سیف‌الاسلام خیبر، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست از عدم ستایش مردم از این وزارت در زمینه حقوق زنان انتقاد کرده است. آقای خیبر با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: « ما به زنان خدمت می‌کنیم؛ اما کسی ستایش نمی‌کند.» وی تاکید کرده است: «شاید برخی افراد اولویت‌ها را نشناسند یا در جامعه انسانی درد و رنج دیگران را احساس نکنند. اما اگر این دو ویژگی را داشته باشند، هر کسی می‌تواند درک کند که وزارت امر به معروف و نهی از منکر چه خدمات معنوی بزرگی انجام می‌دهد، به‌ویژه در مورد حقوق زنان و چگونگی رعایت این حقوق.» همچنین آقای خیبر در این یادداشتش نوشته است که با وجود خدمات آن‌ها، قلم‌ها از ستایش عملکرد این وزارت همچنان خاموش است و کسی ستایش نمی‌کند. این اظهارات سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر در حالی مطرح می‌شود که این وزارت در بیشتر از سه سال حاکمیت حکومت فعلی به دلیل وضع محدودیت‌های شدید بر زنان و دختران، از جمله ممنوعیت کار و تحصیل، و محدودیت در حضور در اماکن عمومی، با انتقادات گسترده داخلی و بین‌المللی مواجه بوده است. منتقدان معتقدند که این محدودیت‌ها نه تنها نقض آشکار حقوق زنان است، بلکه با اصول اساسی آزادی‌های انسانی نیز در تضاد قرار دارد. اما مسوولان حکومت فعلی مدعی هستند که اقدامات آنان در چارچوب «شریعت اسلامی» صورت می‌گیرد. قابل ذکر است که از زمان تسلط دوباره حکومت فعلی بر افغانستان، بیش از ۸۰ فرمان محدودکننده علیه زنان صادر شده است. در سومین سال حاکمیت حکومت فعلی، هبت‌الله آخوندزاده قانون امر به معروف و نهی از منکر را با یک مقدمه، چهار فصل و ۳۵ ماده توشیح کرده و تأکید کرده است که این قانون باید در سراسر افغانستان اجرا شود. ماده سوم و سیزدهم این قانون محدودیت‌های را بر زنان تحمیل کرده است. طبق این مواد، زنان موظف‌اند تمام بدن و حتی صورت خود را بپوشانند و از بلند کردن صدا یا حضور در مکان‌های عمومی بدون رعایت حجاب خودداری کنند. همچنین پیش‌تر، وزیر امر به معروف و نهی از منکر نیز اعلام کرده بود که حتی شنیدن صدای زنان در نماز برای یکدیگر مجاز نیست.

موسسه اکبر یا موسسه «هماهنگی کمک‌های بشری و انکشافی برای افغان‌ها» درتازه‌ترین مورد گفته است که هشدار جدید وزارت اقتصاد درباره‌ی ممنوعیت کار زنان در موسسه‌های غیردولتی داخلی و بین‌المللی، شامل بخش‌های صحت و آموزش نمی‌شود. این موسسه با نشر اعلامیه‌‌ای گفته است که این دستور همچنین شامل زنانی که به‌صورت آنلاین کار می‌کنند، نمی‌شود. در ادامه آمده است، کارکنان زنی که از خانه به ساحه می‌روند و دوباره به خانه بر می‌گردند نیز تحت تأثیر این دستور قرار نمی‌گیرند؛ زیرا معمولا همراه با «محرم» رفت‌وآمد می‌کنند. موسسه اکبر تاکید کرده است که این دستور در ادامه‌ی دستور ممنوعیت کار زنان در موسسه‌های غیردولتی داخلی و بین‌المللی است که هرگز لغو نشده است و عمدتا موسسه‌هایی را در بر می‌گیرد که از کارکنان زن می‌خواهند به‌طور روزانه در دفتر حاضر شوند. همچنین موسسه اکبر در بخشی از اعلامیه‌اش به کارکنان زن سازمان‌های غیردولتی توصیه کرده است که هنگام حضور در دفتر «حجاب کامل» داشته و همراه با محرم باشند. در اعلامیه آمده است که کارکنان زن باید نه تنها در مسیر راه، بل‌که در داخل دفتر نیز حجاب داشته باشند. در ادامه آمده است که دفترها باید ورودی‌، محل‌ استراحت