یک نهاد مدافع حقوق زنان در افغانستان، با انتقاد از وضعیت زنان و دختران اعلام کرده است که دختران در این کشور بیش از پنج سال است از آموزش، کار و آزادی‌های اساسی محروم شده‌اند. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که حدود ۲.۴ میلیون دختر در افغانستان همچنان از آموزش محروم هستند و افغانستان تنها کشور جهان است که چنین ممنوعیت رسمی‌ای را بر آموزش دختران اجرا کرده است. در اعلامیه آمده است تا زمانی که وضعیت زنان و دختران در افغانستان تغییر نکند، شعار «حقوق زنان قابل مذاکره نیست» تنها روی کاغذ باقی خواهد ماند. در ادامه آمده است که زنان و دختران در افغانستان شایسته‌ی احترام، آموزش و برخورداری از فرصت‌ها و امکانات برابر با زنان در دیگر کشورها هستند. این در حالی است که محدودیت‌ها بر آموزش، کار و آزادی‌های زنان و دختران در افغانستان در سال‌های اخیر با واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی روبرو شده است. نهادهای بین‌المللی و مدافعان حقوق زنان بارها خواستار لغو این محدودیت‌ها و فراهم‌شدن زمینه آموزش و کار برای زنان و دختران شده‌اند. همچنین آمارهای سازمان ملل متحد، نشان می‌دهد که بیش از ۹۰ درصد شهروندان افغانستان از آموزش دختران‌شان حمایت می‌کنند.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که حقوق و دختران زنان قابل مذاکره نیست. این سازمان امروز (شنبه، ۳۱ اسد) با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که زنان و دختران در همه جا حق دارند با کرامت و احترام زندگی کنند. این در حالی است که دختران و زنان در افغانستان با محدودیت‌های شدیدی در دسترسی به حقوق اساسی شان مواجه هستند. دختران و زنان در افغانستان، حق آموزش بالاتر از صنف ششم را ندارند و حق کار آن‌ها نیز به شکل جدی محدود شده است. همچنین دختران و زنان در افغانستان، حق انتخاب، آزادی‌ رفت‌وآمد و آزادی در پوشش را از دست داده‌اند و حضور آن‌ها در عرصه‌های عمومی به شکل گسترده محدود شده است.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که تجلیل از استقلال کشور زمانی معنا و مفهوم واقعی پیدا می‌کند که مردم افغانستان و به ویژه زنان و دختران از تمام حقوق و آزادی‌های اساسی خود برخوردار باشند. آقای فایق امروز (چهارشنبه، ۲۸ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس به مناسبت ۲۸ اسد، سالروز استقلال افغانستان نوشته است که با تجلیل از استقلال حقوق سیاسی، مدنی، اجتماعی و اقتصادی همه شهروندان در چارچوب قانون و یک نظام مشروع و پاسخگو محترم شمرده و تضمین شود. وی بخشی از پیامش تاکید کرده است: «مردم بتوانند آزادانه و به‌گونه‌ای معنادار در تصمیم‌گیری درباره سرنوشت و آینده کشورشان مشارکت داشته باشند.» او تصریح کرد که استقلال تنها رهایی از سلطه خارجی نیست؛ استقلال واقعی زمانی تحقق می‌یابد که اراده مردم محترم شمرده شود، کرامت انسانی آنان مصون باشد و هیچ شهروندی به دلیل جنسیت، قومیت، زبان، مذهب یا دیدگاه سیاسی از حقوق اساسی خود محروم نگردد. سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد افزوده است: «در غیر آن، شعارهای میان‌تهی درباره استقلال نمی‌تواند جایگزین آزادی، حقوق و حاکمیت اراده مردم شود.» او نوشته است: «استقلال یک سرزمین، بدون آزادی مردمان آن، استقلال کامل نیست.» قابل ذکر است که ۲۸ اسد، سالروز استقلال افغانستان، نام‌گذاری شده است. ۱۰۷ سال پیش، در ۲۸ اسد ۱۲۹۸، امان‌الله خان، پادشاه وقت افغانستان با امضای توافق‌نامه راولپندی با بریتانیا، استقلال این کشور را اعلام کرد. از آن زمان تاکنون، ۲۸ اسد به‌عنوان روز استقلال افغانستان تجلیل می‌شود. حکومت سرپرست نیز در پنج سال گذشته از این روز تجلیل کرده‌اند. باید ذکر است که حکومت فعلی در پنج سال گذشته محدودیت‌های شدیدی بر حقوق و آزادی‌های شهروندان وضع کرده‌اند. در حال حاضر، زنان و دختران از آموزش و کار محروم هستند.

