برچسب: درمان

11 ماه قبل - 283 بازدید

وزارت صحت‌عامه‌ی حکومت سرپرست درتازه‌ترین مورد از بازگشایی یک شفاخانه‌ی ویژه برای درمان زنان و کودکان معتاد به مواد مخدر در ولایت هلمند خبر داده است. این وزارت با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این مرکز درمانی دارای ۲۰ بستر است و به‌گونه‌ی رایگان خدمات صحی را به زنان و کودکان معتاد ارائه خواهد کرد. در اعلامیه آمده است که در مراسم گشایش این شفاخانه، افزون بر مقام‌های محلی حکومت فعلی، نمایندگان برخی نهادهای هم‌کار نیز حضور داشته‌اند. با این وجود، وزارت صحت عامه درباره‌ی نهادهای تطبیق‌کننده‌ی پروژه و نیز شمار دقیق زنان و کودکانی که در هلمند به مواد مخدر مبتلا هستند، جزییاتی ارائه نکرده است. همچنین این شفاخانه ویژه‌ی درمان اعتیاد زنان و کودکان در وضعیتی گشایش یافته که نظام بهداشتی افغانستان با بحران جدی کم‌بود بودجه، کاهش کمک‌های بین‌المللی و محدودیت‌های شدید روبه‌رو است. در کنار آن، آمارهای تازه‌ی دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، نشان می‌دهد که حدود ۴ میلیون نفر در افغانستان به مواد مخدر اعتیاد دارند؛ یعنی نزدیک به ۱۰ درصد جمعیت این کشور. از این میان، زنان و کودکان آسیب‌پذیرترین قشر هستند. بر بنیاد گزارش این نهاد بین‌المللی، تنها یک نفر از هر ۱۸ زن معتاد به خدمات درمانی دسترسی دارد. این در حالی است که در میان مردان این رقم یک نفر از هر ۱۱ نفر است. به‌دلیل محدودیت‌های فرهنگی، فقر و کم‌بود مرکزهای درمانی تخصصی، زنان معتاد کم‌تر می‌توانند به درمان دسترسی یابند.

ادامه مطلب


11 ماه قبل - 482 بازدید

بی‌خوابی یا نداشتن خواب کافی و باکیفیت یکی از مشکلات رایجی است که می‌تواند زندگی روزمره افراد را تحت تأثیر قرار دهد. بی‌خوابی می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله استرس، اضطراب، افسردگی، تغییرات هورمونی، عادات نادرست خواب، مصرف برخی داروها یا بیماری‌های زمینه‌ای ایجاد شود. این مشکل نه‌تنها بر سلامت جسمی و روحی فرد تأثیر می‌گذارد، بلکه باعث کاهش تمرکز، ضعف در عملکرد روزانه و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن می‌شود. در صورتیکه با بی‌خوابی مواجه شدید، می‌توانید به دکتر روانشناس یا دکتر مغز و اعصاب مراجعه کنید. برای دریافت نوبت از بهترین دکترهای معرفی‌شده در شهر خود نیز از دکترتو کمک بگیرید. بی‌خوابی به انگلیسی (insomnia)، رایج‌ترین اختلال خواب است که می‌تواند مشکلاتی همچون سخت به خواب‌رفتن، سخت خوابیدن یا خیلی زود بیدار‌شدن و عدم توانایی در دوباره خوابیدن را شامل شود. در بی‌خوابی ممکن است بعد از بیدار‌شدن هنوز احساس خستگی کنید. بی‌خوابی نه تنها بر میزان انرژی و خلق‌و‌خوی شما اثر دارد، بلکه بر سلامتی، عملکرد کاری و کیفیت زندگی شما نیز موثر است. با وجود متفاوت‌بودن خواب مورد نیاز هر فرد، به طور میانگین بزرگسالان به ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه نیاز دارند. بی‌خوابی می‌تواند به صورت حاد (کوتاه‌مدت) و مزمن (بلندمدت) باشد. بی‌خوابی حاد معمولا نتیجه‌ی استرس یا حادثه‌ای آسیب‌زا است و به مدت چند روز یا چند هفته طول می‌کشد. ولی بی‌خوابی مزمن معمولا نتیجه‌ی استرس، حوادث زندگی یا عاداتی است که خواب را مختل می‌کند و یک ماه یا بیشتر طول می‌کشد. تشخیص اختلال بی‌خوابی با بررسی دو معیار زیر می‌تواند بیان شود: مشکلات خواب به مدت حداقل سه شب در هفته به مدت حداقل سه ماه اتفاق بیفتد مشکلات خواب باعث ایجاد پریشانی عمده یا مشکلات عملکردی در زندگی فرد می‌شود عامل ایجادکننده مشکل بی‌خوابی می‌تواند در افراد متفاوت باشد. به‌عنوان مثال نوشیدن و مصرف بیش از حد کافئین در طول روز و یا یک مسئله‌ی پیچیده‌تر مانند بیماری‌های زمینه‌ای و یا حتی استرس و اضطراب بیش از حد می‌تواند باعث ایجاد بی‌خوابی شود. خبر خوب این است که بسیاری از مشکلات بی‌خوابی قابل‌حل بوده و حتی اغلب با تغییر سبک زندگی نیز قابل‌حل هستند. با بررسی دلایل اساسی و ایجاد تغییرات ساده در سبک زندگی روزمره و تغییر محیط خواب می‌توانید بی‌خوابی را درمان کرده و به کیفیت و بهبود خوابتان کمک کنید. انواع مختلف از اختلال بی‌خوابی: بی‌خوابی حاد: به‌صورت معمول در صورت نبود عوامل بیرونی استرس‌زا خودبه‌خود برطرف می‌شود. به دلیل شرایط موقعیتی استرس‌زا مانند شغل جدید و یا استرس سایر مسائل رخ می‌دهد معمولاً تا حدود یک ماه ادامه پیدا می‌کند بی‌خوابی موقت: کمتر از یک هفته طول می‌کشد معمولاً به دلیل موجودیت اختلالات دیگر؛ تغییر در محیط خواب و استرس یا افسردگی رخ می‌دهد. بی‌خوابی مزمن: بی‌خوابی معمولاً یک اختلال کوتاه مدت و گذرا است بیش از یک ماه طول می‌کشد در مواردی می‌تواند بی‌خوابی به حالت مزمن تبدیل شود که در نتیجه‌ی یک بیماری یا اختلال روانی رخ دهد. چه عواملی افراد را بیشتر در معرض خطر ابتلا به بی‌خوابی قرار می‌دهد؟ سن: بی‌خوابی در هر سنی ممکن است رخ دهد؛ اما افراد با سن بالا بیشتر مستعد ابتلا به بی‌خوابی هستند سابقه خانوادگی و ژنتیک: ژنتیک می‌تواند بر روی بی‌خوابی تأثیرگذار باشد و البته در مقابل می‌تواند بر روی خواب‌آلودگی و خواب عمیق نیز تأثیرگذار باشد محیط زندگی و  شغل: موارد زیر می‌توانند چرخه‌ی خواب و بیداری شما را مختل کنند: شیفت کاری یا کار شبانه صدا یا نور نامناسب و زیاد گرما و سرمای کنترل نشده سفرهایی مکرر به مکان‌هایی که از نظر زمانی با هم تفاوت دارند سبک زندگی: عادت‌های غلط زندگی می‌توانند خطر ابتلا به مشکلات خواب را افزایش دهند. تغییر در روند خواب یا تغییر روال عادی می‌تواند زمان خواب شما را مختل کند. به‌عنوان‌مثال: بیدارشدن از خواب برای مراقبت از کودکتان باعث می‌شود در طول روز مرتباً چرت بزنید. مصرف کافئین، نیکوتین، الکل و دیگر مواد مخدر، تماشای تلویزیون و برنامه‌های مهیج در زمان نزدیک به آخر شب. استرس: استرس یا نگرانی در مورد تحصیل، شغل، روابط عاطفی و یا هریک از چالش‌های مربوط به زندگی‌تان باعث افزایش احتمال ابتلا به اختلال بی‌خوابی می‌شود. همچنان نگرانی در مورد این‌که آیا خوابی کافی داشته‌اید یا نه و چک کردن مدام ساعت خطر ابتلا به بی‌خوابی را نیز در شما افزایش می‌دهد. جنسیت: اختلال بی‌خوابی در زنان بیشتر از مردان مشاهده می‌شود. احساس ناراحتی و تغییرات هورمونی در طول بارداری و یائسگی نیز می‌تواند باعث بروز مشکلات خواب شود. علائم و نشانه‌های ابتلا به اختلال بی‌خوابی: حتی اگر زمان کافی و شرایط مناسب برای خوابیدن را داشته باشید علل عمده‌ی بی‌خوابی مشکل در خوابیدن و از خواب پریدن است. از نشانه‌های ابتلا به بی‌خوابی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: قبل از اینکه به خواب بروید مدت زیادی را در محل خوابتان بیدار می‌مانید زمان خوابتان کم باشد. ممکن است در طول شب چندین مرتبه بیدار شوید و بیشتر طول شب را بیدار بمانید صبح بسیار زود بیدار می‌شوید و دیگر خوابتان نمی‌برد کیفیت خوابتان پایین است و اکثر اوقات بعد از این‌که بیدار می‌شوید احساس بی‌رمقی و کسالت دارید و در طول روز خواب‌آلود و خسته هستید، در تمرکز بر روی کارهایتان مشکل دارید. همچنان ادامه‌ی این وضعیت می‌تواند احتمال ابتلا به حالات اضطراب، افسردگی و تحریک‌پذیری را در شما افزایش دهد. سخن پایانی: در ادامه‌ی این مقاله و نسخه‌ی آینده به شرح دلایل، عوارض و سایر توضیحات مربوط به اختلال بی‌خوابی یا اینزومنیا خواهیم پرداخت. نویسنده: مرضیه بهروزی «روانشناس بالینی»

