نورجلال جلالی، وزیر صحت عامه‌ی حکومت سرپرست درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۹۵ درصد مردم توانایی پرداخت هزینه درمان خود را ندارند. آقای جلالی این اظهارات را در جریان سفرش به دهلی‌نو مطرح کرده و گفته است که اگر امکان درمان در شفاخانه‌های دولتی فراهم نشود، مردم با رنج و درد جان می‌دهند.» وی در جریان سفرش به فقر گسترده و فراگیر در افغانستان اذعان کرد و تاکید کرد که افغانستانی‌ها هند را «برادر روزهای سخت» خود می‌دانند. او در نشستی در اتاق بازرگانی و صنعت هند در دهلی نو گفت: «می‌توانم بگویم که هندوستان بیش از تصور به ما محبت کرد.» نورجلال جلالی در ادامه افزوده است: «افغان‌ها فکر می‌کنند هند برادر روزهای دشوارشان است. حدود ۷۰ درصد داروی مورد نیاز افغانستان پیش‌تر از پاکستان تأمین می‌شد، اما اکنون روابط با پاکستان خراب شده است.» همچنین وزیر صحت عامه در بخشی از صحبت‌هایش تصریح کرد که کیفیت داروهای موجود در بازار افغانستان پایین است. او در اظهاراتی تند تاکید کرد: «کسانی که در دوا و غذا جعل می‌کنند باید اعدام شوند.» وزیر صحت از شرکت‌های دارویی هند خواست در بازار افغانستان به سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و بلندمدت روی بیاورند. هند می‌تواند نیاز بازار داروی افغانستان را تامین کند و در آینده کارخانه‌های تولید دارو در این کشور ایجاد کند. او همچنان از هند خواست شفاخانه مجهز در افغانستان بسازد. آقای جلالی خطاب به حاضران در این نشست گفت: «بازار افغانستان در خدمت شماست. قطع نظر از درآمد و سود، افغان‌ها برادران شما هستند. افغان‌ها خاطره‌های خوبی از هند دارند.» او تصریح کرد: «خیلی خوب خواهد بود که داروی باکیفیت و ارزان را به برادران خود بفرستید.» این سومین مقام ارشد حکومت فعلی است که در ماه‌های اخیر به دهلی نو سفر کرده است. هدف از این سفر تسهیل واردات دارو از هند عنوان شده است.

سازمان جهانی صحت برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ‏بیماری عفونت حاد تنفسی (ذات‌الریه) در ماه نوامبر ‌‏۲۴.۶ درصد افزایش یافته است و ۲۴۸ تن جان باخته‌اند. این سازمان در گزارش ماهانه‌ی خود ‏درباره‌ی وضعیت صحی در افغانستان گفته است که سیستم نظارت از بیماری‌ها ۱۴۷ هزار و ‌‏۱۳۸ مورد ابتلا به بیماری عفونت حاد تنفسی و ۲۴۸ مورد مرگ‌ومیر ناشی از آن را ثبت کرده است.‏ در گزارش آمده است که موارد ابتلا به ‏بیماری عفونت حاد تنفسی در ماه اکتبر به ۱۱۸ هزار و ۹۰ نفر ‏می‌رسید.‏ سازمان جهانی صحت در گزارشش تاکید کرده است که با وجود افزایش موارد ابتلا ‏به بیماری عفونت حاد تنفسی در ماه نوامبر، نسبت مرگ‌ومیر به ۰.۲ ثابت مانده است که ‏در ماه نوامبر نُه هزار و ۵۴۸ مورد بیماری اسهال ‏حاد آبکی و چهار مورد مرگ مرتبط با آن گزارش شده ‏است.‏ در گزارش آمده است که این آمار نشان‌دهنده‌ی کاهش ۳۸.۲ درصدی در مقایسه با اکتبر است و اسهال حاد آبکی از ‏ماه آگست روند نزولی داشته است.‏ در گزارش سازمان جهانی صحت آمده است که ‏موارد مشکوک به تب دنگی در ماه نوامبر به دو هزار و ‌‏۳۵۷ مورد افزایش یافت که نسبت به ماه اکتبر ۲۱.۹ ‏درصد افزایش داشته است. با وجود این افزایش، ‏هیچ مرگ‌ومیر مرتبط با تب دنگی در سال ۲۰۲۵ ‏گزارش نشده است که نشان‌دهنده‌ی مدیریت مؤثر ‏موارد است.