صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ارائه خدمات صحی به مادران و حضور قابله‌ها در مناطق دورافتاده افغانستان، نقش مهمی در جلوگیری از مرگ‌ومیر مادران و نوزادان دارد. این سازمان امروز (دوشنبه، ۱۸ جوزا) با نشر گزارشی گفته است که کارکنان صحی «خانه صحی خانواده» در ولسوالی دره‌بوم ولایت بادغیس موفق شدند موارد زایمان پرخطر را مدیریت کرده و از بروز عوارض جدی برای مادران و نوزادان جلوگیری کنند. در گزارش آمده است که همکاری به‌موقع قابله و کارکنان صحی و ارائه مراقبت‌های اضطراری در این ولسوالی سبب شده است روند زایمان مادران با موفقیت انجام شود و از خطر نجات یابند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که دسترسی زنان به مراقبت‌های دوران بارداری، زایمان و خدمات پس از زایمان می‌تواند از بسیاری از موارد مرگ‌ومیر قابل پیش‌گیری جلوگیری کند. همچنین این نهاد در بخشی از گزارشش افزوده است که در مناطق دورافتاده افغانستان، جایی که دسترسی به مراکز درمانی بزرگ محدود است، «خانه‌های صحی خانواده» نقش مهمی در ارائه خدمات اولیه و نجات جان بیماران ایفا می‌کنند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد گفته است که «خانه صحی خانواده» در ولسوالی دره‌بوم ولایت بادغیس با حمایت دولت کانادا فعالیت می‌کند و خدمات صحی مادران و نوزادان را برای ساکنان این منطقه فراهم می‌سازد. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که با میزان بالای مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. کم‌بود امکانات صحی، دسترسی محدود به آموزش‌های تخصصی و فاصله‌ی زیاد روستاها تا مرکزهای درمانی، چالش‌های جدی در ارایه‌ی خدمات به مادران باردار ایجاد کرده است. در بسیاری از مناطق، زنان در خانه یا درمانگاه‌های کوچک زایمان می‌کنند و قابله‌ها اغلب با امکانات اندک و بدون دسترسی فوری به راهنمایی‌های تخصصی کار می‌کنند.

هیدر بار، معاون بخش زنان دیدبان حقوق بشر در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که زنان و دختران در افغانستان از دسترسی به خدمات درمانی، محافظت در برابر خشونت، مشارکت در زندگی عمومی، ورزش‌کردن و دسترسی به کمک‌های انسان‌دوستانه نیز محروم هستند. خانم بار امروز (شنبه، ۱۶ جوزا) در واکنش به افزایش اخراج مهاجران به شمول زنان به افغانستان، گفته است: «برای هر دولتی که زنان و دختران را به افغانستان بازمی‌گرداند، جایگاه ویژه‌ای در جهنم وجود دارد.» معاون بخش زنان دیدبان حقوق بشر در ادامه تاکید کرده است که زنان و دختران در افغانستان، از حق آموزش، کار، آزادی رفت‌وآمد، آزادی بیان و ابراز نظر محروم هستند. خانم بار در حالی از شرایط دشوار زنان ابراز می‌کند که روزانه، هزاران تن به شمول زنان از کشورهای همسایه به ویژه ایران و پاکستان به افغانستان بازگشت داده می‌شوند. زنان بازگشته به ویژه زنان خودسرپرست با چالش‌های زیادی در تأمین نیازهای اولیه، سرپناه و دست‌رسی به خدمات بهداشتی روبرو هستند.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌‌ترین مورد اعلام کرده است که حدود ۵۰ هزار زن و دختر در بخش‌های آسیب‌دیده افغانستان، به‌ویژه در شرق کشور، با خطر فزاینده خشونت جنسیتی روبرو هستند و دسترسی آنان به خدمات بهداشتی و سایر خدمات ضروری محدود شده است. این نهاد با نشر گزارشی هشدار داده است که زنان باردار با خطرات بیشتری مواجه‌اند؛ زیرا همزمان با ناامنی و آوارگی، با گرسنگی و دسترسی محدود به مراقبت‌های صحی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در بخشی از گزارش آمده است، زنانی که در نتیجه درگیری‌های مرزی و زمین‌لرزه‌های اخیر در شرق افغانستان آواره شده‌اند، با چالش‌های جدی صحی، ناامنی غذایی و آسیب‌های روانی روبرو هستند. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که شماری از خانواده‌هایی که پیش‌تر در پی زمین‌لرزه‌های شرق افغانستان آواره شده بودند، به دلیل درگیری‌های مرزی، بار دیگر ناچار به ترک محل زندگی خود شده‌اند. در این گزارش از یک زن ۳۰ ساله به نام نجیبه یاد شده که در پی زمین‌لرزه‌های اخیر آسیب دیده بود و در حالی که باردار بود، در یک خیمه زندگی می‌کرد. او پس از آغاز درگیری‌های مرزی نیز مجبور شد همراه با خانواده‌اش محل اقامت خود را ترک کند. نجیبه به بخش زنان ملل متحد گفته است: «هیچ جای امنی وجود نداشت. هواپیماها بالای سر ما پرواز می‌کردند و فرزندانم به شدت ترسیده بودند. هر بار که صدای آن‌ها را می‌شنیدند، گریه و فریاد می‌کردند.» او پس از زایمان در یک کلینیک هلال احمر افغانی، همراه با نوزاد تازه‌متولدشده، شش فرزند دیگر و همسرش به اردوگاهی در منطقه مزه‌دره ولسوالی نورگل ولایت ننگرهار منتقل شد. بخش زنان ملل متحد می‌گوید پس از تشدید تنش‌ها و درگیری‌ها در امتداد مرز افغانستان و پاکستان، بیش از ۱۰۰ هزار نفر در نتیجه حملات هوایی، گلوله‌باران، حملات پهپادی و درگیری‌های زمینی آواره شده‌اند. این نهاد افزوده است که زنان و دختران، که هم‌اکنون نیز تحت محدودیت‌های گسترده در زمینه رفت‌وآمد و دسترسی به خدمات زندگی می‌کنند، بیش از دیگران از افزایش ناامنی و آوارگی آسیب دیده‌اند. در گزارش آمده است که ادامه ناامنی، آوارگی و محدودیت‌های موجود، زنان و دختران افغانستان را در معرض خطرهای بیشتر، از جمله خشونت جنسیتی، فقر و محرومیت از خدمات اساسی قرار داده است.

اوچا یا دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که افغانستان یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد و از هر ۱۰۰هزار تولد زنده در این کشور، ۶۰۰ مادر جان می‌بازند. این سازمان امروز (دوشنبه، ۱۱ جوزا) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که مراقبت‌های تخصصی و حضور کارکنان صحی زن نقش مهمی در نجات جان مادران دارند؛ اما محدودیت‌های وضع‌شده بر مشارکت زنان، دسترسی به خدمات حیاتی صحی را برای مادران و نوزادان کاهش داده است. در اعلامیه آمده است که محدودیت دسترسی زنان و دختران به خدمات صحی در افزایش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان نقش دارد. قابل ذکر است که افغانستان از سال‌ها به این‌سو با یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. نبود مرکزهای صحی در شماری از ولسوالی‌های دوردست و کم‌بود کارکنان صحی زن، از مهم‌ترین عامل‌های این وضعیت دانسته می‌شود. همچنین اخیراً یک پژوهشی که در اواسط ماه ثور سال جاری خورشیدی درباره وضعیت خدمات سلامت مادران و نوزادان در افغانستان منتشر شد، نشان داده است که قابله‌ها همچنان ستون اصلی نظام صحی کشور به‌شمار می‌روند، اما کمبود نیروی زن، شکاف عمیق میان مناطق و محدودیت‌های آموزشی، آینده این بخش را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است. بر بنیاد این پژوهش، تا سال ۲۰۲۳ میلادی حدود ۸۰۹۴ قابله در افغانستان فعال بوده‌اند که از این میان، نزدیک به ۶۷۴۶ تن در بخش خدمات صحی عامه کار می‌کنند. این در حالی است که تراکم نیروی صحی شامل پزشکان و قابله‌ها حدود ۱۰.۳ تن در هر ۱۰ هزار جمعیت برآورد شده که به‌مراتب پایین‌تر از معیار پیشنهادی سازمان بهداشت جهانی (۴۴.۵) است.