یونسکو یا سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی سازمان ملل متحد و یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد اعلام کرده‌اند که ۲.۲ میلیون دختر نوجوان در افغانستان از رفتن به مکاتب متوسطه محروم هستند. این دو نهاد امروز (شنبه، ۴ دلو) با نشر یک اعلامیه‌ای مشترک به‌مناسبت «روز جهانی آموزش» گفته‌اند که افغانستان تنها کشور جهان است که دسترسی به آموزش متوسطه و عالی برای زنان و دختران به‌طور کامل ممنوع شده است. در اعلامیه آمده است که افغانستان با یک بحران یادگیری مواجه است و ۹۳ درصد کودکان در پایان دوره‌ی ابتدایی از مهارت‌های اولیه‌ی خواندن برخوردار نیستند. این دو نهاد تاکید کرده است که یافته‌های یک پژوهش نشان می‌دهد، دانش‌آموزان در مکاتبی که آموزگاران از سواد دانشگاهی برخوردار هستند، به‌ مراتب عملکرد بهتری در یادگیری، به‌ویژه در یادگیری زبان دارند. یونسکو و یونیسف افزوده است که یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که آموزگاران زن از دانش محتوایی قوی‌تری برخوردار اند و با نتایج بهتر یادگیری دانش‌آموزان مرتبط‌ اند؛ امری که اهمیت افزایش شمار زنان واجد شرایط در کادر آموزشی را تقویت می‌کند. همچنین سوهیون کیم، سرپرست دفتر یونسکو در افغانستان گفته است: «وقتی دختران از دسترسی به آموزش محروم می‌شوند، بهای آن را یک ملت می‌پردازد. تقویت یادگیری‌های پایه و حمایت از آموزگاران زن، سرمایه‌گذاری‌های حیاتی برای بهبود و تاب‌آوری افغانستان است.» تاج‌الدین اویواله، نماینده‌ی یونیسف در افغانستان نیز گفته است: «افغانستان به‌شدت به آموزگاران، پرستاران، کارکنان صحی جامعه و داکتران زن نیاز دارد.» او افزوده است: «در شرایطی که زنان فقط می‌توانند توسط زنان تداوی شوند، اگر امروز از آموزش محروم باشند، در آینده چه‌کسی از دختران و زنان بیمار مراقبت خواهد کرد؟» آنان در روز جهانی آموزش خواستار اقدام فوری و جمعی و سرمایه‌گذاری در آموزش شده‌اند تا دسترسی کامل، امن و فراگیر به یادگیری برای همگان تضمین شود. قابل ذکر است که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که این اتحادیه ده میلیون یورو برای توانمندسازی زنان کارآفرین افغانستان کمک کرده است. اتحادیه اروپا با نشر اعلامیه‌‌ای گفته است که این بودجه از طریق برنامه توسعه سازمان ملل متحد( یو‌ان‌دی‌پی) برای آغاز مرحله‌ی دوم برنامه «توانمندسازی اقتصادی زنان از طریق توسعه‌ی کسب‌وکارهای محلی» مصرف می‌شود. در اعلامیه آمده است :«این پروژه سازوکارهای مالی سازگار با شریعت و متناسب با فرهنگ محلی را با حمایت‌های توسعه‌ی کسب‌وکار، راهنمایی (منتورینگ) و پیوند با بازارها تلفیق می‌کند.» نمایندگی اتحادیه اروپا در اعلامیه تاکید کرده است که این پروژه در شماری از ولایت‌های محروم در مناطق مرکزی و هزاره‌جات اجرا خواهد شد؛ مناطقی که میزان مشارکت زنان در نیروی کار پایین است و دسترسی به خدمات مالی همچنان محدود می‌باشد. در اعلامیه آمده است که با کار از طریق بسترهای جامعه‌محور و نظام‌های بازار محلی، این پروژه می‌کوشد زمینه‌ی مشارکت امن، فراگیر و پایدار زنان کارآفرین را فراهم سازد. همچنین استفن رودریگر، مسوول دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد در افغانستان گفته است که این پروژه از هزاران زن و کسب‌وکارهای تحت رهبری زنان از طریق آموزش سواد مالی، دسترسی به تأمین مالی سازگار با شریعت و خدمات اختصاصی، پشتیبانی خواهد کرد. وی در ادامه افزوده است که با کمک به زنان برای آغاز و گسترش کسب‌وکارهای پایدار، نه‌تنها درآمد و نقش‌آفرینی آنان بهبود می‌یابد، بلکه به بهبود کلی اقتصاد و ایجاد اشتغال مورد نیاز در سراسر افغانستان نیز کمک خواهد شد. قابل ذکر است که اتحادیه اروپا پس از تسلط دوباره حکومت سرپرست بر افغانستان یکی از عمده‌ترین کمک کننده‌ها به این کشور بوده است.