ادامه مطلب


12 ماه قبل - 385 بازدید

پرکاری تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید بیش از حد هورمون تیروئید تولید کند. این وضعیت تیروئید بیش‌فعال نیز نامیده می‌شود. پرکاری تیروئید باعث افزایش سرعت متابولیسم بدن می‌شود. این می‌تواند علائم بسیاری مانند کاهش وزن، لرزش دست و ضربان قلب سریع یا نامنظم ایجاد کند. چندین روش درمانی برای پرکاری تیروئید موجود است. داروهای ضد تیروئید و ید رادیویی را می‌توان برای کاهش میزان هورمون‌هایی که غده تیروئید می‌سازد استفاده کرد. گاهی اوقات، درمان پرکاری تیروئید شامل جراحی برای برداشتن تمام یا بخشی از غده تیروئید است. در برخی موارد، بسته به علت ایجاد آن، پرکاری تیروئید ممکن است بدون دارو یا درمان دیگر بهبود یابد. علائم پرکاری تیروئید گاهی اوقات مانند سایر مشکلات سلامتی به نظر می‌رسد که می‌تواند تشخیص را سخت کند. می‌تواند علائم زیادی ایجاد کند، از جمله: کاهش وزن بدون تلاش ضربان قلب سریع، وضعیتی به نام تاکی کاردی. ضربان قلب نامنظم که به آن آریتمی نیز می‌گویند. تپش قلب که گاهی اوقات تپش قلب نامیده می‌شود. افزایش گرسنگی. عصبی بودن، اضطراب و تحریک‌پذیری. لرزش، معمولاً یک لرزش کوچک در دست‌ها و انگشتان. عرق‌ کردن تغییرات در چرخه‌های قاعدگی. افزایش حساسیت به گرما. تغییر در الگوی روده، به‌خصوص حرکات مکرر روده. بزرگ‌شدن غده تیروئید که گاهی اوقات گواتر نامیده می‌شود که ممکن است به‌صورت تورم در قاعده گردن ظاهر شود. خستگی. ضعف عضلانی. مشکلات خواب پوست گرم و مرطوب. نازک شدن پوست. موهای ظریف و شکننده. افراد مسن بیشتر احتمال دارد که علائمی داشته باشند که به‌سختی متوجه آن شوند. این علائم ممکن است شامل ضربان قلب نامنظم، کاهش وزن، افسردگی و احساس ضعف یا خستگی در طول فعالیت‌های معمولی باشد.   چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد اگر بدون تلاش وزن کم می‌کنید، یا اگر متوجه ضربان قلب سریع، تعریق غیرعادی، تورم در انتهای گردن یا سایر علائم پرکاری تیروئید شدید، با پزشک خود مراجعه بگذارید. تمام علائمی را که متوجه شده‌اید، حتی اگر جزئی باشند، به پزشک خود بگویید.   پس از تشخیص پرکاری تیروئید، اکثر افراد برای نظارت بر وضعیت نیاز به ویزیت‌های پیگیری با پزشک خود دارند خود دارند. علل پرکاری تیروئید می‌تواند ناشی از چندین بیماری باشد که بر غده تیروئید تأثیر می‌گذارد. تیروئید یک غده کوچک پروانه‌ای شکل در قاعده گردن است. تأثیر زیادی روی بدن دارد. هر قسمت از متابولیسم توسط هورمون‌هایی که غده تیروئید می‌سازد کنترل می‌شود. غده تیروئید دو هورمون اصلی تولید می‌کند: تیروکسین (T-4) و تری یدوتیرونین (T-3). این هورمون‌ها روی هر سلول بدن تأثیر می‌گذارند. آنها از میزان استفاده بدن از چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها حمایت می‌کنند. آنها به کنترل دمای بدن کمک می‌کنند. روی ضربان قلب تأثیر دارند و به کنترل میزان پروتئین بدن کمک می‌کنند. (علل ایجاد پرکاری تیروئید) دلایل بسیاری می‌توانند سبب پرکاری تیروئید شوند. برای تشخیص علت پر کاری تیروئید باید به دکتر غدد مراجعه کنید. برخی از این شرایط عبارت‌اند از: بیماری گریوز ندول‌های تیروئیدی یا گره تیروئیدی تیروئیدیت مصرف ید زیاد چه کسانی در خطر پرکاری تیروئید هستند؟ این موارد ممکن است احتمال ابتلا به پرکاری تیروئید را برای شما افزایش دهد: در زنان بیشتر از مردان شایع است سن بالای 60 سال درگذشته مشکلات تیروئید داشته‌اید خانواده شما سابقه مشکلات تیروئیدی دارند شما شرایط خاصی مانند دیابت نوع 1 دارید شما بیش از حد ید مصرف می‌کنید. اگر غذاهای غنی از ید زیاد بخورید یا داروهای حاوی این ماده شیمیایی بیش از حد مصرف کنید، ممکن است این اتفاق بیفتد. باردار هستید یا در 6 ماه گذشته بچه دار شده اید آزمایش‌های تشخیصی علاوه بر بررسی علائم ذکر شده و معاینه بدنی، روش‌های دیگری هم برای تشخیص تیروئید پرکار وجود دارد. در حقیقت، پزشک غدد و متابولیسم به کمک آزمایش تیروئید که یک نوع آزمایش خون است ابتلای شما به این بیماری را تأیید می‌کند. روش‌های تصویربرداری مانند اسکن تیروئید، سونوگرافی و آزمایش جذب ید رادیواکتیو هم به تشخیص دقیق‌تر این بیماری کمک می‌کنند. درمان پرکاری تیروئید پزشکان معمولاً از سه روش زیر برای درمان تیروئید پرکار استفاده می‌کنند: دارو: داروهای ضد تیروئید باعث می‌شوند غده تیروئید شما هورمون کمتری تولید کند. احتمالاً باید حداقل یک تا ۲ سال از این داروها استفاده کنید. ید رادیواکتیو: استفاده از کپسول یا مایع حاوی ید رادیواکتیو به‌تدریج سلول‌های تولیدکننده هورمون را در غده تیروئید از بین می‌برد. جراحی: در موارد نادر، جراحی به افراد مبتلا به گواتر بزرگ یا زنان باردار که نمی‌توانند دارو مصرف کنند پیشنهاد می‌شود. اگر کل غده تیروئید با جراحی از بدن خارج شود، باید تا پایان عمر از داروی تیروئید استفاده کنید. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