‏ در ادامه آمده است که در طول ‏دوره‌ی گزارش، در مجموع چهار هزار و ۸۰۴ مورد ‏ابتلا به بیماری مالاریا نیز گزارش شده است که در ‏مقایسه با ۱۵ هزار و ۲۵۳ مورد در ماه اکتبر، ‌‏۶۸.۵ درصد کاهش را نشان می‌دهد.‏ همچنین ‏از ابتدای سال ۲۰۲۵ هیچ مرگ‌ومیر مرتبط با ‏مالاریا گزارش نشده است.‏ در گزارش سازمان جهانی صحت آمده است که در ماه ‏نوامبر سه هزار و ۷۲۱ مورد جدید سرخک با پنج ‏مورد مرگ مرتبط با آن گزارش شده است که نشان‌دهنده‌ی افزایش ۵.۱ درصدی نسبت به ماه سپتامبر ‏است.‏ این سازمان افزوده است که مرحله‌ی اول کارزار سراسری ‏ایمن‌سازی سرخک با موفقیت به پایان رسیده است و ‏تقریبا ۸.۳ میلیون کودک شش‌ماهه تا ۱۰ ساله را در ‌‏۱۷ ولایت با آب‌وهوای سرد تحت پوشش قرار داده ‏است.‏ بیماری‌های قابل پیشگیری در حالی جان شهروندان ‏افغانستان را می‌گیرند که بخش صحت این کشور با ‏بحران مواجه است.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که دسترسی به مراقبت‌های صحی و حمایت روانی زنان به‌ویژه مادران، نقش مهمی در بهبود سلامت و توانمندی آنان دارد. این سازمان امروز (سه‌شنبه، ۱۸ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که تیم‌های صحی سیار (MHT) در مناطق روستایی خدمات حیاتی مانند مراقبت‌های قبل و بعد از زایمان و مشاوره‌ روانی ارائه می‌دهند تا زنان بتوانند سلامت جسمی و روانی خود را حفظ کنند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این خدمات به زنان کمک می‌کند فشارهای روانی و جسمی مرتبط با بارداری و مراقبت از نوزاد را بهتر مدیریت کنند. باید گفت که نبود مراکز درمانی عصری، خدمات صحی مورد نیاز و داکتران زن در مناطق دور دست و‌ روستایی افغانستان، باعث بلند رفتن آمار مرگ‌و‌میر مادران و نوزادان در هنگام ولادت شده است. همچنین حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران بست، در حالی که ‏بخش صحت افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

اداره احصائیه و معلومات حکومت سرپرست درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در ماه عقرب سال جاری خورشیدی، هزینه‌ی معالجه و درمان در سراسر افغانستان، ۱۳.۹ درصد افزایش یافته است. این اداره امروز (شنبه، ۱۵ قوس) با نشر اعلامیه‌‌ای این آمار را اعلام کرد و گفته است که بر اساس آمارها در ماه عقرب نرخ موادغذایی در افغانستان نیز ۲.۳ درصد افزایش یافته است. این اداره در ادامه تاکید کرده است که نرخ انواع غله‌جات ۱.۳ درصد، نرخ گوشت ۱.۶ درصد، نرخ میوه ۱۰.۳ درصد و نرخ سبزی ۲.۱ درصد در ماه عقرب افزایش یافته است. حکومت سرپرست در پی تنش سیاسی با پاکستان، به تاجران کشور سه ماه مهلت داده‌اند که حساب‌های خود را با شرکت‌های پاکستانی تصفیه کنند و پس از آن واردات دارو از آن کشور کاملاً ممنوع می‌شود. همچنین اداره احصائیه و معلومات در ادامه افزوده است که نرخ مواد غیرغدایی نیز ۱.۲ درصد افزایش یافته است که شامل افزایش ۳.۲ در شاخص مسکن و ۱۳.۹ درصد در شاخص معالجه و درمان می‌شود. در بخشی از آمار آمده است که در ماه عقرب، تورم ماهانه ۱.۶ درصد و تورم نقطه به نقطه در مقایسه با ماه عقرب سال گذشته، ۸.۵ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که در پی تنش سیاسی و درگیری میان نیروهای حکومت فعلی و نیروهای پاکستانی، گذرگاه‌های مرزی دو کشور بیش از ۵۰ روز است که مسدود و تجارت میان دو طرف، متوقف است.