منابع محلی از ولایت هرات می‌گویند که خدیجه احمدزاده، مربی تکواندو زنان در هرات که چندی پیش توسط اداره امر به معروف و نهی از منکر بازداشت شده بود، آزاد شده است. دست‌کم دو منبع به رسانه گوهرشاد گفته‌اند که خدیجه پس از ۱۳ روز بازداشت توسط محتسبان امر به معروف و نهی از منکر روز (پنج‌شنبه، ۲ دلو) آزاد شده است. خدیجه احمدزاده، مربی تکواندو در منطقه جبرئیل هرات، از مربوطات ناحیه سیزدهم شهر همراه با پدرش در ماه جدی بازداشت شده بود. بازداشت او همزمان با بازداشت ناظره رشیدی، یک تن از خبرنگاران زن در قندوز صورت گرفته بود؛ رویدادی که واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی را برانگیخته است. همچنین عبدالرحیم راشد، رییس ارتباط عامه‌ی دادگاه عالی حکومت فعلی در صحبت با بی‌بی‌سی از آزادی بانو احمدزاده خبر داده است. آقای راشد گفته است که این ورزش‌کار به دیوان امنیت عامه‌ی محکمه‌ی ابتدایه‌ی شهری هرات، معرفی شده بود. به‌گفته‌ی او، بانو احمدزاده به اتهام «سرپیچی از قانون امر‌به‌معروف و نهی‌از‌منکر» به ۱۳ روز زندان محکوم و پس از سپری کردن این مدت از زندان آزاد شده است. آقای راشد در مورد افراد دیگری که هم‌راه خدیجه احمدزاده زندانی شده بودند، توضیحی نداده است.

مسوولان محلی حکومت سرپرست در ولایت هلمند می‌گویند که یک رویداد ترافیکی در این ولایت شش تن به شمول کودکان کشته و دو زخمی برجا گذاشته است. مهاجر، سخنگوی فرماندهی پولیس در هلمند گفته است که این رویداد امروز (پنج‌شنبه، ۲ دلو) در منطقه سنگیلان مربوط به شاهراه دوم ولایت هلمند در مسیر قندهار–هرات رخ داده است. آقای مهاجر در ادامه تاکید کرده است که در این رویداد یک موتر باربری با یک موتر تیزرفتار برخورد کرده است. او افزوده است که کودکان نیز در میان قربانیان این رویداد هستند. دلیل این رویداد بی‌احتیاطی راننده‌گان عنوان شده است. رویدادهای ترافیکی در روزهای اخیر در ولایت‌های مختلف کشور افزایش یافته است. حوادث ترافیکی در افغانستان سالانه جان صدها نفر را می‌گیرد و صدها زخمی برجای می‌گذارد. نبود علایم ترافیکی، خرابی جاده‌ها و بی‌احتیاطی رانندگان از عوامل اصلی وقوع این حوادث گفته می‌شود.

مسوولان محلی از ولایت قندهار می‌گویند که فروریزی سقف یک خانه در این ولایت جان شش کودک را گرفته است. عبدالسلام عمری، رییس اداره مبارزه با حوادث طبیعی قندهار امروز (پنج‌شنبه، ۲ دلو) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این رویداد در منطقه «کرز» از مربوطات ولسوالی دند رخ داده است. آقای عمری در ادامه تاکید کرده است که این رویداد شب گذشته اتفاق افتاده است. رییس اداره مبارزه با حوادق طبیعی قندهار دلیل فروریزی سقف خانه را وقوع توفان شدید عنوان کرده است. وی در مورد این‌که این کودکان همه اعضای یک خانواده بودند یا خیر، جزییات ارائه نکرده است. حدود دو ماه پیش نیز دو زن در این ولایت در پی فروریزی سقف یک خانه جان باخته بودند. قابل ذکر است که در گذشته نیز رویدادهای مشابهی به دلیل فرسودگی ساختمان‌ها در شماری از ولایت‌های کشور به وقوع پیوسته که در آن‌ها شماری از شهروندان، به‌ویژه زنان و کودکان، جان باخته‌اند.

