فعالان حقوق زنان افغانستان میگویند که در کنفرانس «تعامل و اقدامهای اعتمادساز در آسیا» در شهر باکو، پایتخت آذربایجان، دربارهی وضعیت زنان و دختران افغانستان بهعنوان «آپارتاید جنسیتی» نیز پرداخته شده است.
زرقا یفتلی، فعال حقوق بشر که در این نشست شرکت کرده بود، با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که خواستار پشتیبانی عملی کشورهای منطقه از زنان و دختران افغانستان، بهویژه در زمینهی آموزش شده است.
خانم یفتلی در ادامه تاکید کرده است که محدودیتهای گسترده بر حقوق و آزادیهای زنان در افغانستان، بهگونهای فزاینده از سوی نهادها و فعالان بهعنوان «آپارتاید جنسیتی» توصیف میشود؛ وضعیتی که نیازمند واکنش جدی و هماهنگ در سطح منطقه است.
همچنین وی در این نشست بر نقش آموزش بهعنوان یکی از اساسیترین حقوق زنان و دختران تاکید کرده است.
او افزوده است که در شرایط کنونی، آموزش آنلاین و ابزارهای دیجیتال بهعنوان یکی از معدود راههای باقیمانده برای دسترسی دختران به یادگیری شده، راههایی که با وجود محدودیتها، امکان ارتباط با جهان و تداوم آموزش را تا حدی فراهم میکنند.
قابل ذکر است که این نشست در ۱۴ اپریل ۲۰۲۶ با حضور مقامهای ارشد کشورهای آسیایی در باکو، پایتخت آذربایجان، برگزار شده است.
پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر زندگی زنان و دختران در افغانستان اعمال شده است.
حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، دروازههای انستیتوتهای طبی را بهروی دختران و زنان بست، در حالی که بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.
این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیونها دانشآموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند.
در کنار آن زنان از رفتن به باشگاههای ورزشی، رستورانتها، حمامهای عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بینالمللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شدهاند.
نهادهای حقوقبشری، بارها خواستار لغو این محدودیتها شده، اما برای پنجمین سال پیاپی مکتبها در ولایتهای سردسیر افغانستان بدون دختران آغاز شد و حکومت فعلی تا اکنون به درخواست دختران و جامعهی جهانی پاسخ مثبت نداده است.
