سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرده است که زنان سرپرست خانوار از جمله آسیبپذیرترین گروهها در میان بازگشتکنندگان به افغانستان هستند و پس از بازگشت، با چالشهای جدی از جمله کمبود سرپناه، نبود فرصتهای کاری و خطرهای حفاظتی روبرو میشوند.
این نهاد با نشر گزارشی گفته است که بسیاری از این زنان همراه با فرزندانشان در حالی به کشور بازمیگردند که شبکههای حمایتی محدودی دارند و اغلب در شرایط دشوار و بیثبات زندگی میکنند.
در گزارش آمده است که برخی از خانوادههای بازگشته ناچار هستند در چادرهای موقت زندگی کنند و در برابر سرما، باران و ناامنی آسیبپذیر هستند.
بر اساس آمار سازمان بینالمللی مهاجرت، در سال ۲۰۲۵ زنان و دختران ۲۷ درصد از مهاجران افغانستانی بازگشته از ایران و همچنان ۴۷ درصد از افرادی را تشکیل دادهاند که از طریق مرکزهای پذیرش این سازمان از پاکستان به افغانستان بازگشته اند.
این نهاد افزوده است که بسیاری از این افراد با نیازهای حمایتی بیشتر و بدون منابع پایدار معیشتی وارد کشور میشوند.
همچنین این نهاد تاکید کرده است که بیجاشدن و بازگشت اجباری میتواند خطراتی مانند بیخانمانی، بهرهکشی و آسیبهای بیشتر را برای زنان و دختران افزایش دهد، بهویژه برای زنانی که بدون سرپرست مرد مسوولیت خانواده را بر عهده دارند.
سازمان بینالمللی مهاجرت گفته است که برای کاهش این خطرات، از طریق مراکز ترانزیتی و برنامههای حمایتی، وضعیت بازگشتکنندگان آسیبپذیر ارزیابی میشود و برای آنان خدمات حمایتی، پیوستن به برنامههای کمکرسانی و پیگیریهای لازم فراهم میگردد.
به گفتهی این نهاد، ادامهی حمایت از زنان بازگشته برای کاهش خطرهای فوری و کمک به ثبات زندگی آنان و خانوادههایشان ضروری است.
این در حالی است که در پی تشدید محدودیتها، بسیاری از زنان و دختران، فعالان حقوق بشر، روزنامهنگاران، نظامیان پیشین و دیگر قشرهای آسیبپذیر مجبور به ترک افغانستان شدند. شمار زیادی از آنان به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان پناهنده شدند؛ اما این کشورها در سالهای پسین روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده است.