برنامه اسکان بشر سازمان ملل (UN-Habitat) اعلام کرده است که برای پیش‌گیری از مرگ‌ومیر مادران، نوزادن و سایر بیماران در سراسر افغانستان، نیاز اساسی به امکانات صحی مناسب وجود دارد. این سازمان امروز (پنج‌شنبه، ۱۳ قوس) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود بر حمایت و اراه خدمات صحی مورد نیاز برای مادران و نوزادان و سایر بیماران تاکید کرده است. برنامه اسکان بشر سازمان ملل در ادامه تاکید کرده است که همراه با شرکای خود، برای ارتقای زیرساخت‌ها تلاش می‌کند تا مادران، نوزادان و سایر بیماران بتوانند به خدمات حیاتی و نجات‌بخش دسترسی پیدا کنند. این در حالی است که دسترسی مادران و زنان به خدمات صحی در بسیاری از نقاط افغانستان محدود می‌باشد و نبود تجهیزات و نیروی متخصص، خطر مرگ‌ومیر را افزایش داده است. علاوه بر این، کمبود مراکز صحی مجهز و راه‌های طولانی بین روستاها و شفاخانه‌ها، مادران را با دشواری‌های جدی برای دریافت خدمات درمانی نیز روبرو کرده است. همچنین چندی پیش، ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که افغانستان به دلیل محدودیت‌ها بر دسترسی زنان و دختران به خدمات صحی، یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد. آقای ترک این سخنان در آغاز شصتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد مطرح کرده و گفته بود که حکومت سرپرست افغانستان نه‌تنها دسترسی زنان به خدمات صحی را محدود کرده‌، بلکه بسیاری از حقوق بشری آنان را نیز نقض کرده است. قابل ذکر است که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. حکومت فعلی در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران بست، در حالی که ‏بخش صحت افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

سازمان پزشکان بدون مرز درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که خانواده‌ها در شمال افغانستان در دسترسی به خدمات درمانی رایگان و باکیفیت برای فرزندان‌شان با مشکلات جدی روبرو هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که کمبود مراکز صحی، مشکلات اقتصادی و دور بودن مراکز درمانی بر وضعیت صدها هزار بیمار تاثیر منفی گذاشته است. در بخشی از گزارش آمده است که خانواده‌ها در شمال افغانستان، برای یافتن درمان مناسب ناچارند به مناطق دور دست و به شهرهای دیگر سفر کنند و در بسیاری از موارد، کودکان پس از صرف هزینه‌های سنگین، بهبود نمی‌یابند و مجبورند که به یک مرکز درمانی دیگر مراجعه کنند. سازمان پزشکان بدون مرز تاکید کرده است که روایت‌هایی از مادران کودکان بیمار در فاریاب، دولت‌آباد، اندخوی و شهر مزارشریف نشان می‌دهد که سرخکان، سینه‌بغل، سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی از جمله مواردی است که کودکان را در وضعیت بحرانی قرار داده است و در برخی موارد، تنها در شفاخانه ابوعلی سینا در مزارشریف خدمات رایگان فراهم بوده است. پزشکان بدون مرز در ادامه افزوده است که در دو سال گذشته برای تقویت این شفاخانه، بخش‌های مراقبت ویژه اطفال، مراقبت ویژه نوزادان، بخش ایزوله سرخکان و بخش عاجل را با همکاری وزارت صحت فعال کرده و تنها در یک ماه، صدها کودک در وضعیت بحرانی به این شفاخانه حوزوی رجوع کرده‌اند. در گزارش آمده است که تیم‌های درمانی پزشکان بدون مرز تا اکنون بیش از ۳۶۰ هزار بیمار را تریاژ یا اولویت‌بندی کرده و برای هزاران کودک، نوزاد و بیماران مبتلا به سرخکان، سینه‌بغل، سوءتغذیه و بیماری‌های عفونی خدمات درمانی ارائه کرده‌اند. این نهاد می‌گوید به‌طور متوسط هر هفته حدود ۳۰۰۰ کودک در این بیمارستان اولویت‌بندی می‌شوند و موارد بحرانی به سرعت به بخش‌های تخصصی منتقل می‌گردند. پزشکان بدون مرز هشدار می‌دهد که نبود سیستم ارجاع مشخص و کارآمد میان مراکز صحی، یکی از عوامل اصلی وخیم‌تر شدن وضعیت بیماران است. قابل ذکر است که پس از زلزله سوم نوامبر امسال در مزارشریف نیز کمک‌های عاجل و تجهیزات طبی به شفاخانه ابوعلی سینا فرستاده شده است. سازمان پزشکان بدون مرز می‌گوید که ادامه کمک‌های بین‌المللی برای کاهش مرگ‌ومیر قابل پیشگیری، جلوگیری از فرسایش کارمندان صحی و تامین خدمات درمانی برای کودکان ضرورى است.

