یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان، با اشاره به تحولات ایران و حمله آمریکا و اسرائیل بر این کشور، از وضعیت کودکان بازگشته از ایران به شدت ابراز نگرانی کرده است. تاج‌الدین ایواله، نماینده یونیسف در افغانستان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که درگیری‌ها در ایران خطرات فوری برای کودکان در مرزها ایجاد کرده است. در اعلامیه آمده است که بسیاری از خانواده‌ها با کودکان، در سفر غیرمنتظره به کشور بازمی‌گردند و نمی‌دانند با چه سرنوشتی روبرو خواهند شد. یونیسف در ادامه تاکید کرده است که با افزایش تعداد بازگشته‌ها، خطرات بیشتری کودکان را تهدید خواهد کرد. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد افزوده است که در سال ۲۰۲۵ میلادی حدود سه میلیون مهاجر از کشورهای همسایه بازگردانده شدند که ۶۰ درصد آن‌ها خانواده‌های با کودک بودند. نماینده یونیسف گفته است: «امروز مستقیماً از افرادی که از مرز وارد شده‌اند، شنیدم که سفرهایی تقریباً غیرممکن را توصیف می‌کنند، پر از عدم اطمینان درباره آنچه در پیش است. بسیاری از آن‌ها نیاز فوری به حمایت صحی دارند و به وضوح گیج و سردرگم هستند و به دنبال اطلاعات ابتدایی درباره کارهایی که باید انجام دهند، می‌گردند.» در اعلامیه آمده است که در اوج بازگشت‌ها در سال گذشته، یونیسف از بیش از هشت هزار کودک بدون همراه و جدا شده از ایران و پاکستان حمایت کرده است. همچنین یونیسف از درگیری نظامی میان نیروهای حکومت فعلی و پاکستان در ولایت‌های مرزی ابراز نگرانی کرده است.

همزمان با ادامه‌ی اعتراضات سراسری در ایران، «جنبش آزادگان در تبعید» درتازه‌ترین مورد اعلام کرده که پناه‌جویان افغانستان در ایران با محرومیت سیستماتیک و دسترسی به نیازهای اساسی مواجه‌اند. اعضای این‌ جنبش اعتراضی با نشر اعلامیه‌ای گفته‌اند که وضعیت پناه‌جویان افغانستانی در ایران «اضطراری» بوده و خواستار توجه و رسیدگی به آن‌ها شدند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «دسترسی به مواد غذایی اولیه برای آنان پناه‌جویان افغانستان در ایران محدود یا عملا مسدود شده است.» جنبش آزادگان در تبعید در ادامه تاکید کرده است که این وضعیت «نقض آشکار حقوق بنیادین بشر، اصل عدم تبعیض و حق حیات» بوده و تداوم آن، خطر بروز یک فاجعه انسانی خاموش را به‌طور جدی افزایش داده است. همچنین جنبش آزادگان در تبعید در بخشی از اعلامیه‌اش خواستار مداخله‌ی سازمان ملل متحد، به‌ویژه کمیساریای عالی پناهندگان و دفتر کمیسر عالی حقوق بشر، برای ارزیابی و مهار این بحران شده است. اعضای این جنبش اعتراضی خواستار تضمین دسترسی فوری، ایمن و بدون تبعیض پناه‌جویان افغانستان به مواد غذایی، خدمات صحی و نیازهای اولیه شده است. آن‌ها بر توقف بازداشت‌های خودسرانه و اخراج‌های اجباری و ایجاد سازوکارهای حفاظتی ویژه برای پناه‌جویان افغانستان در ایران تاکید کرده و خواستار تسریع روند حمایت‌های بین‌المللی، اسکان مجدد و ایجاد مسیرهای امن برای پناه‌جویان در وضعیت اضطراری شده‌اند. این در حالی است که طی بیش از چهار سال گذشته، بسیاری از نظامیان حکومت پیشین، کارمندان دولتی، خبرنگاران و فعالان حقوق بشر که به کشورهای همسایه مهاجر شده‌‌اند تا هنوز موفق به دریافت ویزای کشورهای مهاجرپذیر نشده‌اند.

خبرگزاری فرانسه درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که دست‌کم ۱۸ مهاجر اهل افغانستان، از جمله نوجوان ۱۵ ساله‌ای به نام حبیب‌الله، در تلاش برای ورود به ایران در این مسیر جان خود را از دست دادند. این خبرگزاری با نشر گزارشی گفته است که حبیب‌الله پس از عبور از مسیرهای کوهستانی و مواجهه با سرمای نزدیک به منفی سه درجه سانتی‌گراد، یخ زده و جان باخته است. خبرگزاری فرانسه به نقل از ماه جان، مادر حبیب‌الله نوشته است: «او مجبور شد برود تا نان‌آور خانواده باشد. ما نان برای خوردن نداریم، لباس مناسب نداریم و خانه‌ای که در آن زند‌گی می‌کنم برق و آب ندارد. هیچ وسیله‌ای برای گرم کردن هم نداریم.» همچنین یک منبع مرزی افغانستان به این خبرگزاری گفته است که ۱۵ جسد از ایران بازگردانده شده و سه جسد دیگر در سمت افغانستان پیدا شدند. قابل ذکر است که سال‌های قبل نیز چنین اتفاق‌های برای مهاجران که غیرقانونی به ایران می‌رفتند، افتاده است. باید گفت که پس از تسلطه دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، بسیاری از شهروندان به دلیل فقر، نبود شغل و محدودیت در دسترسی به خدمات اساسی، مجبور به مهاجرت غیرقانونی به کشورهای همسایه، به‌ویژه ایران و پاکستان، می‌شوند.

نادر یاراحمدی، ریيس مرکز امور اتباع و مهاجران خارجی وزارت داخله ایران درتازه‌ترین مورد مدعی شده است که حدود ۵ میلیون مهاجر افغانستانی در این کشور حضور دارند. آقای احمدی این اظهارات را در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا مطرح کرده و گفته است که ۱.۶ میلیون مهاجر بدون مدرک افغانستان از ابتدای اجرای «طرح بازگشت اتباع غیر مجاز» از این کشور اخراج شده است. وی در ادامه تاکید کرده است: «این تعداد از اتباع که از کشور طرد شده‌اند از آمار تعداد کل اتباع افغانستان در کشور کسر می‌شود و در مجموع اگر یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن اتباع طرد شده را از شش میلیون و ۱۰۰ هزار اتباع افغانستانی در کشور کم کنیم چهار میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از اتباع در کشور ما مانده‌اند که البته با توجه به اینکه از همه مرزها عبور غیرمجاز وجود دارد بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر جمعیت اتباع افغانستانی به صورت شناور هستند.» او در بخشی از صحبت‌هایش افزوده است که ورود دوباره مهاجران بدون مدرک افغانستانی به این کشور در این اواخر افزایش یافته است. این در حالی است که ایران پس از جنگ دوازده روزه با اسرائيل، روند اخراج اجباری مهاجران افغانستان را تشدید کرده است. این کشور در هفته‌های اخیر، به طور میانگین روزانه تا حدود ۴۰۰ مهاجر افغانستان را به گونه اجباری و اختیاری اخراج کرده است. هرچند این اقدام ایران با واکنش‌های گسترده سازمان‌های حقوق بشری و مدافعان حقوق مهاجران مواجه شده است؛ اما این کشور همچنان به این روند ادامه داده است. قابل ذکر است که در کنار ایران، پاکستان نیز صدها هزار مهاجر افغانستانی را اخراج کرده و این روند تا اکنون نیز ادامه دارد.