برچسب: تشخیص

1 هفته قبل - 55 بازدید

غده تیروئید، این غده کوچک در جلوی گردن ما، نقش حیاتی در تنظیم سوخت‌وساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن و حتی خلق‌وخو ایفا می‌کند. هنگامی که این غده بیش از حد فعال شده و هورمون‌های بیشتری نسبت به نیاز بدن ترشح می‌کند، وضعیتی به نام هیپرتیروئیدی یا پرکاری تیروئید رخ می‌دهد. این اختلال به‌ویژه در زنان که به دلایل هورمونی و ژنتیکی بیشتر مستعد مشکلات تیروئیدی هستند، شیوع بالاتری دارد. پرکاری تیروئید اگر به‌درستی تشخیص داده و مدیریت نشود، می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله، به بررسی جامع این وضعیت در زنان، از علائم پنهان تا روش‌های درمانی نوین، می‌پردازیم. چرا زنان بیشتر در معرض پرکاری تیروئید هستند؟ آمارها نشان می‌دهد که زنان تقریباً ۵ تا ۸ برابر بیشتر از مردان دچار اختلالات تیروئیدی می‌شوند. اگرچه مکانیسم دقیق این تفاوت کاملاً مشخص نیست، اما دو عامل اصلی نقش کلیدی ایفا می‌کنند: عوامل هورمونی: نوسانات هورمونی در دوران قاعدگی، بارداری و به‌ویژه یائسگی می‌تواند بر عملکرد تیروئید تأثیر بگذارد. بیماری‌های خودایمنی: شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید، بیماری گروِیوز (Graves’ Disease) است که یک اختلال خودایمنی محسوب می‌شود. در این حالت، سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به گیرنده‌های هورمون محرک تیروئید (TSH) حمله کرده و آن‌ها را تحریک می‌کند تا هورمون بیشتری تولید کنند. این بیماری‌ها اغلب در زنان شایع‌تر هستند. تظاهرات بالینی: علائم پرکاری تیروئید را بشناسید علائم پرکاری تیروئید می‌تواند بسیار متنوع باشد و اغلب به‌تدریج ظاهر می‌شوند که همین امر تشخیص زودهنگام را دشوار می‌سازد. این علائم به دلیل افزایش متابولیسم کلی بدن رخ می‌دهند: تغییرات جسمی و حرکتی: تپش قلب سریع و نامنظم، تعریق بیش از حد، عدم تحمل گرما (حتی در هوای سرد)، لرزش دست‌ها (ترمور ظریف). تغییرات عصبی و روانی: اضطراب، تحریک‌پذیری، بی‌قراری، دشواری در تمرکز و گاهی اوقات حملات پانیک. تغییرات وزنی و گوارشی: کاهش وزن سریع علی‌رغم اشتهای زیاد، افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج یا اسهال. تغییرات پوستی و مویی: نازک شدن و ریزش مو، پوست گرم و مرطوب. علائم خاص در زنان: اختلال در چرخه قاعدگی (قاعدگی سبک یا قطع آن) و گاهی اوقات مشکلات باروری. در موارد پیشرفته، ممکن است علائمی مانند بیرون‌زدگی چشم‌ها (به‌ویژه در بیماری گروِیوز) و تورم در جلوی گردن (گواتر) نیز مشاهده شود. ریشه‌های بیماری: دلایل اصلی پرکاری تیروئید اگرچه بیماری گروِیوز شایع‌ترین علت است، دلایل دیگری نیز می‌توانند منجر به افزایش ترشح هورمون‌های تیروئیدی شوند: بیماری گروِیوز (Graves’ Disease): شایع‌ترین علت که یک بیماری خودایمنی است. ندول‌های سمی تیروئید (Toxic Nodules): تشکیل گره‌های خوش‌خیم در غده تیروئید که به‌طور مستقل و بدون نیاز به تحریک TSH شروع به تولید هورمون می‌کنند. تیروئیدیت (التهاب تیروئید): در مراحل اولیه التهاب، ممکن است هورمون‌های ذخیره‌شده به‌طور ناگهانی در خون آزاد شوند که حالتی موقتی ایجاد می‌کند. مصرف بیش از حد ید: مصرف بیش از حد مکمل‌های حاوی ید یا داروهایی که ید زیادی دارند، می‌تواند تیروئید را تحریک کند. تشخیص: چگونه پرکاری تیروئید تأیید می‌شود؟ تشخیص دقیق نیازمند ترکیبی از ارزیابی بالینی و آزمایش‌های آزمایشگاهی است. پزشک معمولاً با شرح حال و معاینه فیزیکی (بررسی نبض، دمای بدن، وضعیت چشم‌ها و لمس غده تیروئید) شروع می‌کند. آزمایش‌های کلیدی عبارت‌اند از: آزمایش TSH (هورمون محرک تیروئید): در پرکاری تیروئید، سطح TSH بسیار پایین است، زیرا بدن تلاش می‌کند با کاهش این هورمون، ترشح هورمون‌های T3 و T4 را متوقف کند. آزمایش‌های T3 و T4 آزاد: این هورمون‌ها در پرکاری تیروئید به‌طور قابل‌توجهی بالا هستند. تست‌های تکمیلی: در صورت مشاهده ناهنجاری، ممکن است تست‌های آنتی‌بادی (برای تأیید بیماری گروِیوز) و اسکن تیروئید برای بررسی میزان جذب ید (جهت تشخیص ندول‌ها) تجویز شود. مدیریت سبک زندگی و نکات ضروری برای زنان در کنار درمان پزشکی، تغییراتی در سبک زندگی می‌تواند به مدیریت علائم کمک کند: تغذیه: مصرف غذاهای غنی از سلنیوم و ویتامین D توصیه می‌شود. همچنین کاهش مصرف غذاهای حاوی ید بالا (مانند مصرف بیش از حد نمک یددار یا برخی مکمل‌ها) ممکن است تحت نظر پزشک لازم باشد. مدیریت استرس: از آنجا که استرس می‌تواند بر سیستم غدد درون‌ریز تأثیر بگذارد، تکنیک‌های آرام‌سازی، مدیتیشن و یوگا برای کنترل اضطراب ناشی از بیماری بسیار مفید هستند. پیگیری منظم: زنان مبتلا به پرکاری تیروئید، به‌ویژه آن‌هایی که بیماری گروِیوز دارند، باید به‌طور منظم آزمایش‌های دوره‌ای (معمولاً هر ۶ تا ۱۲ هفته در ابتدا) را انجام دهند تا دوز داروها تنظیم شود و از افت شدید هورمون‌ها (کم‌کاری) پیشگیری گردد. نتیجه‌گیری پرکاری تیروئید یک وضعیت پزشکی قابل‌مدیریت است، اما نیاز به آگاهی و تعهد بیمار دارد. زنان باید علائم هشداردهنده را جدی بگیرند و در صورت مشاهده هرگونه تغییر ناگهانی در وزن، خلق‌وخو یا ضربان قلب، سریعاً به پزشک مراجعه کنند. با تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمانی مناسب، می‌توان عملکرد تیروئید را به حالت طبیعی بازگرداند و از یک زندگی سالم و پرانرژی لذت برد. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