12 ماه قبل - 432 بازدید

کم‌کاری تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید به‌اندازه کافی هورمون تیروئید نمی‌سازد. به این وضعیت کم‌کاری تیروئید می‌گویند. کم‌کاری تیروئید ممکن است در مراحل اولیه علائم قابل‌توجهی ایجاد نکند. با گذشت زمان، کم‌کاری تیروئید که درمان نمی‌شود می‌تواند منجر به سایر مشکلات سلامتی، مانند کلسترول بالا و مشکلات قلبی شود. کم‌کاری تیروئید چیست؟ کم‌کاری تیروئید (بیماری تیروئید کم کار) وضعیتی است که زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید شما هورمون کافی را در جریان خون شما تولید یا ترشح نمی‌کند. در نتیجه متابولیسم شما کند می‌شود. این می‌تواند باعث افزایش وزن ناخواسته شود و باعث شود همیشه احساس خستگی کنید. اگرچه افزایش وزن و خستگی مختص کم‌کاری تیروئید نیست، یک آزمایش خون ساده می‌تواند به پزشک شما کمک کند تا این وضعیت را بررسی کند. به‌طورکلی کم‌کاری تیروئید  قابل‌درمان است. بیشتر افراد می‌توانند این بیماری را با دارو و ویزیت‌های منظم پیگیری با متخصص غدد خود کنترل کنند. در صورت عدم درمان در طولانی‌مدت، کم‌کاری تیروئید می‌تواند تهدید کننده زندگی باشد. علائم کم‌کاری تیروئید در زنان: علائم کم‌کاری تیروئید به شدت بیماری بستگی دارد. مشکلات معمولاً به آرامی و اغلب در طی چندین سال ایجاد می‌شوند. در ابتدا ممکن است به‌سختی متوجه علائم کم‌کاری تیروئید، مانند خستگی و افزایش وزن شوید. یا ممکن است فکر کنید آنها فقط بخشی ازتأثیرات بالا رفتن سن هستند. اما از آن‌جایی‌که متابولیسم شما به‌کندی  عمل می‌کند، ممکن است مشکلات آشکارتری را ایجاد کند. علائم کم‌کاری تیروئید ممکن است شامل موارد زیر باشد: حساسیت بیشتر به سرما. یبوست. پوست خشک. افزایش وزن صدای خشن. ضعف عضلانی. درد عضلانی، حساسیت و سفتی. سیکل‌های قاعدگی سنگین‌تر از حد معمول یا نامنظم هستند. کند شدن ضربان قلب که "برادی کاردی" نیز نامیده می‌شود. مشکلات حافظه فراموشی افسردگی ریزش و نازکی موها تورم مفاصل درد در مفاصل افزایش کلسترول خون پف کردن صورت احساس گرفتگی در سینه احساس ضعف و خستگی کم‌کاری تیروئید چقدر شایع است؟ کم‌کاری تیروئید می‌تواند هر کسی را تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری در بین زنان بالای 60 سال به ویژه پس از یائسگی شایع است. علت های کم‌کاری تیروئید: هیپوتیروئیدی اولیه برداشتن تیروئید با جراحی (مثلاً در گواتر شدید یا سرطان تیروئید) کمبود آیودین، که در این مورد غده تیروئید بزرگ می‌شود (گواتر) استفاده از آیودین رادیو اکتیو یا داروهای ضد تیروئید برای درمان سایر بیماری‌های تیروئید مصرف داروهایی مانند لیتیوم دوز بالای آیودین التهاب تیروئیدی تحت حاد هیپوتیروئیدی خود ایمنی (تیروئیدیت  هاشیموتو) هیپوتیروئیدی ثانویه که ناشی از کم‌کاری  هیپوفیز است. کمبود ویتامین b12 تیروئید برای حفظ عملکرد صحیح خود در بدن نیاز به چندین ماده دارد که یکی از آنها ویتامین B12 است. در صورت عدم وجود B12 کافی در بدن، غده تیروئید به‌اندازه کافی هورمون تولید نمی‌کند، و در نتیجه کم‌کاری تیروئید به وجود می آید. عوامل خطر کم‌کاری تیروئید چیست؟ هر کسی ممکن است به کم‌کاری تیروئید مبتلا شود. اما اگر زن هستید ، احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر است: بیماری خود ایمنی. استعداد ژنتیکی (یک والدین یا خواهر یا برادر بیولوژیکی مبتلا به این بیماری). سابقه جراحی تیروئید، از جمله برداشتن غده تیروئید. بارداری سابقه قبلی پرتودرمانی سر و گردن. مصرف برخی داروها را شروع کرده یا متوقف کرده است. عوارض کم‌کاری تیروئید چیست؟ با درمان، عوارض کم‌کاری تیروئید خیلی رایج نیست. اما اگر تیروئید کم کار درمان نشود، می‌تواند منجر به سایر شرایط سلامتی مانند: گواتر. مشکلات قلبی ناباروری. سقط جنین یا نقایص مادرزادی. نوروپاتی محیطی. پیشگیری آیا می‌توان از کم‌کاری تیروئید پیشگیری کرد؟ شما نمی‌توانید از کم‌کاری تیروئید جلوگیری کنید. اگر علائمی مانند موارد ذکر شده در بالا مشاهده کردید، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. تشخیص و درمان به موقع بهترین راه برای کاهش خطر عوارض و داشتن یک زندگی سالم است. تشخیص و آزمایشات یک پزشک در طول معاینه فیزیکی به آرامی اطراف تیروئید شما را فشار می دهد تا ببیند آیا غده شما متورم شده است یا خیر. آنها همچنین در مورد علائم شما می پرسند و سابقه پزشکی شما را با جزئیات بررسی می کنند. پزشکان معمولاً آزمایش های تیروئید را برای تشخیص دقیق کم‌کاری تیروئید انجام می دهند. این به این دلیل است که تیروئید کم کار می‌تواند علائمی ایجاد کند که شبیه سایر بیماری های غیرمرتبط باشد. آزمایش خون تیروئید سطح هورمون محرک تیروئید (TSH) در خون شما و همچنین سطح هر هورمون تیروئید (T3 و T4) را اندازه گیری می کند. درمان: بعد از تشخیص ،کم‌کاری تیروئید با دارو تحت نظر پزشک متخصص درمان و‌کنترل می‌شود. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


