کم‌کاری تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید به‌اندازه کافی هورمون تیروئید نمی‌سازد. به این وضعیت کم‌کاری تیروئید می‌گویند. کم‌کاری تیروئید ممکن است در مراحل اولیه علائم قابل‌توجهی ایجاد نکند. با گذشت زمان، کم‌کاری تیروئید که درمان نمی‌شود می‌تواند منجر به سایر مشکلات سلامتی، مانند کلسترول بالا و مشکلات قلبی شود. کم‌کاری تیروئید چیست؟ کم‌کاری تیروئید (بیماری تیروئید کم کار) وضعیتی است که زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید شما هورمون کافی را در جریان خون شما تولید یا ترشح نمی‌کند. در نتیجه متابولیسم شما کند می‌شود. این می‌تواند باعث افزایش وزن ناخواسته شود و باعث شود همیشه احساس خستگی کنید. اگرچه افزایش وزن و خستگی مختص کم‌کاری تیروئید نیست، یک آزمایش خون ساده می‌تواند به پزشک شما کمک کند تا این وضعیت را بررسی کند. به‌طورکلی کم‌کاری تیروئید  قابل‌درمان است. بیشتر افراد می‌توانند این بیماری را با دارو و ویزیت‌های منظم پیگیری با متخصص غدد خود کنترل کنند. در صورت عدم درمان در طولانی‌مدت، کم‌کاری تیروئید می‌تواند تهدید کننده زندگی باشد. علائم کم‌کاری تیروئید در زنان: علائم کم‌کاری تیروئید به شدت بیماری بستگی دارد. مشکلات معمولاً به آرامی و اغلب در طی چندین سال ایجاد می‌شوند. در ابتدا ممکن است به‌سختی متوجه علائم کم‌کاری تیروئید، مانند خستگی و افزایش وزن شوید. یا ممکن است فکر کنید آنها فقط بخشی ازتأثیرات بالا رفتن سن هستند. اما از آن‌جایی‌که متابولیسم شما به‌کندی  عمل می‌کند، ممکن است مشکلات آشکارتری را ایجاد کند. علائم کم‌کاری تیروئید ممکن است شامل موارد زیر باشد: حساسیت بیشتر به سرما. یبوست. پوست خشک. افزایش وزن صدای خشن. ضعف عضلانی. درد عضلانی، حساسیت و سفتی. سیکل‌های قاعدگی سنگین‌تر از حد معمول یا نامنظم هستند. کند شدن ضربان قلب که "برادی کاردی" نیز نامیده می‌شود. مشکلات حافظه فراموشی افسردگی ریزش و نازکی موها تورم مفاصل درد در مفاصل افزایش کلسترول خون پف کردن صورت احساس گرفتگی در سینه احساس ضعف و خستگی کم‌کاری تیروئید چقدر شایع است؟ کم‌کاری تیروئید می‌تواند هر کسی را تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری در بین زنان بالای 60 سال به ویژه پس از یائسگی شایع است. علت های کم‌کاری تیروئید: هیپوتیروئیدی اولیه برداشتن تیروئید با جراحی (مثلاً در گواتر شدید یا سرطان تیروئید) کمبود آیودین، که در این مورد غده تیروئید بزرگ می‌شود (گواتر) استفاده از آیودین رادیو اکتیو یا داروهای ضد تیروئید برای درمان سایر بیماری‌های تیروئید مصرف داروهایی مانند لیتیوم دوز بالای آیودین التهاب تیروئیدی تحت حاد هیپوتیروئیدی خود ایمنی (تیروئیدیت  هاشیموتو) هیپوتیروئیدی ثانویه که ناشی از کم‌کاری  هیپوفیز است. کمبود ویتامین b12 تیروئید برای حفظ عملکرد صحیح خود در بدن نیاز به چندین ماده دارد که یکی از آنها ویتامین B12 است. در صورت عدم وجود B12 کافی در بدن، غده تیروئید به‌اندازه کافی هورمون تولید نمی‌کند، و در نتیجه کم‌کاری تیروئید به وجود می آید. عوامل خطر کم‌کاری تیروئید چیست؟ هر کسی ممکن است به کم‌کاری تیروئید مبتلا شود. اما اگر زن هستید ، احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر است: بیماری خود ایمنی. استعداد ژنتیکی (یک والدین یا خواهر یا برادر بیولوژیکی مبتلا به این بیماری). سابقه جراحی تیروئید، از جمله برداشتن غده تیروئید. بارداری سابقه قبلی پرتودرمانی سر و گردن. مصرف برخی داروها را شروع کرده یا متوقف کرده است. عوارض کم‌کاری تیروئید چیست؟ با درمان، عوارض کم‌کاری تیروئید خیلی رایج نیست. اما اگر تیروئید کم کار درمان نشود، می‌تواند منجر به سایر شرایط سلامتی مانند: گواتر. مشکلات قلبی ناباروری. سقط جنین یا نقایص مادرزادی. نوروپاتی محیطی. پیشگیری آیا می‌توان از کم‌کاری تیروئید پیشگیری کرد؟ شما نمی‌توانید از کم‌کاری تیروئید جلوگیری کنید. اگر علائمی مانند موارد ذکر شده در بالا مشاهده کردید، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. تشخیص و درمان به موقع بهترین راه برای کاهش خطر عوارض و داشتن یک زندگی سالم است. تشخیص و آزمایشات یک پزشک در طول معاینه فیزیکی به آرامی اطراف تیروئید شما را فشار می دهد تا ببیند آیا غده شما متورم شده است یا خیر. آنها همچنین در مورد علائم شما می پرسند و سابقه پزشکی شما را با جزئیات بررسی می کنند. پزشکان معمولاً آزمایش های تیروئید را برای تشخیص دقیق کم‌کاری تیروئید انجام می دهند. این به این دلیل است که تیروئید کم کار می‌تواند علائمی ایجاد کند که شبیه سایر بیماری های غیرمرتبط باشد. آزمایش خون تیروئید سطح هورمون محرک تیروئید (TSH) در خون شما و همچنین سطح هر هورمون تیروئید (T3 و T4) را اندازه گیری می کند. درمان: بعد از تشخیص ،کم‌کاری تیروئید با دارو تحت نظر پزشک متخصص درمان و‌کنترل می‌شود. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

شهباز شریف، صدراعظم پاکستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در هماهنگی با افغانستان در تلاش محو پولیو یا فلج اطفال است. آقای شریف این اظهارات را روز گذشته (یک‌شنبه، ۱۴ دلو) به مناسبت آغاز واکسیناسیون پولیو مطرح کرده و گفته است که متوقف کردن این بیماری ویروسی تنها با تلاش مشترک امکان‌پذیر است. صدراعظم پاکستان در مورد چگونگی ریشه‌کن کردن پولیو، همکاری و هماهنگی با افغانستان چیزی نگفت. پاکستان و افغانستان، تنها کشورهای در جهان هستند که ویروس پولیو هنوز هم در آن در گردش بوده و از کودکان آن قربانی می‌گیرد. پاکستان در سال ۲۰۲۴ میلادی ۷۳ مورد و افغانستان ۲۵ مورد پولیو را گزارش داده بود. در حالی که افغانستان تا اکنون از کدام مورد دیگر پولیو گزارش نداده، اما مقامات پاکستانی، هفته‌ی گذشته نخستین مورد مثبت پولیو در سال ۲۰۲۵ را در این کشور گزارش دادند. حنان بلخی تاکید کرد که این سازمان آماده‌ی آوردن اصلاحاتی است که ایالات متحده می‌خواهد آنرا پیشنهاد کند. بلخی اضافه کرد که کاهش بودجه در سال ۲۰۲۴ از قبل عملیات‌های صحی حیاتی این سازمان را کاهش داده بود و «ما خواستار حمایت شما برای تقویت پیام ما استیم – با ما در نجات زندگی‌ها، احیای سیستم‌های صحی و باز آوری امید به میلیون‌ها نفر، کمک کنید.»