2 هفته قبل - 82 بازدید

سازمان جهانی صحت به مناسبت روز جهانی سرطان کودکان، اعلام کرده است که هر چند ابتلای کودکان به سرطان نادر است، اما ممکن است رخ بدهد. این نهاد با نشر گزارشی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که هرگاه سرطان در کودکان در مراحل اولیه تشخیص داده شود و روند درمان آن بدون تأخیر آغاز شود، آن‌ها شانس بهتری برای بقا و رشد سالم خواهند داشت. سازمان جهانی صحت در ادامه تاکید کرده است که شایع‌ترین نوع سرطان‌ها در کودکان، سرطان خون، تومورهای مغزی، لنفوم‌ها و تومورهای جامد مانند نورروبلاستوما و تومور ویلمز است. پیش از این نیز سازمان جهانی صحت، گفته بود که بیش از ۸۰ درصد موردهای ابتلای کودکان به سرطان قابل درمان است. این نهاد افزوده است: «بیشتر کودکانی که به سرطان مبتلا می‌شوند، با درمان‌های در دسترسی امروز می‌توانند درمان شوند و زنده بمانند.» این سازمان تصریح کرد که داروهای جنریک، جراحی و پرتودرمانی می‌توانند برای بیش‌تر کودکان مبتلا به سرطان فرصت بهبود را فراهم کند. این در حالی است که در افغانستان بیماران سرطانی با محدودیت دسترسی به خدمات درمانی روبرو هستند و امکان‌های درمانی این بیماری نیز به شدت محدود است. در افغانستان تنها یک مرکز درمانی سرطان در کابل وجود دارد که اخیراً با کمک مالی اتحادیه‌‌ی اروپا گشایش یافته است؛ اما این مرکز درمانی نیز تجهیزات درمانی اندکی در اختیار دارد. در سوی دیگر، نبود آگاهی در مورد بیماری سرطان و نشانه‌های ابتلا به آن سبب شده که بیماران زیادی تنها در مرحله‌ی پیش‌رفته‌ی بیماری شان متوجه ابتلا به سرطان شوند. باید گفت که همه‌ساله، در ۱۵ فبروری زیر نام «روز جهانی سرطان کودکان» در رابطه به سرطان کودکان آگاهی‌دهی شده و بر اهمیت تشخیص زودهنگام، دست‌رسی به خدمات درمانی و پشتیبانی از کودکان مبتلا به سرطان تاکید می‌شود.

ادامه مطلب


2 هفته قبل - 128 بازدید

عفونت‌های دستگاه ادراری (Urinary Tract Infections یا UTIs) یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه زنان به پزشکان است. این عفونت‌ها که معمولاً به دلیل ورود باکتری‌ها به مجرای ادرار رخ می‌دهند، می‌توانند از ناراحت‌کننده تا بسیار خطرناک متغیر باشند. درک دلایل شیوع بالا در زنان، علائم هشداردهنده و روش‌های درمانی مؤثر، کلید پیشگیری از عوارض جدی‌تر است. عفونت ادراری چیست و چرا زنان بیشتر درگیر می‌شوند؟ دستگاه ادراری شامل کلیه‌ها، حالب‌ها، مثانه و مجرای ادرار (Urethra) است. وقتی باکتری‌ها، اغلب از ناحیه مقعد، وارد مجرای ادرار شده و شروع به تکثیر در مثانه می‌کنند، عفونت ادراری رخ می‌دهد. دلیل اصلی شیوع بیشتر این مشکل در زنان به اختلاف آناتومیک بازمی‌گردد: کوتاهی مجرای ادرار: طول مجرای ادرار در زنان بسیار کوتاه‌تر از مردان است (حدود ۴ سانتی‌متر) که این فاصله کوتاه مسیر باکتری‌ها برای رسیدن به مثانه را بسیار هموارتر می‌کند. نزدیکی به مقعد: نزدیکی دهانه مجرای ادرار به ناحیه مقعد تماس بیشتر با باکتری‌هایی مانند اشرشیا کلای (E. coli)، که عامل اصلی ۹۰ درصد عفونت‌هاست، را افزایش می‌دهد. عفونت‌های دستگاه ادراری معمولاً به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: عفونت مجرای ادرار تحتانی (سیستیت): عفونت مثانه که شایع‌ترین نوع است. عفونت مجرای ادرار فوقانی (پیلونفریت): عفونت کلیه‌ها که یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود. علائم بالینی: چه زمانی باید نگران شد؟ علائم عفونت ادراری می‌توانند خفیف باشند، اما در صورت عدم درمان به‌سرعت تشدید می‌شوند. تشخیص زودهنگام با شناخت این علائم حیاتی است: تکرر ادرار: احساس نیاز مداوم به تخلیه مثانه، حتی اگر ادرار کمی در آن باشد. سوزش و درد هنگام ادرار (دیسوریا): شایع‌ترین علامت که به دلیل التهاب مجرای ادرار ایجاد می‌شود. ادرار کدر یا بدبو: تغییر در ظاهر و بوی طبیعی ادرار. احساس فوریت (Urgency): احساس غیرقابل‌کنترل برای دفع فوری ادرار. درد لگنی: احساس فشار یا درد در قسمت میانی شکم و ناحیه بالای استخوان شرمگاهی. علائم خطرناک (نشان‌دهنده عفونت کلیه - پیلونفریت): اگر تب، لرز، تهوع، استفراغ و درد شدید در پهلوها (ناحیه پشت و زیر دنده‌ها) به علائم فوق اضافه شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد، زیرا این وضعیت می‌تواند به خونریزی و آسیب دائمی کلیه منجر شود. عوامل خطر: چه زنانی مستعدترند؟ علاوه بر آناتومی، عوامل متعددی می‌توانند ریسک ابتلا به UTI را افزایش دهند: فعالیت جنسی: رابطه جنسی می‌تواند باکتری‌ها را به سمت مجرای ادرار هدایت کند. استفاده از برخی روش‌های پیشگیری از بارداری یائسگی: کاهش سطح استروژن پس از یائسگی باعث تغییراتی در مخاط واژن و مجرای ادرار می‌شود که محیط را برای رشد باکتری‌ها مساعدتر می‌کند. انسداد جریان ادرار: وجود سنگ کلیه یا بزرگ شدن پروستات (در مردان) یا مثانه عصبی ضعف سیستم ایمنی: ناشی از دیابت کنترل‌نشده یا سایر بیماری‌ها تشخیص و درمان تشخیص عفونت ادراری معمولاً ساده و سریع است و بر پایه آزمایش ادرار (Urine Analysis) و کشت ادرار (Urine Culture) استوار است. ۱. درمان دارویی درمان اصلی UTI استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها است. مدت زمان درمان معمولاً کوتاه (۳ تا ۷ روز) است، اما انتخاب نوع آنتی‌بیوتیک به نوع باکتری (شناسایی‌شده در کشت) و شدت عفونت بستگی دارد. نکته حیاتی: حتی اگر علائم پس از ۱ تا ۲ روز مصرف دارو بهبود یافت، باید دوره کامل آنتی‌بیوتیک تجویز‌شده توسط پزشک تکمیل شود تا اطمینان حاصل شود که تمام باکتری‌ها از بین رفته و خطر عود یا مقاومت دارویی کاهش یابد. ۲. درمان عفونت‌های مکرر (Recurrent UTIs) اگر زنی بیش از دو بار در شش ماه یا سه بار در یک سال دچار عفونت ادراری شود، پزشک ممکن است رویکردهای پیشرفته‌تری را توصیه کند: آنتی‌بیوتیک‌درمانی با دوز پایین: مصرف روزانه دوز پایین آنتی‌بیوتیک برای چندین ماه آنتی‌بیوتیک‌درمانی پس از رابطه جنسی: مصرف یک دوز آنتی‌بیوتیک بلافاصله بعد از هر بار رابطه جنسی مکمل‌های استروژن موضعی: برای زنان یائسه، استروژن موضعی می‌تواند به بازگرداندن سلامت مخاط کمک کند پیشگیری: راهکارهای عملی برای حفظ سلامت ادراری پیشگیری اغلب مؤثرتر از درمان است. زنان می‌توانند با رعایت نکات زیر ریسک ابتلا را به‌شدت کاهش دهند: نوشیدن آب فراوان: مصرف مایعات کافی باعث شست‌وشوی منظم مجاری ادرار و دفع باکتری‌ها می‌شود. بهداشت مناسب: همیشه از جلو به عقب (به سمت مقعد) خود را تمیز کنید تا باکتری‌ها منتقل نشوند. ادرار کردن پس از رابطه جنسی: این کار به تخلیه سریع باکتری‌هایی که ممکن است وارد شده باشند کمک می‌کند. انتخاب لباس زیر مناسب: استفاده از لباس زیر نخی و خشک به‌جای لباس‌های تنگ و مصنوعی عفونت‌های ادراری در زنان امری شایع اما قابل کنترل هستند. با شناخت علائم، رعایت بهداشت فردی و مراجعه به‌موقع به پزشک برای دریافت درمان مناسب (به‌ویژه تکمیل دوره آنتی‌بیوتیک) می‌توان از تبدیل یک مشکل ساده به یک عارضه جدی کلیوی جلوگیری کرد. سلامت دستگاه ادراری زیربنای سلامت کلی بدن است. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