سوزان فرگوسن، نماینده بخش زنان سازمان ملل در امور افغانستان، وضعیت زنان و دختران را پنج سال پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت «بی‌سابقه در جهان مدرن» توصیف کرد. خانم فرگوسن با نشر ویدیویی گفته است که طی پنج سال گذشته به‌طور سیستماتیک حقوق زنان محدود شده و بیش از ۱۰۰ فرمان در این زمینه صادر شده است. دفتر سازمان ملل متحد در ژنو ویدیویی از سخنان فرگوسن را منتشر کرد و وی از جامعه جهانی خواست حمایت خود را از زنان افغانستان کاهش ندهد. او گفت: «اکنون زمان آن است که تعهد خود را در قبال زنان افغانستان عمیق‌تر کنیم، نه این‌که از آن عقب‌نشینی کنیم.» نماینده ویژه بخش زنان سازمان ملل افزود افغانستان تنها کشور جهان است که زنان و دختران در آن با محدودیت‌های گسترده‌ای در زمینه آموزش، کار، رفت‌وآمد، مشارکت عمومی و برابری حقوقی مواجه‌اند. براساس آمار ارائه‌شده از سوی زنان سازمان ملل، بیش از نیمی از سه هزار و ۲۰۰ زن مورد بررسی گفته‌اند که اکنون تنها یک یا دو بار در ماه از خانه بیرون می‌شوند. نزدیک به سه‌چهارم آنان نیز گفته‌اند بدون محرم مرد هنگام خروج از خانه احساس امنیت نمی‌کنند. همچنین فرگوسن هشدار داده است که محدودیت‌های گسترده علیه زنان به بحران سلامت روانی در میان آنان منجر شده است. او گفت که ممنوعیت‌های آموزشی همچنان باعث کاهش شمار کارکنان صحی زن شده و دسترسی زنان به خدمات درمانی را دشوارتر کرده است. فرگوسن با اشاره به پیام زنانی که با آنان دیدار کرده، گفت: «ما را ببینید، ما را ترک نکنید، در کنار ما بایستید و به حمایت از ما ادامه دهید.» او از دولت‌ها و کمک‌کنندگان بین‌المللی خواست در شرایطی که فشارها بر زنان و دختران افغانستان ادامه دارد، حمایت مالی و سیاسی خود را کاهش ندهند.

دیدبان حقوق افغانستان در واکنش به دوام ممنوعیت آموزش دختران، می‌گوید که هر روزی که از آموزش دختران می‌گذرد، هرگز باز نمی‌گردد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که دختران افغانستان، هنوز در انتظار یک صنف درسی، یک کتاب و آینده‌ی خود هستند. دیدبان حقوق افغانستان در ادامه تاکید کرده است که جهان نباید در برابر محرومیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران خاموش بماند. این نهاد خواستار فراهم‌سازی فرصت بازگشت دختران به مکتب شده است. در ادامه آمده است که یک هزار و ۷۷۰ روز از ممنوعیت دختران بالاتر از صنف ششم از آموزش سپری شده است. این در حالی است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

دید‌بان حقوق افغانستان، از ادامه‌ی ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، انتقاد کرده و گفته است که با وجود نزدیک به پنج سال محرومیت، دختران افغانستان همچنان رویای آموختن را زنده نگه داشته‌اند. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود بر ضرورت دادخواهی و حمایت از حق آموزش دختران و زنان در افغانستان تاکید کرده است. این نهاد افزوده است که دختران افغانستان، با وجود حدود پنج سال محرومیت از آموزش بالاتر از صنف ششم، هم‌چنان از آرزوی ادامه تحصیل دست نکشیده‌اند. دیدبان حقوق افغانستان در پیام خود تاکید کرده است که رویای آموختن در میان دختران افغانستان زنده است و کتاب‌هایی که در انتظار بازگشت آنان به صنف‌های درسی مانده‌اند، نباید به فراموشی سپرده شوند. همچنین دید‌بان حقوق افغانستان افزوده است که احیای حق آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، مستلزم تداوم دادخواهی و حمایت گسترده از آنان است. در بخشی از این پیام آمده است: «بگذارید دختران بیاموزند و در کنار دختران افغانستان بایستید.» اکنون ‌هزار و ۷۶۸ روز از بسته‌ماندن مکتب‌های دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان می‌گذرد. حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.