافتاده‌ی بامیان، زمینه‌ی آموزش را فراهم کرده است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این حمایت‌ها کمک می‌کند تا کودکان در جوامع دوردست بتوانند آموزش ببینند، رشد کنند و رویاهای خود را دنبال کنند. در بخشی از این مطلب آمده است که این برنامه‌ها با هدف حمایت از کودکان در منطقه‌های دوردست و ایجاد فرصت‌های بهتر برای یادگیری و رشد آنان اجرا می‌شود. این حمایت‌ها در حالی صورت می‌گیرد که دسترسی کودکان، به‌ویژه دختران، به آموزش در افغانستان، با چالش‌های جدی روبرو است. پس از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، میلیون‌ها دختر از رفتن به مکتب بازمانده‌اند. همچنین کودکان در بسیاری از منطقه‌های دورافتاده‌ی افغانستان، با موانعی مانند فاصله‌ی زیاد تا مرکز‌های آموزشی، کم‌بود امکانات و دشواری‌های اقتصادی روبرو هستند؛ موضوعی که دسترسی آنان به فرصت‌های یادگیری را محدود کرده است. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

دیدبان حقوق افغانستان، بار دیگر خواستار بازگرداندن حق آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران و زنان در افغانستان شد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که باید دروازه مکتب به روی دختران و زنان در افغانستان بازگشایی شود. دیدبان حقوق افغانستان همزمان با هزار و ۷۶۴ روز ممنوعیت آموزش متوسط و عالی برای دختران، به نقل از یک مادر نوشته است: «هر روز دخترم از من می‌پرسد: مادر، چه وقت دوباره به مکتب می‌روم؟ هنوز پاسخی ندارم، اما هرگز امیدم را از دست نمی‌دهم. دخترم حق آموزش دارد.» دیدبان حقوق افغانستان خواستار ایستادگی برای حق آموزش دختران شده است. نزدیک به پنج سال می‌شود که دختران در افغانستان حق اشتراک در صنف‌های درسی بالاتر از صنف ششم را از دست داده‌اند. در این مدت، نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها، بارها از حکومت فعلی خواستند که فرصت آموزش را برای دختران در افغانستان فراهم کنند؛ اما هنوز هیچ پاسخی مثتبی از سوی مقام‎‌های دولتی ارائه نشده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان نسبت به گزارش اخیر یونیسف درباره گسترش سوءتغذیه شدید در میان کودکان این کشور ابراز نگرانی کرده است. آقای کرزی امروز (چهارشنبه، ۲۴ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که فراهم شدن زمینه آموزش همگانی برای دختران و پسران، شرط اساسی کاهش این بحران و بهبود وضعیت در افغانستان است. اخیرا یونیسف هشدار داده است که لاغری شدید در میان کودکان در ۲۶ ولایت افغانستان گسترش یافته و ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در معرض خطر سوءتغذیه حاد قرار دارند. حامد کرزی خواستار توجه جدی نهادهای مسوول و سازمان‌های بین‌المللی به جلوگیری از گسترش سوءتغذیه و تامین سلامت کودکان در افغانستان شد. او در این یادداشت تاکید کرد که شرط اساسی مقابله با این بحران، فراهم شدن زمینه آموزش همگانی برای همه کودکان و جوانان و دختران است. آقای کرزی نوشت: «با رشد آگاهی همگانی و تربیت قوای بشری متخصص، جلو مشکلات ناشی از بی‌تعلیمی و بی‌سوادی گرفته شده، وضعیت اقتصادی کشور بهبود پیدا کرده و مشکلات و نیازمندی‌های جامعه بدون احتیاج به کمک خارجی حل شود.» این در حالی است که حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت در آگوست ۲۰۲۱ میلادی، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، تحصیل زنان در دانشگاه‌ها را منع و اشتغال آنان در بسیاری از نهادهای دولتی و غیردولتی را محدود یا ممنوع کرده‌ است. حامد کرزی در این مدت بارها خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران و رفع محدودیت‌های آموزشی و کاری زنان شده و آموزش همگانی را برای آینده افغانستان ضروری دانسته است.