سازمان‌های بین‌المللی اعلام کرده‌اند که افغانستان در رده پنجم از ده کشور با سطح بالای از «گرسنگی حاد» در جهان قرار گرفته است. آژانس‌های ملل متحد، اتحادیه اروپا و شرکای این سازمان‌ها با نشر گزارش جهانی بحران‌های غذایی ۲۰۲۶ میلادی گفته‌اند که نایجریا با ۳۰.۶ میلیون، جمهوری دموکراتیک کنگو با ۲۷.۷ میلیون، سودان با ۲۴.۶ میلیون و یمن با ۱۸.۱ میلیون تن، از جمله کشورهایی اند که با بیش‌ترین آمار گرسنگی در رده‌های پیش‌تر از افغانستان قرار دارند. اما میانمار با ۱۶.۷ میلیون، بنگله‌دیش با ۱۶ میلیون، پاکستان با ۱۱ میلیون، سودان جنوبی با ۷.۷ میلیون و سوریه با ۷.۲ میلیون شامل کشورهایی هستند که آمار گرسنگی در آن‌ها نسبت به افغانستان کم‌تر است. در این گزارش سازمان‌های بین‌المللی تاکید کرده‌اند که افغانستان با ۱۷.۴ میلیون تن که ۳۶ درصد کل جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، پنجمین کشوری در جهان است که با سطح بالای گرسنگی حاد دست‌وپنجه نرم می‌کند. در ادامه آمده است که از این میان ۴.۷ میلیون تن در افغانستان با سطح اضطراری گرسنگی و قحطی شب‌ و روز را سپری می‌کنند. این گزارش نشان می‌دهد که ۲۶۶ میلیون تن در ۴۷ کشور جهان در سال ۲۰۲۵ میلادی سطح بالایی از ناامنی غذایی حاد را تجربه کرده‌اند که تقریباً یک-چهارم جمعیت مورد بررسی و تقریباً دو برابر سهم ثبت شده در سال ۲۰۱۶ میلادی است. این سازمان تاکید کرده است: «گرسنگی دیگر مجموعه‌ای از شرایط اضطراری کوتاه‌مدت نیست، بلکه یک چالش جهانی مداوم و فزاینده است.»

برنامه جهانی غذا در تازه‌ترین مورد از افزایش گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان هشدار داده و اعلام کرده است که آینده کودکان کشور در خطر قرار دارد. این برنامه امروز (پنج‌شنبه، ۳ ثور) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۳.۷ میلیون کودک و یک میلیون زن با سوءتغذیه شدید روبرو هستند. برنامه جهانی غذا در ادامه تاکید کرده است که این کمک‌ها با همکاری شرکای آن‌ها، مانند دولت بریتانیا، انجام می‌شود. همچنین برنامه جهانی غذا در ادامه افزوده است که از نُه میلیون کودک و زن حمایت کرده است. سازمان ملل در افغانستان گفته است که حدود ۲۲ میلیون تن در افغانستان به کمک‌های بشری متکی هستند. در کنار آن، اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد برای افغانستان برای رسیدگی به نیازمندان کشور، ۱.۷ میلیارد دالر درخواست کرده است.

شهرزاد اکبر، فعال حقوق بشر افغانستان می‌گوید که درگیری‌های میان نیروهای حکومتی و پاکستان، در کنار افزایش تلفات غیرنظامیان، فشارها بر زنانی را که با محدودیت‌های شدید رو‌برو هستند، بیشتر کرده است. او در ویدیویی که از سوی فمنا یا سازمان حامی جنبش‌های فیمنیستی نشر شده، گفته است که حذف زنان از عرصه‌ی عمومی، محرومیت دختران بالاتر از صنف ششم و محدودیت‌های گسترده بر رفت‌وآمد، پیش از این نیز زندگی زنان را با دشواری‌های جدی همراه کرده بود؛ اما تشدید ناامنی‌ها، بحران را عمیق‌تر ساخته است. وی در ادامه تاکید کرده است که این وضعیت دسترسی زنان به خدمات صحی و کمک‌های بشردوستانه را دشوارتر کرده، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که سرپرست زن دارند. او می‌گوید که محدودیت بر کار زنان در نهادهای امدادرسان نیز روند کمک‌رسانی به زنان و کودکان را با مشکل روبرو کرده است. فعال حقوق بشر افغانستان در بخشی از سخنانش به داستان یک پزشک زن اشاره کرده که در درگیری‌ها میان نیروهای حکومتی و پاکستان جانش را از دست داد: «یک پزشک زن که همراه با پسر خردسالش از نورستان در حال سفر بود، هدف تیراندازی نیروهای مرزی پاکستان قرار گرفت و هر دو جان باختند. در کشوری مانند افغانستان به‌ویژه در منطقه‌های روستایی که پزشکان زن بسیار کم‌اند، از دست‌دادن چنین فردی، خسارتی دوچندان برای جامعه به‌ همراه دارد.» او تصریح کرد که این تنها یکی از صدها موردی است که ثبت و مستندسازی شده؛ مواردی نیز وجود دارد که در آن‌ها خانواده‌ها در نتیجه‌ی درگیری‌ها به‌گونه‌ی کامل از بین رفته ‌اند. این فعال حقوق بشر خواستار توجه‌ی جدی به پیامدهای چندلایه‌ی این درگیری‌ها شده و گفته که بدون در نظر گرفتن وضعیت ویژه‌ی زنان، پاسخ به بحران انسانی در افغانستان کامل نخواهد بود. در کنار این وضعیت، افغانستان تحت حاکمیت حکومت فعلی با محدودیت‌های گسترده بر زنان و دختران روبرو است؛ از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم تا محدودیت‌های شدید بر کار و رفت‌وآمد.