بسیاری از زنان در دوران بارداری و زایمان به هموروئید یا بواسیر  مبتلا می‌شوند. اگر سابقه خانوادگی دارید، اغلب در حین اجابت مزاج فشار می‌آورید یا یبوست یا اسهال طولانی مدت (مزمن) دارید، ممکن است به هموروئید مبتلا شوید. علائم ممکن است شامل خون در مدفوع، درد در اطراف مقعد یا خارش باشد. هموروئید چیست؟ هموروئید وریدهای متورم در کانال مقعد هستند. این مشکل رایج می‌تواند دردناک باشد، اما معمولاً جدی نیست. سیاه‌رگ‌هامی‌توانندد در داخل کانال مقعد متورم شوند و هموروئید داخلی ایجاد کنند. یا می‌توانند در نزدیکی دهانه مقعد متورم شوند و هموروئید خارجی تشکیل دهند. شما می‌توانید هر دو نوع را داشته باشید، بواسیر یا هموروئید یکی از بیماری‌های دستگاه گوارش است که باعث ایجاد زائده‌ی در قسمت خروجی مقعد می‌شود. در بواسیر ورید‌های ناحیه تحتانی راست‌روده و مقعد متورم و بزرگ می‌شود و کشیدگی دیواره این عروق باعث تحریک می‌شود. توجه داشته باشید که هموروئید در زنان باردار شیوع بیشتری دارد. همچنین با افزایش سن احتمال ابتلا به هموروئید بیشتر می‌شود. گرچه هموروئید دردناک و ناخوشایند است، اما به‌راحتی قابل پیشگیری و درمان است. به دلیل اینکه هموروئید با گذشت زمان بدتر می‌شود، پزشکان پیشنهاد می‌کنند به‌محض ظاهر شدن باید درمان شود. گاهی اوقات برای درمان بواسیر به دارو و عمل جراحی نیاز است. انواع هموروئید    بواسیر داخلی بواسیر داخلی در عمق راست‌روده ایجاد می‌شود و از بیرون قابل مشاهده نیست. در اغلب مواقع این نوع بواسیر بدون درد است و اکثراً خونریزی مقعدی اولین علائم این بیماری است. زور زدن یا فشار آوردن در برخی از مواقع بواسیر داخلی را تحت فشار قرار می‌دهد که منجر به خارج شدن از مقعد می‌شود. به این حالت «بواسیر برجسته» گفته می‌شود و می‌تواند بسیار دردناک باشد بواسیر خارجی: بواسیر خارجی در زیر پوست اطراف مقعد ایجاد می‌شود، به همین جهت قابل مشاهده است. از آنجا که عصب‌های حساس‌تری در این قسمت از بدن وجود دارد، در حالت عادی هم دردناک است. در این صورت وارد شدن فشار هنگام دفع مدفوع ممکن است منجر به خونریزی شود. چه چیزی باعث هموروئید می‌شود؟ بواسیر معمولاً به دلیل فشار بیش از حد بر وریدهای ناحیه لگن و رکتوم ایجاد می‌شود. نشستن طولانی مدت روی توالت یا زور زدن برای اجابت مزاج فشاری ایجاد می‌کند که باعث متورم شدن و کشیدگی این سیاه‌رگ‌ها می‌شود. مواردی که می‌توانند منجر به هموروئید شوند عبارت‌اند از یبوست، بارداری و اضافه‌وزن. بارداری. عوارض ناشی از یبوست مزمن داشتن سابقه خانوادگی هموروئید علائم بیماری شایع‌ترین علائم هموروئید داخلی و خارجی خونریزی در هنگام اجابت مزاج، خارش و درد رکتوم است. ممکن است بعد از اجابت مزاج رگه‌هایی از خون روی دستمال توالت یا خون در کاسه توالت پیدا کنید. زنان اغلب به دلیل فشار بارداری، تغییرات هورمونی و زایمان دچار هموروئید می‌شوند. با این‌حال علائم بواسیر در زنان و مردان تفاوت چندانی ندارد. تنها تفاوت موجود در عوامل خطر نهفته آن‌ها است. برخی از تحقیقات نشان می‌دهد زنان گاهی بیشتر از مردان دچار نشت مدفوع یا حرکات دردناک روده خواهند شد. همچنین هرچند نادر اما امکان بروز علائمی همچون کم‌خونی مثل ضعف و رنگ‌پریدگی به دلیل خونریزی شدید وجود دارد چگونه تشخیص داده می‌شوند؟ پزشک شما می‌تواند با پرسیدن در مورد سلامت گذشته خود و انجام یک معاینه فیزیکی متوجه شود که آیا هموروئید دارید یا خیر. پزشک ممکن است رکتوم شما را با یک انگشت دستکش دار یا یک دوربین روشن معاینه کند. اگر دلیل واضحی برای مشکلات شما نشان نداد، پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگری را انجام دهد. پیشگیری تعدادی از اقدامات پیشگیرانه توصیه می‌شوند مانند: پرهیز از نشستن‌های مکرر و طولانی‌مدت، پرهیز از فشار آوردن به‌هنگام دفع، درمان یبوست و اسهال، داشتن رژیم غذایی دارای فیبر فراوان و نوشیدن مایعات زیاد یا دریافت مکمل‌های فیبردار، و انجام تمرینات ورزشی کافی. گذاشتن زمان کمتر برای تلاش برای دفع مدفوع، پرهیز از مطالعه در دستشویی، کم کردن وزن برای افراد دارای اضافه وزن و پرهیز از برداشتن اشیای سنگین نیز توصیه شده است. نوشیدن آب و مایعات زیاد در طول روز. درمان در اکثر مواقع با اقدامات ساده و ابتدایی می‌توانید علائم ناشی از بواسیر را درمان کنید. در برخی از مواقع ممکن است نیاز به درمان با دارو باشد، در مرحله نهایی و عدم پاسخ به هیچ درمانی، بیمار نیاز به جراحی خواهد داشت که تمامی موارد با تشخیص پزشک انجام می‌شود. نویسنده: داکتر معصومه پارسا

رفلاکس معده (GERD) یکی از بیماری‌های شایع دستگاه گوارشی است که بر حلقه عضلانی تأثیر می‌گذارد که بین مری و معده قرار دارد. برای معرفی مفهوم رفلاکس معده لازم است فرآیند آن را برایتان توضیح دهیم. در قسمت فوقانی معده جایی که محل اتصال مری به معده است، دریچه‌ای قرار دارد که در حالت معمول بسته است و زمانی باز می‌شود که غذا از مری به معده می‌آید. این دریچه را عضله تنگ‌کننده پایینی مری می‌گویند که در افراد مبتلا به ریفلاکس معده عملکرد درستی ندارد. یعنی یا دریچه کامل بسته نمی‌شود یا اینکه گاهی بی‌موقع باز می‌شود و نتیجه‌اش بازگشت محتویات معده به مری است. وجود آنزیم‌ها و اسیدی بودن محتویات معده به‌ مرور زمان به جداره مری آسیب می‌رساند و فرد به بیماری ریفلاکس معده مبتلا می‌شود. مشکل ذکرشده که با سوزش و درد در قسمت بالای شکم همراه است در ۳ حالت خفیف، متوسط و شدید بروز پیدا می‌کند. گاهی شدت و محل درد به‌ حدی است که با درد قلبی اشتباه می‌گیرند. علل بیماری ریفلاکس اسید یکی از علل شایع این بیماری، فتق هیاتال است. این عارضه زمانی اتفاق می‌افتد که قسمت بالایی معده و اسفنکتر تحتانی مری (LES) به بالای دیافراگم حرکت می‌کنند. دیافراگم، عضله‌ای است که معده را از قفسه سینه جدا می‌کند و به کنترل اسید معده کمک می‌کند. در صورت وجود فتق هیاتال، اسید می‌تواند به مری وارد شده و علائم بیماری ریفلاکس اسید را ایجاد کند. دیگر عوامل خطر برای ریفلاکس اسید عبارتند از: خوردن وعده‌های غذایی بزرگ یا دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا. اضافه وزن یا چاقی. خوردن وعده غذایی سنگین و سپس دراز کشیدن به پشت یا خم شدن. مصرف میان‌وعده نزدیک به زمان خواب. نوشیدن برخی نوشیدنی‌ها مانند الکل، نوشابه‌های گازدار، قهوه یا چای. سیگار کشیدن. بارداری. مصرف برخی داروها مانند آسپرین، ایبوپروفن، شل‌کننده‌های عضلانی و داروهای فشار خون. علائم GERD شایع‌ترین علامت بیماری GERD، سوزش سر دل مداوم است که ممکن است شامل موارد زیر باشد: احساس سوزش در معده که به قفسه سینه، گردن و