سازمان جهانی صحت درتازه‌ترین مورد هشدار داده است که افزایش بیماری‌های قلبی، دیابت، سرطان و مشکلات مزمن ریوی در میان زنان افغانستان نگران‌کننده است. این سازمان امروز (دوشنبه، ۳۱ سنبله) با نشر گزارشی گفته است که سرطان سینه و سرطان دهانه رحم از جمله سرطان‌های شایع در میان زنان افغانستان هستند و تنها بیماری‌های قلبی‌ و عروقی هر سال جان بیش از ۴۰ هزار نفر را در افغانستان می‌گیرد.. سازمان جهانی صحت با ابراز نگرانی تاکید کرده است که بیشتر بیماران تنها در مراحل پیشرفته در پی درمان می‌روند، زمانی که تأثیر درمان به‌مراتب کمتر است. سازمان صحی جهان همچنین خاطرنشان کرده است که بیش از نیمی از خانواده‌های بازگشت‌کننده از ایران و پاکستان با اختلالات روانی مواجه هستند. این سازمان در ادامه افزوده است که بیماری روانی «مرگ خاموش» در میان شهروندان افغانستان است. در گزارش آمده است که از هر پنج افغان یک نفر دچار مشکل سلامت روان است و در سال گذشته، بیش از نیمی از خانواده‌های بازگشته با اختلالاتی چون اضطراب، افسردگی یا استرس پس از سانحه مواجه شدند. با این وجود، شفاخانه‌های ولایتی و خدمات مراقبت اولیه، هنوز فاقد خدمات سلامت روان‌اند و بسیاری از اقشار آسیب‌پذیر کشور بدون مراقبت رها می‌شوند. همچنین ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان صحی جهان در افغانستان، گفته است: «در سراسر افغانستان، میلیون‌ها تن با بار روزانه بیماری‌های مزمن و چالش‌های روانی زنده‌گی می‌کنند؛ مسأله‌ای که فشار عظیمی بر یک سیستم صحی شکننده وارد کرده است.» این سازمان پیش‌تر نیز از افزایش بیماری مالاریا در کشور هشدار داده بود.

ادوین سینیزا سلوادور، نماینده سازمان جهانی صحت در افغانستان اعلام کرده است که وضعیت شفاخانه ملی تشخیص و تداوی سرطان در این کشور بسیار وخیم بوده و سرطان این کشور به یک دشمن نامرئی تبدیل شده است. در گزارش سازمان جهانی صحت آمده است که بیماران مبتلا به سرطان از کمبود داکتران متخصص، نبود امکانات، نداشتن داروهای مورد نیاز و هزینه‌های بالای درمان شکایت دارند. این سازمان در وب‌سایت خود گزارش‌هایی از برخی زنان را منتشر کرد که با سرطان دست‌وپنجه نرم می‌کنند. سازمان جهانی صحت همچنان تلاش‌های داکتران متخصص در این زمینه را برجسته ساخته است. در این گزارش آمده است «در مناطق دورافتاده افغانستان، جنگ خاموشی در برابر سرطان جریان دارد؛ یک دشمن نامرئی که زندگی بسیاری را تهدید می‌کند.» به گفته این سازمان، برای بسیاری از مردم در مناطق دوردست، سفر به شفاخانه‌های مرکزی و ملی تنها امید برای تشخیص و درمان سرطان است، اما این سفر نیز پر از چالش می‌باشد. ادوین سینیزا سلوادور در بخشی از این گزارش تاکید کرده است که بیماران در «شرایطی فراتر از تصور» زندگی می‌کنند و شفاخانه با چالش‌های جدی در تأمین نیازهای آن‌ها مواجه است. وی افزوده است که این شفاخانه برای بهبود خدمات خود به کمک‌های فوری نیاز دارد. آمار دقیق از میزان بیماران مبتلا به سرطان در سراسر افغانستان در دسترس نیست، وزارت صحت عامه پیش‌تر اعلام کرده بود که در سال گذشته، حدود ۲۴ هزار بیمار سرطانی به مراکز صحی این کشور مراجعه کرده‌اند. همچنین، در تازه‌ترین گزارش‌ها، مسوولان شفاخانه حوزوی هرات از افزایش ۳۰ درصدی موارد سرطان در این ولایت خبر داده‌اند.

