سازمان عفو بین‌الملل درتازه‌ترین مورد در نامه‌ای سرگشاده به شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نسبت به بازداشت‌های خودسرانه، آزار و اذیت و اخراج گسترده‌ی پناه‌جویان افغانستانی، به‌ویژه زنان و دختران در معرض خطر، ابراز نگرانی شدید کرده است. در این نامه که به تازگی منتشر شده، سازمان عفو بین‌الملل از دولت پاکستان خواسته که روند اخراج پناهندگان افغانستانی را فوراً متوقف کند و از بازگرداندن زنانی که با خطر جدی نقض حقوق بشر در افغانستان مواجه‌اند، خودداری کند. این سازمان در ادامه تاکید کرده است که زنان افغانستانی، به‌ویژه فعالان حقوق زن، معترضان مدنی، خبرنگاران و کارکنان پیشین نهادهای دولتی، در صورت بازگردانده‌شدن، با تهدید جدی بازداشت، شکنجه و سرکوب مواجه خواهند شد. در بخشی از نامه آمده است که از زمان اجرای «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» در سپتامبر ۲۰۲۳ میلادی، سیاست پاکستان در قبال پناهندگان افغانستانی به‌طور چشم‌گیری تغییر کرده و موجی از بازداشت‌ها و اخراج‌های غیرقانونی آغاز شده است. عفو بین‌الملل گزارش داده است که زنان و کودکان نیز در میان بازداشت‌شدگان قرار دارند و بسیاری از آنان بدون دسترسی به وکیل یا خانواده، در مرکزهای توقیف نگه‌داری می‌شوند. همچنین این سازمان هشدار داده است که هیچ سازوکار مشخصی برای استثنا قائل‌شدن برای زنان دارای نیازهای فوری حفاظتی وجود ندارد؛ زنانی که از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق آموزش، کار و آزادی رفت‌وآمد، محروم شده‌اند. به گفته‌ی عفو بین‌الملل، «سرکوب نظام‌مند» زنان و دختران در افغانستان می‌تواند مصداق «جنایت علیه بشریت» در قالب آزار مبتنی بر جنسیت باشد. عفو بین‌الملل با استناد به آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت، اعلام کرده که نزدیک به ۱.۵ میلیون پناهنده افغانستانی از پاکستان بازگردانده شده‌اند که بخش قابل توجهی از آنان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. بسیاری از این زنان بدون فرصت جمع‌آوری وسایل شخصی و با محدودیت شدید در انتقال دارایی‌ها اخراج شده‌اند. در بخش دیگری از این نامه، به وضعیت نگران‌کننده مسکن پناهندگان افغانستانی نیز اشاره شده است. عفو بین‌الملل از دولت پاکستان خواسته ضمن توقف فوری بازداشت و اخراج پناهندگان افغانستانی، به تعهدات حقوق بین‌الملل پابند. این در حالی است که پاکستان که از دهه‌ها به این سو میزبان مهاجران افغانستانی بوده است، در سال‌‌های پسین روند اخراج آنان را تشدید کرده است. با وجود نگرانی‌ها مبنی بر توقف این روند، روزانه هزاران تن از طریق گذرگاه‌های مرزی مشترک با این کشور به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

سازمان داکتران بدون مرز درتازه‌ترین مورد هشدار داده است که اخراج گسترده پناه‌جویان اهل افغانستان از پاکستان، به‌ویژه در فصل زمستان، به یک بحران جدی انسانی برای کشور تبدیل شده و جان بسیاری از کودکان، زنان و خانواده‌ها را تهدید می‌کند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که بسیاری از پناه‌جویان اخراج‌شده در کمپ‌های موقت بدون سرپناه نگه‌داری می‌شوند و دسترسی آن‌ها به مراقبت‌های صحی، آب آشامیدنی و مواد غذایی بسیار محدود است. در ادامه آمده است که روند اخراج اجباری شامل مهاجران بدون مدرک، دارندگان کارت شهروندی افغانستان و دارند‌گان کارت ثبت‌نام موقت (POC) نیز می‌شود و با آغاز زمستان و سرمای شدید، شرایط برای پناه‌جویان سخت‌تر شده است. همچنین ژو وی‌بینگ، رییس ماموریت داکتران بدون مرز در پاکستان، گفته است که خانواده‌های اهل افغانستان بین زند‌گی در ترس از اخراج و بازگشت به افغانستان مانده‌اند و جامعه‌ی جهانی باید فوراً کمک‌های انسانی و حفاظتی ارائه کند. داکتران بدون مرز در ادامه تاکید کرده‌اند که بدون دسترسی به سرپناه، مراقبت‌های صحی و تغذیه کافی، زمستان برای پناه‌جویان افغانستانی به قاتلی خاموش تبدیل می‌شود و جان بسیاری از افراد آسیب‌پذیر را تهدید می‌کند. براساس ارزیابی سازمان پزشکان بدون مرز در قندهار نیز بازگشت‌کنندگان با شرایط دشوار در سرپناه‌های موقت زندگی می‌کنند و دسترسی به آب آشامیدنی و امکانات بهداشتی تقریبا وجود ندارد. دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در گزارشی هشدار داد افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی همچنان یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های بشری جهان باقی خواهد ماند. اوچا می‌گوید در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۲ میلیون نفر معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