گلو گسترش می‌یابد. طعم تلخ یا ترش در پشت دهان. بازگشت غذا یا مایعات از معده به دهان. دیگر علائم احتمالی GERD: احساس پری یا وجود توده‌ای در پشت گلو. سرفه مزمن. صدای خشن. بوی بد دهان. علائم هشداردهنده GERD در برخی موارد، علائم هشداردهنده مرتبط با GERD ممکن است ظاهر شوند. این علائم معمولاً پایدار بوده و علیرغم درمان پزشکی به‌تدریج بدتر می‌شوند. علائم هشدار شامل موارد زیر است: مشکل در بلع (دیسفاژی). درد هنگام بلع (ادینوفاژی). حالت تهوع یا استفراغ. کاهش وزن. کم‌خونی. خونریزی. اگر هر یک از این علائم را تجربه می‌کنید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. عوارض رفلاکس معده‌ای با گذشت زمان، التهاب مزمن ناشی از ریفلاکس اسید می‌تواند منجر به عوارض زیر شود: التهاب بافت مری (ازوفاژیت): اسید معده می‌تواند به بافت مری آسیب برساند و باعث التهاب، خونریزی یا ایجاد زخم شود. ازوفاژیت می‌تواند دردناک باشد و بلع را دشوار کند. باریک شدن مری (تنگی مری): آسیب مداوم به قسمت تحتانی مری ناشی از اسید معده باعث تشکیل بافت اسکار می‌شود. این بافت اسکار، مسیر عبور غذا را تنگ کرده و مشکلات بلع ایجاد می‌کند. تغییرات پیش‌سرطانی در مری (مری بارت): آسیب طولانی‌مدت ناشی از اسید می‌تواند باعث تغییرات سلولی در بافت پوششی قسمت تحتانی مری شود که خطر ابتلا به سرطان مری را افزایش می‌دهد. آزمایش‌های تشخیصی اگر دو بار یا بیشتر در هفته علائم رفلاکس اسید دارید یا داروها تسکین پایداری برایتان ایجاد نمی‌کنند، باید به پزشک مراجعه کنید. علائم شایع مانند سوزش سر دل، معمولاً برای تشخیص بیماری رفلاکس اسید کافی هستند، به‌ویژه اگر تغییر سبک زندگی، داروهای ضد اسید یا مسدودکننده‌های اسید به کاهش علائم کمک کنند. اگر این روش‌ها مؤثر نبود یا علائم شدید و مکرر داشتید، پزشک ممکن است آزمایش‌های زیر را برای تأیید تشخیص و بررسی مشکلات دیگر تجویز کند: رادیوگرافی بلع باریم: بررسی مری و معده پس از نوشیدن مایع حاوی باریم. اندوسکوپی: مشاهده مری و معده با استفاده از یک لوله باریک مجهز به دوربین. تعیین pH مری: اندازه‌گیری سطح اسیدیته در مری برای شناسایی رفلاکس. فشارسنجی مری: بررسی فشار و حرکت ماهیچه‌های مری. درمان و پیشگیری درمان دارویی: آنتی‌اسیدها برای خنثی‌کردن اسید معده. مهارکننده‌های پمپ پروتون مانند پنتوپرازول و امپرازول برای کاهش تولید اسید. داروهای افزایش‌دهنده تون عضلانی اسفنکتر تحتانی مری. همه این داروها باید با توجه به شرایط بیمار و تشخیص پزشک مصرف شوند. پیشگیری و مراقبت: از نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های کافئین‌دار یا اسیدی مانند کاکائو، قهوه، چای، نوشابه‌های گازدار و مرکبات (پرتقال، لیموترش و...) اجتناب کنید. مصرف الکل، سیگار و مواد مخدر را کنار بگذارید. از دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا خوردن پرهیز کنید. مصرف حجم زیادی از مایعات همراه با غذا و غذاهای چرب را کاهش دهید. از غذاهای تند و سبزیجاتی مانند پیاز، سیر و نعناع اجتناب کنید. هنگام خواب، بالاتنه خود را بالاتر از پایین‌تنه قرار دهید. از پوشیدن لباس‌ها و کمربندهای تنگ خودداری کنید. با رعایت این توصیه‌ها می‌توان علائم رفلاکس اسید را کاهش داد و از بروز عوارض آن جلوگیری کرد. نویسنده: داکتر معصومه پارسا