سازمان پزشکان بدون مرز (MSF) اعلام کرده است که بسیاری از پناه‌جویان اهل افغانستان در پاکستان به‌دلیل ترس از بازداشت، مراجعه به مراکز صحی را به تعویق می‌اندازند یا از دریافت خدمات درمانی صرف‌نظر می‌کنند. این سازمان با نشر گزارشی هشدار داده است که «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» (IFRP) دسترسی پناهجویان افغان به خدمات صحی را محدود کرده و باعث افزایش سوءتغذیه کودکان، عوارض بارداری و بیماری‌های قابل پیشگیری شده است. در گزارش آمده است که پناه‌جویان اهل افغانستان در پاکستان در هراس دایمی از بازداشت، از دست دادن منابع درآمد و اخراج اجباری زند‌گی می‌کنند. پزشکان بدون مرز از پاکستان و دیگر کشورهای میزبان خواسته است تا بازگشت اجباری مهاجران به افغانستان را متوقف کرده و برای افرادی که به حمایت بین‌المللی نیاز دارند، معافیت‌های مشخص در نظر بگیرند.

امسو یا سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان اعلام کرده است که نیروهای حکومت سرپرست در کابل یک خبرنگار زن را هنگام پوشش رسانه‌ای مراسم عاشورا بازداشت کرده‌اند. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این خبرنگار، همراه با همکارانش تا شام در یکی از حوزه‌های پولیس در بازداشت بود و با میانجی‌گری مسوولان رسانه و اعضای خانواده‌هایشان آزاد شدند. اعلامیه آمده است که امسو به دلیل ملاحظات امنیتی، درباره هویت این خبرنگار زن و شمار همکارانش که همراه او بازداشت شده بودند، جزئیاتی ارائه نکرده است. این نهاد گفته است که با این خبرنگار زن، به بهانه حضور یک «تصویربردار نامحرم»، برخوردی «نامناسب، تهدیدآمیز و ارعاب‌کننده» صورت گرفته است. همچنین امسو تاکید کرده است که خبرنگاران از پوشش رسانه‌ای مراسم مذهبی شیعیان منع شده‌اند. سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان این محدودیت را غیرموجه و نقض آشکار آزادی بیان و حق دسترسی به اطلاعات خوانده و محکوم کرده است. این در حالی که محدودیت‌های شدیدی بر مراسم عزاداری شیعیان وضع شده و ممنوعیت تصویربرداری و پوشش رسانه‌ای، از جمله این محدودیت‌ها است. علی‌رغم این محدودیت‌ها، مراسم عاشورا روز گذشته (جمعه، ۶ سرطان) با حضور گسترده و پرشور مردم در شماری از ولایت‌های افغانستان برگزار شد.

منابع محلی از ولایت دایکندی می‌گویند که نیروهای حکومت سرپرست آمر لیسه نسوان مرکز ولسوالی «سنگ‌تخت و بندر» این ولایت را را به دلیل خودداری از تحویل موبایل هوشمندش بازداشت کردند. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که نیروهای دولتی دیروز (دوشنبه، ۱ سرطان) برای جمع‌آوری موبایل‌های هوشمند آموزگاران به این مکتب رفته بودند. منبع در ادامه تاکید کرده است که طیبه حافظی، آمر لیسه «نسوان مرکز بندر»، پس از خودداری از تحویل موبایلش توسط نیروهای دولتی بازداشت شده است. منبع در ادامه افزوده است که این کارمند زن تا شام روز دوشنبه در بازداشت قرار داشت. این در حالی است که مسوولان حکومت سرپرست استفاده از موبایل هوشمند توسط کارمندان دولتی را ممنوع کرده‌اند. مسوولان دولتی هشدار داده است که هر کارمندی که همراه خود موبایل هوشمند داشته باشد، به دادگاه نظامی معرفی خواهد شد. دولت از کارمندان خواسته‌اند که موبایل‌های خود را بشکنند.