نهاد «آموزش نمی‌تواند منتظر بماند»، بار دیگر خواستار پشتیبانی از حق آموزش و تحصیل دختران و زنان در افغانستان شده است. این نهاد بامداد امروز (پنج‌شنبه، ۲ دلو) با نشر اعلامیه‌ای، فشرده‌ی داستان یک دختر از افغانستان را بازنشر کرده که بازماندن از آموزش به بهای ازواج اجباری برای او تمام شده است. نهاد «آموزش نمی‌تواند منتظر بماند» به نقل از این دختر نوشته است: «من فقط کودکی با رؤیاها و امیدها بودم؛ اما حالا مجبور به ازدواجی شده‌ام که هرگز آن را نمی‌خواستم. کودکی‌ام از من دزدیده شد.» نهاد آموزش نمی‌تواند منتظر بماند، از همه خواسته که از یکی از حقوق ابتدایی دختران در افغانستان یعنی آموزش پشتیبانی کنند. همچنین این نهاد از چندی پیش کارزار پشتیبانی از حق آموزش دختران در افغانستان را به راه انداخته و خواستار حمایت همگانی شده است. حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

نهاد حقوق بشری رواداری در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در «اصول‌نامه جزایی محاکم» حکومت سرپرست افغانستان آمده است که رقص دختران و صحبت با «زن همسایه» ممنوع بوده و انجام آن جرم پنداشته می‌شود. این اصول نامه که روز (چهارشنبه، ۱ دلو) از سوی نهاد رواداری نشر شده در آن ذکر شده است پسران و دخترانی که رقص می‌کنند و همچنان افرادی که آن‌ها را تماشا می‌کنند، مجرم شناخته می‌شوند. همچنین در بخشی از اصول‌نامه جزایی محاکم حکومت فعلی آمده است که قاضی مکلف است هر یک از آنان را به دو ماه حبس محکوم کند. در بخش دیگری از این سند آمده است که نگاه کردن یا صحبت‌کردن با زن همسایه جرم محسوب می‌شود و محکمه می‌تواند فردی که این عمل را انجام می‌دهد، از دو هفته تا دو ماه حبس محکوم کند. رواداری در ادامه تاکید کرده است که این سند پس از امضای ملا هبت‌الله، رهبر حکومت فعلی، برای تطبیق به نهادهای قضایی در ولایت‌ها ارسال شده که شامل سه باب، ۱۰ فصل و ۱۱۹ ماده می‌باشد. این در حالی است که خالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر نیز ادعا کرده بود که ریش مربوط به حریم خصوصی فرد نمی‌شود و در سخنرانی خود دست‌درازی به ریش مردم را توجیه کرده است.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بریتانیا هشت میلیون پوند به این نهاد، سازمان‌ غذا و کشاورزی ملل متحد (فایو) و برنامه جهانی غذا اختصاص داده است تا از سوءتغذیه کودکان و مادران آسیب‌پذیر در افغانستان جلوگیری شود. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که حدود ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در سال ۲۰۲۶ میلادی در افغانستان دچار سوءتغذیه حاد خواهند شد. در بخشی از گزارش صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد آمده است که از این تعداد، ۹۴۲ هزار کودک دچار سوءتغذیه شدید و ۷۰۰ هزار کودک در معرض سوءتغذیه متوسط قرار دارند. همچنین یونیسف در بخشی از گزارشش تاکید کرده اس که بیش از یک میلیون زن باردار و شیرده نیز در سراسر افغانستان با سوءتغذیه مواجه خواهند شد. یونیسف گفته است که کمک بریتانیا از «ابتکار تغذیه اولیه در افغانستان» حمایت می‌کند که هدف آن بهبود دسترسی کودکان ۶ تا ۲۳ ماه و زنان باردار و شیرده به غذای سالم ست. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل افزوده است که این برنامه بیش از ۱۵۰ هزار کودک زیر دو سال را به‌طور مستقیم پوشش خواهد داد. همچنین تاج‌الدین اویووله، نماینده‌ی یونیسف در افغانستان گفته است: «تعداد بسیار زیادی از کودکان در افغانستان به‌ سمت سوءتغذیه سوق داده می‌شوند و نزدیک به ۸۰ درصد آنان زیر دو سال سن دارند؛ این مرحله‌ای حیاتی است که اطفال برای رشد و تکامل، در کنار شیر مادر به غذاهای کمکی مغذی نیاز دارند.» او از کمک بریتانیا سپاس‌گزاری کرده و گفته است که با این کمک، یونیسف و نهادهای همکار آن قادر خواهند بود تا اطمینان حاصل کنند که سیستم‌های مختلف برای بهبود وضعیت غذاهای کمکی اطفال و مادران بهتر تجهیز شده‌اند. این کمک در حالی انجام شده است که در آخرین گزارش طبقه‌بندی مرحله‌ای امنیت غذایی، پیش‌بینی شده است که در سال ۲۰۲۶، نزدیک به ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان مبتلا به سوءتغذیه حاد خواهند شد.

