اتحادیه اروپا اعلام کرد که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد و ارائه خدمات صحی مناسب برای مادران و نوزادان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این اتحادیه با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که به‌گونه مشترک با صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) از یک مرکز مراقبت‌های زایمان تحت مدیریت قابله‌ها در ولایت لوگر بازدید کرده است. اتحادیه اروپا در ادامه تاکید کرد که این مرکز با حمایت مالی این اتحادیه فعالیت می‌کند و قابله‌های آموزش‌دیده در آن خدمات مصون را برای مادران و نوزادان ارایه می‌کنند. در ادامه آمده است که ارائه خدمات و مراقبت‌های صحی پیش از زایمان و هنگام تولد، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان کمک کند. نهادهای صحی بین‌المللی بارها نسبت به وضعیت سلامت مادران و کودکان در افغانستان ابراز نگرانی کرده و بر نیاز به گسترش خدمات صحی در این بخش تاکید کرده‌اند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برای ۴۰۰ زن باردار و شیرده آسیب‌پذیر در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، کمک نقدی توزیع کرده است. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ امروز (یک‌شنبه، ۲۸ سنبله) در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این کمک‌ها با همکاری جمعیت هلال‌احمر افغانستان به زنان آسیب‌پذیر توزیع شده است. این نهاد در ادامه تاکید کرد که زنان باردار و شیرده با استفاده از این کمک‌های نقدی می‌توانند نیازهای فوری خود را برطرف کرده و وضعیت تغذیه‌ی خود و کودکان‌شان را بهبود بخشند. کمیته‌ی بین‌المللی صلیب سرخ، تاکید کرده که در شرایط دشوار، به حمایت و همکاری با مادران در افغانستان ادامه می‌دهد. این نهاد پیش از این نیز، برای شماری از زنان نیازمند در ولایت‌های مختلف افغانستان، کمک‌های نقدی و دیگر حمایت‌های بشردوستانه ارائه کرده است. این کمک‌ها در حالی ارائه می‌شود که نهادهای حقوق‌بشری و امدادرسان درباره‌ی گسترش بحران بشری در افغانستان هشدار داده‌اند. دیدبان حقوق بشر، پیشتر گفته بود که میلیون‌ها نفر در افغانستان با خطر گرسنگی روبرو هستند و کاهش کمک‌های خارجی، وضعیت آسیب‌پذیرترین گروه‌ها، به‌ویژه زنان و کودکان، را دشوارتر کرده است. همچنین این نهاد گفته بود که محدودیت‌های حکومت سرپرست بر کار زنان در نهادهای امدادی و رفت‌وآمد آنان، دست‌رسی زنان به کمک‌های انسان‌دوستانه را با چالش‌های جدی روبرو کرده است.

برنامه‌ توسعه‌ای سازمان ملل متحد اعلام کرد که با افزایش بیش از ۱۰ برابری آمار کسب‌وکار زنان اکنون بیش از ۱۰ هزار زن در افغانستان جواز کسب‌وکار دارند. این سازمان امروز با نشر گزارشی گفته است که پیش از ۲۰۲۱ میلادی تنها ۶۰۰ تا هزار زن جواز کسب‌وکار داشت، اما اکنون بیش از ۱۰ هزار زن جواز کسب دارند. گزارش آمده است که نزدیک به ۱۲۰ هزار زن بدون جواز رسمی در حال فعالیت اقتصادی هستند. با این حال، این نهاد ملل متحد افزوده است که تا ۲۰۲۴ میلادی کم‌تر از هفت درصد زنان افغانستان شاغل بوده‌اند. برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که افزایش شمار کسب‌وکارهای تحت مدیریت زنان به این معنا نیست که فرصت‌ها برای آن‌ها بیش‌تر شده است؛ بلکه این وضعیت نشان می‌دهد که پس از بسته‌شدن دیگر مسیرهای اشتغال، کسب‌وکارها تنها راه باقی‌مانده برای زنان است. این نهاد تاکید کرد: «زنانی که آرزو داشتند مهندس یا وکیل شوند، امروز به قالین‌بافی یا تولید صابون روی آورده‌اند؛ اما در این بخش نیز با محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت سفرهای طولانی، محدودیت در تعامل با مشتریان، تأمین‌کنندگان یا کارمندان بانک بدون هم‌راهی محرم روبرو هستند.» برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که با تعطیلی اجباری سالن‌های زیبایی معیشت نزدیک به ۶۰ هزار زن از بین رفته است. این نهاد افزوده است که کم‌تر از هفت درصد زنان افغانستان به حساب بانکی دسترسی دارند؛ به همین دلیل بیش‌تر آن‌ها ناچارند برای تأمین مالی به شبکه‌های غیررسمی پول نقد، پس‌اندازهای خانوادگی یا کمک‌های بین‌المللی متکی هستند. برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که در سال‌های اخیر از بیش از ۹۰ هزار کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط از طریق اعطای کمک‌های مالی، تجهیزات و خدمات توسعه‌ی کسب‌وکارها حمایت کرده است.

فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید همزمان با روز جهانی نلسون ماندلا، به ادامه‌ی نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه محرومیت زنان و دختران از آموزش و دیگر حقوق اساسی آنان هشدار داده است. این فدراسیون از جامعه‌ی جهانی خواسته است که برای حمایت از افراد در معرض خطر و جلوگیری از اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستانی، اقدام‌ عملی و فوری انجام دهد. فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید با تاکید بر ارزش‌های عدالت، آزادی، برابری و کرامت انسانی اعلام کرد که زنان و دختران در افغانستان همچنان از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق آموزش و مشارکت در جامعه، محروم هستند و این وضعیت نیازمند واکنش جدی جامعه‌ی جهانی است. این فدراسیون فشارها بر خبرنگاران، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر در افغانستان را نگران‌کننده توصیف شده است. این فدراسیون، نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت هزاران پناه‌جوی افغانستانی، از جمله مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، نیروهای امنیتی پیشین، قضایان، دادستان‌ها و هنرمندان، به‌ویژه پناه‌جویان ساکن پاکستان، ابراز کرده است. به گفته‌ی این نهاد، این افراد با خطر اخراج و بازگردانده‌شدن به شرایط ناامن افغانستان روبه‌رو استند. فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید از جامعه‌ی جهانی، سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، سازمان بین‌المللی مهاجرت و دیگر نهادهای حقوق‌بشری خواسته با جلوگیری از اخراج پناه‌جویان افغانستانی، رعایت اصل ممنوعیت بازگرداندن اجباری افراد به محل ناامن و ایجاد راه‌کارهای امن و پایدار، از افراد در معرض خطر حمایت کنند. هجدهم جولای، سال‌روز تولد نلسون ماندلا، رهبر مبارزه با نظام تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی، از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی نلسون ماندلا نام‌گذاری شده است. این مناسبت به هدف ترویج عدالت، آزادی، برابری و کرامت انسانی گرامی داشته می‌شود و هر سال نهادهای حقوق‌بشری از آن برای جلب توجه به وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف، از جمله افغانستان، استفاده می‌کنند.

شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت از افزایش بیماری‌های فصلی در افغانستان خبر داد و گفته است که از آغاز سال جاری میلادی تا اکنون ۶۴۴ هزار کودک زیر پنج سال به این بیماری‌ها مبتلا شدند. آقای شرافت دسترسی محدود زلزله‌‌زدگان و سیلاب‌زدگان به غذا و آب آشامیدنی پاک را از عوامل اصلی افزایش این بیماری‌ها دانست. او تاکید کرد که با گرم‌ شدن هوا در افغانستان شمار مبتلایان بیماری‌های فصلی در کشور بیشتر شده است. شرافت زمان افزوده است که روزانه شمار زیادی از بیماران به شفاخانه‌ها مراجعه می‌کنند. همچنین پزشک یک شفاخانه‌ در کابل به تلویزیون ملی گفته است که روزانه حدود ۲۰۰ کودک برای درمان بیماری‌های فصلی به این مرکز درمانی منتقل می‌شوند. محمد عارف حسن‌زی، پزشک در شفاخانه اندرا گاندی کابل گفت کودکان مبتلا با درجات خفیف، متوسط و شدید بیماری به این شفاخانه مراجعه می‌کنند و خدمات درمانی لازم برای همه آنان ارائه می‌شود. این پزشک از خانواده‌ها خواست آب پاک و غذای سالم صرف کنند. همزمان سازمان بهداشت جهانی نسبت به افزایش دمای حرارت در افغانستان هشدار داده و به خانواده‌ها توصیه کرده است تا از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنند، در سایه بمانند، با آب سرد حمام کنند و به‌طور دایم آب بنوشند.

منابع محلی از ولایت نیمروز می‌گویند که ۱۹ نفر از شهروندان کشور در تلاش برای سفر قاچاقی به ایران، در دشت «مارگو» این ولایت ناپدیده شده‎اند. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که نیروهای دولتی از روز گذشته (شنبه، ۲۷ سرطان) با چرخبال در جست‎وجوی این افراد برآمده‎‌اند، اما تا اکنون تنها اجساد پنج نفر را از میان ریگزارها پیدا کرده‌‎اند. منابع می‌گویند که جستجو برای یافتن اجساد ۱۴ نفر دیگر همچنان ادامه دارد. در ادامه آمده است که این افراد اواسط هفته‌ی گذشته از این مسیر به سمت ایران حرکت کرده بودند، اما نتوانستند به مقصد برسند و از مرز عبور کنند و دشت وسیع مارگو، ناپدید شدند. تا اکنون هویت این افراد و اینکه‎ باشندگان کدام ولایت افغانستان بوده‎اند، مشخص نشده است. همچنین در تصاویری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، دیده می‎‌شود که اجساد این افراد در میان ریگزارها افتاده و برخی اجساد را ریگ پوشانده است. گفته می‌شود که این گروه از جوانان که شمار شان به ۱۹ تن می‌رسید تلاش داشتند از طریق دشت‌های هلمند و نیمروز قاچاقی به ایران بروند مگر مسیر را گم کرده و به علت گرمی هوا و تشنگی، شماری از آنان جان باخته و شماری هم ناپدید شده اند. پیش از این نیز موارد متعددی از مرگ شهروندان افغانستان در تلاش برای سفر قاچاقی به ایران گزارش شده است. قابل ذکر است که افزایش بیکاری و فقر و توقف روند صدور قانونی ویزای ایران برای شهروندان عادی افغانستان، از عوامل اصلی سفر قاچاقی شهروندان کشور به ایران گفته می‌‎شود.