و نمازخانه‌‌ی جداگانه برای کارکنان زن داشته باشند و حضور کارکنان زن در دفترها باید توجیه داشته باشد، به‌ویژه در حوزه‌های صحت و آموزش، هدف حضور مشخص شود. در اعلامیه آمده است که این توجیهات در صورت بازدیدهای ناگهانی نیروهای حکومت سرپرست از دفترها ضروری است. موسسه «هماهنگی کمک‌های بشری و انکشافی برای افغان‌ها» تصریح کرد: «همه‌ی کارکنان باید به‌طور مناسب آگاه شوند تا در صورت بازدید، پرسش‌ها یا موقعیت‌های مرتبط، پاسخ‌گویی مناسب داشته باشند.» این در حالی است که وزارت اقتصاد حکومت فعلی به‌تازگی به موسسات درباره‌ی تخلف از فرمان ممنوعیت کار زنان هشدار داده و گفته است که فعالیت موسسه‌ی متخلف تعلیق و جواز آن لغو خواهد شد. این وزارت در نامه‌ای که نسخه‌ای از آن به‌ رسانه گوهرشاد نیز روز رسیده، گفته است: «یک‌بار دیگر به تمامی موسسات محترم غیرامارتی (دولتی) هدایت داده می‌شود تا متن مکتوب شماره (۴۲۹۳) این وزارت را مبنی بر توقف ایفای وظیفه‌ی طبقه اناث در موسسات جدا مدنظر داشته باشد و مطابق آن اجراآت لازم نمایند.» این وزارت هشدار داده است که در صورت عدم همکاری موسسات در زمینه‌ی ممنوعیت کار زنان، تمام فعالیت‌های موسسه‌ی متخلف تعلیق و جواز فعالیت آن لغو خواهد شد. وزارت اقتصاد حکومت سرپرست در سوم ماه جدی سال ۱۴۰۱ خورشیدی کار زنان را در موسسه‌های غیردولتی داخلی و بین‌المللی منع کرد. این وزارت گفت که به‌دلیل شکایت‌ها از عدم رعایت «حجاب» و قوانین و مقررات، کار آنان را منع کرده است. قابل ذکر است که حکومت فعلی پس از این دستور، کار زنان در دفترهای سازمان ملل متحد را نیز منع کرد. در دو سال اخیر مردم افغانستان و کشورهای جهان بارها خواستار لغو ممنوعیت کار زنان شده‌اند، اما مسوولان حکومت فعلی تا اکنون به این خواست‌ها توجه نکرده‌اند.

بخش سازمان ملل متحد در ژنیو درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که نزدیک به ۴۰۰ میلیون کودک، زیر پنج سال در خانه‌های خود با خشونت روبرو هستند. این سازمان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود گفته است که هیچ کودکی نباید از جایی که قرار است احساس امنیت کند، بترسد. باید گفت که پس از حاکمیت دوباره‌ی حکومت سرپرست در افغانستان شماری زیادی از کودکان و به ویژه دختران قربانی ازدواج‌های اجباری و زیرسن شده‌اند. در ماه عقرب سال روان خورشیدی، برنامه جهانی غذا گزارش داده بود که برخی خانواده‌ها در افغانستان به دلیل فقر و گرسنگی شدید، دختران خردسال خود را به ازدواج می‌دهند. این سازمان با انتشار ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس خود، این وضعیت را «داستانی دلخراش» برای برخی از خانواده‌ها در افغانستان توصیف کرده است. برنامه جهانی غذا، خشکسالی‌های پی‌درپی و بحران اقلیمی را از عوامل اصلی گسترش فقر در افغانستان می‌داند. در همین حال، براساس آمارهای ملل متحد در سال ۲۰۲۵ میلادی، بیش از ۱۲میلیون کودک در افغانستان نیازمند کمک‌های بشردوستانه، به‌شمول خدمات بهداشتی، غذا و آموزش هستند. قابل ذکر است که پس از روی کار آمدن دوباره‌ی حکومت سرپرست در افغانستان، زند‌گی در این کشور به شدت متأثر شده و دختران بالاتر از صنف شش از رفتن به مکتب محروم شده‌اند. حکومت فعلی در تازه‌ترین اقدام، تحصیل دختران در انستیتوت‌های طبی را نیز منع کرده‌ است و به این ترتیب دختران را به‌صورت کامل از دسترسی به آموزش رسمی محروم کرده است.