برنامه‌ی توسعه‌ی سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که براساس آمارهای موجود، بیش از ۲.۸ میلیون مهاجر از کشورهای همسایه در سال ۲۰۲۵ میلادی به افغانستان بازگشته‌اند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است، این هجوم که عمدتا از کشورهای همسایه مانند ایران و پاکستان می‌آید، به بحران کشوری که وضعیت‌اش از پیش شکننده است و با پی‌آمدهای دهه‌ها بی‌ثباتی و بلایای طبیعی اخیر دست‌وپنجه نرم می‌کند، می‌افزاید. در بخشی از گزارش آمده است که بسیاری از کسانی که در حال بازگشت به کشور هستند، با دارایی یا پس‌انداز کمی به این کشور می‌رسند، بدون جایی برای اقامت یا شغلی برای تأمین معاش خود و خانواده‌های‌شان. برنامه‌ی توسعه‌ی سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که برای رسیدگی به این مشکل در شرق افغانستان، این سازمان با تأمین مالی صندوق امانی ویژه افغانستان (اس‌تی‌اف‌ای)، در حال اجرای یک پروژه‌ی مشترک راه‌حل‌های پایدار چندسازمانی برای کمک به بازگشت‌کنندگان است. در ادامه تاکید شده است که این پروژه‌ی مشترک، یک راه‌حل دائمی و بلندمدت برای آوارگان است که به آنان اجازه می‌دهد زندگی عادی و عاری از محرومیت و تبعیضی که اغلب با آوارگی مرتبط است، داشته باشند. این در حالی است که با بازگشت مهاجران، بحران تغییرات اقلیمی و کاهش کمک‌های جهانی، بحران بشری در افغانستان بدتر شده است. باید گفت که برنامه جهانی غذا هشدار داده است که بیش از ۱۷ میلیون نفر در این زمستان با ناامنی غذایی حاد مواجه هستند و مقیاس و شدت گرسنگی و سوءتغذیه عمیق‌تر می‌شود.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل درتازه‌ترین مورد اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ میلادی، دست‌کم ۲.۸ میلیون مهاجر اهل افغانستان از ایران و پاکستان به کشور بازگشتند. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که براساس این گزارش، ۱.۸ میلیون مهاجر افغانستانی از ایران و ۹۳۰ هزار مهاجر از پاکستان اخراج شده‌اند. کمیساریای عالی ملل متحد در امور پناهندگان در ادامه در گزارش سالانه خود نوشته است که ۶۷ درصد از مهاجران به‌طور اجباری از ایران و پاکستان اخراج شدند. به گزارش این سازمان، میزان اخراج مهاجران افغان از این دو کشور نسبت به پارسال ۶۲ درصد افزایش یافت. بیشترین تعداد بازگشت‌کنندگان در ماه جولای، در اوج اخراج‌ها از ایران ثبت شد. در این ماه حدود ۳۷۳ هزار مهاجر اخراج شدند. همچنین کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بار دیگر ابراز نگرانی کرد که بسیاری از بازگشت‌کنندگان افغانستانی به ویژه زنان و دختران با توجه به وضعیت فعلی حقوق بشری در افغانستان، با «خطرات جدی حفاظتی» روبرو اند. گزارش می‌افزاید که به‌رغم نگرانی‌های حفاظتی، روند اخراج افغان‌ها از تاجیکستان نیز امسال ادامه یافت و دست‌کم هزار و ۷۰۰ مهاجر از این کشور اخراج شدند. بازگشت مهاجران افغانستان از کشورهای پاکستان و ایران همچنان ادامه دارد و در فصل زمستان این روند با چالش‌های جدی مواجه است. این در حالی است که در پی تشدید محدودیت‌ها، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند. شمار زیادی از آنان به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان پناهنده شدند؛ اما این کشورها در سال‌های پسین روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده است.