2 ماه قبل - 197 بازدید

پژوهشگران اعلام کردند که برای بسیاری از افراد رخ داده، زمانی که بیمار بوده‌اند از دیگران شنیده‌اند که خوب به نظر نمی‌رسد یا خودشان در مقطعی از زندگی فکر کرده‌اند که فرد دیگری بیمار به نظر می‌آید. افراد اغلب از نشانه‌های غیرکلامیِ چهره، مانند افتادگی پلک‌ها و رنگ‌پریدگی لب‌ها، برای تشخیص بیماری در دیگران استفاده می‌کنند و اکنون مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد زنان نسبت به این نشانه‌های ظریف حساس‌تر از مردان هستند. در مطالعات پیشین، از شرکت‌کنندگان خواسته می‌شد نشانه‌های بیماری را در چهره دیگران ارزیابی کنند، اما برخی از این مطالعات از عکس‌های دست‌کاری‌شده یا افرادی استفاده کرده بودند که در تصاویر به‌طور مصنوعی بیمار نشان داده می‌شدند. در مطالعه جدید، اما گروه پژوهشی می‌خواست بررسی کند آیا افرادی که به‌طور طبیعی بیمار هستند، از سوی دیگران «بیمار به نظر می‌رسند» یا دارای حالت «بی‌حالی» تشخیص داده می‌شوند، و این‌که آیا این تشخیص بر اساس جنسیت تفاوت دارد یا خیر. پژوهشگران برای این منظور، ۲۸۰ دانشجوی کارشناسی را به خدمت گرفتند که ۱۴۰ نفر مرد و ۱۴۰ نفر زن بودند تا ۲۴ عکس را ارزیابی کنند. این عکس‌ها شامل ۱۲ چهره متفاوت در زمان بیماری و زمان سلامت بودند. ارزیابی‌ها بر اساس ۶ بُعد مرتبط با بیماری انجام شد، از جمله: ایمنی، سالم‌بودن، قابل‌نزدیک‌شدن بودن، هوشیاری، علاقه اجتماعی و مثبت‌بودن، با استفاده از مقیاس‌های ۹‌درجه‌ای. این ابعاد مختلف به پژوهشگران کمک کرد تا مواردی مانند این‌که آیا شرکت‌کنندگان احساس می‌کردند می‌توانند به فرد در عکس نزدیک شوند، یا این‌که آیا آن فرد شاد یا خسته به نظر می‌رسد، را بسنجند. پس از تحلیل ارزیابی‌های شرکت‌کنندگان، پژوهشگران دریافتند فرضیه آن‌ها درست بوده است؛ زنان به‌طور میانگین نسبت به نشانه‌های بیماری در چهره حساس‌تر بودند. این تفاوت کوچک بود، اما از نظر آماری معنادار بود و در سراسر مطالعه ثابت باقی ماند. ریشه‌های تکاملی احتمالی ادراک بیماری دو فرضیه غالب درباره این‌که چرا زنان ممکن است توانایی بیشتری در تشخیص بیماری داشته باشند، وجود دارد. فرضیه نخست با عنوان «فرضیه مراقب اصلی» شناخته می‌شود که مطرح می‌کند چون در طول تاریخ، زنان بیشتر مسوول مراقبت از نوزادان و کودکان خردسال بوده‌اند، در تشخیص بیماری تکامل یافته‌اند. از نظر تئوری، شناسایی نشانه‌های غیرکلامیِ بیماری به زنان کمک می‌کرد بیماری را در نوزادان و کودکان خردسال سریع‌تر تشخیص دهند. در نهایت، این توانایی شانس بقای فرزندان آن‌ها را افزایش می‌دهد. فرضیه دیگر «فرضیه اجتناب از آلودگی» است. این فرضیه بیان می‌کند که زنان در مقایسه با مردان، سطوح بالاتری از احساس انزجار را تجربه می‌کنند. نویسندگان مطالعه می‌نویسند که این تفاوت‌ها احتمالا ریشه در دوره‌های مکررِ تضعیف سیستم ایمنی در طول عمر باروری زنان دارد؛ دوره‌هایی که هم در دوران بارداری و هم در فاز لوتئال چرخه ماهانه و در آمادگی برای بارداری رخ می‌دهند. از این رو، زنان در مجموع ممکن است در طول تکامل، تحت فشار انتخابی بیشتری برای اجتناب از بیماری قرار گرفته باشند. پژوهشگران خاطرنشان می‌کنند که این مطالعه به دانشجویان کارشناسی محدود بوده است و ممکن است به جمعیت‌های گسترده‌تر قابل تعمیم نباشد. همچنین، شاخص‌های دیگری از بیماری، مانند صدا و وضعیت بدنی، در این پژوهش در نظر گرفته نشده‌اند. عکس‌های استفاده‌شده در مطالعه فقط شامل چهره‌های ثابت و برش‌خورده بودند. این نشانه‌های اضافی ممکن است ادراک بیماری را به میزان متفاوتی تحت تاثیر قرار دهند.