جورجت گانون، مسوول موقت یوناما یا ماموریت سازمان ملل متحد در افغانستان هشدار داده است که بحران انسانی در کشور با افزایش تنش‌ها در خاورمیانه و بسته بودن مرز با پاکستان تشدید شده است. خانم گانون این اظهارات را در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد مطرح کرده و گفته است که افزایش قیمت کالاها، مسیرهای تجاری نامطمین و محدودیت‌های حکومت سرپرست، به ویژه علیه زنان، فشار بر اقتصاد افغانستان را بیش‌تر و توان خانواده‌ها را کاهش داده است. وی در ادامه تاکید کرده است: «سیاست‌های ایدیولوژیک دولت و کاهش کمک‌های بین‌المللی سبب شده است که بحران انسانی وخیم‌تر شود و مهاجرت داخلی و خارجی افزایش یابد.» جورجت گانون در ادامه افزوده است که ممنوعیت شش ماهه ورود کارمندان زن سازمان ملل مانع رساندن کمک‌ها به زنان افغانستان شده و خواستار رفع فوری این محدودیت شده است. وی تصریح کرد که اگر مشکلات اقتصادی، امنیتی و حقوق بشری افغانستان حل نشوند، کشور می‌تواند بار دیگر منبع بی‌ثباتی منطقه‌ای و جهانی شود. باید گفت که این گزارش‌ها نشان می‌دهد که میلیون‌ها شهروند افغانستان به ویژه زنان و دختران، همچنان نیازمند کمک‌های بین‌المللی هستند و محدودیت‌های حکومت فعلی مانع رسیدن این کمک‌ها به مردم شده است.

مسوولان برنامه جهانی غذا در افغانستان هشدار داده است که با کاهش کمک‌های خارجی و تشدید تنش‌ها در مرز پاکستان، حدود ۲۰۰ هزار کودک دیگر در افغانستان در سال جاری با سوءتغذیه حاد مواجه‌ خواهند شد. جان آیلیف، مسوول برنامه جهانی غذا برای افغانستان گفته است که امسال ۳.۷ میلیون کودک در این کشور به درمان سوءتغذیه نیاز خواهند داشت. رییس برنامه جهانی غذا در افغانستان در نشستی در ژنو هشدار داد که سوءتغذیه حاد در میان کودکان به‌سرعت در حال افزایش است و کاهش بودجه باعث شده است که این نهاد، تنها توانایی درمان یک کودک از هر چهار کودکی را که به درمان نیاز دارند، داشته باشد. وی در ادامه تاکید کرده است که برخی حتی امکان دسترسی به کلینیک‌ها را ندارند و شماری از آنان به‌دلیل بارش برف در مناطق کوهستانی و دورافتاده گیر مانده‌اند. آیلیف گفت بیشتر کودکانی که در افغانستان جان می‌بازند «در طول زمستان در خانه و در سکوت» جان خود را از دست می‌دهند. او هشدار داد: «آنچه من از آن می‌ترسم این است که وقتی برف‌ در پایان ماه مارچ یا در اپریل آب شود، متوجه شویم که شمار مرگ‌ومیر کودکان در روستاها بسیار بالا بوده است.» آیلیف افزود که سیاست‌های اخراج در کشورهای همسایه، پاکستان و ایران، از اواخر سال ۲۰۲۳ میلادی تا اکنون منجر به بازگشت بیش از ۵ میلیون نفر به افغانستان شده و این موضوع فشار بیشتری بر منابع محدود وارد کرده است. او گفت بسیاری از بازگشت‌کنندگان به مناطقی نزدیک هستند که در روزهای اخیر میان نیروهای پاکستانی و افغان درگیری رخ داده و در نتیجه، برنامه جهانی غذا ناچار شده برخی خدمات خود را در آن مناطق به حالت تعلیق درآورد. او تاکید کرد: «پیش‌بینی می‌کنیم سوءتغذیه حاد در نتیجه این درگیری‌ها بیشتر افزایش یابد، زیرا مردم از دسترسی به خدمات صحی محروم می‌شوند»؛ امری که جان ده‌ها هزار کودک را به خطر می‌اندازد.