1 سال قبل - 362 بازدید

دفتر اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان، به‌مناسبت روز جهانی بیماری سرطان از یک مرکز درمان بیماری‌های سرطانی بازدید کرده و گفته است که برای مقابله با این بیماری، به آموزش‌های پزشکی ویژه برای زنان نیاز است. این اتحادیه با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود به‌مناسبت روز جهانی بیماری سرطان، بر ضرورت آموزش‌های پزشکی برای زنان در افغانستان تاکید کرده است. در ادامه آمده است: «برای مقابله‌ی موثر با چالش‌های صحی در افغانستان به آموزش‌های پزشکی زنان نیاز داریم.» دفتر اتحادیه اروپا برای افغانستان در بخشی از پیامش گفته است که با همکاری سازمان بهداشت جهانی از این مرکز درمان بیماری‌های سرطانی حمایت می‌کند. روز جهانی سرطان، ابتکاری از سوی اتحادیه‌ی بین‌المللی کنترل سرطان است که هدف آن گردهم‌آوردن مبتلایان به سرطان، حمایت از آنان و تلاش برای کاهش این بیماری در سطح جهانی می‌باشد. هر سال حدود ۲۰ هزار نفر در افغانستان به انواع مختلف سرطان مبتلا می‌شوند که از این تعداد، بیش از ۱۵ هزار نفر بر اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. شایع‌ترین انواع سرطان‌ها شامل سرطان سینه، معده، مری، لب، دهان، رحم و شش هستند. چندی پیش شرافت زمان امیرخیل، سخنگوی وزارت صحت عامه‌ از افزایش شمار مبتلایان به بیماری سرطان در افغانستان خبر داده بود. این وزارت گفته است که در جریان سال گذشته دست‌کم ۶ هزار واقعه جدید ابتلا به بیماری‌های سرطانی در کشور ثبت شده است. سخنگوی وزارت صحت عامه می‌گوید که در سال گذشته حدود ۲۴ هزار نفر به دلیل ابتلا به بیماری‌های سرطانی به مراکز صحی در سراسر افغانستان مراجعه کرده‌اند. با این وجود وزارت صحت عامه آمار مشخصی از میزان مرگ‌و‌میر این بیماری در افغانستان ارائه نکرده است.

ادامه مطلب


1 سال قبل - 317 بازدید

سازمان جهانی صحت به مناسبت روز جهانی سرطان اعلام کرده است که هر سال، تقریباً ۴۰۰ هزار طفل و جوان (۰الی ۱۹ سال) به سرطان مبتلا می‌شوند. این سازمان به مناسبت روز جهانی سرطان، گزارشی را در وب‌سایت خود منتشر کرده است که روی سرطان کودکان تمرکز دارد و در این گزارش آمده است که هر سال، تقریباً ۴۰۰ هزار طفل و جوان به سرطان مبتلا استند. انواع معمول آن، شامل سرطان خون یا لوکیمیا، تومورهای مغزی، لمفوما و سایر تومورهای جامد مانند نیوروبلاستوما و تومور ولمانز است. در ادامه آمده است که در کشورهای پر درآمد، میزان تداوی سرطان کودکان ۸۰ درصد است، در حالی که در کشورهای کم درآمد و متوسط این میزان کمتر از ۳۰ درصد است. سازمان جهانی صحت تاکید کرد که در کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه، میزان مرگ و میر، به دلیل تاخیر در تشخیص، تشخیص نادرست، عدم دسترسی به درمان اساسی، قطع درمان و عوارض جانبی و عود این بیماری، بالا ست. بر اساس آمار سازمان جهانی صحت، تنها ۲۹ درصد از کشورهای کم درآمد گزارش داده‌اند که به ادویه‌ی سرطان دسترسی دارند، در حالی که در کشورهای با درآمد بالا، ۹۶ درصد است. در گزارش آمده است که تشخیص زودهنگام سرطان و درمان مبتنی بر تشخیص برای بهبود نتایج سرطان حیاتی است. بسیاری از سرطان ها با طبابت عمومی، جراحی و شعاع درمانی، درمان می‌شوند. تشخیص زودهنگام، ارزیابی دقیق کلینیکی و دسترسی به ادویه میتواند نتایج این مرض را بهبود بخشد. سازمان جهانی صحت گفته است که یک ابتکار در ۲۰۱۸ آغاز شده که هدف آن، افزایش پوشش درمانی تا سال ۲۰۳۰ به حداقل ۶۰ فیصد است که می تواند زندگی یک میلیون طفل را نجات دهد. این ابتکار به دولت‌ها کمک می‌کند تا منابع و راهنمایی‌هایی را برای مبارزه با سرطان اطفال فراهم سازند. سازمان جهانی صحت همچنان می‌گوید که تشخیص زودهنگام سرطان می‌تواند میزان زنده ماندن را افزایش دهد، هزینه‌های درمان را کاهش و از مشکلات دراز مدت جلوگیری کند. این سازمان تاکید کرده است که تشخیص زودهنگام، دسترسی به ادویه جات ضروری و یک زیربنای پایدار مراقبت سرطان برای بهبود میزان بقا، مخصوصاً در کشور های کم درآمد نیاز است.

