دیدبان حقوق افغانستان در واکنش به دوام ممنوعیت آموزش دختران، می‌گوید که هر روزی که از آموزش دختران می‌گذرد، هرگز باز نمی‌گردد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که دختران افغانستان، هنوز در انتظار یک صنف درسی، یک کتاب و آینده‌ی خود هستند. دیدبان حقوق افغانستان در ادامه تاکید کرده است که جهان نباید در برابر محرومیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران خاموش بماند. این نهاد خواستار فراهم‌سازی فرصت بازگشت دختران به مکتب شده است. در ادامه آمده است که یک هزار و ۷۷۰ روز از ممنوعیت دختران بالاتر از صنف ششم از آموزش سپری شده است. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

دید‌بان حقوق افغانستان، از ادامه‌ی ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، انتقاد کرده و گفته است که با وجود نزدیک به پنج سال محرومیت، دختران افغانستان همچنان رویای آموختن را زنده نگه داشته‌اند. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود بر ضرورت دادخواهی و حمایت از حق آموزش دختران و زنان در افغانستان تاکید کرده است. این نهاد افزوده است که دختران افغانستان، با وجود حدود پنج سال محرومیت از آموزش بالاتر از صنف ششم، هم‌چنان از آرزوی ادامه تحصیل دست نکشیده‌اند. دیدبان حقوق افغانستان در پیام خود تاکید کرده است که رویای آموختن در میان دختران افغانستان زنده است و کتاب‌هایی که در انتظار بازگشت آنان به صنف‌های درسی مانده‌اند، نباید به فراموشی سپرده شوند. همچنین دید‌بان حقوق افغانستان افزوده است که احیای حق آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، مستلزم تداوم دادخواهی و حمایت گسترده از آنان است. در بخشی از این پیام آمده است: «بگذارید دختران بیاموزند و در کنار دختران افغانستان بایستید.» اکنون ‌هزار و ۷۶۸ روز از بسته‌ماندن مکتب‌های دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان می‌گذرد. حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید همزمان با روز جهانی نلسون ماندلا، به ادامه‌ی نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه محرومیت زنان و دختران از آموزش و دیگر حقوق اساسی آنان هشدار داده است. این فدراسیون از جامعه‌ی جهانی خواسته است که برای حمایت از افراد در معرض خطر و جلوگیری از اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستانی، اقدام‌ عملی و فوری انجام دهد. فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید با تاکید بر ارزش‌های عدالت، آزادی، برابری و کرامت انسانی اعلام کرد که زنان و دختران در افغانستان همچنان از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق آموزش و مشارکت در جامعه، محروم هستند و این وضعیت نیازمند واکنش جدی جامعه‌ی جهانی است. این فدراسیون فشارها بر خبرنگاران، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر در افغانستان را نگران‌کننده توصیف شده است. این فدراسیون، نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت هزاران پناه‌جوی افغانستانی، از جمله مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، نیروهای امنیتی پیشین، قضایان، دادستان‌ها و هنرمندان، به‌ویژه پناه‌جویان ساکن پاکستان، ابراز کرده است. به گفته‌ی این نهاد، این افراد با خطر اخراج و بازگردانده‌شدن به شرایط ناامن افغانستان روبه‌رو استند. فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید از جامعه‌ی جهانی، سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، سازمان بین‌المللی مهاجرت و دیگر نهادهای حقوق‌بشری خواسته با جلوگیری از اخراج پناه‌جویان افغانستانی، رعایت اصل ممنوعیت بازگرداندن اجباری افراد به محل ناامن و ایجاد راه‌کارهای امن و پایدار، از افراد در معرض خطر حمایت کنند. هجدهم جولای، سال‌روز تولد نلسون ماندلا، رهبر مبارزه با نظام تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی، از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی نلسون ماندلا نام‌گذاری شده است. این مناسبت به هدف ترویج عدالت، آزادی، برابری و کرامت انسانی گرامی داشته می‌شود و هر سال نهادهای حقوق‌بشری از آن برای جلب توجه به وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف، از جمله افغانستان، استفاده می‌کنند.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برابری حقوق زنان به معنای کم‌ترشدن حقوق مردان نیست. این سازمان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که حقوق مانند پیتزا نیست که اگر سهم کسی بیشتر شد، سهم دیگری کم‌تر شود. بخش زنان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که همه افراد شایسته‌ی برخورداری از حقوق برابر هستند. این در حالی است که زنان در افغانستان در نزدیک به پنج سال گذشته، در دسترسی به حقوق اساسی خود با محدودیت‌های شدیدی روبرو هستند. دختران و زنان در افغانستان، در دسترسی به حق آموزش، کار و آزادی رفت‌وآمد و حق انتخاب، عملاً با محدودیت روبرو هستند. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