منابع محلی از ولایت خوست می‌گویند که انفجار بالون/کپسول گاز در مرکز این ولایت جان یک مادر و سه فرزندش را گرفته است. دست‌کم دو منبع در صحبت با رسانه گوهرشاد این رویداد را تایید کرده و گفته‌اند که انفجار بالون گاز شب گذشته(شنبه، ۸ جدی) در یک خانه مسکونی در شهر خوست رخ داده است. منبع تاکید کرد که در اثر این انفجار، یک زن، دو دختر و یک پسر جان باخته‌اند. منابع در مورد سن قربانیان این رویداد جزییات ارائه نکرده‌اند. این در حالی است که روز گذشته نیز یک زن در خوست پی سقوط دیوار جان باخته بود. گفتنی است که بی‌احتیاطی در استفاده از بالون‌های گاز هرازگاهی سبب جان باختن شهروندان می‌شود. قابل ذکر است که رویدادهای مشابه اخیرا در برخی نقاط کشور رخ داده است که در اکثر موارد، تلفاتی نیز در پی داشته است. بر اساس گزارش‌ها، چند روز پیش هم در روستای «الندر» در حومه‌ی شهر فیروزکوه، مرکز ولایت غور در پی انفجار یک بالون گاز در خانه‌ای مسکونی، چهار زن و یک مرد از اعضای یک خانواده زخمی شدند. این رویدادها بیشتر با شروع فصل سرما و زمستان و استفاده‌ی غیراستندرد از گاز برای گرم کردن خانه‌ها در نقاط مختلف کشور رخ می‌دهد.

دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که رافائلا ادیس، سرپرست پیشین این نمایندگی درگذشته است. نمایندگی اتحادیه اروپا امروز (یک‌شنبه، ۹ جدی) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود از خانم ادیس «دوست واقعی افغانستان» یاد کرده و نوشته است: «با نهایت تأسف اعلام می‌کنیم که رافائلا ادیس، رییس پیشین ما درگذشت. در ادامه آمده است: «او دوست واقعی افغانستان، قهرمان و مدافع حقوق زنان و دختران و همکار محبوب بسیاری از افراد بود.» دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا به علت مرگ خانم ادیس اشاره نکرده است. رافائلا ادیس در زمان حضور خود در افغانستان بارها از سیاست‌های حکومت فعلی در قبال زنان و دختران انتقاد کرد و همچنین از مکاتب دخترانه بازدید و بر حمایت از آموزش زنان و دختران تاکید می‌کرد. قابل ذکر است که رافائلا ادیس پس از سقوط نظام جمهوری و تسلط دوباره‌ی حکومت فعلی بر افغانستان در سال ۲۰۲۱ به افغانستان آمد و سرپرستی نمایندگی اتحادیه اروپا در کابل را به عهده گرفت. وی به مدت یک سال به‌عنوان نماینده اتحادیه اروپا برای افغانستان کار کرد و حدود دو ماه پیش از سمت‌اش کنار رفته بود. او در ۲۷ آگست سال جاری میلادی افغانستان را ترک کرد.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که چهار هزار کودک از کشورهای افغانستان، سوریه و مراکش در سال ۲۰۲۴ به بلغاریا پناه برده‌اند و نیازمند کمک هستند. خبرگزاری بلغاریا با نشر گزارشی گفته است که این تعداد از کودکان به دنبال ناامنی‌ها در کشورهای‌شان، به بلغاریا آمده‌اند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، ۲۰۲۴ را فاجعه‌بارترین سال برای کودکان در مناطق درگیر جنگ توصیف کرده است. براساس آمارهای یونیسف منتشر کرده است، در سال ۲۰۲۴ میلادی بیش از ۱۲ هزار و ۱۶۴ تن عمدتاً از افغانستان، سوریه و مراکش نیاز به کمک‌های فوری در بلغاریا داشته‌ که از این میان چهار هزار تن آن کودکان بودند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل تاکید کرده است که دو هزار و ۵۶۹ تن آنان بدون همراه بوده‌اند. یونیسف می‌گوید که ۴۷۳ میلیون کودک در جهان در مناطق ناامن زند‌گی می‌کنند که از هر شش کودک، یک تن آن زیر تأثیر جنگ قرار دارد. این سازمان هشدار داده است کودکانی که در مناطق ناامن زند‌گی می‌کنند دو برابر شده است. یونیسف اذعان داشته که از حدود ده درصد در دهه ۱۹۹۰ به ۱۹ درصد افزایش یافته است. همچنین در بخشی از گزارش یونیسف آمده است که زنان و دختران نیز در مناطق ناامن به صورت گسترده مورد خشونت قرار گرفته‌اند. قابل ذکر است که پس از روی کار آمدن دوباره‌ی حکومت سرپرست در افغانستان، زند‌گی در این کشور به شدت متأثر شده و دختران بالاتر از صنف شش از رفتن به مکتب محروم شده‌اند. حکومت فعلی در تازه‌ترین اقدام، تحصیل دختران در انستیتوت‌های طبی را نیز منع کرده‌ است و به این ترتیب دختران را به‌صورت کامل از دسترسی به آموزش رسمی محروم کرده است.