منابع محلی از ولایت بلخ می‌گویند که یک کودک دوونیم‌ساله دختر در شهر مزار شریف، مرکز این ولایت توسط یک زن ربوده شده است. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که این کودک «ارشیدا» نام دارد و روز (یک‌شنبه، ۲۸ جدی) از ساحه‌ی «انصاری ششم» ناحیه‌ هفتم شهر مزار شریف از سوی یک «زن برقع‌پوش» ربوده شده و تا اکنون از سرنوشت او اطلاعی در دست نیست. همچنین در نوارهایی تصویری که از ربایش این کودک در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، دیده می‌شود که او توسط یک زن برقع‌پوش ربوده می‌شود. مسوولان محلی حکومت فعلی در بلخ تا اکنون در مورد ربوده شدن این کودک اظهارنظر نکرده‌اند. قابل ذکر است که از زمان تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی، موارد متعددی از ربودن کودکان از ولایت‌های مختلف کشور گزارش شده است. این در حالی است که دولت مدعی است که امنیت سراسری در افغانستان حاکم شده است.

مسوولان در ریاست صحت‌ عامه‌ی حکومت سرپرست ولایت بدخشان درتازه‌ترین مورد مدعی شده‌اند که در ۱۱ ماه گذشته، ۱۶ هزار کودک در این ولایت به بیماری سوءتغذیه مبتلا شده‌اند. جاوید محبی، مسوول بخش تغذیه ریاست صحت‌ عامه‌ی بدخشان گفته است که از میان ۱۶ هزار کودک مبتلا به این بیماری، بیش از ۶۰ تن شان بر اثر سوءتغذیه جان باخته‌اند. آقای محبی فقر، بیکاری، عدم دسترسی به خدمات صحی و دسترسی محدود خانواده‌ها به غذای کافی را از عوامل اصلی افزایش موارد سوءتغذیه در بدخشان گفته است. همچنین مسوول بخش تغذیه‌ی ریاست صحت عامه‌ در بدخشان در ادامه تاکید کرده است که بسیاری از مناطق این ولایت به خدمات صحی منظم دسترسی ندارند. قابل ذکر است که برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد (WFP) در افغانستان چندی پیش در گزارشی نوشته بود که وضعیت امنیت غذایی در افغانستان بحرانی است. بر اساس گزارش این نهاد، ۱۷ میلیون نفر در افغانستان با گرسنگی حاد روبه‌رو هستند و حدود ۴ میلیون کودک در معرض خطر سوءتغذیه قرار دارند. همچنسن برنامه جهانی غذای سازمان ملل پیش‌بینی کرده بود که سوءتغذیه کودکان نیز افزایش خواهد یافت و در سال آینده نزدیک به چهار میلیون کودک را تحت تأثیر قرار خواهد دهد.