ادامه مطلب


2 ماه قبل - 135 بازدید

ناباروری یکی از چالش‌های رایج در زندگی زوج‌هاست. بر‌اساس آمار جهانی، حدود ۱۵ درصد از زوج‌ها در دوران باروری با مشکل ناباروری مواجه‌اند. ناباروری در زنان می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از مشکلات هورمونی و اختلال در تخمک‌گذاری گرفته تا ناهنجاری‌های رحمی، انسداد لوله‌های فالوپ و حتی عوامل ایمنی یا روان‌شناختی. تشخیص به‌موقع این مشکل نه‌تنها از نظر پزشکی اهمیت دارد، بلکه از جنبه‌های روحی، روانی و خانوادگی نیز نقش مهمی در کیفیت زندگی زن و خانواده ایفا می‌کند. مفهوم ناباروری در زنان به‌طور معمول، اگر زنی زیر ۳۵ سال باشد و طی یک سال رابطه‌ی منظم و بدون جلوگیری باردار نشود، یا اگر بالای ۳۵ سال باشد و پس از ۶ ماه تلاش، بارداری حاصل نشود، تشخیص ناباروری مطرح می‌شود. ناباروری می‌تواند اولیه باشد (یعنی زن هرگز باردار نشده) یا ثانویه (یعنی قبلاً بارداری داشته، اما پس از آن دیگر موفق به بارداری نشده است). علل شایع ناباروری در زنان ۱. اختلال در تخمک‌گذاری: شایع‌ترین علت ناباروری در زنان است. این اختلال ممکن است ناشی از سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، مشکلات تیروئیدی، افزایش هورمون پرولاکتین یا اختلال در محور هیپوتالاموس–هیپوفیز باشد. نشانه‌ی بارز این اختلال، نامنظمی در سیکل قاعدگی یا قطع کامل پریود است. ۲. اختلال در لوله‌های رحمی: انسداد یا چسبندگی در لوله‌های فالوپ مانع از رسیدن تخمک به اسپرم و در نتیجه لقاح می‌شود. این مشکل می‌تواند ناشی از عفونت‌های لگنی (PID)، جراحی‌های قبلی شکمی یا لگنی و بیماری اندومتریوز باشد. ۳. مشکلات رحمی: ناهنجاری‌های ساختاری رحم مانند فیبروم‌ها (میوم‌ها)، پولیپ‌های آندومتر یا سپتوم (دیواره) رحمی می‌توانند مانع از لانه‌گزینی صحیح جنین شده و احتمال بارداری موفق را کاهش دهند. ۴. افزایش سن و کاهش ذخیره‌ی تخمدانی:  از حدود ۳۵ سالگی به بعد، هم تعداد و هم کیفیت تخمک‌ها به‌تدریج کاهش می‌یابد. این روند نه‌تنها احتمال بارداری را کم‌تر می‌کند، بلکه خطر سقط جنین یا نقایص ژنتیکی را نیز افزایش می‌دهد. ۵. عوامل ایمنی و ژنتیکی: در برخی موارد، سیستم ایمنی بدن زن ممکن است به‌اشتباه اسپرم یا حتی جنین را به‌عنوان عامل بیگانه شناسایی کرده و علیه آن واکنش نشان دهد. همچنین، برخی جهش‌ها و اختلالات ژنتیکی می‌توانند در روند تخمک‌گذاری، لقاح یا لانه‌گزینی جنین اختلال ایجاد کنند. ۶. تأثیر سبک زندگی: عواملی مانند مصرف سیگار و الکل، چاقی یا لاغری مفرط، کم‌خوابی مزمن، استرس بالا و رژیم غذایی نامتعادل، همگی می‌توانند بر باروری زنان تأثیر منفی بگذارند. روش‌های تشخیص ناباروری در زنان  در ارزیابی ناباروری، پزشک با گرفتن شرح‌حال دقیق، بررسی سوابق پزشکی و انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های تخصصی، به شناسایی علت اصلی ناباروری می‌پردازد. مراحل اصلی تشخیص شامل موارد زیر است: ۱. بررسی تخمک‌گذاری:  پزشک ممکن است با انجام آزمایش خون (برای اندازه‌گیری سطح هورمون‌های FSH، LH، استرادیول و پرولاکتین) و سونوگرافی تخمدان‌ها، وضعیت تخمک‌گذاری را ارزیابی کند. در برخی موارد، اندازه‌گیری سطح هورمون پروژسترون در اواسط سیکل قاعدگی نیز برای تأیید وقوع تخمک‌گذاری انجام می‌شود. ۲. بررسی سلامت لوله‌های رحمی و رحم: روش هیستروسالپنگوگرافی (HSG) با تزریق ماده حاجب به داخل رحم و تصویربرداری رادیولوژی، یکی از روش‌های اصلی برای بررسی باز بودن لوله‌های فالوپ است. در برخی موارد، لاپاراسکوپی تشخیصی نیز برای مشاهده مستقیم وضعیت لوله‌ها، رحم و وجود احتمالی اندومتریوز به کار می‌رود. ۳. بررسی ذخیره‌ی تخمدانی: آزمایش هورمون AMH (Anti-Müllerian Hormone) و شمارش فولیکول‌های آنترال از طریق سونوگرافی ترانس‌واژینال، نمایی کلی از ظرفیت باروری و ذخیره‌ی تخمدانی زن ارائه می‌دهد. ۴. بررسی وضعیت رحم: با استفاده از سونوگرافی ترانس‌واژینال و در صورت نیاز هیستروسکوپی (که امکان مشاهده‌ی مستقیم داخل رحم را فراهم می‌کند)، پزشک می‌تواند سلامت دیواره‌ی رحم، وجود پولیپ، فیبروم یا ناهنجاری‌های ساختاری را ارزیابی کند. گزینه‌های درمانی ناباروری در زنان درمان ناباروری بسته به علت و شرایط فردی بیمار متفاوت است و می‌تواند از درمان‌های ساده دارویی تا روش‌های پیشرفته‌ی کمک‌باروری را شامل شود. ۱. درمان دارویی: در مواردی مانند اختلال در تخمک‌گذاری، پزشک از داروهای محرک تخمدان (مانند کلومیفن یا گنادوتروپین‌ها) استفاده می‌کند تا روند تخمک‌گذاری تنظیم یا تحریک شود. ۲. درمان هورمونی: اگر ناباروری به دلیل اختلال در عملکرد تیروئید (کم‌کاری یا پرکاری) باشد، تنظیم هورمون‌های تیروئیدی می‌تواند تأثیر زیادی در بهبود باروری داشته باشد. ۳. درمان جراحی: در صورت وجود مشکلاتی مانند اندومتریوز، فیبروم رحمی یا انسداد لوله‌های فالوپ، جراحی‌هایی مانند لاپاراسکوپی یا هیستروسکوپی برای برداشتن ضایعات و باز کردن مسیرهای باروری انجام می‌شود. ۴. روش‌های کمک‌باروری (ART):  اگر روش‌های قبلی نتیجه‌بخش نباشند، از فناوری‌های کمک‌باروری استفاده می‌شود: - IUI (تلقیح داخل رحمی اسپرم): اسپرم پس از آماده‌سازی، مستقیماً به داخل رحم تزریق می‌شود تا احتمال رسیدن به تخمک افزایش یابد. - IVF (لقاح خارج رحمی): تخمک از بدن زن خارج شده، در آزمایشگاه با اسپرم ترکیب می‌شود و جنین تشکیل‌شده به رحم منتقل می‌گردد. - ICSI (تزریق اسپرم به داخل تخمک): در مواردی که کیفیت یا تعداد اسپرم پایین است، یک اسپرم به‌طور مستقیم داخل تخمک تزریق می‌شود. استفاده از تخمک یا جنین اهدایی در شرایط خاص، مانند کاهش شدید ذخیره‌ی تخمدانی یا وجود اختلالات ژنتیکی، می‌توان از تخمک یا جنین اهدایی برای بارداری استفاده کرد. نقش سبک زندگی در بهبود باروری  پیش از آغاز درمان، رعایت اصول یک سبک زندگی سالم می‌تواند تأثیر چشم‌گیری در افزایش شانس بارداری داشته باشد: - حفظ وزن مناسب از طریق رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم - ترک سیگار و پرهیز از مصرف الکل - مدیریت استرس و اضطراب با کمک روش‌هایی مانند مراقبه، یوگا یا مشاوره روان‌شناختی - خواب کافی و منظم - مصرف مواد غذایی غنی از آنتی‌اکسیدان مانند سبزیجات برگ‌سبز، میوه‌ها، مغزها و غلات کامل نقش تشخیص زودهنگام زمان، در درمان ناباروری عامل بسیار مهمی است. هرچه ارزیابی و درمان زودتر آغاز شود، احتمال موفقیت بیشتر خواهد بود—به‌ویژه در زنان بالای ۳۰ سال. تشخیص به‌موقع می‌تواند از بروز عوارض روانی، صرف هزینه‌های اضافی و پیچیدگی درمان نیز جلوگیری کند. جمع‌بندی ناباروری در زنان، موضوعی پیچیده اما در بسیاری از موارد قابل درمان است. امروزه با پیشرفت‌های پزشکی در زمینه‌ی تشخیص دقیق و استفاده از روش‌های نوین کمک‌باروری، درصد بالایی از زنان نابارور می‌توانند لذت مادر شدن را تجربه کنند. نکته‌ی اساسی، آگاهی و اقدام به‌موقع است. در صورت مشاهده‌ی علائمی مانند نامنظمی در قاعدگی، سابقه‌ی عفونت‌های لگنی، یا چند ماه تلاش ناموفق برای بارداری، بهتر است بدون ترس، خجالت یا تعلل با متخصص زنان مشورت شود. تشخیص زودهنگام، نخستین و مهم‌ترین گام برای حفظ سلامت باروری و بازگرداندن امید به زندگی است.  نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