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به کودکان بازگشت‌کننده از پاکستان غذای درمانی توزیع می‌کند. این سازمان امروز (پنج‌شنبه، ۲۷ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این غذای درمانی آماده و مملو از مواد مغذی حیاتی بوده که برای درمان سوءتغذیه شدید حاد کودکان کمک می‌کند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد برای افغانستان تاکید کرده است که این کمک را با همکاری اداره کمک‌های بشردوستانه و حفاظت مدنی اتحادیه اروپا در آسیا توزیع می‌کند. این در حالی است که یونیسف چندی پیش از برگزاری نشستی درباره راه‌ حل‌های محلی برای غذای اولیه کودکان افغانستانی، در لندن خبر داده بود. باید گفت که چند روز پیش صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد گفته بود که  شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد در افغانستان به ۳.۷ میلیون نفر افزایش یافته است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که سوءتغذیه کودکان در بالاترین سطح خود در چند دهه اخیر قرار داشته است. پیش از این، یونیسف شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد در افغانستان را ۳.۵ میلیون نفر گزارش داده بود.

همزمان با روز جهانی مهاجران، برنامه توسعه سازمان ملل در افغانستان اعلام کرده است که روز جهانی مهاجران در حالی فرا رسیده است که ۲.۳ میلیون مهاجر در سال ۲۰۲۵ به صورت اجباری یا داوطلبانه به کشور بازگردانده شدند. برنامه توسعه سازمان ملل امروز (پنج‌شنبه، ۲۷ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که گفتگوها درباره افغانستان بیش از هر زمان دیگری ضروری است. به گفته‌ی برنامه توسعه سازمان ملل، مهاجران در حالی به کشور بازگشته‌اند که جامعه افغانستان پیش‌تر تحت فشار بحران‌های متعدد بوده است. سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که راه‌حل‌های پایدار باید از مناطق بازگشت آغاز شود. برنامه توسعه سازمان ملل در بخشی از پیامش افزوده است که همزمان با بازگشت مهاجران، رقابت برای مسکن، آب، شغل و خدمات بهداشتی افزایش یافته است. بازگشت مهاجران افغانستان از کشورهای پاکستان و ایران همچنان ادامه دارد و در فصل زمستان این روند با چالش‌های جدی مواجه است. این در حالی است که در پی تشدید محدودیت‌ها، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند. شمار زیادی از آنان به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان پناهنده شدند؛ اما این کشورها در سال‌های پسین روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده است.

سازمان عفو بین‌الملل از کشورها خواسته است که بازگشت اجباری شهروندان افغانستان را متوقف کنن، زنان و دختران از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در برابر این روند هستند و با خطرات جدی روبرو می‌شوند. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که بازگرداندن اجباری شهروندان افغانستان، نقض آشکار قوانین بین‌المللی، به‌ویژه اصل «عدم بازگرداندن اجباری» به‌شمار می‌رود و کشورها باید به تعهدات حقوقی و اخلاقی خود پای‌بند باشند. سازمان عفو بین‌الملل در ادامه تاکید کرده است که زنان و دختران، مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، مقام‌های پیشین و سایر گروه‌های در معرض خطر باید به‌عنوان پناهندگان نیازمند حمایت فوری به‌رسمیت شناخته شوند. همچنین این سازمان در بخشی از پیامش از کشورها خواسته است که مسیرهای اسکان مجدد را گسترش داده و روند پذیرش مهاجران در معرض خطر را تسریع کنند. این در حالی است که در پی تشدید محدودیت‌ها، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیب‌پذیر مجبور به ترک افغانستان شدند. شمار زیادی از آنان به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان پناهنده شدند؛ اما این کشورها در سال‌های پسین روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده است. طبق گزارش اوچا یا دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، تا ۱۹ جولای ۲۰۲۵ بیش از ۱.۵ میلیون نفر از کشورهای همسایه مانند ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند؛ حدود ۱.۲ میلیون نفر از ایران و نزدیک به ۳۴۰ هزار نفر از پاکستان برگشته‌اند.