سازمان بین‌المللی مهاجرت درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال گذشته میلادی حدود ۸ هزار نفر در مسیرهای خطرناک مهاجرت جان باخته‌ یا ناپدید شده‌اند که حدود ۳ هزار مرگ و میر مهاجران در آسیا ثبت شده است و بیش از نصف آنها افغانستانی‌ها بوده‌اند. این سازمان با نشر گزارشی هشدار داد که کاهش زمینه‌های مهاجرت قانونی، سرنوشت افراد بیشتری را دست قاچاق‌چیان و به کام مرگ می‌اندازد. در گزارش آمده است که بیشتر پناه‌جویان در مسیر مهاجرت در آب‌های مدیترانه و از مبدای کشورهای افریقایی جان باخته‌اند. این سازمان تاکید کرده است که به‌دلیل کمبود بودجه قادر به ثبت همه موارد جان باختگان نیست و احتمالا آمار واقعی قربانیان مهاجرت بیشتر است. این سازمان تصریح کرد که ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا، دو مقصد مهم پناه‌جویان قوانین سختگیرانه مهاجرتی را در پیش گرفته‌اند و این امر سبب به دام افتادن پناه‌جویان شده است. همچنین ایمی پوپ، دبیرکل سازمان بین‌المللی مهاجرت در بیانیه‌ای نوشت: «ادامه جان باختن و ناپدید شدن پناه‌جویان در مسیرهای مهاجرت یک شکست جهانی است که نمی‌توانیم آن را عادی بدانیم.» او افزوده است که این مرگ و میرها اجتناب‌ناپذیر نیستند؛ وقتی مسیرهای امن از دسترس خارج می‌شوند، مردم مجبورند به سفرهای خطرناک تن بدهند. دبیرکل سازمان مهاجرت گفته است که باید کشورها برای گسترش مسیرهای امن و منظم اقداماتی را روی دست گیرند تا اطمینان حاصل شود که پناه‌جویان صرف نظر از کشور و آیین شان محافظت می‌شوند. به گزارش این سازمان، مسیرهای دریایی همچنان در میان مرگبارترین راه‌های مهاجرت قرار دارند. پارسال دست‌کم ۲ هزار و ۱۰۸ نفر در دریا مدیترانه کشته و یا ناپدید شده‌اند. همچنین ۹۲۲ نفر هنگام عبور از شاخ افریقا به یمن و کشورهای خلیج فارس جان باخته‌اند. سازمان بین‌المللی مهاجرت تصریح کرد که این روند در سال جاری میلادی نیز ادامه یافته و در دو ماه نخست امسال ۶۰۶ پناهجو در دریای مدیترانه جان باخته‌اند.

رسانه‌های پاکستانی درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که مرزبانان این کشور بر موتر حامل مهاجران اهل افغانستان در نزدیکی مرز ایران تیراندازی کردند که در پی آن دو زن جان باخته‌اند. روزنامه «دان» با نشر گزارشی گفته است که این رویداد روز (دوشنبه، ۴ حوت) در ولسوالی پنج‌گر پاکستان رخ داده است. روزنامه «دان» در بخشی از گزارشش تاکید کرده است که پیش از این رویداد، شش فرد مسلح در درگیری با مرزبانان پاکستان کشته شده بودند. در گزارش آمده است که مرزبانان پاکستانی به موتر حامل مهاجران اهل افغانستان علامت توقف داده‌اند، اما راننده این علامت را نادیده گرفته است. در این رویداد افزون بر کشته شدن دو زن اهل افغانستان، سه تن دیگر نیز زخمی شده‌اند. گفته می‌شود مهاجران قصد عبور از مرز ایران و ادامه مسیر به اروپا را داشته‌اند. مسوولان در حکومت سرپرست تا اکنون در این مورد اظهارنظری نکرده‌اند. قابل ذکر است که قبل از این نیز شماری زیادی از شهروندان افغانستان در تیراندازی نیروهای مرزی ایران و پاکستان کشته شده بودند.