3 ماه قبل - 113 بازدید

سرطان یکی از چالش‌برانگیزترین معضلات سلامت در دنیای امروز است. تقریباً همه‌ی ما در اطراف خود فردی را می‌شناسیم که با این بیماری دشوار مواجه بوده است. با وجود پیشرفت‌های قابل توجه در روش‌های درمانی، همچنان «زمان تشخیص» نقشی تعیین‌کننده در بهبود، بقا و کیفیت زندگی بیماران دارد. در این میان، مفهوم «غربالگری سرطان» اهمیتی ویژه می‌یابد. غربالگری، فرآیندی نظام‌مند برای شناسایی سرطان یا مراحل پیش‌سرطانی در افرادی است که هنوز هیچ‌گونه علائم بالینی ندارند. به عبارتی دیگر، پیش از آنکه بیماری خود را آشکار کند، از طریق آزمایش‌های هدفمند، می‌توان آن را شناسایی و در مراحل اولیه درمان کرد—زمانی که احتمال درمان موفق بیشتر و هزینه‌های جسمی و مالی بسیار کمتر است. غربالگری چیست و چرا اهمیت دارد؟ هدف از غربالگری، کشف زودهنگام سرطان است—نه اینکه تمام موارد را بدون خطا تشخیص دهد، بلکه افزایش احتمال شناسایی بیماری در مراحل اولیه است. هرچه تشخیص زودتر انجام شود، درمان آسان‌تر، کم‌هزینه‌تر و اثربخش‌تر خواهد بود. بسیاری از سرطان‌ها سال‌ها پیش از بروز علائم، به‌آرامی رشد می‌کنند. اگر بتوان آن‌ها را در این مرحلهٔ خاموش و بی‌علامت شناسایی کرد، گامی مؤثر در حفظ جان و سلامت فرد برداشته می‌شود. آمارهای جهانی نشان می‌دهد در کشورهایی که برنامه‌های غربالگری منظم و نظام‌مند دارند، نرخ مرگ‌ومیر ناشی از برخی سرطان‌ها تا ۵۰٪ کاهش یافته است. این موفقیت نه به‌دلیل کشف داروهای جدید، بلکه حاصل افزایش آگاهی عمومی و انجام منظم تست‌های غربالگری است. کدام سرطان‌ها غربالگری دارند؟ در حال حاضر برای برخی از شایع‌ترین و قابل پیشگیری‌ترین انواع سرطان، دستورالعمل‌های علمی و مشخص غربالگری وجود دارد. از جمله: - سرطان پستان - سرطان دهانه رحم - سرطان روده بزرگ (کولورکتال) - سرطان ریه (در افراد در معرض خطر بالا) سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان زنان است. روش اصلی غربالگری آن، ماموگرافی است. توصیه می‌شود زنان از سن ۴۰ سالگی به بعد، هر یک تا دو سال یک‌بار این تست را انجام دهند. ماموگرافی قادر است توده‌هایی را شناسایی کند که هنوز حتی با لمس نیز قابل احساس نیستند؛ این یعنی تشخیص در مراحل اولیه و افزایش شانس درمان کامل پیش از گسترش بیماری. سرطان روده بزرگ (کولورکتال) این نوع سرطان اغلب از پولیپ‌های خوش‌خیم در روده آغاز می‌شود که به‌مرور ممکن است سرطانی شوند. غربالگری با روش‌هایی مانند کولونوسکوپی یا آزمایش خون مخفی در مدفوع انجام می‌شود. در افراد با خطر متوسط، غربالگری از سن ۵۰ سالگی شروع می‌شود؛ اما اگر سابقه خانوادگی سرطان روده وجود داشته باشد، غربالگری باید زودتر و با فاصله زمانی کوتاه‌تر انجام گیرد. در صورت نیاز، می‌توانم بخش‌های مربوط به دیگر سرطان‌های قابل غربالگری (دهانه رحم، ریه و...) را هم اضافه کنم. سرطان دهانه رحم یکی از موفق‌ترین نمونه‌های غربالگری در تاریخ پزشکی، مربوط به سرطان دهانه رحم در زنان است. آزمایش پاپ اسمیر و تست HPV می‌توانند سلول‌های غیرطبیعی را پیش از آنکه سرطانی شوند شناسایی کنند. انجام این تست‌ها از سن ۲۱ سالگی آغاز می‌شود و بسته به شرایط، هر ۳ تا ۵ سال یک‌بار تکرار می‌گردد. در نتیجه‌ی اجرای منظم این برنامه‌ها، نرخ مرگ‌ومیر ناشی از این سرطان در برخی کشورها تا بیش از ۷۰٪ کاهش یافته است. سرطان پروستات برای مردان، تست PSA (آزمایش خون مخصوص آنتی‌ژن پروستات) یکی از ابزارهای غربالگری سرطان پروستات محسوب می‌شود. اما تصمیم به انجام آن باید با مشورت پزشک گرفته شود و بر اساس سن، سابقه خانوادگی و علائم فردی تنظیم شود. زیرا در برخی موارد، تشخیص زودهنگام ممکن است منجر به درمان‌های غیرضروری و عوارض ناخواسته گردد. سرطان ریه در افرادی که سیگاری هستند یا سابقه‌ی مصرف طولانی‌مدت دخانیات دارند، غربالگری با تصویربرداری CT با دوز پایین توصیه می‌شود. این روش می‌تواند تومورهای کوچک و قابل درمان را قبل از گسترش به سایر نقاط بدن شناسایی کند و شانس درمان را افزایش دهد. چه کسانی باید غربالگری شوند؟ لزومی ندارد همه‌ی افراد با یک شدت یا از یک سن خاص تحت غربالگری قرار بگیرند. عواملی مانند سن، جنسیت، سبک زندگی و سابقه‌ی خانوادگی، نقش تعیین‌کننده‌ای در نیاز به غربالگری دارند. - اگر در اعضای درجه‌یک خانواده سابقه‌ی ابتلا به سرطان وجود داشته باشد، باید غربالگری از سن پایین‌تری آغاز شود. - افرادی که دچار چاقی، کم‌تحرکی، تغذیه‌ی نامناسب هستند یا دخانیات و الکل مصرف می‌کنند، در معرض خطر بالاتری قرار دارند و نیازمند بررسی‌های دقیق‌تری هستند. روش‌های غربالگری چگونه انجام می‌شوند؟ نوع روش غربالگری به نوع سرطان بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد: - آزمایش خون (مثل PSA برای سرطان پروستات) - تصویربرداری (مانند ماموگرافی یا CT با دوز پایین) - بررسی سلولی (مثل پاپ‌اسمیر برای سرطان دهانه رحم) بیشتر این روش‌ها ساده، کم‌هزینه و بدون درد هستند. امروزه بسیاری از مراکز درمانی، این خدمات را به شکل دوره‌ای و منظم ارائه می‌دهند. توصیه می‌شود هر فرد با کمک پزشک، یک برنامه شخصی غربالگری متناسب با سن، سابقه خانوادگی و وضعیت سلامت خود تنظیم کند. باورهای نادرست درباره غربالگری در جامعه، برخی باورهای غلط مانع از انجام به‌موقع غربالگری می‌شوند. برای مثال: - «اگر احساس بیماری ندارم، نیازی به آزمایش نیست.» این در حالی است که هدف غربالگری دقیقاً بررسی افراد بدون علامت است؛ یعنی شناسایی بیماری قبل از شروع علائم، زمانی که درمان بسیار مؤثرتر خواهد بود. برخی باورهای اشتباه درباره غربالگری همچنان مانع از مراجعه افراد برای بررسی‌های دوره‌ای می‌شود، مانند: - «انجام ماموگرافی یا کولونوسکوپی خطرناک است.» در حالی‌که این روش‌ها کاملاً ایمن هستند و فواید آن‌ها چندین برابر بیشتر از ریسک‌های جزئی‌شان است. - «تشخیص سرطان یعنی پایان زندگی.» برخلاف این تصور، اگر سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد قابل درمان کامل است و فرد می‌تواند به زندگی طبیعی خود ادامه دهد. اطلاع‌رسانی درست و فرهنگ‌سازی می‌تواند این ترس‌ها را کاهش داده و باعث شود افراد بیشتری به انجام غربالگری‌های منظم روی بیاورند. نقش پیشگیری و سبک زندگی سالم غربالگری تنها یکی از ارکان پیشگیری از سرطان است. در کنار آن، سبک زندگی سالم نقش بسیار مهمی در کاهش ریسک ابتلا دارد. موارد زیر به‌طور مستقیم با کاهش خطر سرطان مرتبط‌اند: - تغذیه سالم و متعادل - فعالیت بدنی منظم - ترک مصرف سیگار و دخانیات - کنترل وزن - مدیریت استرس فردی که علاوه بر رسیدگی به سلامت جسمی، آزمایش‌های دوره‌ای و غربالگری را نیز جدی می‌گیرد، گام‌های موثری در مسیر یک زندگی سالم‌تر و طولانی‌تر برمی‌دارد. غربالگری سرطان‌ها نه‌تنها یک اقدام پزشکی، بلکه سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای آینده‌ی سلامت فرد و جامعه است. تشخیص زودهنگام به معنای درمان ساده‌تر، هزینه‌ی کمتر، کیفیت زندگی بهتر و امید بیشتر به بهبودی است. تجربه‌ی کشورهای موفق نشان می‌دهد که اجرای برنامه‌های منظم غربالگری به‌طور چشمگیری مرگ‌ومیر ناشی از سرطان را کاهش داده است. در کشور ما نیز، با گسترش خدمات غربالگری در مراکز درمانی، ارتقای آگاهی عمومی، و فرهنگ‌سازی صحیح می‌توان گام‌های موثری در مسیر پیشگیری، کاهش بار بیماری و نجات جان انسان‌ها برداشت. پیشگیری همیشه بهتر از درمان است—و غربالگری، یکی از کلیدی‌ترین راه‌های آن است.  نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