در ادامه‌ی وضع محدودیت علیه کار زنان و دختران در موسسات غیردولتی، وزارت اقتصاد حکومت سرپرست افغانستان به این موسسات درباره‌ی تخلف از فرمان ممنوعیت کار زنان در موسسات غیردولتی هشدار داده و گفته است که فعالیت موسسه‌ی متخلف تعلیق و جواز آن لغو خواهد شد. این وزارت در نامه‌ای که یک نسخه‌ای از آن به‌ رسانه گوهرشاد رسیده، آمده است: «یک‌بار دیگر به تمامی موسسات محترم غیرامارتی (دولتی) هدایت داده می‌شود تا متن مکتوب شماره (۴۲۹۳) این وزارت را مبنی بر توقف ایفای وظیفه‌ی طبقه اناث در موسسات جدا مدنظر داشته باشد و مطابق آن اجراآت لازم نمایند.» وزارت اقتصاد در ادامه به موسسات غیردولتی هشدار داده است که در صورت عدم همکاری موسسات در زمینه‌ی ممنوعیت کار زنان، تمام فعالیت‌های موسسه‌ی متخلف تعلیق و جواز فعالیت آن لغو خواهد شد. این مکتوب در ۶ جدی سال روان به امضای مولوی محمدعالم، معین مالی و اداری وزارت اقتصاد، صادر شده است. این در حالی است که وزارت اقتصاد حکوت سرپرست در ماه جدی سال ۱۴۰۱ نیز به موسسه‌های داخلی و خارجی دستور منع کار زنان را داده بود. در حال حاضر بخش عمده‌ی این موسسات مصروف کمک‌رسانی به نیازمندان است. حکومت فعلی به ادامه ممنوعیت‌های آموزش، تحصیل و کار زنان، چندی پیش دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را نیز به روی دختران مسدود کرد. در ۴ جدی سال روان کرن دیکر، کاردار سفارت ایالات متحده آمریکا برای افغانستان، گفته بود که ممنوعیت کار زنان در نهادهای غیردولتی بحران جاری را عمیق‌تر کرده است. درحالی‌که نهادهای بین‌المللی خواستار لغو فرمان‌های محدودکننده‌ی حکومت فعلی علیه زنان و دختران است، این گروه در هفته‌های اخیر محدودیت‌های خود را گسترش داده است. همچنین در روزهای اخیر، در برخی از ولایت‌ها آموزشگاه‌ها نیز به‌روی دختران بسته شده است.