مسوولان ایرانی می‌گویند که در پی تصادف دو موتر حامل شهروندان افغانستان در سیستان و بلوچستان این کشور، چهار نفر جان باخته و ۲۱ نفر دیگر زخمی شده‌اند. خبرگزاری ایرنا با نشر گزارشی به نقل از حسن شه‌بخش، معاون فنی و عملیات اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نوشته است که این حادثه ساعت ۸:۲۰ دقیقه‌ی صبح امروز (دوشنبه، ۲۷ دلو) در محور سراوان-کلپورگان در فاصله‌ی پنج کیلومتری روستای کلپورگان ولسوالی سراوان رخ داده است. وی در ادامه تاکید کرده است که در این حادثه دو عراده موتر وانت تویوتا حامل اتباع افغانستانی با یک‌دیگر برخورد کرده‌اند. معاون فنی و عملیات اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در ادامه تاکید کرده است که پس از گزارش حادثه، سه دستگاه آمبولانس به محل اعزام شدند و نیروهای اورژانس اقدامات اولیه‌ی درمانی و امدادی را برای مصدومان انجام دادند. آقای شه‌بخش در ادامه افزوده است که زخمیان پس از دریافت خدمات اولیه در محل، برای ادامه‌ی درمان به شفاخانه‌های رازی و ایران‌مهر سراوان منتقل شدند. او گفته است که وضعیت برخی از زخمیان وخیم گزارش شده است. قابل ذکر است که حوادث مشابه بارها از شهروندان افغانستان قربانی گرفته است. باید گفت که این مسیر خطرناک است که هرازگاهی به قیمت جان مهاجران تمام می‌شود. مهاجران بی‌شماری براثر تیراندازی مرزبانان ایرانی، ماین‌های کارگذاری‌شده و حادثه‌ی ترافیکی جان‌شان را از دست داده‌اند.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان هشدار داده است که اخراج مهاجران افغانستان از پاکستان می‌تواند آنان را در معرض خطر جدی نقض حقوق بشر قرار دهد و از اسلام‌آباد خواست به تعهدات بین‌المللی خود در قبال پناه‌جویان پایبند بماند. آقای بنت این اظهارات را در کنفرانس «اسما جهانگیر» درباره وضعیت حقوق بشر در پاکستان مطرح کرده و گفته است که افغانستان برای بازگشت بسیاری از افراد، به‌ویژه زنان و دختران امن نیست. او در ادامه تاکید کرده است که سیاست‌های جاری فضای زندگی و کار را برای بخش بزرگی از جامعه بسته است و بازگشت اجباری می‌تواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد. همچنین ریچارد بنت در بخشی از سخنان با اشاره به ممنوعیت آموزش و اشتغال برای زنان و دختران افزود که گروه‌های مختلفی از جمله خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر، کارمندان پیشین دولت، اقلیت‌های قومی و مذهبی با خطر بازداشت خودسرانه و تهدید مواجه‌اند. به گفته‌ی او، این وضعیت بازگشت داوطلبانه و امن را عملاً ناممکن کرده است. او در بخش دیگری از سخنانش گفت که تنها در سال گذشته بیش از دو میلیون مهاجر افغانستان یا به کشور بازگشته‌اند یا وادار به بازگشت شده‌اند و صدها هزار نفر از آنان از پاکستان اخراج شده‌اند. وی افزوده است که بسیاری از این افراد نه از روی انتخاب، بلکه به دلیل ترس از بازداشت و فشارهای امنیتی مجبور به ترک پاکستان شده‌اند. همچنین گزارشگر ویژه سازمان ملل نسبت به پیامدهای این بازگشت‌ها بر کودکان هشدار داد و گفت که آموزش هزاران کودک مختل شده، خطر ازدواج زودهنگام افزایش یافته و برخی از آنان در معرض قاچاق و سوءاستفاده قرار گرفته‌اند. ریچارد بنت در پایان به بحران‌های هم‌زمان در افغانستان، از جمله ناامنی غذایی گسترده، خشکسالی طولانی‌مدت، فروپاشی اقتصادی و محدود شدن فضای مدنی اشاره کرد و گفت این شرایط، ضرورت توجه بیشتر به حمایت از مهاجران و به‌ویژه زنان مهاجر افغانستان را دوچندان کرده است.

شربت گُل، خانم اهل افغانستان که تصویر نمادینش با «چشمان سبز» خیره‌کننده در جلد مجله نشنال جئوگرافیک منتشر شد و به نماد رنج و مهاجرت پناه‌جویان افغان تبدیل گردید، می‌گوید که این شهرت تأثیرات تلخ بر زندگی شخصی‌اش گذاشته است. وی در گفتگو با بی‌بی‌سی افغانستان گفته است که این تصویر، اگرچه شهرت جهانی برای او به ارمغان آورد، اما باعث درد و رنج فراوان شد و زندگی‌اش را به صورت کامل تغییر داد. شربت گُل در این گفتگو تاکید کرده است: «با وجود شهرت جهانی، این شهرت آسان به دست نیامده و کاش هرگز چنین تصویری از من منتشر نمی‌شد.» این عکس نمادین در سال ۱۹۸۴ میلادی توسط استیو مک‌کوری، عکاس مشهور آژانس خبری و نشنال جئوگرافیک، در اردوگاه پناهندگان ناصر باغ در نزدیکی پیشاور، پاکستان گرفته شده است. عکس او بعدها در جلد شماره جون ۱۹۸۵ مجله نشنال جئوگرافیک چاپ شد و به یکی از شناخته‌شده‌ترین تصاویر تاریخ این مجله تبدیل شد. شربت گُل در ادامه افزوده است که شهرت او، علاوه بر تحسین جهانی، باعث شد جامعه و رسانه‌ها فشار زیادی بر او وارد کنند و بسیاری از سختی‌ها و رنج‌هایش را تشدید کنند. همچنین وی در بخشی از این گفتگو افزوده است که در فرهنگ پشتون، زنان معمولاً نباید در عکس‌ها ظاهر شوند یا با مردان غریبه تماس چشمی برقرار کنند، و این موضوع برای او سختی‌هایی به همراه داشته است. شربت گُل اعلام کرده که قصد دارد سرگذشت زندگی خود را در قالب یک کتاب منتشر کند تا روایت واقعی پشت چهره مشهورش و تأثیرات مخرب شهرت بر زندگی‌اش را با جهان به اشتراک بگذارد. این در حالی است که شربت گُل ابتدا در پاکستان زندگی کرد و در سال ۲۰۱۶ میلادی به افغانستان بازگردانده شد. در سال‌های اخیر و پس از به قدرت رسیدن حکومت سرپرست در کشور، او به ایتالیا پناهنده شده و در آنجا زندگی می‌کند. شربت گُل می‌گوید که او اکنون با انتشار روایت زندگی واقعی خود قصد دارد نشان دهد که پشت تصویر مشهور و نمادین، داستانی از رنج، مهاجرت و مقاومت وجود دارد که تا امروز کمتر شنیده شده است.