1 سال قبل - 341 بازدید

یک مطالعه در آلمان نشان می‌دهد زمانی که داکتران برای تشخیص سرطان سینه از هوش مصنوعی استفاده کردند، میزان تشخیص سرطان حدود ۱۸ درصد بهبود یافته است. در این مطالعه، رادیولوژیست‌ها - داکترانی که نتایج معاینات تلویزیونی سینه‌ها و سایر آزمایش‌ها را تحلیل می‌کنند. برای ارزیابی نتایج معاینات تلویزیونی ۴۶۰ هزار زن در آلمان، از هوش مصنوعی استفاده کردند. این زنان میان ۵۰ تا ۶۹ سال سن داشتند. بر اساس معلومات پژوهشگران، رادیولوژیست‌ها در هر ۱۰۰۰ زن با استفاده از هوش مصنوعی یک مورد بیشتر سرطان سینه را تشخیص دادند. الکساندر کاتالینیک، از دانشگاه لوبیک آلمان می‌گوید که میزان تشخیص سرطان سینه در وضعیت بهتر قرار دارد و این مطالعه شواهد قوی و واقعی آن است. او که پژوهشگر اصلی این مطالعه است گفت: «بر اساس این شواهد، ما باید از هوش مصنوعی در ارزیابی سرطان سینه بیشتر استفاده کنیم و در نهایت، این باید به معیار مبدل شود.» ماموگرام (معاینات تلویزیونی) بیش از ۴۶۳ هزار زن در آلمان، از ماه جولای سال ۲۰۲۱ تا فبروری ۲۰۲۳ مورد ارزیابی قرار گرفت. از این میان، حدود ۵۰ در صد آن توسط دو رادیولوژیست مرور شده بود که یک روش معیاری در آلمان است. تنها در بیش از نصف این موارد، از هوش مصنوعی کمک گرفته شد. زمانی که داکتران از هوش مصنوعی استفاده کردند، میزان تشخیص سرطان سینه در هر ۱۰۰۰ زن به ۶.۷ رسید در حالی که میزان تشخیص انسان‌ها در هر ۱۰۰۰ زن ۵.۷ بود. کاتالینیک گفت: «هوش مصنوعی واقعاً برای جایگزینی ارزیابی انسانی تا اندازه‌ای مناسب است...اما تا کجا می‌خواهید پیش بروید؟ این فقط یک پرسش علمی نیست، بلکه یک سوال اجتماعی نیز است. اعتماد جامعه نسبت به هوش مصنوعی چگونه است؟» در جریان مطالعه پژوهشگران یافتند که هوش مصنوعی در بخش نتایج تشخیص نادرست سرطان سینه نیز کمک کرد. با آنهم، هوش مصنوعی، در برخی از ارزیابی‌ها نتوانست سرطان را تشخیص دهد. ستیفان بونک، یکی از بنیانگذاران شرکت تکنالوژی مراقبت‌های صحی در برلین که هوش مصنوعی را برای این مطالعه تولید کرده بود، گفت که همانطوری که انسان کامل نیست، هوش مصنوعی نیز کامل نیست. بونک افزود: «در ۲۰ مورد مطالعهٔ ما هوش مصنوعی گفت که بیمار به سرطان سینه مبتلا نیست، اما رادیولوژیست‌ها سرطان را تشخیص دادند.» اما او اضافه کرد که بر اساس نتایج این مطالعه، در مقایسه با هوش مصنوعی، انسان‌ها ۱۰ برابر بیشتر در تشخیص سرطان عاجز ماندند. او گفت که هوش مصنوعی خسته نمی‌شود و در هر زمان و مکان به عین روال کار می‌کند، که این خودش یک مزیت است و به همین دلیل هوش مصنوعی می‌تواند سرطان‌های تشخیص دهد که انسان متوجه آن نمی‌شود. با آنهم، بونک علاوه کرد که اتکای روز افزون بر هوش مصنوعی به مرور زمان سبب خطر از دست رفتن تخصص انسانی خواهد شد. اما وی یانگ، استاد بخش رادیولوژی سینه در مرکز طبی سرطان اندرسن دانشگاه تکزاس به این باور است که استفادهٔ روز افزون از هوش مصنوعی رادیولوژیست‌ها را انرژی می‌بخشد. یانگ گفت: «من فکر می‌کنم ظهور هوش مصنوعی فرصت و محرکی است برای اینکه ما در مورد رشته خود هیجان‌زده‌تر شویم تا رادیولوژیست‌های آموزش‌دیده فضای باز، زمان و تمرکز کافی بر کارهای پیچیده‌تر را داشته باشند.» به نظر کاتالینیک، استفاده از رادیولوژیست‌ها و هوش مصنوعی، بهترین‌های دنیای انسانی و جهان تکنالوژی را ارایه می‌کند و ترکیب انسان‌ با هوش مصنوعی بهتر از تشخیص انسانی است.