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل در تازه‌ترین مورد بر اهمیت دریافت مکمل‌های آهن و فولیک اسید برای پیش‌گیری از کم‌خونی در میان دختران نوجوان و زنان تاکید کرده است. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۰ جوزا) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این مکمل‌ها نقش مهمی در جلوگیری از کم‌خونی داشته و می‌توانند سلامت زنان و دختران را به‌طور قابل توجهی بهبود بخشند. در ادامه آمده است که با حمایت اتحادیه اروپا در افغانستان، کارکنان صحی تلاش می‌کنند که این مکمل‌ها به دختران و زنانی که بیش‌تر به آن نیاز دارند، به‌صورت منظم و هدفمند ارائه شود. در گزارش‌های صحی آمده است که کم‌خونی یکی از مشکلات شایع صحی میان دختران نوجوان و زنان در افغانستان است؛ مشکلی که به‌دلیل سوءتغذیه، دسترسی محدود به مواد غذایی مغذی، و کمبود آگاهی‌های صحی در بسیاری از مناطق دورافتاده کشور بیشتر دیده می‌شود. همچنین سازمان‌های بین‌المللی همواره بر اهمیت پیش‌گیری از کم‌خونی از طریق تغذیه مناسب و استفاده از مکمل‌های آهن و فولیک اسید تاکید کرده‌اند که این اقدامات به‌عنوان یکی از روش‌های موثر برای بهبود سلامت مادران و دختران در سطح جهان شناخته می‌شود.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که اسلوونیا برای پشتیبانی از خدمات صحی مادران و خدمات حمایت روانی‌ اجتماعی برای زنان و دختران در افغانستان ۲۰۰ هزار یورو کمک کرده است. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که کوابنا آسانته، نماینده‌ی صندوق جمعیت سازمان ملل متحد و ادوین اشکرت، از وزارت خارجه‌ی اسلوونیا با هم دیدار کرده و روی نیازهای انسان‌دوستانه در افغانستان گفتگو کرده‌اند. بر اساس آمار وزارت صحت حکومت سرپرست و نگرانی سازمان ملل متحد، سکتور بهداشت افغانستان، به دلیل وابستگی شدید به کمک‌های جهانی و کم‌بود تجهیزات و کادر درمانی کافی توانایی پوشش نیازهای درمانی همه شهروندان را ندارد. کم‌بود مرکزهای درمانی و پرسنل صحی زن، دسترسی زنان به خدمات درمانی به‌موقع را به ویژه برای زنان باردار و مادران در بخش‌های دورافتاده با مشکل روبرو کرده است.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۱۵ هزار زن و دختر در افغانستان به بیماری «فیستول ولادی» مبتلا هستند. این نهاد با نشر پیامی به‌مناسبت «روز جهانی پایان دادن به فیستول ولادی» در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افغانستان از نظر ابتلا به این بیماری، پنجمین کشور جهان است. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این بیماری باعث معلولیت و انزوای اجتماعی می‌شود. در اعلامیه آمده است که پیش‌گیری و درمان آن نیاز به خدمات صحی، جراحی ایمن و دسترسی به لوازم ضروری طبی دارد. قابل ذکر است که بیماری فیستول زایمانی، یک آسیب شدید ناشی از زایمان طولانی و دشوار است و سبب مشکلات مزمن سلامتی، انگ اجتماعی، نشت مداوم و غیرقابل کنترل ادرار و یا مدفوع می‌شود. بسیاری از زنانی که پس از زایمان به فیستول زایمانی دچار می‌شوند، قادر به کار نیستند و با فشارهای شدید روانی مواجه می‌شوند. آن‌ها اغلب به دلیل شرم، دسترسی محدود به خدمات تخصصی و ناآگاهی از امکان درمان، در سکوت رنج می‌کشند. همچنین سازمان جهانی صحت چندی پیش در گزارشی نوشت که میزان مرگ‌ومیر مادران در افغانستان برابر با ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که حکومت سرپرست از زمان تسلط دوباره بر افغانستان محدودیت‌های گسترده‌ای بر دسترسی زنان به خدمات صحی وضع و در برخی ولایت‌ها، درمان بیماران زن بدون داشتن یک محرم مرد را ممنوع کرده‌اند.