برنامه جهانی غذا درتازه‌ترین مورد و همزمان با تداوم درگیری میان نیروهای حکومت سرپرست و پاکستان و جنگ در ایران، برنامه جهانی غذا از تشدید بحران بشری در سراسر افغانستان هشدار داده است. جان آیلیف، مسوول برنامه جهانی غذا برای افغانستان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این درگیری‌ها فشار زیادی را بر جوامع آسیب‌پذیری که از قبل درگیر بحران بودند، وارد می‌کند. وی در ادامه تاکید کرده است که درگیری میان حکومت فعلی و پاکستان باعث آوارگی حدود ۲۰ هزار خانواده در مناطق شرقی، جنوب‌شرقی و جنوبی افغانستان شده و حملات هوایی و زمینی پاکستان بیش از ۳۰ ولسوالی را در ولایت‌های ننگرهار، نورستان، کنر، لغمان، پکتیکا، پکتیا، خوست، قندهار و هلمند تحت تأثیر قرار داده است. او تصریح کرد که در سراسر این ولایت‌ها برنامه جهانی غذا مجبور شده است فعالیت‌های اضطراری، حمایت اجتماعی، تغذیه مکاتب و برنامه‌های معیشتی خود را موقتا متوقف کند. مسوول برنامه جهانی غذا تصریح کرد که تقریبا ۱۶۰ هزار نفر تحت تأثیر توقف توزیع مواد غذایی اضطراری قرار گرفته‌اند. همچنین او گفته است که جنگ ایران نگرانی از افزایش بازگشت مهاجران به افغانستان را افزایش داده است. او افزوده است که ما شاهد افزایش بازگشت مهاجران در درگیری مشابه در ماه جون سال ۲۰۲۵ میلادی در ایران بودیم. وی می‌گوید که برای بسیاری از مهاجران، بازگشت به افغانستان نه‌تنها به‌معنای مواجهه با فقر، بیکاری و گرسنگی است، بلکه به‌معنای بی‌ثباتی مجدد نیز می‌باشد. این در حالی است که برنامه جهانی غذا برای کمک به نیازمندان در افغانستان در شش ماه اول سال ۲۰۲۶ میلادی، ۳۱۳ میلیون دالر بودجه درخواست کرده است. این نهاد از کشورهای جهان خواسته است که افغانستان را در زمانی که بیشترین نیاز را دارد، تنها نگذارند.

جان آیلیف، رییس برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد در افغانستان از بحران سوء‌تغذیه در این کشور هشدار داد و گفته است که کاهش کمک‌ها ویرانگر بوده، حدود جان ۴ میلیون کودک در خطر است. جان آیلیف این اظهارات را در صحبت با رسانه آسوشیتدپرس مطرح کرده و گفته است: «ما اکنون مجبوریم از هر چهار نفر، سه نفر را رد کنیم، زیرا پول کافی برای کمک به مردم نداریم.» وی در ادامه تاکید کرده است: «این ارقام بی‌سابقه است و من در بیش از ۳۰ سال فعالیت حرفه‌ای خود به عنوان یک فعال امور بشردوستانه، هرگز چنین چیزی ندیده‌ام.» در گزارش آسوشیتدپرس آمده است که از ۱۷.۴ میلیون نفری که با گرسنگی حاد مواجه هستند، برنامه جهانی غذا اکنون تنها می‌تواند به ۲ میلیون نفر کمک کند؛ و حتی برای آنها نیز مجبور است غذای کمتری فراهم کند. در گزارش آمده است که در حال حاضر بودجه کشورهای اهداکننده در میان فوریت‌های بشردوستانه در سراسر جهان، از جمله قحطی در سودان و جنگ‌های غزه و اوکراین، بسیار کم است. آیلیف در ادامه تاکید کرده است که در سال ۲۰۲۴، بودجه برنامه جهانی غذا در افغانستان پس از کمک‌های «بسیار سخاوتمندانه»، ۶۰۰ میلیون دالر بود. با این حال او افزود که سال گذشته، این مبلغ به نصف کاهش یافت و این سازمان انتظار دارد امسال حتی کمتر - حدود ۲۰۰ میلیون دالر - دریافت کند. رییس برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد در افغانستان تصریح کرد که این رقم برای مقابله با مشکل گرسنگی که «از کنترول خارج می‌شود» کافی نیست. همچنین پیشتر صندوق کودکان سازمان ملل با اشاره به افزایش موارد سوءتغذیه در میان کودکان افغانستان، گفته بود که این وضعیت خطر مرگ کودکان را تا ۱۲ برابر افزایش می‌دهد.