سازمان ورلد ویژن World Vision در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با پشتیبانی بخش‌های بهداشت، معیشت و آب در افغانستان، به بهبود رفاه و سلامت کودکان تلاش می‌کند. این نهاد امروز (شنبه، ۲۷ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری فیسبوک خود نوشته است که ژان باتیست کاماته، رییس عملیات میدانی این نهاد نیز اخیرا با النور مونبیو، رهبر منطقه‌ای خاورمیانه و اروپای شرقی، به افغانستان سفر کرده و از کارکردهای این نهاد دیدن کرده است. ورلد ویژن در ادامه تاکید کرده است که پس از ۲۵ سال فعالیت در افغانستان، همچنان به ایجاد تغییرات پایدار در زندگی کودکان و خانواده‌ها در افغانستان متعهد است. بر بنیاد نگرانی نهادهای بین‌المللی به ویژه سازمان ملل متحد، افغانستان در حال حاضر یکی از شدیدترین بحران‌های انسان‌دوستانه در سطح جهان را تجربه می‌کند. این نهاد افزوده است که بیش از نیمی از جمعیت افغانستان، به کمک‌های انسان‌دوستانه نیاز دارند و نزدیک به پنج میلیون کودک زیر پنج سال و زن شیرده و باردار، از سوءتغذیه‌ی شدید رنج می‌برند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

اعضای «شبکه حرکت زنان» اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان از پاکستان را محکوم کرده و گفته‌اند که این اقدام بازی سیاسی با جان انسان‌ها است. این‌ جنبش اعتراضی با نشر اعلامیه‌ای گفته است که اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان از پاکستان به‌شدت محکوم است و تاوان تنش‌ها میان پاکستان و حکومت سرپرست را زنان، فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران، مدافعان حقوق بشر و دیگر مردم می‌پردازند. زنان معترض تاکید کردند که در صورت بازگردانده شدن پناه‌جویان افغانستان از پاکستان، آن‌ها با خطر جدی بازداشت، شکنجه، ناپدیدسازی اجباری و حتی مرگ روبرو هستند. آن‌ها می‌گوید که اخراج دسته‌جمعی پناه‌جویان، بدون بررسی وضعیت فردی آنان، اقدامی غیرقابل قبول و برخلاف تعهدات بین‌المللی است. اعضای «شبکه حرکت زنان» گفته‌اند که زنان معترض، فعالان حقوق بشر، خبرنگاران، اعضای جامعه مدنی، نیروهای امنیتی پیشین و تمامی پناه‌جویان که تحت تعقیب قرار دارند، باید از هرگونه اخراج مستثنا شوند و حمایت فوری بین‌المللی دریافت کنند. آن‌ها از سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی پناهندگان، شورای حقوق بشر، دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند که در برابر سرنوشت هزاران زن و مرد افغانستان سکوت نکنند. اعضای «شبکه حرکت زنان» از دولت پاکستان خواسته‌اند که به‌صورت فوری از اخراج اجباری تمامی افرادی که در معرض خطر جدی قرار دارند جلوگیری کند. آن‌ها از سازمان ملل متحد، دولت‌های دموکراتیک، نهادهای بین‌المللی و مدافعان حقوق بشر نیز خواسته‌اند که مسیرهای امن و قانونی برای انتقال افراد در معرض خطر را فراهم سازند. قابل ذکر است که پس از تشدید درگیری‌های میان دولت و پاکستان و نتیجه ندادن مذاکرات طرف‌های درگیر جنگ، دولت پاکستان روند اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان را سرعت بخشیده است. اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستان از پاکستان نگرانی نهادهای حقوق بشری را در پی داشته است.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۳.۷ میلیون کودک در افغانستان در معرض خطر سوءتغذیه شدید قرار دارند. این نهاد امروز (شنبه، ۲۷ سرطان) با نشر گزارشی گفته است که ناامنی غذایی و تغذیه‌ای کودکان، یکی از عوامل اصلی قرار گرفتن آنان در معرض سوءتغذیه است. این گزارش با عنوان «خیلی کم، خیلی دیر: بحران رژیم غذایی کودکان خردسال در افغانستان» در حالی منتشر شده است که افغانستان وارد فصل اوج لاغری شدید کودکان می‌شود. آمارهای اخیر بخش تغذیه نشان می‌دهد که وضعیت سوءتغذیه کودکان در مقایسه با سال ۲۰۲۵ میلادی در ۲۶ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت کشور بدتر شده است. یونیسف در گزارشش تاکید کرده است که کودکان زیر دو سال به‌گونه ویژه آسیب‌پذیر هستند؛ چنان‌که ۸۳ درصد موارد سوءتغذیه شدید و ۷۷ درصد موارد سوءتغذیه متوسط را تشکیل می‌دهند. همچنین تاج‌الدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان تاکید کرد: «وقتی خانواده‌ها شروع به کاهش وعده‌های غذایی یا کم کردن مواد غذایی مغذی می‌کنند، این تنها نشانه دشواری اقتصادی نیست؛ بلکه هشداری است که یک کودک ممکن است به‌زودی دچار لاغری شدید و خطرناک شود.» یونیسف خواستار سرمایه‌گذاری فوری برای حفاظت از رژیم غذایی کودکان خردسال و جلوگیری از افزایش موارد سوءتغذیه شده است.

فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در سازمان دیدبان حقوق بشر در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بحران اقتصادی افغانستان عمیق‌تر می‌شود و میلیون‌ها نفر در این کشور تحت تأثیر بحران گرسنگی قریب‌الوقوع قرار دارند. خانم عباسی با نشر اعلامیه‌ای خواستار اقدام فوری برای کمک مالی از عملیات‌های بشردوستانه شده و از حکومت سرپرست افغانستان نیز خواسته است که محدودیت‌ها علیه زنان را بردارند. او تاکید کرد: «میلیون‌ها نفر تحت تأثیر بحران گرسنگی قریب‌الوقوع قرار دارند.» وی تصریح کرد که «سیاست‌های سرکوبگرانه‌»، به‌ویژه محدودیت‌هایی را که بر زنان شاغل و مخصوصا کارمندان سازمان‌های مرتبط به ملل متحد وضع کرده‌اند، بحران را شدیدتر می‌کند. او افزوده است: «حکومت فعلی با محدود کردن دسترسی زنان به اشتغال در حوزه بشردوستانه، دسترسی سازمان‌های امدادی به مردم را دشوارتر کرده است و از آن‌جایی که فقط زنان مجاز به ارائه‌ی کمک به زنان هستند، خانوارهایی که توسط زنان سرپرستی می‌شوند، از گرسنگی آسیب می‌بینند.» این پژوهشگر دیدبان حقوق بشر از دولت‌های کمک‌کننده خواسته است که باید فوری برای تأمین مالی عملیات بشردوستانه در افغانستان اقدام کنند. این سازمان اخراج اجباری میلیون‌ها مهاجر افغانستان از کشورهای همسایه را بخشی از دلیل تشدید بحران عنوان کرده و گفته است بسیاری از پنج میلیون نفری که طی دو سال گذشته به اجبار از ایران و پاکستان بازگشتند، به مناطقی رفتند که از قبل با خشک‌سالی و فرصت‌های شغلی محدود دست‌وپنجه نرم می‌کردند. فرشته عباسی گفته است مهاجران بازگشته، اکنون فشار بیشتری را بر جوامع تحت فشار وارد می‌کنند. او همچنین خواستار حمایت از مهاجران افغانستان شده و گفته است دولت‌ها اطمینان حاصل کنند که بازگشت‌ها «داوطلبانه، ایمن، آبرومندانه و همراه با حمایت مداوم برای ادغام مجدد بازگشت‌کنندگان» باشد. همچنین فرشته عباسی از مقام‌های دولتی نیز خواسته است که باید فوری تمام ممنوعیت‌های حقوق زنان، از جمله محدودیت‌های تردد و اشتغال که مانع دسترسی آنان به کمک و امنیت اقتصادی، از جمله غذا، می‌شود را لغو کنند. سازمان ملل متحد پیش از این پیش‌بینی کرده بود که بیش از ۱۷ میلیون نفر از کل جمعیت افغانستان، امسال با «ناامنی غذایی حاد» روبه‌رو خواهند شد و این بحران به‌طور نامتناسبی بر زنان و کودکان تأثیر می‌گذارد. سازمان ملل برای رسیدگی به این وضعیت ۱.۷۱ میلیارد دالر بودجه درخواست کرده بود، اما در نیمه‌ی نخست سال جاری میلادی، کم‌تر از ۲۰ درصد این بودجه تأمین شده است.