ادامه مطلب


1 سال قبل - 313 بازدید

سازمان جهانی صحت به مناسبت روز جهانی سرطان اعلام کرده است که هر سال، تقریباً ۴۰۰ هزار طفل و جوان (۰الی ۱۹ سال) به سرطان مبتلا می‌شوند. این سازمان به مناسبت روز جهانی سرطان، گزارشی را در وب‌سایت خود منتشر کرده است که روی سرطان کودکان تمرکز دارد و در این گزارش آمده است که هر سال، تقریباً ۴۰۰ هزار طفل و جوان به سرطان مبتلا استند. انواع معمول آن، شامل سرطان خون یا لوکیمیا، تومورهای مغزی، لمفوما و سایر تومورهای جامد مانند نیوروبلاستوما و تومور ولمانز است. در ادامه آمده است که در کشورهای پر درآمد، میزان تداوی سرطان کودکان ۸۰ درصد است، در حالی که در کشورهای کم درآمد و متوسط این میزان کمتر از ۳۰ درصد است. سازمان جهانی صحت تاکید کرد که در کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه، میزان مرگ و میر، به دلیل تاخیر در تشخیص، تشخیص نادرست، عدم دسترسی به درمان اساسی، قطع درمان و عوارض جانبی و عود این بیماری، بالا ست. بر اساس آمار سازمان جهانی صحت، تنها ۲۹ درصد از کشورهای کم درآمد گزارش داده‌اند که به ادویه‌ی سرطان دسترسی دارند، در حالی که در کشورهای با درآمد بالا، ۹۶ درصد است. در گزارش آمده است که تشخیص زودهنگام سرطان و درمان مبتنی بر تشخیص برای بهبود نتایج سرطان حیاتی است. بسیاری از سرطان ها با طبابت عمومی، جراحی و شعاع درمانی، درمان می‌شوند. تشخیص زودهنگام، ارزیابی دقیق کلینیکی و دسترسی به ادویه میتواند نتایج این مرض را بهبود بخشد. سازمان جهانی صحت گفته است که یک ابتکار در ۲۰۱۸ آغاز شده که هدف آن، افزایش پوشش درمانی تا سال ۲۰۳۰ به حداقل ۶۰ فیصد است که می تواند زندگی یک میلیون طفل را نجات دهد. این ابتکار به دولت‌ها کمک می‌کند تا منابع و راهنمایی‌هایی را برای مبارزه با سرطان اطفال فراهم سازند. سازمان جهانی صحت همچنان می‌گوید که تشخیص زودهنگام سرطان می‌تواند میزان زنده ماندن را افزایش دهد، هزینه‌های درمان را کاهش و از مشکلات دراز مدت جلوگیری کند. این سازمان تاکید کرده است که تشخیص زودهنگام، دسترسی به ادویه جات ضروری و یک زیربنای پایدار مراقبت سرطان برای بهبود میزان بقا، مخصوصاً در کشور های کم درآمد نیاز است.