مسوولان حکومت سرپرست در شفاخانه حوزوی ولایت هرات می‌گویند که میزان ابتلا به سرطان در این ولایت ۳۰ درصد افزایش یافته است. آژانس خبری باختر که تحت کنترول حکومت فعلی قرار دارد به نقل از مسوولان شفاخانه حوزوی هرات نوشته‌اند که در سال جاری میلادی، بیش از پنج هزار بیمار مبتلا به سرطان به این شفاخانه مراجعه کرده‌اند. این رسانه گزارش داد که در شش سال گذشته ۲۳ هزار مورد ابتلا به سرطان در هرات ثبت شده است. همچنین دفتر اتحادیه اروپا اخیراً اعلام کرد که برای مقابله‌ی مؤثر با سرطان در افغانستان، از یک مرکز درمانی حمایت می‌کند. در عین حال، وزارت صحت عامه‌ی حکومت سرپرست نیز پیشتر گزارش داده بود که در سال گذشته، حدود ۲۴ هزار نفر به دلیل ابتلا به سرطان به مراکز صحی در سراسر افغانستان مراجعه کرده‌اند. سرطان از جمله بیماری‌های قابل پیشگیری و درمان است، اما نبود امکانات کافی باعث شده که حتی انواع قابل درمان آن نیز همچنان قربانیان زیادی در میان شهروندان افغانستان بگیرد. مسوول بخش بیماران سرطانی شفاخانه حوزوی هرات نیز قبلاً گفته بودند که جراحی و شیمی درمانی در این شفاخانه انجام می‌شود، اما شعاع درمانی در افغانستان هنوز به طور کامل فراهم نشده است. براساس معلومات این شفاخانه، در حال حاضر، ۱۸ بستر فعال برای بیماران سرطانی در شفاخانه حوزوی هرات وجود دارد و نیاز به ساخت یک شفاخانه جدید با ظرفیت ۵۰ درصد بیشتر به شدت احساس می‌شود. همچنین مراجعه‌کنندگان خواهان توجه بیشتر حکومت به بیماری سرطان هستند و تاکید می‌کنند که باید امکانات کافی در این بخش فراهم شود تا نیازی به درمان در خارج از کشور نباشد. باید گفت که بیماری سرطان یکی از بیماری‌های نسبتا ناعلاج است که بالاترین میزان مرگ و میر را در جهان به خود اختصاص داده است. بربنیاد گزارش‌ها با تسلط حکومت سرپرست خدمات صحی در سراسر افغانستان و به ویژه برای زنان با محدودیت‌های شدید مواجه شده است.

دفتر اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان، به‌مناسبت روز جهانی بیماری سرطان از یک مرکز درمان بیماری‌های سرطانی بازدید کرده و گفته است که برای مقابله با این بیماری، به آموزش‌های پزشکی ویژه برای زنان نیاز است. این اتحادیه با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود به‌مناسبت روز جهانی بیماری سرطان، بر ضرورت آموزش‌های پزشکی برای زنان در افغانستان تاکید کرده است. در ادامه آمده است: «برای مقابله‌ی موثر با چالش‌های صحی در افغانستان به آموزش‌های پزشکی زنان نیاز داریم.» دفتر اتحادیه اروپا برای افغانستان در بخشی از پیامش گفته است که با همکاری سازمان بهداشت جهانی از این مرکز درمان بیماری‌های سرطانی حمایت می‌کند. روز جهانی سرطان، ابتکاری از سوی اتحادیه‌ی بین‌المللی کنترل سرطان است که هدف آن گردهم‌آوردن مبتلایان به سرطان، حمایت از آنان و تلاش برای کاهش این بیماری در سطح جهانی می‌باشد. هر سال حدود ۲۰ هزار نفر در افغانستان به انواع مختلف سرطان مبتلا می‌شوند که از این تعداد، بیش از ۱۵ هزار نفر بر اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. شایع‌ترین انواع سرطان‌ها شامل سرطان سینه، معده، مری، لب، دهان، رحم و شش هستند. چندی پیش شرافت زمان امیرخیل، سخنگوی وزارت صحت عامه‌ از افزایش شمار مبتلایان به بیماری سرطان در افغانستان خبر داده بود. این وزارت گفته است که در جریان سال گذشته دست‌کم ۶ هزار واقعه جدید ابتلا به بیماری‌های سرطانی در کشور ثبت شده است. سخنگوی وزارت صحت عامه می‌گوید که در سال گذشته حدود ۲۴ هزار نفر به دلیل ابتلا به بیماری‌های سرطانی به مراکز صحی در سراسر افغانستان مراجعه کرده‌اند. با این وجود وزارت صحت عامه آمار مشخصی از میزان مرگ‌و‌میر این بیماری در افغانستان ارائه نکرده است.