هبت‌الله آخوندزاده، رهبر حکومت سرپرست افغانستان در ادامه‌ی وضع محدودیت بر زنان و دختران، با صدور فرمانی تازه تأکید کرده است که هنگام نشست‌وبرخاست یا آشپزی، زنان نباید از پنجره خانه‌های مجاور دیده شوند. مولوی هبت‌الله آخوندزاده در یک فرمان پنج‌ماده‌ای که متن آن روز (شنبه، ۸ جدی) از سوی اداره‌ی امور حکومت فعلی در حساب کاربری ایکس منتشر شد، آمده است که ساخت پنجره‌هایی که دید مستقیم به خانه‌های مجاور دارند، ممنوع است. در ماده اول این فرمان آمده است که افراد در هنگام ساخت ساختمان جدید، اگر فاصله آن یک راه از خانه دیگری باشد، حق ندارند پنجره‌ای رو به آشپزخانه، چاه آب یا محل‌هایی که معمولا زنان دیده می‌شوند، بگذارد. زیرا زنان از روی عرف و عادت در کنار پنجره‌ها می‌نشینند. همچنین در ماده دوم آمده است که طبق ماده اول اگر ساختمان‌های که قبلا ساخته شده و پنجره‌ای با دید مستقیم به خانه همسایه دارد، مالک ساختمان موظف است دیواری به ارتفاع قد انسان در برابر آن بسازد یا به روش دیگری «ضرر» به همسایه را برطرف کند. مولوی هبت‌الله آخوندزاده در ماده سوم به شهرداری‌ها و دیگر نهادهای تحت کنترل حکومت فعلی دستور داده است که بر ساخت‌وساز نظارت کرده تا از گذاشتن پنجره‌هایی که دید به خانه‌های همسایه دارند، جلوگیری شود. در ادامه آمده است: «آن ساختمان‌های که قبل از صدور این فرمان ساخته شده‌اند و پنجره‌های آن طوری نصب گردیده که در تضاد با احکام این فرمان قرار دارند، مالکان ساختمان‌ها مکلف‌اند که با ساخت دیوار به اندازه قد انسان یا از هر طریق دیگری، ضرر را از همسایه‌گان دفع نمایند.» قابل ذکر است که از زمان تسلط دوباره حکومت فعلی بر افغانستان، بیش از ۸۰ فرمان محدودکننده علیه زنان صادر شده است. در سومین سال حاکمیت حکومت فعلی، هبت‌الله آخوندزاده قانون امر به معروف و نهی از منکر را با یک مقدمه، چهار فصل و ۳۵ ماده توشیح کرده و تأکید کرده است که این قانون باید در سراسر افغانستان اجرا شود. ماده سوم و سیزدهم این قانون محدودیت‌های را بر زنان تحمیل کرده است. طبق این مواد، زنان موظف‌اند تمام بدن و حتی صورت خود را بپوشانند و از بلند کردن صدا یا حضور در مکان‌های عمومی بدون رعایت حجاب خودداری کنند. همچنین پیش‌تر، وزیر امر به معروف و نهی از منکر نیز اعلام کرده بود که حتی شنیدن صدای زنان در نماز برای یکدیگر مجاز نیست.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد می‌گوید که در سراسر افغانستان از ۷۵۰ مرکز «مکان دوستانه‌ی کودک» حمایت می‌کند که برای ۱۶۲ دختران و پسر زمینه‌ی آموزش را فراهم کرده است. این نهاد با نشر گزارشی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که در «مکان دوستانه‌ی کودک»، دختران افزون بر یادگیری می‌توانند دوستانی پیدا کرده، هنر و صنایع‌دستی را یاد گرفته هم‌چنان با دوستان شان بازی‌ و سرگرمی انجام دهند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل تاکید کرده است که در این مکان، ۱۶۲ هزار دختر و پسر مصروف آموزش هستند. مریم، کودک ۸ ساله که در مرکز مورد حمایت صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد مصروف یادگیری‌ست، می گوید که در این مکان دوستان جدیدی پیدا کرده است. صنف‌های آموزشی تحت حمایت یونیسف در بامیان مسدود شدند یونیسف برای ده‌ها دختر زمینه‌ی آموزش را فراهم کرد حمایت یونیسف از دسترسی ۵۰ مکتب دخترانه به آب آشامیدنی او از یادگیری در این مکان ابراز خرسندی کرده و می‌افزاید که پیش از پیوستن به این مرکز، مکانی برای یادگیری در دسترسش نبود. پیش از این نیز، یونیسف بارها اعلام کرده که در سراسر افغانستان از آموزش کودکان حمایت می‌کند. در حالی یونیسف از آموزش دختران و پسران خبر می‌دهد که حکومت سرپرست پس از تسلط دوباره بر افغانستان، دختران بالاتر از صنف ششم را از رفتن به مکتب منع کردند و سپس درهای دانشگاه‌ها را نیز به‌روی دختران بستند. حکومت فعلی در تازه‌ترین اقدام، تحصیل دختران در انستیتوت‌های طبی را نیز منع کرده‌ است و به این ترتیب دختران را به‌صورت کامل از دسترسی به آموزش رسمی محروم کرده است. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.