ادامه مطلب


2 سال قبل - 424 بازدید

سرطان دهانه رحم چیست؟ سرطان دهانه رحم یا (‏cervical cancer) از سطح دهانه رحم شروع می‌شود. زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های دهانه رحم شروع به تبدیل شدن به سلول‌های پیش سرطانی می‌کنند. همه سلول‌های پیش سرطانی به سرطان تبدیل نمی‌شوند، اما یافتن این سلول‌های مشکل‌ساز و درمان آن‌ها قبل از تغییر، برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم بسیار مهم است. انواع سرطان دهانه رحم دو نوع اصلی سرطان دهانه رحم وجود دارد: کارسینوم سلول سنگفرشی و آدنوکارسینوم. حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد سرطان‌های دهانه رحم را سرطان سلول سنگفرشی تشکیل می‌دهد، در حالی که ۱۰ تا ۲۰ درصد آن آدنوکارسینوم است. دهانه رحم چیست؟ دهانه رحم پایین‌ترین قسمت رحم شما (جایی که کودک در دوران بارداری رشد می‌کند) است. کمی شبیه دونات است و رحم شما را به دهانه واژن شما متصل می‌کند. در بافت‌های ساخته شده از سلول‌ها پوشیده شده است. این سلول‌های سالم همان چیزی هستند که می‌توانند رشد کنند و به سلول‌های پیش سرطانی تبدیل شوند. سرطان دهانه رحم چقدر شایع است؟ افراد بین ۳۵ تا ۴۴ سال بیشتر به سرطان دهانه رحم مبتلا می‌شوند. میانگین سنی در هنگام تشخیص ۵۰ سال است. میزان مرگ و میر بر اثر سرطان رحم به دلیل غربالگری‌ها و واکسن (HPV) رو به کاهش است. شایع‌ترین علائم و نشانه‌های سرطان دهانه رحم چیست؟ مراحل اولیه سرطان دهانه رحم معمولاً با علائم همراه نیست و به سختی قابل تشخیص است. اولین علائم سرطان دهانه رحم ممکن است چندین سال طول بکشد تا ایجاد شود. یافتن سلول‌های غیر طبیعی در طول غربالگری سرطان دهانه رحم بهترین راه برای جلوگیری از سرطان دهانه رحم است. علائم و نشانه‌های مرحله اول سرطان دهانه رحم می‌تواند شامل موارد زیر باشد: ترشحات آبکی یا خونی واژن که ممکن است سنگین باشد و بوی بدی داشته باشد. خونریزی واژینال بعد از مقاربت، بین دوره‌های قاعدگی یا بعد از یائسگی دوره‌های قاعدگی ممکن است سنگین‌تر و طولانی‌تر از حد معمول طول بکشد. اگر سرطان به بافت‌ها یا اندام‌های مجاور گسترش یافته باشد، علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد: ادرار دشوار یا دردناک، گاهی اوقات همراه با خون در ادرار اسهال، یا درد یا خونریزی از مقعد هنگام مدفوع خستگی، کاهش وزن و اشتها احساس کلی بیماری کمردرد مبهم یا تورم در پاها درد لگن/شکم اگر خونریزی غیرطبیعی، ترشحات واژن یا هر علامت غیرقابل توضیح دیگری را تجربه کردید، باید معاینه کامل زنان را انجام دهید. چه چیزی باعث سرطان دهانه رحم می‌شود؟ بیشتر سرطان‌های دهانه رحم توسط ویروس (HPV)، یک عفونت مقاربتی ایجاد می‌شود. (HPV) از طریق تماس جنسی (مقعدی، دهانی یا واژینال) گسترش می‌یابد و می‌تواند منجر به سرطان شود. اکثر مردم در مقطعی از زندگی خود به (HPV) مبتلا می‌شوند و متوجه نمی‌شوند زیرا بدن‌شان با عفونت مبارزه می‌کند. با این حال، اگر بدن شما با عفونت مبارزه نکند، می‌تواند باعث شود سلول‌های دهانه رحم به سلول‌های سرطانی تبدیل شوند. (‏HPV) و سرطان دهانه رحم بیش از ۱۰۰ نوع (HPV) وجود دارد و نشان داده شده است که حدود ۱۲ نوع از آن‌ها منجر به سرطان می‌شود. تشخیص زودهنگام این نوع (HPV) در پیشگیری از سرطان دهانه رحم کلیدی است. غربالگری‌های منظم و معاینه منظم به شناسایی تغییرات سلولی قبل از تبدیل شدن به سرطان کمک کند. واکسن (HPV) می‌تواند با محافظت از شما در برابر (HPV) که تا ۹۰ درصد از سرطان‌های دهانه رحم را ایجاد می‌کند، از عفونت (HPV) جلوگیری کند. درد سرطان دهانه رحم چگونه است؟ درد ناشی از سرطان دهانه رحم ممکن است در مراحل اولیه بیماری چندان احساس نشود، شاید اصلاً چیزی احساس نکنید. همانطور که سرطان پیشرفت می‌کند و به بافت‌ها و اندام‌های مجاور گسترش می‌یابد، ممکن است درد در لگن خود احساس کنید یا مشکلات ادراری داشته باشید. سایر افراد به طور کلی احساس ناخوشی، خستگی یا از دست دادن اشتهای خود می‌کنند. سرطان دهانه رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟ سرطان دهانه رحم به کندی و در طی سالیان متمادی ایجاد می‌شود. قبل از روی آوردن به سرطان، سلول‌های دهانه رحم شما تغییرات زیادی را تجربه می‌کنند. سلول‌های طبیعی در دهانه رحم شروع به ظاهر نامنظم یا غیر طبیعی می‌کنند. این سلول‌های غیر طبیعی ممکن است از بین بروند، ثابت بمانند یا به سلول‌های سرطانی تبدیل شوند. غربالگری‌های منظم زنان با تست پاپ می‌تواند بیشتر موارد سرطان دهانه رحم را تشخیص دهد. پاپ اسمیر، آزمایشی است که سلول‌های دهانه رحم را جمع آوری می‌کند. این سلول‌ها از نظر علائم پیش سرطانی یا سایر بی‌نظمی‌ها بررسی می‌شوند. اگر پاپ شما غیرطبیعی برگشت، آزمایشات بیشتری لازم است. این می‌تواند شامل آزمایش (HPV) باشد، که یک آزمایش خاص است که سلول‌های دهانه رحم شما را برای عفونت (HPV) بررسی می‌کند. انواع خاصی از عفونت (HPV) با سرطان دهانه رحم مرتبط است. پزشک شما همچنین ممکن است دهانه رحم شما را معاینه کند و در صورت مشکوک بودن به سرطان، نمونه‌ای از بافت را برای بیوپسی بگیرد. تکنیک‌های زیادی وجود دارد که می‌توان برای به دست آوردن بافت استفاده کرد، مانند بیوپسی پانچ یا کورتاژ آندوسرویکس. در موارد دیگر، از یک حلقه سیم یا (conization) برای جمع آوری بافت از دهانه رحم برای بیوپسی استفاده می‌شود. اگر بیوپسی سرطان را تأیید کند، آزمایش‌های بیشتر مشخص می‌کند که آیا بیماری گسترش یافته است . این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد: مطالعات عملکرد کبد و کلیه آزمایش خون و ادرار عکس برداری با اشعه ایکس از مثانه، روده و حفره شکم مراحل سرطان دهانه رحم چیست؟ مرحله اول: سرطان فقط در دهانه رحم شما یافت می‌شود. پخش نشده و کوچک است. مرحله دوم: سرطان فراتر از دهانه رحم و رحم شما گسترش یافته است، اما هنوز به دیواره لگن (بافت‌هایی که قسمتی از بدن بین باسن شما را می‌پوشاند) یا واژن شما گسترش نیافته است. مرحله سوم: سرطان به قسمت پایین واژن شما گسترش یافته و ممکن است به دیواره لگن، حالب‌ها (لوله‌هایی که ادرار را حمل می‌کنند) و غدد لنفاوی مجاور گسترش یافته باشد. مرحله چهارم: سرطان به مثانه، رکتوم یا سایر قسمت‌های بدن مانند استخوان‌ها یا ریه‌ها گسترش یافته است. چگونه متوجه می‌شوید که سرطان دهانه رحم دارید؟ اکثر مردم تا زمانی که به طور رسمی به این بیماری مبتلا نشده باشند، نمی‌دانند که به سرطان دهانه رحم مبتلا هستند. پزشک شما می‌تواند سرطان دهانه رحم را از طریق یک سری آزمایش و بیوپسی تایید کند. اولین علائم سرطان دهانه رحم معمولاً خفیف است و فقط توسط پزشک  قابل تشخیص است. مراحل پیشرفته سرطان دهانه رحم به احتمال زیاد باعث ایجاد علائم و نشانه ها می‌شود. سرطان دهانه رحم چگونه درمان می‌شود؟ تیم درمان سرطان دهانه رحم شامل یک متخصص انکولوژی زنان (پزشکی که در سرطان‌های اندام های تناسلی زنانه تخصص دارد) است. درمان توصیه شده برای سرطان دهانه رحم بر اساس فاکتورهای زیادی از جمله مرحله بیماری، سن و سلامت عمومی شما و اگر در آینده فرزندی می‌خواهید دارد، است. درمان‌های سرطان دهانه رحم عبارتند از پرتو درمانی، شیمی درمانی، جراحی، درمان هدفمند و ایمونوتراپی. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


2 سال قبل - 338 بازدید

رافایلا آیودیس، کاردار اتحادیه اروپا در افغانستان می‌گوید که این اتحادیه و سازمانی جهانی صحت به صورت مشترک از بیماران سرطانی در  سراسر کشور حمایت می‌کنند. خانم آیودیس این اظهارات را شب گذشته (دوشنبه‌، ۲۷ حمل) در حساب کاربری ایکس خود مطرح کرده است. وی گفته است که از روند درمان و نگهداری بیماران سرطانی در شفاخانه‌ای در کابل نیز دیدار کرده است. در حالی اتحادیه اروپا در افغانستان از بیماران سرطانی اعلام حمایت می‌کند که چندی پیش سازمان جهانی صحت اعلام کرده بود که میزان بیماری سرطان در جهان تا سال ۲۰۵۰ میلادی رشد ۷۷ درصدی را ثبت خواهد کرد. این سازمان تاکید کرده است که انتظار می‌رود میزان سرطان‌های تشخیص داده‌ شده در سه دهه آینده به ۳۵ میلیون تن برسد که در مقایسه با ۲۰ میلیون مورد به ثبت‌ رسیده در سال گذشته، رشد خیره‌کننده را نشان می‌دهد. سرطان در افغانستان نیز طی سال‌های اخیر افزایش یافته است، اما به دلیل نبود سیستم و خدمات صحی ارقام دقیق از این بیماری تا اکنون مشخص نیست. این بیماری سالانه جان شمار زیادی از شهروندان افغانستان را نیز می‌گیرد.

ادامه مطلب