سازمان ملل متحد درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۱۲.۹ میلیون کودک در سراسر افغانستان در معرض خطر سرخکان، اسهال و دیگر بیماری‌ها قرار دارند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که تیم داوطلبانش همراه با شرکای دیگر سازمان‌ها در تلاش‌اند تا با ارائه مراقبت‌های صحی برای کودکان آسیب‌پذیر در سراسر افغانستان، با این بحران مقابله کنند. تیم داوطلبان سازمان ملل متحد در افغانستان که به‌طور رسمی زیرمجموعه برنامه «داوطلبان سازمان ملل» فعالیت می‌کنند، تاکید کرده است که دسترسی کودکان اهل افغانستان به خدمات بهداشتی، حیاتی است. این تیم در حالی نسبت به خطر شیوع بیماری‌های مختلف از جمله سرخکان و اسهال در میان کودکان اهل افغانستان هشدار داده است که سازمان بهداشت جهانی نیز در ۱۸ عقرب اعلام کرده بود از ابتدای سال جاری تا اکنون بیش از ۵۵ هزار مورد مشکوک به سرخکان در افغانستان گزارش شده و ۳۵۷ نفر عمدتا کودکان بر اثر این بیماری جان باخته‌اند. پزشکان بدون مرز نیز پیشتر اعلام کرد که روزانه یک کودک در افغانستان بر اثر بیماری سرخکان جان خود را از دست می‌دهد. همچنین صندوق کودکان سازمان ملل نیز پیشتر اعلام کرده بود که تا ماه سرطان سال جاری، مجموعاً بیش از ۱۰۰ هزار مورد اسهال حاد آبکی و ۴۸ مورد مرگ ناشی از آن ثبت شده است. صندوق کودکان سازمان ملل متحد گفته بود که بیش از نیمی از مبتلایان را کودکان زیر پنج سال تشکیل می‌دهند.

سازمان داکتران بدون مرز اعلام کرده است که محدودیت تازه‌ای که از ۵ نومبر در هرات وضع شده است، زنان شامل بیماران، مراقبان و کارمندان صحی را ملزم به پوشیدن چادری برای ورود به مراکز درمانی می‌کند، باعث کاهش چشمگیر مراجعه‌کنندگان به مراکز بهداشتی شده است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که آمارها نشان می‌دهد که تنها در سه روز نخست اجرای این دستور، پذیرش بیماران در بخش اطفال شفاخانه منطقه‌ای هرات ۲۸ درصد کاهش یافته است. در بخشی از گزارش آمده است که این محدودیت محلی که به‌صورت ناگهانی در تمامی مراکز درمانی عمومی از جمله شفاخانه هرات اعمال شده و موانع تازه‌ای را بر سر راه زنان ایجاد کرده و زندگی روزمره آنان را بیشتر مختل کرده است. سارا شاتو، مدیر برنامه پزشکان بدون مرز تاکید کرده است: «با این تصمیم، ورود بیماران و مراقبان زن به بیمارستان تنها بر اساس نوع پوشش تعیین می‌شود نه نیاز طبی. هرگونه محدودیت بر زنان بیمار، به معنای تأخیر در دریافت خدمات و حتی محرومیت از درمان است. این موضوع برای مادران و کودکانی که همین حالا با چالش‌های جدی برای دسترسی به خدمات صحی مواجه‌اند، پیامدهای خطرناک خواهد داشت.» همچنین این سازمان از این موضوع ابراز نگرانی کرده که این محدودیت‌ها در دیگر نقاط ولایت نیز بر ارائه خدمات تأثیر گذاشته است. در گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه با ایران، وضعیت مشابهی گزارش شده است. بنابر اطلاعات سازمان‌های بشردوستانه، از بیش