روزنامه نیویارک تایمز درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که قطع گسترده کمک‌های بین‌المللی، افغانستان را با عمیق‌ترین بحران انسانی در ۲۵ سال گذشته روبرو کرده است. کاهش ناگهانی و «بی‌رحمانه» کمک‌ها، میلیون‌ها کودک افغانستان را با گرسنگی شدید و خطر مرگ مواجه کرده است. در گزارش روزنامه نیویارک تایمز آمده است که قطع کمک‌های آمریکا باعث بسته‌شدن صدها مرکز صحی در سراسر افغانستان شده و جان میلیون‌ها زن و کودک را به خطر انداخته است. شیرین ابراهیم، رییس پیشین دفتر افغانستان کمیته بین‌المللی نجات، به نیویارک تایمز گفت: «قطع کمک‌های آمریکا وضعیت را بدتر کرده است. هیچ کمک‌کننده دیگری وارد میدان نشده و هیچ‌کس هم در آن ابعاد وارد نخواهد شد.» در بخشی از گزارش آمده است که در پی کاهش کمک‌ها، نزدیک به ۴۵۰ مرکز صحی در افغانستان تعطیل شده‌اند. بسته‌شدن این مراکز به افزایش مرگ‌ومیر زنان و کودکان انجامیده است. گزارش به نقل از پرستاران نوشته است: «شمار زنانی که به‌دلیل سفرهای طولانی برای رسیدن به درمانگاه‌ها دچار خون‌ریزی شدید شده‌اند، یا حتی در مسیر راه از جمله داخل تاکسی‌ها زایمان کرده‌اند، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.» همزمان با کاهش کمک‌ها، نیازهای صحی و بهداشتی افزایش یافته است. سال گذشته بیش از ۲.۸ میلیون پناه‌جوی افغانستانی از ایران و پاکستان اخراج یا مجبور به بازگشت شدند. افزون بر این، رویدادهای طبیعی از جمله زلزله مرگبار در شرق افغانستان، بحران انسانی را تشدید کرده است. ایالات متحده پس از خروج از افغانستان به کمک‌های بشردوستانه خود ادامه داد و طی نزدیک به چهار سال، حدود ۳.۸ میلیارد دالر به افغانستان کمک کرد. اما با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، این کمک‌ها به‌طور کامل متوقف شد. دونالد ترامپ کمک به برخی کشورهای بحران‌زده را از سر گرفته، اما افغانستان شامل این کمک‌ها نیست. گزارش نیویارک تایمز می‌افزاید که ولایت دورافتاده دایکندی از جمله مناطقی است که بیشترین آسیب را از قطع کمک‌ها دیده و شمار زیادی از مراکز صحی خود را از دست داده است. در گزارش آمده است که زکیه، نوزاد سه‌ماهه‌، از بدو تولد دچار استفراغ بوده و وضعیت صحی‌اش رو به وخامت است. مادرش، شریفه خاوری، باشنده دایکندی می‌گوید هفته‌ها منتظر بود همسرش که در یک معدن زغال‌سنگ کار می‌کند، پول کرایه تاکسی تا نزدیک‌ترین درمانگاه را فراهم کند، اما درآمد او به‌سختی هزینه غذای خانواده را تامین می‌کند. همچنین بی‌نظیر محمدی، ۳۲ ساله، پرستار یک درمانگاه وابسته به یک نهاد غیردولتی در دایکندی، می‌گوید پس از قطع کمک‌های امریکا، سه ماه بدون معاش کار کرده و درمانگاه‌شان ناچار شده متخصص تغذیه خود را اخراج کند. او تاکید می‌کند: «مراکز صحی محلی ضرورت مطلق هستند. وقتی زمان زایمان فرا می‌رسد، نمی‌توان منتظر ماند.»