سازمان پزشکان بدون مرز اعلام کرده است که یکی از کارکنان زن این نهاد در هرات به دلیل «عدم رعایت حجاب اسلامی» بازداشت و دو روز زندانی شده است. این سازمان، با نشر اعلامیه‌ای بازداشت این کارمندش را محکوم کرده و از افزایش محدودیت‌ها بر زنان و دختران و تأثیر آن بر دسترسی به خدمات درمانی نیز، هشدار داده است. در اعلامیه آمده است که این کارمند زن روز ششم جون ۲۰۲۶ هنگام رفتن به شفاخانه حوزه‌ای هرات، در حضور همسرش متوقف و بازداشت شده است. پزشکان بدون مرز در ادامه تاکید کرده است که این کارمند پس از دو روز بازداشت، پس از امضای تعهدنامه‌ای مبنی بر رعایت نوع مشخصی از پوشش مورد نظر حکومت سرپرست، آزاد شده است. پزشکان بدون مرز تاکید کرد که از بازداشت این کارمندش در هرات «خشم‌گین» است و افزود که اقدام‌هایی دسترسی مردم به خدمات صحی و توانایی کارکنان زن برای ارائه‌ی مراقبت‌های درمانی را با چالش جدی روبرو می‌کند. پزشکان بدون مرز، هشدار داده که الزام زنان به هم‌راه‌داشتن محرم و رعایت مقررات سخت‌گیرانه پوشش، دسترسی آنان به خدمات درمانی را محدود کرده و بر فعالیت کارکنان زن بخش سلامت تأثیر منفی گذاشته است. در اعلامیه آمده است که این سازمان در حال حاضر هفت پروژه‌ی درمانی را در هفت ولایت افغانستان مدیریت می‌کند و زنان حدود ۴۵ درصد از پرستاران آن را تشکیل می‌دهند. حکومت فعلی پس از بازگشت به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای بر زنان در افغانستان اعمال کردند که زنان از تحصیل در مقاطع متوسطه و دانشگاهی محروم شده‌ و در بسیاری از نهادهای دولتی و برخی سازمان‌های غیردولتی اجازه کار ندارند.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان در تازه‌ترین مورد مدعی شده است از «خشونت‌هایی که در جریان اعتراضات در ولایت هرات رخ داد» نگران است. آقای کرزی امشب (سه‌شنبه، ۱۹ جوزا) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «جامعه‌ی ما به صلح، شادی و زندگی سرشار از دوستی نیاز دارد.» وی در ادامه تاکید کرده است: «ضروری است که همه‌ی مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، مورد احترام کامل قرار گیرند و شرایط زندگی آبرومندانه در وطن‌شان برای‌شان فراهم شود.» این در حالی است که باشندگان شهرک جبرئیل هرات امروز در واکنش به بازداشت زنان و دختران از سوی مأموران امر به معروف و نهی از منکر، دست به اعتراض زدند. اما این اعتراض با شلیک گلوله و استفاده از چوب، سرکوب گردید. در پی شلیک نیروهای حکومت سرپرست، دست‌کم چهار نفر، شامل یک کودک زخمی شده‌اند. گزارش‌های تأییدنشده نیز وجود دارد که یک زن و یک کودک براثر تیراندازی بر معترضان کشته شده‌اند. قابل ذکر است که اداره‌ی امر به معروف و نهی از منکر در روزهای اخیر محدودیت‌ها بر گشت‌وگذار زنان را تشدید کرده و چندین زن را از نقاط مختلف هرات، از جمله جبرئیل، به اتهام عدم رعایت حجاب، بازداشت کرده‌ است.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه‌ی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان به بازداشت زنان و دختران به دلیل عدم رعایت حجاب اسلامی واکنش نشان داده و بازداشت زنان و دختران در هرات را غیرقانونی و غیرقابل قبول عنوان کرده است. آقای بنت شام امروز (دوشنبه، ۱۸ جوزا) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که از بازداشت زنان در هرات به اتهام رعایت نکردن حجاب، «عمیقا نگران» است. گزارشگر ویژه‌ی سازمان ملل در ادامه نوشته است که بازداشت خودسرانه‌ی زنان و دختران به‌ اتهام نقض مقررات پوشش اسلامی، غیرقانونی و غیرقابل قبول است. او خواستار متوقف شدن بازداشت زنان هراتی شده و گفته است که زنان بازداشت‌شده باید بی‌درنگ آزاد شوند. نیروهای امر به معروف و نهی از منکر در هرات، روز شنبه‌ی هفته‌ی جاری محدودیت‌های شدیدی بر رفت‌وآمد و پوشش زنان در هرات وضع کرده است. با این وجود، ریاست اطلاعات و فرهنگ در هرات بازداشت زنان و دختران به‌دلیل نداشتن چادری/برقع را رد کرده و گفته است که تمام این موضوعات شایعات بوده و حقیقت ندارند. بازداشت زنان در هرات با واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی روبرو شده و نهادهای حقوق بشری نسبت به افزایش محدودیت‌ها علیه زنان در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند. یوناما یا دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان گفته است که بازداشت‌ زنان در هرات به‌دلیل ادعای عدم رعایت معیارهای پوشش، نگرانی‌های جدی حقوق بشری را ایجاد کرده است. همچنین وزارت امر به معروف و نهی از منکر در واکنش به گزارش‌های بازداشت خودسرانه‌ی زنان و دختران جوان در هرات گفته است که این گزارش‌ها به‌دور از حقیقت است و «واقعیت» ندارد.