از ۱۰۰ کارمند زن که پیش‌تر در این نقطه کار می‌کردند، اکنون تنها سه نفر یک قابله، یک پزشک و یک پرستار اجازه فعالیت دارند و آن هم به شرط پوشیدن چادری در تمام مدت کار. این در حالی است که بسیاری از زنانی که اخیراً از ایران اخراج شده‌اند، با وضعیت صحی شکننده وارد کشور می‌شوند و نیاز فوری به رسیدگی دارند. پزشکان بدون مرز هشدار داده است که «تأثیر مجموعی این محدودیت‌ها، چه در مراکز درمانی هرات و چه در گذرگاه اسلام‌قلعه، نگران‌کننده است.» قابل ذکر است که از سال ۲۰۲۱ میلادی، زنان در افغانستان به‌طور فزاینده‌ای از عرصه عمومی حذف شده‌اند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل اعلام کرده است که با استفاده از ۲۷۰ میلیون دالر کمک‌ بانک توسعه آسیایی، ارائه خدمات بهداشتی به حدود ۲۳ میلیون نفر در افغانستان گسترش یافته و حفظ می‌شود. این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۱۵ عقرب) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این بودجه خدمات مراقبت‌های صحی را در هزار و ۳۰۰ مرکز بهداشتی تضمین خواهد کرد و ۲۳ میلیون تن در ۱۷ ولایت افغانستان از ارائه خدمات ضروری بهداشتی بهره‌مند می‌شوند. این سازمان در ادامه تاکید کرده است که با این کمک می‌توان اطمینان حاصل کرد که حدود ۲۳ میلیون افغانستانی به مراقبت‌های بهداشتی اولیه باکیفیت در نزدیکی محل سکونت خود دسترسی دارند. در ادامه آمده است که یونیسف با این بودجه ارائه خدمات بهداشتی اصلی از جمله سلامت و تغذیه مادران، نوزادان و کودکان؛ واکسیناسیون، خدمات سلامت روان و حمایت‌های روانی-اجتماعی، درمان بیماری‌های واگیردار و غیرواگیر و مراقبت‌‌های صحی عاجل را حفظ خواهد کرد. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد افزوده است که به‌رغم دست‌آوردها، هنوز یک چهارم افغانستانی‌ها به مراکز صحی در نزدیکی محل سکونت (با یک ساعت پیاده‌روی) دسترسی ندارند. این سازمان مشکلات عمده فراراه دسترسی به خدمات صحی را کمبود مراکز صحی در روستاها، کمبود پزشک و کادر صحی و عدم دسترسی مردم به خدمات ترانسپورتی خوانده است. در اعلامیه آمده است که زنان به دلیل محدودیت‌های تحصیلی، شغلی، مراقبت‌های بهداشتی و رفت و آمد با موانع بیشتری روبرو هستند. همچنین اعلامیه به نقل از تاج‌الدین اویوال، نماینده یونیسف در افغانستان نوشته است: «به لطف حمایت مداوم بانک توسعه آسیایی، یونیسف ارائه خدمات بهداشتی و توانمندسازی کارکنان بهداشتی، به ویژه زنان، را برای خدمت به جوامع خود حفظ می‌کند.» او تصریح کرد که این حمایت نه‌تنها تضمین می‌کند که کودکان و خانواده‌ها می‌توانند به مراقبت‌های نجات‌بخش دسترسی داشته باشند، بلکه پایه‌های یک سیستم بهداشتی مقاوم، عادلانه و پایدار را نیز تقویت می‌کند. براساس گزارش یونیسف، حمایت مالی بانک توسعه آسیایی تا پایان سال جاری میلادی ادامه می‌یابد و صندوق کودکان ملل متحد می‌تواند از این طریق به خانواده‌های نیازمند به هزینه‌های بهداشتی کمک‌های نقدی ارائه دهد.