ادامه مطلب


1 سال قبل - 288 بازدید

بسیاری از زنان در دوران بارداری و زایمان به هموروئید یا بواسیر  مبتلا می‌شوند. اگر سابقه خانوادگی دارید، اغلب در حین اجابت مزاج فشار می‌آورید یا یبوست یا اسهال طولانی مدت (مزمن) دارید، ممکن است به هموروئید مبتلا شوید. علائم ممکن است شامل خون در مدفوع، درد در اطراف مقعد یا خارش باشد. هموروئید چیست؟ هموروئید وریدهای متورم در کانال مقعد هستند. این مشکل رایج می‌تواند دردناک باشد، اما معمولاً جدی نیست. سیاه‌رگ‌هامی‌توانندد در داخل کانال مقعد متورم شوند و هموروئید داخلی ایجاد کنند. یا می‌توانند در نزدیکی دهانه مقعد متورم شوند و هموروئید خارجی تشکیل دهند. شما می‌توانید هر دو نوع را داشته باشید، بواسیر یا هموروئید یکی از بیماری‌های دستگاه گوارش است که باعث ایجاد زائده‌ی در قسمت خروجی مقعد می‌شود. در بواسیر ورید‌های ناحیه تحتانی راست‌روده و مقعد متورم و بزرگ می‌شود و کشیدگی دیواره این عروق باعث تحریک می‌شود. توجه داشته باشید که هموروئید در زنان باردار شیوع بیشتری دارد. همچنین با افزایش سن احتمال ابتلا به هموروئید بیشتر می‌شود. گرچه هموروئید دردناک و ناخوشایند است، اما به‌راحتی قابل پیشگیری و درمان است. به دلیل اینکه هموروئید با گذشت زمان بدتر می‌شود، پزشکان پیشنهاد می‌کنند به‌محض ظاهر شدن باید درمان شود. گاهی اوقات برای درمان بواسیر به دارو و عمل جراحی نیاز است. انواع هموروئید    بواسیر داخلی بواسیر داخلی در عمق راست‌روده ایجاد می‌شود و از بیرون قابل مشاهده نیست. در اغلب مواقع این نوع بواسیر بدون درد است و اکثراً خونریزی مقعدی اولین علائم این بیماری است. زور زدن یا فشار آوردن در برخی از مواقع بواسیر داخلی را تحت فشار قرار می‌دهد که منجر به خارج شدن از مقعد می‌شود. به این حالت «بواسیر برجسته» گفته می‌شود و می‌تواند بسیار دردناک باشد بواسیر خارجی: بواسیر خارجی در زیر پوست اطراف مقعد ایجاد می‌شود، به همین جهت قابل مشاهده است. از آنجا که عصب‌های حساس‌تری در این قسمت از بدن وجود دارد، در حالت عادی هم دردناک است. در این صورت وارد شدن فشار هنگام دفع مدفوع ممکن است منجر به خونریزی شود. چه چیزی باعث هموروئید می‌شود؟ بواسیر معمولاً به دلیل فشار بیش از حد بر وریدهای ناحیه لگن و رکتوم ایجاد می‌شود. نشستن طولانی مدت روی توالت یا زور زدن برای اجابت مزاج فشاری ایجاد می‌کند که باعث متورم شدن و کشیدگی این سیاه‌رگ‌ها می‌شود. مواردی که می‌توانند منجر به هموروئید شوند عبارت‌اند از یبوست، بارداری و اضافه‌وزن. بارداری. عوارض ناشی از یبوست مزمن داشتن سابقه خانوادگی هموروئید علائم بیماری شایع‌ترین علائم هموروئید داخلی و خارجی خونریزی در هنگام اجابت مزاج، خارش و درد رکتوم است. ممکن است بعد از اجابت مزاج رگه‌هایی از خون روی دستمال توالت یا خون در کاسه توالت پیدا کنید. زنان اغلب به دلیل فشار بارداری، تغییرات هورمونی و زایمان دچار هموروئید می‌شوند. با این‌حال علائم بواسیر در زنان و مردان تفاوت چندانی ندارد. تنها تفاوت موجود در عوامل خطر نهفته آن‌ها است. برخی از تحقیقات نشان می‌دهد زنان گاهی بیشتر از مردان دچار نشت مدفوع یا حرکات دردناک روده خواهند شد. همچنین هرچند نادر اما امکان بروز علائمی همچون کم‌خونی مثل ضعف و رنگ‌پریدگی به دلیل خونریزی شدید وجود دارد چگونه تشخیص داده می‌شوند؟ پزشک شما می‌تواند با پرسیدن در مورد سلامت گذشته خود و انجام یک معاینه فیزیکی متوجه شود که آیا هموروئید دارید یا خیر. پزشک ممکن است رکتوم شما را با یک انگشت دستکش دار یا یک دوربین روشن معاینه کند. اگر دلیل واضحی برای مشکلات شما نشان نداد، پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگری را انجام دهد. پیشگیری تعدادی از اقدامات پیشگیرانه توصیه می‌شوند مانند: پرهیز از نشستن‌های مکرر و طولانی‌مدت، پرهیز از فشار آوردن به‌هنگام دفع، درمان یبوست و اسهال، داشتن رژیم غذایی دارای فیبر فراوان و نوشیدن مایعات زیاد یا دریافت مکمل‌های فیبردار، و انجام تمرینات ورزشی کافی. گذاشتن زمان کمتر برای تلاش برای دفع مدفوع، پرهیز از مطالعه در دستشویی، کم کردن وزن برای افراد دارای اضافه وزن و پرهیز از برداشتن اشیای سنگین نیز توصیه شده است. نوشیدن آب و مایعات زیاد در طول روز. درمان در اکثر مواقع با اقدامات ساده و ابتدایی می‌توانید علائم ناشی از بواسیر را درمان کنید. در برخی از مواقع ممکن است نیاز به درمان با دارو باشد، در مرحله نهایی و عدم پاسخ به هیچ درمانی، بیمار نیاز به جراحی خواهد داشت که تمامی موارد با تشخیص پزشک انجام می‌شود. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