روزنامه نیویورک پست با استناد به داده‌های وزارت امنیت داخلی آمریکا گزارش داده است که از سال ۲۰۲۱ میلادی به این طرف، ۶ هزار و ۸۶۸ پناه‌جوی اهل افغانستان پس از ورود به این کشور، دارای نشانه‌های احتمالی «تهدید امنیتی» بوده‌اند. از این میان بیش از ۵ هزار نفر از منظر «مسائل امنیت ملی» مشکوک شناخته شده‌اند. این روزنامه با نشر گزارش نوشته است که با دستیابی به داده‌های وزارت امنیت داخلی آمریکا، از جمع فوق، ۹۵۶ نفر به‌دلایل مرتبط به مسائل «امنیت عمومی» نشانه‌گذاری شدند و حدود ۹۰۰ نفر به دلیل احتمال «تقلب» مورد بررسی قرار گرفتند. در ادامه آمده است که هرچند برخی نهادهای آمریکایی توانستند بسیاری از موارد مرتبط به این پناه‌جویان را حل‌وفصل کنند، اما تا ماه سپتامبر سال جاری ۸۸۵ پناه‌جوی اهل افغانستان به عنوان «تهدید بالقوه» همچنان باقی مانده‌اند. این داده‌ها تنها چند روز پس از آن افشا می‌شود که یک پناه‌جوی افغانستانی متهم شده است که در یک حمله مسلحانه در واشنگتن، یک نیروی گارد ملی را کشته و یک تن دیگر را زخمی کرده است. چاک گرسلی، سناتور جمهوری‌خواه که به داده‌های وزارت امنیت داخلی آمریکا دست یافته است، به روزنامه نیویورک ‌پست گفت: «من سال‌ها به ضعف معیارهای بررسی پیشینه امنیتی در برنامه خوش‌آمدید متحدین اشاره کرده بودم، اما از سوی حکومت بایدن و بسیاری از همکارانم در کانگرس با واکنش شدید روبه‌رو شدم.» وی در ادامه تاکید کرده است: «متأسفانه، حادثه تراژیک هفته‌ی گذشته در واشنگتن نگرانی‌های مرا بیشتر ثابت می‌کند. من تلاش‌های حکومت ترامپ را برای بازگرداندن نظم و رسیدگی به اشتباهات ناشی از خروج فاجعه‌بار حکومت بایدن از افغانستان ارج می‌نهم.» یک گزارش دیگر بازرس وزارت امنیت داخلی نشان داد که این وزارت برای رسیدگی به خطرهای احتمالی امنیتی، «رویکرد پراکنده و فاقد انسجام» داشته است. پس از خروج نیروهای آمریکایی و سقوط افغانستان در آگوست ۲۰۲۱ میلادی، ایالات متحده تا اکنون بیش از ۱۸۳ هزار پناه‌جوی افغانستانی به‌شمول همکاران محلی را منتقل کرده است. بازرس وزارت عدلیه آمریکا نیز در ماه جون گزارش داد که ۵۵ نفر که در فهرست افراد تحت نظر به‌دلیل ارتباط با تروریسم بودند، تا ماه می‌۲۰۲۳ توانسته بودند خود را به یکی از بنادر ورودی آمریکا برسانند؛ برخی از آنان حین روند تخلیه به این فهرست اضافه شده بودند. بازرس وزارت عدلیه گفت: «ضرورت فوری برای تخلیه افغان‌ها بر روندهای معمول بررسی پیشینه افراد غلبه کرد و این امر، خطر سوءاستفاده افراد بد‌ نیت از روند انتقال را افزایش داد.»