اسحاق دار، وزیر خارجه و معاون نخست‌وزیر پاکستان، از اداره حکومت سرپرست افغانستان خواست که حقوق اساسی زنان و دختران افغانستان از جمله حق آموزش، اشتغال و مشارکت در جامعه را به طور کامل رعایت کند. او در حاشیه نهمین کنفرانس وزیران سازمان همکاری اسلامی درباره زنان در اسلام‌آباد گفت که تضمین این حقوق کاملاً با آموزه‌های اسلام سازگار است. نهمین کنفرانس وزیران سازمان همکاری اسلامی درباره زنان روز (یکشنبه، ۲۱ سرطان) در اسلام‌آباد آغاز شد. در این نشست مقام‌ها و نمایندگان کشورهای عضو راه‌های تقویت جایگاه زنان در جوامع اسلامی را بررسی می‌کنند. اسحاق دار با تاکید بر نقش زنان در توسعه کشورها گفت: «ملت‌ها با پیشرفت زنان خود ساخته می‌شوند.» همچنین او برابری زنان و مشارکت کامل آنان را از پایه‌های توسعه و ثبات دانست و افزود: «سرمایه‌گذاری بر زنان، سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای کل یک ملت است.» این در حالی است که حکومت فعلی پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، با وضع محدودیت‌های گسترده، حقوق اساسی و آزادی‌های زنان و دختران افغان را به طور نظام‌مند سلب کرده است. شماری از نهادهای حقوق بشری و مدافعان حقوق زنان این سیاست‌ها را مصداق «آپارتاید جنسیتی» دانسته‌اند. دختران از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم هستند. زنان اجازه تحصیل در دانشگاه‌ها را ندارند و از کار در اداره‌های دولتی، نهادهای غیردولتی و سازمان‌های بین‌المللی منع شده‌اند. این محدودیت‌ها با انتقاد گسترده سازمان ملل، کشورهای اسلامی و جامعه جهانی روبرو شده است. بسیاری از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی بهبود وضعیت حقوق زنان و دختران را یکی از پیش‌شرط‌های تعامل با حکومت فعلی دانسته‌اند.

برهم صالح، کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان که به افغانستان سفر کرده است به محدودیت‌های حکومت سرپرست واکنش نشان داده و می‌گوید که توسعه‌ی افغانستان بدون زنان و دختران امکان‌پذیر نیست. کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان به خبرگزاری فرانسه گفته است: «ما باید از ظرفیت‌های این جامعه استفاده کنیم و این امر مستلزم آن است که مردان، زنان، پسران و دختران همگی بتوانند برای ساختن آینده‌ی کشورشان بسیج شوند.» او به ممنوعیت ورود کارمندان زن اهل افغانستان به دفترهای سازمان ملل متحد نیز اشاره کرده و گفته است: «بدون تردید، این موضوع محدودیت بزرگی بر توانایی ما در ارائه‌ی خدمات به مردم افغانستان ایجاد کرده است.» او به خبرگزاری فرانسه گفته است: «افغانستان شایسته‌ی حمایت است، اما برای این‌که بتوانیم این حمایت را ارائه دهیم، همکاری و مشارکت نیاز است.» همچنین الکساندر دی کرو، رییس برنامه‌ی توسعه‌ سازمان ملل متحد نیز با اشاره به بحران‌های جاری در افغانستان گفته است: «برای مقابله با این شرایط، به مشارکت همه نیاز است؛ باید از تمام استعدادهای موجود استفاده شود، و این شامل استعدادهای مردان و همچنین زنان می‌شود.» براساس گزارش خبرگزاری فرانسه، او این سخنان را در جریان بازدید از یک مرکز قالین‌بافی در ولسوالی نهرشاهی ولایت بلخ ایراد کرده است؛ جایی که در آن زنان بازگشت‌کننده به افغانستان مشغول کار هستند. رییس عمومی برنامه‌ی توسعه سازمان ملل متحد از حکومت سرپرست خواسته است که دسترسی زنان و دختران به آموزش، کار و کارآفرینی را تضمین کنند. این در حالی است که حکومت فعلی از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، آموزش و کار زنان را ممنوع و محدودیت‌های گسترده‌ای بر حضور و مشارکت آنان در جامعه وضع کرده‌اند. همچنین حکومت سرپرست ورود کارمندان زن اهل افغانستان را به دفترهای سازمان ملل متحد ممنوع و با وجود درخواست‌های مکرر، تا کنون این ممنوعیت را لغو نکرده است.

برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد (UNDP) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به بررسی وضعیت اقتصادی و اجتماعی افغانستان پرداخته، وضعیت زنان و دختران افغانستان را همچنان وخیم خوانده است. این نهاد امروز (دوشنبه، ۱۵ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این گزارش، بررسی وضعیت افغانستان را در سال‌های ۲۰۲۴ تا پایان ۲۰۲۵ میلادی ارائه می‌دهد. سازمان ملل متحد در بخشی از گزارشش تاکید کرده است که محدودیت‌های آموزش، اشتغال، تحرک و دسترسی زنان به زند‌گی عمومی در سال ۲۰۲۵ میلادی بیشتر شده و کسری قابلیت‌های انسانی این کشور را تشدید کرده است. در گزارش آمده است که افغانستان همچنان تنها کشوری در جهان است که دختران در آن از آموزش متوسطه و عالی محروم هستند. برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد افزوده است که این محدودیت‌ها نیروی کار را کاهش می‌دهد و پتانسیل اقتصادی آینده کشور را از بین می‌برد. همچنین برنامه توسعه‌ای سازمان ملل افزوده است که محدودیت‌های حکومت سرپرست ارائه خدمات ضروری به زنان، به‌ویژه بهداشت و آموزش را تضعیف می‌کند. در گزارش آمده است: « محرومیت مداوم زنان از زنده‌گی عمومی و اقتصادی، به عنوان مهمترین مانع بر سر راه بهبود و توسعه بلندمدت افغانستان است.» سازمان ملل در این گزارش که در ماه می تکمیل شده، به بررسی وضعیت اقتصادی، مهاجرت، اشتغال، رویدادهای طبیعی، تجارت، خشک‌سالی‌ها، امنیت، معیشت و فقر در افغانستان نیز پرداخته است.