ورونیکا بوسکویچ پوهار، سرپرست نمایندگی اتحادیه اروپا برای افغانستان در تازه‌ترین مورد با شماری از همکاران خود به ولایت بامیان در مرکز کشور سفر کرده است. نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان امروز (جمعه، ۱ جوزا) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «مردم بامیان در جریان این سفر، چالش‌های مداوم در مورد دسترسی به آموزش و مراقبت‌های حیاتی سلامت مادران را به اشتراک گذاشتند.» همچنین تیم اتحادیه اروپا از یک پروژه آب که توسط برنامه جهانی غذا و بنیاد انکشافی آغاخان راه اندازی شده بازدید کردند و تأثیر آن بر بهبود زندگی هزاران نفر و تقویت کشت، معیشت و امنیت غذایی را مشاهده کرده است. قابل ذکر است که ولایت بامیان در مرکز افغانستان از محروم‌ترین و توسعه‌ نیافته‌ترین ولایت‌های کشور است و مردم آن بارها از عدم دسترسی به خدمات اساسی، از جمله خدمات آموزشی و صحت، شکایت کرده‌اند.

شبکه تحلیلگران افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که سلامت زنان در افغانستان با بسته‌شدن مراکز صحی، کمبود کارمندان زن، محدودیت بر آموزش دختران و کاهش کمک‌های خارجی با بحران جدی روبرو شده است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که دسترسی زنان، به‌ویژه زنان روستایی، به خدمات صحی در سال‌های اخیر دشوارتر شده و بسته‌شدن کلینیک‌ها، کمبود داکتران و قابله‌های زن و فشار اقتصادی بر خانواده‌ها باعث شده است که بسیاری از زنان نتوانند حتا هزینه رفتن به نزدیک‌ترین مرکز صحی را پرداخت کنند. شبکه تحلیلگران افغانستان در ادامه تاکید کرده است که این تصمیم، آینده صحت زنان در افغانستان را با تهدید جدی‌تری روبرو کرده است، زیرا با بسته‌شدن مکاتب متوسطه و دانشگاه‌ها به روی دختران، نسل تازه داکتران، قابله‌ها و کارمندان زن صحی دیگر تربیت نمی‌شود. در گزارش آمده است که از اوایل ۲۰۲۵ میلادی، آمریکا که در سال ۲۰۲۴ میلادی حدود ۴۰ درصد کمک‌ها به افغانستان را تامین می‌کرد، کمک‌های خود را به‌گونه ناگهانی قطع کرد. شبکه تحلیلگران افغانستان نوشته است که در نتیجه این قطع کمک‌ها، ۴۲۲ مرکز صحی در افغانستان بسته شدند. این شبکه نوشته است که شماری از کمک‌کنندگان دیگر نیز کمک‌های خود را کاهش داده‌اند. شبکه تحلیلگران افغانستان همچنان می‌گوید محدودیت‌های حکومت فعلی بر سفر زنان و الزام همراهی محرم در برخی مناطق برای ورود زنان به مراکز صحی دولتی، دسترسی زنان به درمان را دشوارتر کرده است. در گزارش آمده است که اگر مکاتب متوسطه دختران و آموزش زنان در بخش صحت دوباره باز نشود، آینده سلامت زنان افغانستان رو به افول خواهد رفت.