ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق‌‌ بشر سازمان ملل متحد در امور افغانستان در واکنش به جان‌باختن ۱۹ نفر از شهروندان کشور در مسیر قاچاق به ایران در دشت‌های نیمروز، خواستار رسیدگی به عوامل اقدام به چنین سفرهای خطرناک و ناامیدانه شده است. آقای بنت امروز (شنبه، ۱۰ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود با خانواده‌های جان‌باختگان در دشت‌های نیمروز ابراز همدردی کرده است. وی در ادامه تاکید کرده است: «این حادثه هولناک است. ضروری است که به‌طور جدی به ریشه‌های عواملی پرداخته شود که افغانستانی‌ها را به انجام چنین سفرهای ناامیدانه و خطرناکی سوق می‌دهد.» این در حالی است که حدود دو هفته پیش یک گروه ۱۹ نفری از شهروندان افغانستان که می‌خواستند به صورت قاچاقی به ایران سفر کنند، در دشت‌های ولایت نیمروز ناپدید شدند. براساس معلومات موجود، اجساد پنج نفر آنان در ۲۵ سرطان از دشت «مارگو» پیدا شد و اجساد ۱۴ نفر دیگر نیز اواخر هفته‌ی گذشته از ریگزارهای دشت «لالو» در نیمروز پیدا شدند. پیش از این سازمان بین‌المللی مهاجرت نیز با خانواده‌ها و نزدیکان قربانیان ابراز همدردی کرده و گفته بود که هر جان از دست‌رفته در مسیرهای مهاجرت، یک فاجعه عمیق و دردناک است. فقر، بیکاری و نبود فرصت‌های مناسب زندگی، از عوامل اصلی روی آوردن بسیاری از مردم به مهاجرت‌های پرخطر از مسیرهای دشوار می‌باشد که سالانه تعداد زیادی از شهروندان افغانستان در این مسیر جان خود را از دست می‌دهند.

آسیا پلتفرم درتازه‌ترین مورد هشدار داده است که بیش از یک میلیون مهاجر افغانستانی که در ماه‌های اخیر از پاکستان برگشته‌اند، در صورت نبود حمایت فوری، در معرض خطر بی‌جاشدگی ثانویه و بحران انسانی قرار دارند. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که بازگشت‌کنندگان از کشورهای همسایه و به ویژه پاکستان، عمدتاً به‌طور اجباری، وارد کشوری می‌شوند که از پیش با فقر گسترده، فروپاشی اقتصادی و کم‌بود شدید منابع مواجه است. در اعلامیه آمده است: «افغانستان در گذشته بزرگ‌ترین بحران بی‌جاشدگی داخلی در آسیا را تجربه کرده است. حالا با موج بازگشت اجباری، یکی از بزرگ‌ترین تغییرات جمعیتی در سال‌های اخیر را از سر می‌گذراند.» نهاد آسیا پلتفرم در اعلامیه‌اش هشدار داده است که نبود زمین، سرپناه، سندهای قانونی، فرصت‌های شغلی و خدمات آموزشی و درمانی برای بازگشت‌کنند‌گان، زمینه‌ساز فاجعه‌ای انسانی و ناآرامی‌های بیشتر خواهد شد. همچنین این سازمان از تمامی کشورها، نهادها و سازمان‌های ذی‌ربط خواسته است که اصول بازگشت داوطلبانه، امن و با کرامت را رعایت کرده و با یک پاسخ منطقه‌ای هماهنگ، از حقوق پناهند‌گان و بازگشت‌کنند‌گان حمایت کنند. پاکستان که میزبان یکی از بزرگترین جمعیت پناه‌جویان کشور در درازمدت بوده است، در بحبوحه تیرگی روابط دوجانبه با حکومت فعلی و افزایش نگرانی‌های امنیتی، تصمیم به اخراج مهاجران بدون مدرک کشور گرفته است. با این حال، چالش‌های سیاسی و اقتصادی داخلی، با تأثیرات بلندمدت بر ثبات اجتماعی، باعث دشواری‌های بیش‌تر برای مهاجران بازگشته و جامعه افغانستان شده است. باید گفت که پاکستان از نزدیک به دو ماه به این‌سو مرحله دوم اخراج اجباری مهاجران افغانستان را نیز روی دست گرفته که طی آن، هزاران شهروند افغانستان از این کشور با اجبار به افغانستان برگشت داده شده‌اند. در این میان مهاجران بازگشته از برخورد نادرست، زشت و خلاف ارزش‌های انسانی توسط پولیس پاکستان نیز سخن می‌زنند.

میهیونگ پارک، رییس سازمان بین‌المللی مهاجرت برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که نیمی از جمعیت این کشور برای زنده‌ماندن به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌ هستند. رییس سازمان بین‌المللی مهاجرت این اظهارات را در «چهارمین مجمع بشردوستانه اتحادیه اروپا» در بروکسل مطرح کرده و بر حفاظت و ارائه خدمات حیاتی در مرزها و گذرگاه‌های افغانستان تاکید کرده است. وی در ادامه تاکید کرده است که بازگشت‌های اجباری مداوم مهاجران اهل افغانستان از ایران و پاکستان، باعث افزایش مشکلات برای خانواده‌ها و جوامعی می‌شود که نیمی از جمعیت کشور برای زنده‌ماندن به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند. قابل ذکر است که چهارمین مجمع بشردوستانه یا «فورم بشردوستانه اروپا» (EHF) سال ۲۰۲۵ این اتحادیه در مورد افغانستان روز دوشنبه آغاز شده و امروز نیز ادامه دارد. براساس معلومات موجود، «علل ریشه‌ای بحران افغانستان و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای برای راه‌حل‌های نوآورانه و پایدار» محور اصلی این نشست است. این نشست به میزبانی مشترک کمیسیون اروپا و پولند که ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه اروپا را برعهده دارد، در شهر بروکسل، پایتخت بلجیم، برگزار می‌شود. قابل ذکر است که با قطع کمک‌های بشردوستانه آمریکا به افغانستان، نهادهای امدادرسان با چالش‌های مالی روبرو شده‌اند. همچنین بر اساس آمار سازمان ملل متحد، در سال جاری میلادی ۲۲.۹ میلیون نفر در افغانستان نیاز به کمک‌های بشردوستانه دارند و ۱۶.۸ میلیون نفر آنان برای دریافت کمک در اولویت قرار گرفته‌اند. اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد برای کمک به این افراد ۲.۴۲ میلیارد دالر بودجه درخواست کرده است. این در حالی است که کمک‌های بشری به افغانستان به شدت کاهش و در کنار آن ده‌ها موسسه بشری فعالیتش را در افغانستان متوقف کرده‌اند. همچنین برنامه جهانی غذا می‌گوید که در سال گذشته غذای اضطراری و پول نقد را برای نزدیک به ۱۲ میلیون نفر در افغانستان فراهم کرده است و کمک به زنان و دخترانی را که با «گرسنگی شدید» روبرو هستند در اولویت قرار داده است.