سازمان جهانی صحت به مناسبت روز جهانی سرطان اعلام کرده است که هر سال، تقریباً ۴۰۰ هزار طفل و جوان (۰الی ۱۹ سال) به سرطان مبتلا می‌شوند. این سازمان به مناسبت روز جهانی سرطان، گزارشی را در وب‌سایت خود منتشر کرده است که روی سرطان کودکان تمرکز دارد و در این گزارش آمده است که هر سال، تقریباً ۴۰۰ هزار طفل و جوان به سرطان مبتلا استند. انواع معمول آن، شامل سرطان خون یا لوکیمیا، تومورهای مغزی، لمفوما و سایر تومورهای جامد مانند نیوروبلاستوما و تومور ولمانز است. در ادامه آمده است که در کشورهای پر درآمد، میزان تداوی سرطان کودکان ۸۰ درصد است، در حالی که در کشورهای کم درآمد و متوسط این میزان کمتر از ۳۰ درصد است. سازمان جهانی صحت تاکید کرد که در کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه، میزان مرگ و میر، به دلیل تاخیر در تشخیص، تشخیص نادرست، عدم دسترسی به درمان اساسی، قطع درمان و عوارض جانبی و عود این بیماری، بالا ست. بر اساس آمار سازمان جهانی صحت، تنها ۲۹ درصد از کشورهای کم درآمد گزارش داده‌اند که به ادویه‌ی سرطان دسترسی دارند، در حالی که در کشورهای با درآمد بالا، ۹۶ درصد است. در گزارش آمده است که تشخیص زودهنگام سرطان و درمان مبتنی بر تشخیص برای بهبود نتایج سرطان حیاتی است. بسیاری از سرطان ها با طبابت عمومی، جراحی و شعاع درمانی، درمان می‌شوند. تشخیص زودهنگام، ارزیابی دقیق کلینیکی و دسترسی به ادویه میتواند نتایج این مرض را بهبود بخشد. سازمان جهانی صحت گفته است که یک ابتکار در ۲۰۱۸ آغاز شده که هدف آن، افزایش پوشش درمانی تا سال ۲۰۳۰ به حداقل ۶۰ فیصد است که می تواند زندگی یک میلیون طفل را نجات دهد. این ابتکار به دولت‌ها کمک می‌کند تا منابع و راهنمایی‌هایی را برای مبارزه با سرطان اطفال فراهم سازند. سازمان جهانی صحت همچنان می‌گوید که تشخیص زودهنگام سرطان می‌تواند میزان زنده ماندن را افزایش دهد، هزینه‌های درمان را کاهش و از مشکلات دراز مدت جلوگیری کند. این سازمان تاکید کرده است که تشخیص زودهنگام، دسترسی به ادویه جات ضروری و یک زیربنای پایدار مراقبت سرطان برای بهبود میزان بقا، مخصوصاً در کشور های کم درآمد نیاز است.

مونیسه همدم قاری‌زاده، روزنامه‌نگار شناخته‌شده و صاحب‌امتیاز نشریه/ماهانه‌ی «همدم» در اثر بیماری در پاکستان درگذشت. شماری از خبرنگاران، فرهنگیان و نویسندگان در ولایت فاریاب می‌گویند که خانم قاری‌زاده در سن ۲۴ سالگی شام روز (پنج‌شنبه ۲۰ جدی) بر اثر بیماری سرطان در شفاخانه‌ای در پاکستان درگذشته است. آنان می‌گویند که خانم قاری‌زاده یکی از اعضای برجسته‌ی اتحادیه ملی ژورنالیستان در ولایت فاریاب بوده. خبرنگاران، فرهنگیان و نویسندگان در ولایت فاریاب تاکید کردند که مونیسه همدم قاری‌زاده با فعالیت‌های رسانه‌ای خود نقشی مهم در ارتقای آگاهی عمومی، به‌ویژه در حوزه‌ی حقوق زنان داشته است. قابل ذکر است که ماهنامه‌ی «همدم» که او هشت سال پیش بنیان گذاشت، به‌عنوان یکی از نشریات مؤثر در میان زنان در ولایت فاریاب شناخته می‌شود. جنازه‌ی خانم قاری‌زاده قرار است امروز (شنبه، ۲۲ جدی) پس از انتقال از پاکستان به شهر میمنه به خاک سپرده شود. همچنین قطب‌الدین کوهی، خبرنگار شناخته شده‌ی کشور و مسوول اتحادیه‌ی ملی ژورنالیستان در ولایت فاریاب، با ابراز تأسف درگذشت خانم قاری‌زاده را ضایعه‌ای بزرگ خوانده است. آقای کوهی با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «با تأسف اطلاع یافتم که بانو مونیسه همدم قاری‌زاده، موسس ماهنامه “همدم” و عضو اتحادیه ملی ژورنالیستان فاریاب، در اثر بیماری که داشت درگذشته است. درگذشت خواهر عفیفه و همکار قلم به دست‌مان را در عرصه‌ی مطبوعات و خانواده‌ی ژورنالیستان فاریاب، ضایعه‌ای غم‌انگیز و جبران‌ناپذیر می‌دانم.» در همین حال، ریاست اطلاعات و فرهنگ حکومت سرپرست در ولایت فاریاب در حساب کاربری ایکس خود بدون نشر تصویری از خانم قاری‌زاده، درگذشت وی را «ضایعه‌ی بزرگ» توصیف کرده است. باید گفت که پیش از این جاوید بشارت، خبرنگار آزاد و یکی از فعالان رسانه‌ای ولایت بغلان نیز در اثر حمله قلبی در سن ۵۲ ساله‌گی درگذشته بود.