1 سال قبل - 434 بازدید

یک زن نابینای اهل پرتغال در انگلیس تحت عمل جراحی پیش‌گامانه چشم با هوش مصنوعی قرار گرفت و بینایی خود را به دست آورد. یک زن نابینای ۳۱ ساله پرتغالی به نام پاتریشیا گونسالوس(Patrícia Gonçalves) بینایی خود را به لطف یک عمل جراحی لیزیک پیشگامانه با هوش مصنوعی به دست آورد. ظهور هوش مصنوعی، عصر رشد و پیشرفت تصاعدی در زمینه علوم پزشکی را رقم زده است. در سال‌های اخیر، فناوری پزشکی مدرن گام‌های بزرگی رو به جلو برداشته است و آینده‌ای پر از امکانات بی‌شمار را نوید می‌دهد. یکی از این دستاوردهای انقلابی، ترکیب هوش مصنوعی با جراحی لیزر است که به تازگی در کلینیک فوکوس در لندن انگلیس به دست آمده است. بر اساس گزارشی که توسط نشریه Blind Ambition منتشر شده است، یک زن ۳۱ ساله پرتغالی نابینا به نام پاتریشیا گونسالوس با موفقیت بینایی خود را به لطف یک عمل جراحی لیزیک پیشگامانه با هوش مصنوعی به دست آورده و نقطه عطفی جدید در فناوری پزشکی را رقم زده است. پاتریشیا اولین فرد در بریتانیاست که این درمان پیشرفته را دریافت کرده است. این تکنیک ابداعی علاوه بر بازگرداندن بینایی، همچنین بر اساس گزارش‌ها این قابلیت را دارد که مرزهای توانایی یک چشم عادی انسان را نیز جابجا کند. بر اساس این گزارش، بینایی گونسالوس پس از عمل جراحی اکنون بهتر از دید طبیعی ۲۰/۲۰ است. وی که اهل پرتغال است، اخیراً از دانشگاه آکسفورد فارغ التحصیل شده است. او در کودکی به آستیگماتیسم شدید و نزدیک‌بینی حاد مبتلا شد و از سنین پایین با مشکلات شدید بینایی دست و پنجه نرم کرد. گونسالوس حدود ۶۵۰۰ پوند برای این جراحی هزینه کرد که با استفاده از یک فناوری اسکن با فناوری پیشرفته، یک همزاد دیجیتالی از چشمان او ایجاد کرد. سپس یک نرم افزار هوش مصنوعی توانست حدود ۲۰۰۰ روش مختلف لیزر درمانی را روی آن شبیه‌سازی و ارزیابی کند تا نتیجه نهایی کل فرآیند را بهینه کند. دکتر دیوید آلمبی، جراح ارشد چشم در کلینیک فوکوس می‌گوید: پاتریشیا از پنج سالگی عینک زده است، در حالی که بدون عینک رسما نابینا محسوب می‌شود و نمی‌تواند حرف بزرگ E را در بالاترین نقطه نمودار آزمایش چشم را ببیند. عمل جراحی گونسالوس زیر نظر دکتر آلمبی انجام شد. دکتر آلمبی پس از اتمام موفقیت آمیز این جراحی گفت: نمره چشم پاتریشیا قبل از جراحی ۲۰ از ۲۰۰ بود که با عینک به ۲۰ از ۲۰ می‌رسید، اما در حال حاضر می‌تواند ۲۰ از ۱۶ ببیند که بهتر از نمره قبلی است.

ادامه مطلب


1 سال قبل - 391 بازدید

آب‌مروارید یک ناحیه کدر در عدسی چشم شما (بخش شفاف چشم که به تمرکز نور کمک می کند) است. آب‌مروارید با افزایش سن بسیار شایع  می‌شود. در واقع، بیش از نیمی از آمریکایی‌های 80 ساله یا بالاتر یا آب‌مروارید دارند یا برای خلاص شدن از شر آب‌مروارید تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند. در ابتدا ممکن است متوجه کاتاراکت نشوید. اما با گذشت زمان، آب‌مروارید می تواند دید شما را تار، مه آلود یا کم رنگ کند. ممکن است در خواندن یا انجام سایر فعالیت‌های روزمره مشکل داشته باشید. با گذشت زمان، آب‌مروارید می تواند منجر به کاهش بینایی شود. خبر خوب این است که جراحی می تواند آب‌مروارید را از بین ببرد. جراحی آب‌مروارید بی خطر است و مشکلات بینایی ناشی از آب‌مروارید را اصلاح می‌کند. انواع آب‌مروارید چیست؟ بیشتر آب‌مرواریدها به سن مربوط می شوند؛  به دلیل تغییرات طبیعی در چشمان شما با افزایش سن رخ می دهد. اما ممکن است به دلایل دیگری مانند پس از آسیب چشم یا پس از جراحی برای مشکل چشمی دیگر (مانند گلوکوم) به آب‌مروارید مبتلا شوید. مهم نیست که چه نوع آب‌مروارید دارید، برای درمان آن به جراحی نیاز خواهید داشت. علائم آب‌مروارید چیست؟ ممکن است در ابتدا، زمانی که آب‌مروارید خفیف است، هیچ علامتی نداشته باشید. اما با رشد آن، آب‌مروارید می تواند تغییراتی در بینایی شما ایجاد کند. برای مثال، ممکن است متوجه شوید که: یک هاله در اطراف چراغ ها می‌بینید دو برابر می بینید (گاهی اوقات با بزرگتر شدن آب‌مروارید این مشکل از بین می رود؛ دیدی که ابری، تار، مه آلود یا فیلمی است؛ تغییر در نحوه مشاهده رنگ (رنگ ها ممکن است محو شده یا واضح به نظر نرسند)؛ حساسیت به نور شدید خورشید، چراغ های جلو یا لامپ‌ها؛ تابش خیره کننده، از جمله هاله یا رگه‌های که در اطراف نور ایجاد می شود. مشکل دید در شب. تغییرات در نسخه بینایی شما، از جمله نزدیک‌بینی که بدتر می‌شود. برای خواندن به نور روشن تری نیاز دارید. آیا آب‌مروارید دردناک است؟ آب‌مروارید معمولاً درد ندارد، اما می‌تواند با حساس تر کردن چشمان شما به نور باعث ناراحتی شود. چه چیزی باعث آب‌مروارید می‌شود؟ علت اصلی آب‌مروارید، تجزیه تدریجی پروتئین‌های عدسی شما است. با این حال، برخی از عوامل ژنتیکی و محیطی می‌توانند خطر ابتلا به آن را در سنین پایین‌تر در مقایسه با دیگران افزایش دهند. عوامل خطر آب‌مروارید چیست؟ عوامل خطر برای تشکیل آب‌مروارید به سه گروه اصلی تقسیم می شوند: محیطی، پزشکی و ژنتیکی. عوامل خطرزای محیطی عوامل خطرزای محیطی آنهای هستند که در دنیای اطراف خود با آنها مواجه می‌شوید. آنها گاهی اوقات مواد سمی هستند که شماآنرا تنفس می کنید یا می بلعید. عوامل محیطی مضر هستند زیرا میزان رادیکال های آزاد را در بدن شما افزایش می دهند. این‌ها مولکول‌های ناپایداری هستند که به سلول‌های سالم آسیب می‌رسانند. رادیکال‌های آزاد، با آسیب رساندن به سلول‌های عدسی چشم، می‌توانند منجر به تشکیل آب‌مروارید شوند. عوامل خطرزای محیطی عبارت اند از: آلودگی هوا؛ دود تنباکو؛ الکل؛ مواد شیمیایی صنعتی؛ آفت کش‌ها قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه ماوراء بنفش خورشید؛ سابقه پرتودرمانی در قسمت بالایی بدن شما. محدود کردن قرار گرفتن در معرض محیطی ممکن است تشکیل آب‌مروارید را کند کند. عوامل خطر پزشکی عوامل خطر پزشکی که می‌توانند خطر ابتلا به آب‌مروارید را افزایش دهند عبارتند از: ابتلا به دیابت یا قند خون بالا؛ انجام برخی جراحی های چشم، مانند گلوکوم؛ استفاده از کورتیکواستروئیدها برای درمان برخی شرایط پزشکی (مانند آرتریت روماتوئید)؛ داشتن بیماری های چشمی خاص، مانند پیگمانتوزای شبکیه یا یووئیت. عوامل خطر ژنتیکی سابقه خانوادگی آب‌مروارید خطر ابتلا به آن را افزایش می‌دهد. برخی جهش‌های ژنتیکی منجر به آب‌مروارید مادرزادی می‌شوند (که در بدو تولد وجود دارد). وقتی صحبت از آب‌مروارید مرتبط با افزایش سن می‌شود، جهش‌های ژنتیکی ممکن است لنز شما را در برابر آسیب‌های ناشی از عوامل خطر محیطی آسیب پذیرتر کند. بنابراین، در حالی که نمی توانید خطر ژنتیکی خود را تغییر دهید، دانستن سابقه خانوادگی و به اشتراک‌گذاری آن با پزشک تان کمک می‌کند. تشخیص و آزمایشات آب‌مروارید چگونه تشخیص داده می‌شود؟ پزشکان چشم و اپتومتریست ها آب‌مروارید را از طریق یک معاینه جامع چشم تشخیص می دهند. پزشک چشمان شما را از نزدیک بررسی می‌کند تا علائم آب‌مروارید را جستجو کند و شدت آن را ارزیابی کند. پزشک شما همچنین از شما در مورد بینایی، سابقه پزشکی و اینکه آیا در انجام کارهای روزمره مشکل دارید، می پرسد. آزمایشاتی برای تشخیص آب‌مروارید تست‌های خاصی که ممکن است داشته باشید عبارت اند از: اندازه‌گیری قدرت بینایی معاینه شبکیه معاینه‌ی میکروسکوپیک چشم (اسلیت لمپ) نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب


1 سال قبل - 355 بازدید

سل یا توبرکلوز (Tuberculosis یا TB) یک عفونت باکتریایی است که معمولاً ریه‌ها را درگیر می‌کند، اما سایر اندام‌ها مانند کلیه‌ها، ستون فقرات یا مغز نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند. عامل ایجادکننده این بیماری باکتری Mycobacterium tuberculosis است. این باکتری از طریق هوا و به‌ویژه در زمان‌هایی که فرد مبتلا سرفه، عطسه یا حتی صحبت می‌کند، به دیگران منتقل می‌شود. سل از جمله بیماری‌های بسیار مسری است که اگر کنترل و درمان نشود، می‌تواند به سرعت در جامعه گسترش پیدا کند. علاوه بر این، افرادی که به مدت طولانی در تماس با یک فرد مبتلا به سل فعال هستند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری قرار دارند. در مواردی نیز ممکن است عفونت باکتری پس از مدتی عدم فعالیت (که به آن سل نهفته گفته می‌شود) فعال شود و منجر به عفونت فعال در فرد شود. این تأخیر زمانی در بروز علائم، باعث می‌شود سل به یک بیماری پیچیده تبدیل شود که نیاز به نظارت و درمان طولانی‌مدت دارد. علائم سل فرد مبتلا به سل نهفته یا غیرفعال ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد، زیرا باکتری در بدن فعال نیست و آسیبی وارد نمی‌کند. با این حال، اگر باکتری فعال شود، علائم بیماری ظاهر می‌شوند. علائم سل فعال عبارتند از: سرفه‌ای که بیش از سه هفته طول بکشد از دست دادن اشتها و کاهش وزن ناخواسته تب مداوم لرز عرق شبانه سرفه کردن خون یا خلط که نشان‌دهنده سل ریوی است درد استخوان که ممکن است نشانه حمله باکتری به استخوان‌ها باشد. این علائم می‌توانند در بیماری‌های دیگر نیز رخ دهند، بنابراین مهم است که در صورت تجربه این علائم به پزشک مراجعه کنید تا مشخص شود که آیا به سل مبتلا هستید یا خیر. تشخیص به موقع سل بسیار حیاتی است، زیرا این بیماری در صورت عدم درمان می‌تواند به عوارض شدیدتر و حتی مرگ منجر شود. علل توبرکلوز علت اصلی بروز سل باکتری Mycobacterium tuberculosis است. این باکتری درست مانند ویروس‌های سرماخوردگی یا آنفولانزا از طریق هوا پخش می‌شود. شما تنها در صورتی می‌توانید به سل مبتلا شوید که با افرادی که سل فعال دارند، در تماس باشید. وقتی فرد مبتلا به سل سرفه، عطسه، صحبت، خنده یا آواز می‌خواند، قطرات ریز حاوی میکروب به هوا منتقل می‌شود. اگر این قطرات تنفس شوند، فرد سالم ممکن است به بیماری مبتلا شود. افراد مبتلا به سل فعال در ریه یا گلو به‌ویژه می‌توانند به راحتی دیگران را آلوده کنند، زیرا این مناطق از بدن دارای تمرکز بیشتری از باکتری‌ها هستند. با این حال، برخلاف تصور رایج، سل به‌سادگی از طریق تماس‌های سطحی یا استفاده مشترک از وسایل منتقل نمی‌شود. به عنوان مثال، دست دادن، بوسیدن، استفاده مشترک از غذا یا نوشیدنی، یا حتی به اشتراک گذاشتن ملحفه و وسایل شخصی، به‌طور معمول منجر به انتقال باکتری سل نمی‌شود. مهم‌ترین عامل در انتقال سل، تماس مستقیم و طولانی‌مدت با فرد مبتلا به سل فعال در محیط‌های بسته است. انواع توبرکلوز سل به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: سل فعال: زمانی که باکتری به‌طور فعال در بدن علائم ایجاد می‌کند و فرد می‌تواند بیماری را به دیگران منتقل کند. سل نهفته: زمانی که فرد به باکتری Mycobacterium tuberculosis آلوده است، اما باکتری‌ها علائمی ایجاد نمی‌کنند. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن قادر به سرکوب رشد و گسترش باکتری باشد. در این حالت، فرد مبتلا به سل نهفته نمی‌تواند بیماری را به دیگران منتقل کند و ممکن است بدون آگاهی از بیماری خود زندگی کند. اما در برخی موارد، این نوع سل می‌تواند به سل فعال تبدیل شود. عوارض توبرکلوز بدون درمان مناسب، توبرکلوز (سل) می‌تواند به یک بیماری کشنده تبدیل شود. اگر باکتری‌های عامل این بیماری در سراسر بدن فرد پخش شوند، عفونت می‌تواند به مشکلات جدی در سیستم قلبی عروقی، عملکرد متابولیک و دیگر سیستم‌های بدن منجر شود. سل می‌تواند منجر به سپسیس شود؛ سپسیس یک شکل بالقوه تهدیدکننده زندگی از عفونت است که به دلیل پاسخ شدید بدن به عفونت باکتریایی ایجاد می‌شود. در این حالت، بدن به‌طور غیرعادی به عفونت واکنش نشان داده و ممکن است اعضای حیاتی بدن را مختل کند. سپسیس می‌تواند به شوک سپتیک منجر شده و در نهایت منجر به مرگ شود. همچنین، سل ممکن است به استخوان‌ها، کلیه‌ها و حتی مغز حمله کرده و آسیب‌های جبران‌ناپذیری ایجاد کند. اگر باکتری سل به ستون فقرات حمله کند، می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی و ناتوان‌کننده مانند بدشکلی یا فلج شود. افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، مانند بیماران مبتلا به ایدز، افراد مسن یا کسانی که داروهای سرکوب‌کننده ایمنی مصرف می‌کنند، بیشتر در معرض عوارض شدید این بیماری قرار دارند. از دیگر عوارض سل می‌توان به آبسه‌های ریه، التهاب پرده‌های مغزی (مننژیت سل) و نارسایی کلیه اشاره کرد. این بیماری اگرچه عمدتاً ریه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما توانایی آسیب‌رساندن به سایر اندام‌های بدن را نیز دارد. به همین دلیل، درمان سریع و مناسب برای جلوگیری از گسترش بیماری و بروز عوارض جدی حیاتی است. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ اگر علائمی دارید که با چند روز استراحت بهبود نمی‌یابند و مشکوک به سل هستید، باید حتماً به پزشک مراجعه کنید. علائم سل اغلب شبیه علائم بسیاری از بیماری‌های دیگر مانند آنفولانزا یا سرماخوردگی هستند، بنابراین مهم است که از پزشک خود بخواهید تا بررسی‌های لازم را انجام دهد. همچنین، اگر با فردی که به سل مبتلا بوده تماس داشته‌اید، حتی اگر علائمی نداشته باشید، توصیه می‌شود که برای انجام آزمایش‌ها و اطمینان از عدم عفونت به پزشک مراجعه کنید. در صورتی که فرد دچار سرفه‌های مداوم، کاهش وزن غیرقابل توجیه، عرق شبانه یا تب مداوم شود، احتمال عفونت وجود دارد و باید سریعاً اقدام به بررسی و تشخیص انجام گیرد. توجه به این علائم و مراجعه سریع به پزشک می‌تواند از پیشرفت بیماری و گسترش آن به دیگران جلوگیری کند. همچنین، در صورتی که فرد به‌صورت مداوم در محیط‌هایی با تهویه نامناسب قرار دارد یا با افرادی که در معرض این بیماری هستند تعامل دارد، باید آزمایش‌های دوره‌ای انجام دهد. این امر به‌ویژه برای افرادی که با بیماران مبتلا به سل در خانه یا محل کار تماس نزدیک دارند، بسیار مهم است. تشخیص توبرکلوز برای تشخیص سل، پزشک شما با یک معاینه فیزیکی که شامل گوش دادن به صدای ریه‌ها و بررسی علائم بالینی مانند غدد لنفاوی متورم است، کار را آغاز می‌کند. با توجه به شباهت علائم سل با بسیاری از بیماری‌های دیگر، برای اطمینان بیشتر و تشخیص دقیق‌تر، ممکن است پزشک آزمایش‌های زیر را توصیه کند: آزمایش خلط: این آزمایش برای بررسی وجود باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس در خلط انجام می‌شود. نمونه‌برداری خلط می‌تواند به تشخیص قطعی نوع عفونت کمک کند. آزمایش خون: این آزمایش می‌تواند نشان‌دهنده واکنش سیستم ایمنی بدن به عفونت سل باشد. این آزمایش به‌ویژه برای تشخیص سل نهفته که علائم خاصی ندارد، مفید است. تست پوستی سل (PPD): در این تست، مقدار کمی از ماده توبرکولین به پوست تزریق می‌شود و اگر بدن به آن واکنش نشان دهد، احتمالاً به سل آلوده است. این تست یکی از روش‌های رایج برای تشخیص سل است و معمولاً برای افرادی که در معرض خطر بالای عفونت قرار دارند، توصیه می‌شود. علاوه بر این‌ها، آزمایشات تصویربرداری مانند عکس اشعه ایکس از قفسه سینه یا سی‌تی‌اسکن ریه نیز ممکن است به تشخیص بهتر عفونت‌های ریه و نشان‌دادن میزان پیشرفت بیماری کمک کنند. تصاویر به‌دست‌آمده از این آزمایش‌ها می‌توانند نشان‌دهنده آسیب‌های ناشی از عفونت سل باشند و به پزشک کمک کنند تا شدت بیماری را تخمین بزند. درمان توبرکلوز سل یک بیماری قابل‌درمان است، اما برای بهبودی کامل نیاز به پیروی دقیق از دستورالعمل‌های درمانی وجود دارد. همه افراد مبتلا به سل، بدون توجه به اینکه بیماری فعال یا نهفته باشد، باید تحت درمان قرار گیرند. درمان سل فعال معمولاً شامل ترکیبی از چندین دارو است که بیمار باید به مدت شش ماه یا بیشتر مصرف کند. داروهایی مانند ایزونیازید، ریفامپین، پیرازینامید و اتامبوتول از جمله داروهایی هستند که معمولاً برای درمان سل استفاده می‌شوند. این داروها باید در چند نوبت در طول روز مصرف شوند تا به کنترل و نابودی کامل باکتری سل کمک کنند. رعایت دقیق دستورات دارویی برای جلوگیری از مقاوم شدن باکتری‌ها نسبت به دارو بسیار مهم است. در مواردی که سل مقاوم به درمان باشد، رژیم دارویی پیچیده‌تری تجویز می‌شود و درمان ممکن است طولانی‌تر شود. از طرف دیگر، درمان پیشگیرانه برای سل نهفته شامل مصرف یک یا دو قرص در روز است که برای مدت کوتاه‌تری تجویز می‌شود تا از بروز سل فعال جلوگیری شود. در این نوع از درمان، هدف کاهش خطر توسعه سل فعال در آینده است. برای جلوگیری از سرایت بیماری به دیگران، ممکن است لازم باشد فرد مبتلا به سل در دو تا چهار هفته اول درمان، ایزوله شود تا زمانی که دیگر خطر سرایت نداشته باشد. پزشک پس از معاینه و بررسی وضعیت بیمار می‌تواند تشخیص دهد که آیا بیمار می‌تواند با رعایت نکات احتیاطی در خانه بماند یا نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

ادامه مطلب